GRICE ITALO A-Z T TA

 Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Tamburino: NON ITALIANO, MA SICILIANO -- all’isola – desirabilita e probabilita eretica – intrinseca ed estrinseca -- la ragione conversazionale all’isola -- il probabilismo tenue nella filosofia siciliana – la scuola di Caltamissetta -- filosofia italiana – Luigi Speranza (Caltanissetta). Flosofo siciliano. Filosofo italiano. Caltanissetta, Sicilia. Teologo moralista, m. Palermo. Entrato nella compagnia di Gesù, trascorse la maggior parte della lunga vita nell'insegnamento specialmente della teologia morale, nella quale disciplina si rende celebre per le opere da lui composte, largamente usate e molte volte ristampate. Principali fra queste il Methodus expeditae Confessionis, il Methodus expeditae Comunionis, l'Explicatio Decalogi, il De Sacrificio Missae, ecc. T. segue il probabilismo; è anzi tra i probabilisti uno dei più miti. Così avvenne che una delle proposizioni condannate col decreto del Sant'Uffizio, confermato da Innocenzo XI, sopra la tenue probabilità sia intrinseca sia estrinseca, venisse estratta dalle sue opere, dove tuttavia il significato non è identico e meno ancora l'intento dell'autore. Molto strepito fanno contro T. i curati di Parigi col libello presentato all'arcivescovo di Parigi cardinale de Retz per ottenere la condanna dei suoi libri; ciò che nondimeno non è loro concesso. Alle acri censure cui è fatto segno, a quelle specialmente del domenicano Baroni, risponde T. con l'opuscolo Germana doctrina R. P. Th. T., edito in Palermo sotto lo pseudonimo di don Lucio Sammarco.  Bibl.: Per la bibliografia v. Ch. Sommervogel, Bibl. de la Comp. de Jésus, VII, coll. 1830-1840; H. Hurter, Nomenclator Lit., II, n. 94, coll. 269-271; A. Mongitore, Bibliotheca sicula, Palermo 1714, II, s. v.Entra nella compagnia di Gesù, resta a Caltanissetta. Insegna a Messina e Palermo, e Monreale. Consigliere e qualificatore nel santo uffizio dell’inquisizione, ossia di esaminatore dei reati prima della loro attribuzione alla competenza dell'inquisizione. Durante un soggiorno romano, quale rappresentante della provincia gesuitica siciliana alla congregazione generale della compagnia di Gesù, conosce Greuter, che lavora per la casa generalizia dei gesuiti. Apprezzandone le doti, T. gli affida l'incarico di incidere le immagini della Madonna. Realizza finalmente il progetto di dare alle stampe le notizie preparate da Gajetano, riguardanti appunto i luoghi del culto mariano nell'isola, facendo illustrare l'opera con tavole riproducenti le relative icone della madonna. Accanto alle suoi saggi filosofici, restano anche edizioni, una in latino ed una in volgare, di un volume con incisioni di raro pregio per la raffinatezza di Greuter. Di queste II edizioni si trovano rari esemplari che, per le limitazioni derivanti dall'esaurimento delle matrici, sono, per buona parte, prive delle pagine in cui sono stampate le incisioni. Nella conoscenza del peccato attribuisce importanza primaria alla cognitio singulorum, cioè alla capacità di valutazione dei singoli. Diverso è, infatti, il peso delle colpe a seconda se a commettere l'infrazione è l'individuo colto oppure l'ignorante. Nel individuo colto prevale la VIS RATIOCINANDI. Nell’ignorante, la VIS SENTIENDI. Ancora differenza c'è tra l'ACTIO HUMANA e l'ACTIO HOMINIS. La prima e compiuta in perfetta consapevolezza. Nell’azione di un uomo la coscienza è spesso condizionata dal patire passionale, che può essere VIOLENTVM, COACTVM, o NECESSARIVM -- venendo così a mitigare la colpa. Nel trasporto passionale c'è dell'involontario, spesso frutto di ignoranza che rende la coscienza erronea. Il tutto si traduce in una interpretazione benignista della prudenza o epi-eìcheia, riprendendo la tradizione d’AQUINO. A sostenere questa intensa produzione sul probabilismo, col rientro da Palermo a Genova di Diana, rimane. I suoi saggi hanno ampia diffusione fino al riconoscimento della validità delle tesi probabiliste d’Alfonso de' Liguori che con la sua Theologia Moralis mette sostanzialmente fine al rigorismo giansenista.  Il probabilismo incontra ostilità negl’ambienti religiosi più vicini al rigorismo dei giansenisti. A contrastare le tesi del probabilismo i più influenti furono i domenicani, che spinsero Retz, a farsi portavoce presso il papa per l'emanazione di un provvedimento di condanna. Alessandro VII, sollecitato più volte, condenna il probabilismo. Sono censurate solo le tesi più estreme. Un'altra condanna del probabilismo e promulgata da Innocenzo XI. Però questa volta T.  non sube sanzioni ad personam, così passa alla storia della morale, come padre della probabilità TENUE.Con esso si chiuse il periodo d'oro della esportazione della cultura siciliana. È sancita la completa ri-abilitazione di T. con la pubblicazione di “Verità vindicata” che NICETI da alle stampe a Roma. I suoi saggi sono stati riuniti in Methodus expeditae confessionis, Opuscola tria de confessione, Comunione et sacrificio missae, Expedita decaloghi explicatio. Libris decem digesta; De sacrificio missae Expedite celebrando libri III, Della consolazione della filosofia, Juris divini, juris naturalis et juris ecclesiastici, Expedita moralis explicatio, Complectens tractationes III, de Sacramentis, quae sunt de jure divino, DE CONTRATTIBVS, QVOS DIRIGIT IVS NATURALE; De censuris et irregularitate, quae sunt de iure ecclesiastico; Tractatus de bulla cruciata; Sanctissimae deiparae cultus in Sicilia; Nomen sublatum; Ragguagli delli ritratti della SS. Vergine Nostra Signora più celebri, che si riveriscono in varie Chiese nell'isola di Sicilia; Opera di Cajetano della Compagnia di Gesù; Germana doctrina R. Thomae perspicue refellens impugnationes baronii adversus illam allatas; Tractatus in V ecclesiae praecepta; Tractatus de jubileo manoscritto; Additamentum continens aliquot epistolas, et levem vindicationem contra Joannem Sinichium hybernum authorem libri Saul et Rex, bibl. Roma. Fondo Gesuitico, Traduce La consolazione della Filosofia. L'Anno dei Giorni Memorabili, da Nadasi della Compagnia di Gesù., Burgio, Il probabilismo, Catania, Soc. Storia Patria, Contenson, Theologiae mentis ob cordis, Tolosa, Deman, Probabilisme, Colonia, Hebermann, Enciclopedia cattolica, Appelton, Petrocchi, Il problema del lassismo, Roma, Storia e letteratura, Sinnichins, Saul et Pax, Lovanio, Nempaei, T., Treccani Istituto dell'Enciclopedia Italiana. R* P' T H O M JE TAMBURINI CALTANISETTENSIS SOCIETATIS JESU JURIS DIVINI, NATURALIS, ET ECCLESIASTIGI EXPEDITA. MORALIS EXPLICATIO, Comple&ens Tra&atus Tres, DESACRAMENTIS, Quae funt de /ureDivino. DECONTRACTIBUS, Quos dirigit jus Naturale. DE CENSURIS,ET IRREGULARITATE,Que funt de jureEcclefiaftico. A C C E D l T TRACTATVS BULL^E CRUCIAT^E, In Theologorum,aIiorumque animarum curam habentium commodum. * EDl^lO NOFIS SIMA A P LVRIMlS MENDIS, Qua in aliis irrefferant , refurgata ; Cui nunc primum inferumur fuis qui- bufque locis OPimones hailenus d S.S. Pontijicibus damnata s qua hac Notula cy dtverfo Charattcre Lettort indtcmtur. Cum Indicibus neceflariis . VENETIIS, MDCCXIX* Apud Nicolaum Pezzana. SVPERIORVM TERMISSV, AC PRiriLEGIO. Digitized t # I N D E X TITULORUM, CAPITUM, ET PARAGRAPHORUM In hoc Volumine contentorum . CAPU. De II. _ria, ckformaSaeramentorum. fbl.i Materia, &formaSacramenti fimulcfle dc- bcnt. , ib. Nondebcnt imrnutari. _ x Forma nondebet reiterari fuper eandem rr»- §.t. l>:Uinittxil%°i^^^"aol^cm&cieadi Sacramentura * ibid. a. Deejufdem probiute. ib. 3. Praxisdcprzdicuprobitate. 3 CAP.UI. DefuIcipientibusSacramenU. 4 &r. VolunusfuIcipiendiSacramentum. ib. . Dilpofitio neceflaria . 4 3. AnliceatpetercSacramcnu a peccatore 1 vel Excommuni- cato. 4. Anlkeatindignoillaminiftrare. L I B E R De Bapdfmo CAP.L ■ E raateria , cYforma $. '. mJ Demateriarentota. s. Materiaremouquoad licitumufura. 3. Materiaproxima, quseeftablutio. 4.Materiaproximaquoad licitumufum 5. Forma. 6. Regulztresde 7. Explicatur, qi ptifmo . 8. Quidoblervandura, CAP.lTT DeMiniflroBaptifmi. §. t. Quifoamfitextracafum *. Quis in cafu neccfliutis . 3. DeobligationibusMiniftri CAP.III. Defub}eaoBaptifmi. ■§.x. DeBaptifraoIofantium, quioafcuntar iFidelibus. x. DeBaptifmolofantium, qui nafcunturablnfidciibus. 3. DeBaptifmo Adultorura. CAP.IV. DeCognationc Ipirituali , quzoriturcx Baptifmo §. 1. Proponunturexplicaoda. a. QuzperfonaeflePatrinuspoflit. 3. Quznam Bapti'- pnriac . 4. Quznamactio, tioncm. L I B E R III. De Sacramento Confirmationis . CAP.I. T"\ E materia , & forma Confirmationit §. 1. LJ Materia remou. 3. Proxima. 3. Forma. CAP.II. DeMiniftroConfirmationis. $.1. Quis ille fit. 1. Deobligatiooibas Miniflri, deqae fervandis. CAP.III. Defubjeflo Confirtnationis. §. 1. Dc infantibus. a. De Amentibus. 3. Deproxime morituris. 4. De Adultis. CAP.IV. Dc Patrino Confirmationis . CAP.V. DcPcenisiterumConfirmantii. fol.6 ib. 6 ib. i 9 Ba- ib. US. lO ib. i». ib. II ib. IX ib. ib. il ib. tionem 14 M il 16 ib. » lb. ab ipio ib. ib. ib. ib. 1« ib. ib. 19 L I B E R IV. De Sacramento Euchariftiar. CAP.I. "r\Eroateria, & forma Eucharifti*. f. *. *-/ MatertaSantfiflimiCorporis. a. MatenaSancliaimiSanguiois. CAP U. De Confccratione? 6.1. Forma confecrationis. CAP.IH. Deintentioocrequifluad . CAP.IV. Dedifpofitiooerequifitain CAP.V. DePrzcepto" f.i. Anin 2 »0 ib. ib. ib. ciebus SS. Sanguinis. . ib. ». Anpofljtcooccdidifpenutiode noncommunicaodoin Paf- fflk L I B E R V. De Pornitentiz Sacramento . CAP.I. T"\Emateria, & formahujus Sacramenti. CAP.IlJLJ Deprarceptoiufcipicndi ' 0.1. Anobligemurfemperconfiteriper voces. *. DePrzceptodatoMedicis circa raunionem zgrotantium. CAP.III. DcpotclhteOrdinisc CAP.IV. Dejurifiiaionet $.1. Quid ea fit. Inquonam refideatOrdinaria. 3. ExplicanturdiAinctiusprzdicta. 4. De Delegatione hujusjurifdictioois, quziSun ficefieri iolet. 2? 5. Deeademdelegatione, qusefitiPrzlatis inferioribus . ib. 6. De acquifitione hujusjurifdictionis ex Ratihabitione. »8 7. DeacquifitioneexErrore communi. ib. 8. Exopioioneprobabili. 30 9. Ex fubdelegatione. ib. 10. Deprzdiclzdelcgationisduratione. CAP.V. DeApprobar. Confeflariis neceflari $. r. Quid ea lit. *. ExplicaturprimaClaufulaTrid. requirentis diclam Appro- bltioncm. S»tU,tn»m RttuUris, &c. ib. 3. JLxplicaturtecundaClaufula. Nifi, *u, p*„(bUU Btmfhmm 4. Explicatur tertia Claufula . AuttJbtfifetfis ptr ntmtm . \\ |. ExplicaturquaruClaufula. §1** pwis dttnr . 38 6. ExplicaturquinuClaufula. jfrmifiampm ftiviligih sun <*- fisiuiisu . ib. CAP.VI. DeaJiisconditioaibus requifitis in Mioiflro Confeflio- 1. D*e fcientia. . K ». Dcaliisrequifitisineodem. 4" TRACTATUS De Calibus reiervatis. CAP.I. /~\ Uid (itcafuum refcrvatio. 40 1 .. Vt Quispoflitcafus, & fub qua liraiutione refervare . ibid. 3. Quioamfubjaceantcafibusrelervatis. 4t 4. Depeccatis, quz Gvcnon poflunt, fivenon folent refcrva- n. 4x, 1. DepeccatisSummoPontificirefcrvatis. 45 §.1. PrzmittiturnotabiledifcrimeninterrefervataPootiiici, & Epiicopis. ib. a. Peccata, feucxcommuntcationcsSummo Pontifici relervx- ue. jb, CAP.VI. DepeccatiiEpifcoporefervatis. 44 f.1. Aniniurcfintaliquicafusrdervati Epifcopo. ib. a. Qiioscalusfibirefervarepoteft Epilcopus. lb. 3. Pcccau hodie refervata Archiepifcopo Panormiuno . ib. CAP.VII. DepeccatisrefervatisproReligiofis. 47 $.t. Quibuscaubusrefcrvatisin uoiverfumfubjacent Religiofl . ibid. x. Explicatio Decreti Clemeotis VIII. de Regularium. 3. DecafibusrefervatisSocieUtis JF.SU. CAP.VIII. DeAbfolutioneirelervatisexJurcOrdlnario. %. 1. Quisr^flitabfolvereireferratisexjure Ordinario. a. AnOrdinariiobligenturhancpoteihtemdelegare. CAP.IX. DeeademAblolutioneJureDelegationis. $.1. Q^ispoflitJureDfilegationisabfolvereircfervatis. a. Anvalideabiolvaoturcommifliio coofidtfntialicentiz con- cedendz . j. DerefervatispoftlicentiamAbfolutioniscommiflis. 4. Anrefervau obliu poQ ~ refervau. ib. e u. j. Anenarrau io O QuiJ dcoblitisin 6. Ancumquisabfolvitur, cationibusoblitis 7'foiS^icSS!ioacpoflit •* 6twi foIi Supcriori ' rel S e » capx' ' Uigitizcd Dy Go Index Titulorum, CAP.X. De Abfolutione refer «tenim Jure delegationisin parti- culari. . _ ib. $.un. DeDelegationeconcefr» Epilcowtl Tridenc clrca cafus, feu excotn municationesrefervaus, « occultas, ib. CAP.XI. De Delegatione f»cl» Rtgularibus ad abfol vendos cafus, &eKommunkacio»esreiervatas. ff S... Praelatorum Regularium poteftas ad luos iubditos ablof- L Prxlatorum, &ConfeflariorumRcgulariumpoteQaadab» folvendum Sxculares. CAP.XII. De Delegatione , feupotcflate fimplicis Saccrdotis in cafu ncceflkatisad abfolvendum. ih. &i. Inarticulo, feu pcriculo morti» . _ <i i. Inirnpedimentopcrpetuo, vellongi temporis . 6t ?. Inneccfliute alia urgenti. _j 4. Tres conditiones requifiue, utquis ab exeommunicatiom- busrefervatisabfolvaturper inferiorem indiftis caObusre- fcrvatis. §A j. DeDelegatieneconcelUperBuljamCruciatse circa referva- ta. * 6 EaplicanturClaufuhediiiaeeoncelTionis, ib.& feq. L I B E R VI. De Extrema Undione. CAP.I. "fc/TAteria, &forraa ExtremaeUnctioois. $.1. J.VX Materia rcmota. a. Proxima. 3. Forma. ■ . 4. Modus, fcu folemnitas admtniflrandi Extremam UnQio- nem- ' _ 7° ib. ib. ib. ib. ib. 71 ib. ib. ib. £ ib. ib. CAP.TI. Dc fubjeflo hujus Sacramcnti. S.l. Viator . a. Baptizams. j. Ufus rationis compos. 4. Ingratia exiftens, puuns. j. Inhrmus. L Quando rcitcrari potefl Extrema Unflio . CAP.lTl. DeMiniflrohujus Sacramcnti. §.1. Miniftcr eft Sacerdos. a. Sub qua obligatione. __ ReligiofianfintMinillrihuius Sacramenci. __ De AdjutotcMiniftrantis nocSacramentum . CAP.l\r. Quo teruporc miniftrari poteft Extrcma Unftio. L I B E R VII. De Ordine . CAP.i. _"\Uid GtOrdo, & quotuplex. v£ Anomnes Ordincsfint Sacramentum. CAP.II. Dc materia,forma,& OEciia»Toalura, & Minorum . 4. 1. Prima Toofura. 1* Oftiariatus. • J. LeQoratus . __ Exorciflatus . __ Acolytbaius . . t AliquotquxfliunculaedeinitiatisTonfura,ccMinoribus. ib. CAP.III. De Subdiaconatu. 1± _ , I. Quidlit, quzejusmaceria, forma, Oificium. 16. a. Quxftionesaliquotcircamateriam Subdiaconatus . ji __ Quzftionesaliquotcirca obligatiouem Subdiacooi, de fcr vauda Caliitate. 4. ReciutioHorarum, fufficiens Patrimonium. CAP.IV. De Diaconatu. S. l. Quidillefit, quaiMateria, Forma, Officmm. a. Quarftionesaliquotcircamateriam Diaconatus. CAP.VT De Sacerdotio. . 4. U Quidlit, quseMateria, Forroa, Officium. s. QuarllioncsaliquotcircaSacerdiKium CAP.Vl. De Subjetto Ordinis. _L i. Quoad valorttt • * a- Quoad licitam rcceptionem . Dc Tituio Ordinandorum • __ Quarllioncsaliquotcircaprardiclos titulos. CAP.VII. De Miniilro Ordinif. __ 1 . Qitoad valorcm . s. Quoadlicitum ufum. CAP.VUI. DelitterisDimiflbriis, & Coramendatitiis . j. i. Quandoi & qua ratione dantur . 2_ Quiseasconcedere poteft. 3. DcDuratione praeoiflarumlitteranim . CAP.IX. De examine Ordinandorum. CAP.X. De tcmporibus Ordinationum . CAP.XL De inrerftitiis. _ : Quid imt , &quaratione fervanda. __ De eorum difpcnfatione. CAPXII. DePenism»leconrerentis,velrecipicntisOrdinej. 87 g.i. DcprardiQis peenis in particutari. ib. a. Conriliumcircafufpenfionem quandam rationcOrdinum. 88 L I B .E R VIII. De Sacramcnto Matrimonii . TRACTATUS L De impediraentis cjuidcm. CAP.I. ^^Uid_& quotuplex (ic impeaimeatum NUuimonii. jo ib. ib. ib. ib. ib. 77 ib. !b. ib. ib. ib. ib. ib. il 80 3i ib. ib. ib. S.4 ib. ib. «I 86 ib. ib. ib. ib. CAP.II. ImpedimentumPrimum, idefiError. $. 1. Ouid illud lit . ib. a. DecidunturduocafusTabienae, &Hoflienuscircaerrorem Pcrfooc . 9» CAP.UI. Impedimentum Secundum, Conditio. ib. /.i.-Ia quo confiftat. ib. a. Servitusdiminuuquidoperetur. 3. Strvitus, vellibertas puuta. ib. 4. Servitus ceftans peripfum Matrimooiura. ib. 5- Obligaiiofervirutemoccultantis. ib» CAP.IV. IrapedimentumTertiura. Votum (oleraneCaflitatis • CAP^. Impedimcntum Quartura. Cognatio. __L. Cagnatio naturalis. a. Cognitio fpiritualis. a. Cognatio legalis. Tb. CAP.VI. Impedimentum Quintum. 96 S- »■ PrimumCriroen. Conlpiratio cumoccifione conjugis fme Adulterio. ib. a. Secuodura. Adulteriuracum occifioneGne conlpiratione ■ ibidcm . a_. Tertium. AdulteriumcumpromiflioheMatrimonii. 07 ±, Quartum. AdulteriumcumMatrimonio attenuto. ibt __ Quojureintroduflumeft impedimentumCriminis. ib. CAP.V II. ImpcrlimentumSextum. Cultus difpariui. ib. CAP.VIII. ImpedimentumSeptimus, Vis. 98 CAP IX. Impedimentum Ocuvum. Ordo. tb~. CAP.X. Impedimentum Nonum. Ligameo. ib. CAPJCI. ImpedimeotumDecimum. Pubiica booeftas. 9_> 6.1. Quid illud Ct. ibT 1. Publica honcflas cx fponfalibus. ib. t. PublicahooeftasexMatrimonio rato. ib. CAPXII. ImpcdimentumUndecimum . Aflinius. xo» C. t. Quid fit , & quatenus extendatur . ib. 1. Cuojureindu&umeftbocimpedimentum. ib. }. Affiniusfupcrvenicns Matrimonio. 1 11 4. QuaIis:opula Affiniutem pariat. ib. CAP.XIII. Imix.-dimcntuin Duodccimum. Impoteotia. ib. §.1. Quid, & quotuplexfit. >b. i. Impotentiaabfofuuperpctua. 10* _. Impoteotia refpediva. 104 4. Quomodoferendum fit Judicium deimpotentia rcfpc^iva dubia. ib. j. ImpoteotiafuperveniensMatrimonio . $°S CAP.XIV. lmpcdimentumDecimuroTertium. Raptus. ib. CAP.XV. Impedimeotum Decimum Q^artum. Abfcntia Paro- chi , &Tcftium. ib» CAP.XVI. Delrapedimentisfolumimpedientibui. sb. CAPXVII Quxftiooesaliquotdediclisimpedimentis. isi §. i. Quaoamlpcciepeccatipeccat, quicum Impcdimcntocopu- lamhabet, vel Matrimonium init. tb. a. AnmecucoadusMatrimoniura validccontrahat, &licite . Tbidero. j. Quid,liquisputetimpediroenturoadet1e,ciimiionadfit. 107 £. Quam preoamincurrit contrahens Matrimoniumcuna im- pedimento. ib. TRACTATUS 1 L De Dilpcnfatione Impedimentorum. CAP.I. /^Uid tlt Difpenfatio. 107 CAP.U K£ DePoteftatedifpenlandi ib. CAP.III. DehacPoCeftaceinSummo Pootifice. mi CAP IV. Deeadem ioEpifcopo. ib. J.t. InimpedieotibusunrUim. ib. a. Io Dirimcniibus . . ib. _. Anpropterbonamfidempoffit quid Epilcopus indirimenti- bus. 4. Ao neceffiute. ' ,D* CAP.V. Analii iPontifice, velEpifcopopoflintaliquidinimpe- dimentis Matrimonii. ito CAP.VI. Quispollitdifpenfare adpetendum debitura, fi fuper- vcniat Conjugibus Affinitas ex Copula illiciu. »1* CAP.VII. Decaulisrlil^cnfandi in impedimentis . u > §. i_ PrsemittunturaliquadehiscauGs. ib. a. Decaufisin particulari. ib. CAP.VIII. Quandonam Dilpenfatio eft (ubreptitia, atque adc6 invalida. . t.'4 CAP.IX. Taciturnitas vcri quandonam vitiatDifpenfationem. ib. g. 1. Anquandouceturrepulualiis data. ib. z_ AnquandoUCCturD;lpcni»tioaliis concefla. llf 1. Anquandotacetur, plurafubeflcimpedimeou. ib. __. An quando ucctur Macriraonium fuifle contraflum cum impcdimento. 116 j. Aoquandotacenturqualiutes extrinfecz. ib. 6_ Anquandoucenturindividuales gradus. ib. 7. Anquandouceturgradus proxiraior. i>2 _T An quandotaceturcopula inceflaofa. io. CAP3C. Exprcfliofalfi, quandooam vitiac Diipenfationem. Ltl Anquandopropooiturunuraimpedimcntum proalio. jb. 2. An quandofalsdexprimitur gradus conjundionis. p>. _. Anquiadoexpouitui uuicacaufif eaqueulu. . . lb- __ A» d by Google Capitum* & Paragraphorum. •4 Aniuandoiiiquicieipofitijeflfaira. ib. j. An quandopetunturduar Difpenfationes , alcera cumvera , altera cum falu cauu. ib. 6 Aoquaodo erratum elt in nomine fupplicantium . 119 2 Anqiiandoerratum eft ionomioeDicecefis . ib. CAP. XI. Quidfaciendumin dubio de Difpenfatiorie. ib. CAP.XII. EiplicancurCUufulzRefcripti DifpenUtiooispro/o- ro eKterno. ib. rj.i. PrimaCUulula, Perfona Eiecutori» . ib. a 5ecundaClaululi. Supplicancium narratio,. ISS TertUCUufuU. Mandatuminquirendiveriutera . 4. QuartaClaufula. Pcenitentia laiutaris. j. QuinuClaufula. Aliquae caufz in gcnere. 6 Scita Claulula. Prohibeturmunerum acceputio. 7. SeptimaCUufula. Ponitur: Ktmtkfi*mtihu, eVc ib. ib. ib. iK CAP.XHI. ExplicaoturClauIul«Refcnptiproforointerao. ib. ib. ib. ib. «J -itr. ib. ib. $.».. Priraaclaufula. CommtttiturCoofcllarioeiecutio. Secuoda. Eidemcomraitticur veritaxis indagatio. 3. Tertia. Pcenitentise impofitio. 4. Quaru. Soluminoccultis. £. Quinu. RevalidatioMatriraonii. Sexta. So'.um pro foro ioterno. 4L S^ptima. Uc laccrcntur litccrz. CAP.XIV. De Duratione DiipenUcioois, & Poteftatisdifpen faodi. ib. 5.1. An valeatDifpenUtio, velPotefta» difpenfandi , fi nonac- ceptetuc ib. 2» Anceflet eireoundatione, velnonufu? ib. j. An ei revocatione. i *♦ 4. Ao morte Deleeanti». Ib. 5. AnvaleatDifpeofatioantedata* lieterasConfeflioni» . IJJ TRACTATUS IIL De Sponulibns . CAP.I. E rutura Spoouliuro. ibid. Quid fint , quamque promiflioncm contiocant . \ Anfponfalia volunute Spondentimo venialem, vel nnllarn continere poflint. ib. ' __. Anobligacionem poenz. ny 4. Quidfint fponulUncla, quamque obligatiooem inducaot . ibid. CAP.1I. De quibufdam cooditionibus requifiti» in fpoofalibus. Il8 f. i. Volunuria efle illa debeot. ib. i. Noo eicorta metn. »> J. Signo certo eiprefla. • . ib. 4. Non neceflarid aliis manifefta . Ijo 5. Abloluufponfalia, & noncondicionau Remiflive. ijt CAP. III. Quis poliit fponfalia contrahere- jb. §. r. /Eus quandonara irritat fpoafalia. >b» s. Impedimenu an irritent (ponfalU. * ib. CAP.IV. De quibufdaro paUis > quzfolentapponiinfponfalibui. ita CAPTVT De DilToIutione Iponfalium. ib. S. i. Primacaufa. Mutuuscoofenfot. ib. s. Secuoda. Religioois ingreflus. 1 _ _ j. Tertia. OrdoSacer". 1 11 4. Quarta. Votum fimplexcaftiutis, feo ccelibatus . ~m. __. Qjinta , Matrimonium, vel fponfalia cum alio, fen alia cootraaifle. ljf 6. Sexu. Alteriu», vel utriuTque fornicatio . l%4 7. Septima. Impcdimcntum fuperveoieos. 117 5. oilava. Muutionoubilis iuperveniens . ib. <_. Przdiftz cauGz exifteates ante fponfalU, fed poftei co- goicz. i_j8 10. An Uboraosaliquoocculcodefe&u poflit,eoUcito, ad Ma- trimoniumprocedere. ibw TRACTATUS IV. De Confeofu per verba de przfenti. CAP.I. T\E Natura Matrimoaii. 119 _____ xJ Quidproprie veaiat nomine Matrimonii. ib. ». Quotuplex fit matrimonium. ib. CAP.ilT DeCoofenlu requifitoad Matrimonium. ib. 1. AnfufficUtconlenfus» quandonoocogoofciturimpedimeo- tnm . _ ib. J. Circa quod verfari is dcbet . 140 CAP.UL DeConfenfuezteraorequiGtoadMatrimottiam. IbT Per qaz Cgna, cVr. ib. CAP.IV. Dc confenfu datoabfeati. |4| g. t. Per Procuratoreni. ib. x. Per EpilloUtn. 14* CAP.V. Deconfenfu eooditionato. io. ______ Quid, tfcquutuplcx fit conditio. ib. S. Sub coodicione przlenti, velprzterits. ib. j. Sub condicione de fnturo neceflario. ib. 4. Subconditione de futuro contineente non turpi. ib. f. Sub conditrone de futuro impoflibili pbyfice. 1±£ tu Sab conditione turpi de futuro , quamvis noo coOtraru contraclui M a t ri mon 1 i . ib. 7_. Subconditione, quzineft contrsCuiMatrimonii. _4_> S. Subconditionc contraria contriQui Matrimonii . tb* __. Subconditione pofitiva, velnegativa. ib* 10. Monicio ad Parocho». ib* CAP.VI. DccoofeofuMacrimooiicoaQo. 147 _i.i. Decoolenfu ex errore , &c. 7_, s. De Confenfu ei meti . j b. 3. Depeccato, &obli_^tioaeiacutieatismetama<I Matrimo- nium. i^g CAP.VII. DeratrficatioocMatrimonii ,quandoillud vatidum ooa fuit. ib. S- 1- Ratiricatio mitrimoniiinvalidicxfiQo, velmeticulofocoo. fenfu. ijb, 3. Ratificatlomatrirooniiinvalidieialiquoimpedimento. 149 j. Aomatrimoniumcoram Parocbo,ccTeftibusiavalidd cele- bratumfitcoramiifdemrenovandum. ib. 4. Anmatrimonium invalidumex metu ratificetur per copu- lam limili metueitortam. tjo TRACTATUS V. De Matrimonio, ut eft Sacramentum . CAP.I. T Nfticutiohuju»Sacrjmentijejufdemqueforma,ckma- X teria. 1 jo CAP.II. Minifterejufdem. . ib: CAP-III. MatrimoniurointerabfeotesanfitSacramentum. ib. CAP.IV. MatrimoniumlnfideliumanlitSacramcntUBi. ib. CAP.V. Delodiflolubilitate matrimonii. ib. ______ AoMatrimooiura Infidelium ante converliooeminitum fit indiflolubile • ib. s. An, quandoutriqueconjugesconvertunturad fidcm. ib. j. Ao, quaodoalcer. ics> CAP.VI. DelndiflblubiliuteMatrimoniiRatiFidelium. 15J $■ r. AnMatrimoniuraRatumfitauctoritate Pontificis diffolubi- le. ib. z+ Anper Profeflioncm folemnem . If4 J. DcBimeftriconcelloSponfis ad delibenndum de Religione afliimenda. ib. CAP.VII. Matriinonium Fidelium confumrnatum indiflblubile eft. fS6 ib. ib. I TRACTATU, S VI. De Solemniutibu» Contradtus Matrimonii . CAP.I. Uxnara lint cjufmodi foleraniutes. 1 ry CAP.IL Vc DePrzfentUParochi, cTtTeftium. Tb7 f__.r. Qjarafionc hanc inducerc potuitConcilium . jb. a. Kiplicatur ejufraodi przfentia . n6 }. Q_ialisdebcatelTeprzfenciaParocbi,ccTeftiura. t _2 ±_ Prztcr afllftcntiam qucmoam ritum debeat obfervare Pa- rochus . o l_S j. Qui Parochus. 159 L Qui Teftes . 1(0 CAP IIT. Ce Dcnunciationibus.' ib. §. Quanta fit earura obligatio. ib. x. Praiis earum . iAt CAP.IV. Dcbenediflionibus,fcu VelationibusMatrimonii. t£M. $. 1. Sub qua obligatione . ij Secundz Nuptiz an fint bencdicendz . i. Quis ea» benedicat. 4. Quo tempore . j. DeTraduilionc Sponfz indomumSponfi . TRACTATUS VIL De obiigacionibus ex Matrimoak> coafurgentibus £ ubi de Divortio. CAP.I. T"\E obligationibus conjugibus neceflariis. l£j fwl. J-/ Primaobligatio. Cohabiutio. ^b. s. Secunda, ccTcrtu. Przilatio alimentorum, Sc Educacio filiorum. 5. Quarta. Correctiomatua. 4. Quinu. Debiti crmjugalis redditio. CAP.H. De Obligatiooibus voluourii». i. Donatione» libcnle» iocer coojuge» . i. SpooUlitia largius pura. J. Noo purl. C AP.M. De Divortio. J. 1. Quidfit, &quaado tltlicitura. ib. 3. Divortiumex caufa adulteriicarnalis. ib. j. Cafusquioque, inquibusnon eftlicicumDivortium,quam- vis adflt Adulterlum . ib. 4. Anpoffitlnnocens AdulcerumDonrepellere. _<>__ j. QuznamAdulceriicerticudorequiricuradDivortium. A. ___ An aucloritate proprUpoflitamDivortium. 170 7. CaulzcelebrindiDivortiumadtempus» it. 8, Deeffeclibus Divortii « Adulterio. 171 j. Deeffetiibu» Divortii ex Hzrefi. 17» 10. DeerTcctibusDivortiieifoliciutioucad peccandum,vel er fzvitia. .... ib. CAP.1V. Anconjugespoft confummatum Matrimonium valeant excommuniconfenfumutationcmftatusalTumerc. iT$ __. U Quoad profelTionemReligioUm. ibl 5. Quoad Ordines Sacros. ib. j. Quoad Votum Cmplex CaHiutis. 174 LIBER Google Index Titulorum" L I B E R IX- Dc contraclibus in Particulari. T R A C T A TUS L De Contraflu mutui , « ufura. CAP.I. "P\E mutuo. LL U Quid illudCt. i, DeDiveriitate valorisinMutuo. ( ?. Afli cx:quandoGtprxcepfumdedandoMutuo., CAP.II. DeUfura, quoad ejusnaturam. ib. 176 TbT /. i. Quid Gt, & quotuplex Ulura. ib. J. An, &quo jureprohibita. 177 CAP.Ill. Cafusin Mutuoufuramcertononcontioeotei. Ttr $.1. LucrumexMutuorationegratitudinis. ib. *. Ratlonealicujus onerisfufccptiaMutuxnte. 17I __ Exdamno emergente. uC 4^ Ex luero ceflame. 179 v. Ex porna; conventione. "tbr £ Ratione perlculi. i$o 7. Etcootrattu innominato , Do« utdes. ib. 1 Exigere in Mutuoid, quod debetur exjaftitia, velCha- riute. ib. 5. Mootes Pieutis. • 181 CAPIV. CafusiaMutuoufuramcerto continentes. ib. $. L. Exigerebenevolentiam ex Juftitia . ib. a. Vcl obligxcionem remutandi, vendendi , agros colendi 1 cVc. ib. 3_ Vel reddendi pecuniam in frumento, vel Groili . ib. ±. VelextgerjdidebiuMutuatarii, accipiendi partem debiti • vellimifium. iia j. Provoluntatemutuandi analiquid accipipoflit . ib. 6. Procommoditate Mutui. ib. Z, Prodi!atione rcdditioois. jb. CAP.V. CafusinMutuoufuramfubdubiocontinentes. ib> J. l. BonaBdesan licitumlucrumex Mutuoreddat? Ib. a. Promiflio noo repetendi. jb. $. Moleftia mutuantU. ib. ± Nonpetereredditiooem mutui, dumMutuatarius aliquod promutuantefacit. ib, CAP.VI. Quandoin pignoredatoio fecuritatem mutuiadfitulu- ra . ib. $.1. Anmutuanspignorisfruflusfibi accipere queat . ib. i, DcPacfolegisCommiflariatiofavoremMutuantis. 184 f. Dceodcmin favoremFidejufloris. Jb. CAP.VII. DcDominiocirclresperufuramacquiutas. ib. V '• Q- m lonam Uluranus dominium acquirat rci per ufuram acceptx. • ib. a. AiibonaufuiariiGntobligaUproufuri*. 1S1 CAP, VII.l Dealicnationc rerura accepurum perufuram] faclam abulurario. • ____ «Ll. Dealienatione rei inlpecie. ib. x. Dceadem, nonin fraudcmCrcditorum. ib. Deeadem , infraudcm. ib. •CAP.IX. Dcreflitutioneufurarum. ib. iv i- ^uarnamobligaturulurariusreftituerer ib. a. Deobligatione cooperantiumcurniuo. . 187 J. Harrcdis, vellepatarii. 4. CuinamGncufunercllitucndz. jb CAPX. DcPetentcad ufuram. jb,' CAPJfL SummaModorum lucrandi ex pecunia GneufuratcuU TRACTATUSII. De ContratJu Cenfuali , feu de Ccnlibus . CAP.I. /^VUidfit, «quotuplexCenfus. igj CAP.II.VX De JuftitiaprjediQoruraconcracluum. ,b. 5. U Pcrfonalis an Ct licitus . ;b, 1. Ao Viulitius. • 1 r\, r. An Realis. . CAPHI. Q^narapretlumCtjuftumindiQisCohtraclibus. ib. /.1. Pretium iuftum invitalitio. jb. 1» In aliis Ccnfibus. jb[ CAP.IV. DealiquibusPaclis.quaefolcntaddiCenGbus. tat $. 1. Paclumredemptionisante, velpoft certum tempus. ib. a. Pjiljm jhlolutum, cVc. $. Paclumfolvendipcnfionem, etiamfirespereat. ib. 4» Pac1iim,utnonfoluupcnGone,rescadatin commiflum. ib f. Paclumde refcindendo contradu. *I0i £ Redimziidi Ccnfum. ffi Zi Redimendi cum eadem motteU. CAP.V. Dc Confututionibus Pontificis circA Cenfuumcreatiol nem. n. CAP VL DeCoollitutioneCenfus pro Regno Siciliae informa BullarNicolaiV.&GregJflU. ib Si Proponitur Bulla Nicolai. ib.' a. Gregorii. ,pV Pnma cond itio . Super re , vel rebuj . 4_ Secunda. Uiredimipofliteodempretio. ijfi ». 1 ettia . Ut penljo non excedat dccimara pretti . 1 07 ft- ^uarta. Ut poflintapponipacla. Tojl 7. AQpoflitquisviceflioniSfibiad;udicareprardium,&c. j&I 8. An adjudicaticquac fiericonfuevitin RegooSicilljtjulU. I 5. De Fingente velleredimereCenfum. 10» CAP-VII. Montesvacabtles,velaonvacabJes,ftc ik. TRACTATUS IIL De ContraciuCambii . CAP.I. f~\ Vid fitCimbiuui . sot CAP.II.vJl QuotupleK. . ib. CAP.UI. DcCambiominuto. ib. $. L. An pro hoc cambio liceat lucrari ? ib. 1. AnPrivatislucrariex cambiominutolkeat. tb. J. DeCambio/ addita pecuniar cullodu. 104 4. Deeo» quiex indufljiacambiat rrujnctamilcerius. ib. CAP.IV. Decambioperlittcras. ib. $. i_. Hic recipient , dcalibifolveas. ib. =. Hicfolvcns, cxiaubirecipiens. aojr i- Qutndotum Cxmpfario, tumCampfori cambiumproGc,cu- juseritlucrum. ib. CAP.V. DccambioadNundinas. aUaS g. L DecambioadNundinasabfolute. ib. a. Decambio cum recambio, fcucumreeurfu. ib. 2. Aaboc fitlicitum. 110 4_. Quandoquidcm tribos mod i s hoc ccl cbratu r , approbatur pf1= musmodus, clcfecundus, noo verdtertius. ib. 5. Praxisquoadeos, quiutuoturopera alterius adexpedicnda carabia, cVrccambia. atz. fi^ Dcpaftis,quatiolentapponi in contraQu carabti. ai* 2_ Deuiiicambiendiper alium. 324 TRACTATUS IV. De Locatione , & Conductione ■ CAPJ. TJ Xplicatur illud . CtntrtHm qnt Uttrr temUatri * XZi crc 214. <. »■ Ohligationcs Locatoris. ib. 1. Obhgatiooes Coodudloris. aufi CAP.II. Etplicatur illudilra«, vtlPerfiium aliqmAm ttu$m [r<r- ib. '2 aao ib. aat ib. ib. aazs ib. ib. ib. ib. tamntttik , e>f. CAP III. Explicatur illud. Ai»[*mt vtl fr*aum. CAP.IV. Explicaturillud. Simttrt*, jtt/Ufmt finjum. f. i. Quanta penlio lolvcndalit. 2. Qjando. J. Ubi? CAP.V. Explicatur illud. HulUuUia» mjnjh p*at. CAP.VI. Expli caturillud. treinrMimttimftrii iiferuu . 1. Quoad concrahentes . x. Qjoad luccellores. t. Quoad fucccflbrem exemptione . CAP.Vll. Explicaturillud r/r/.Mm m^gmm , vtl fntfsm. $. L. DcUmulis , quirerviensnt. a. Dceifdem, quloon (crvieruat. t_ De iifdem , qui non fcrviunt , ciim non polTint . TRACTATUS V. Deemptiooe, & Vendiiione , Remiflive. §.UN. N vioo vendcndo miiceriaquapoflit. ib. TRACTATUS VI. De EmphytcuG . Livello , Peudo. CAP.T. /^VUid CtEmphyteuCs,cVc. 11+ CAP.IL vjLfrima proprietas EmphytcuCs . Rti »pt» mtlhr*. ti . 117 CAP III. Secuuda. W&iltiiu rtrfinmnm. ib. CAP.IV. Tcrtia. StlmtieCmumt. ib. CAP.V. ^uai u.^Jmc.-.n.s tnyri„Mt> , r> SiUaitLjmitmU, aag CAP.VI. Quinta. miaitmnm», aio CAP.VII. De Livello. ftL CAP.VIII. DeFeudo. ib. #.i. Conditio Peudi. ib. a. Quid, dcquotuplexGt. ib. |. QuioqueconditionecootractusFcudalis. iL. __. Tlesobligatiooes Fcudatarii. ib. 5. Caufat amitten liFcudum. ato TRACTATUS VII. DeFidejuflione, Auecuratioae,Pigaore, Hypochcca, DepoGto, Commodato , Prccario. CAP.I. T\E Fidcjuflione. }p 4.1. JL/ Quid lit/ ,b. a. Multi Gdcjubentet. 251 a. Prorogatioterminifolutionis. ib. 4. Preiium cx fidejuflione. ib. j_ Quitpoflit Gdejubere? ib. 6. Quaudo Fidejulfor potcft agere, ut liberetur a fidcjunio- CAP-U- Deaflecuratioae. 'fb. CAP III. De Pignore . ib. g. i. Quid lit? ilj. a. Q^itpoflitoppignorare, cVquzbona. ib. \_ Fructus Pignoris cujusiuot. 115 __. Resdauinpigrtus,G varietur,an remaneatpignus,& quo- modo reddendum . ib. t. Inremfibihypothecatamquid juris habcat Crcditor. ib. /L Pignorit Venditio . jb. CAPIV. Quid, «ScquotupIeiCcHypotheca. *«♦ CAP.V. Dc Dcpolito. .. "iK; by Google Qyid fit? - _ *. Quis Deponens , velDepofiuriasefTepoflit. j. IrKrementum, c__»e<rementuraDepofiticujuifit 4. Pnefumpu volunus incomrauundo DepoGto quidopera tur. ' MultadeDepofito, remiflire. CAP.VI. DeCommodato. CAP.VU. DePrecario. „„. TRACTATDS VIIL De contraclu Socieutis. CAP.I." /""iUidillefit. C A P.I I. V_» Cond itio Prima . Cummti StiitUimmUttmftTmml. CAP.IU. Secunda. NtfttUti* fit mmtfi*. CAP.IV, Tertia. Mfmkmi» tmfmtmU • CAP.V. Quaru. rtemnUctlUtt fttt ftwitmU Dtmimi . g.t. ToupccunU, BnjuSocieutedebet dari ei, quiilUmcon- tulit. , , lb- x. Si perit fine culpa Socii pecuota, pent ei, qui eamcon- tulit. , „ . xm_*li _. AQfitroodui, quolicitepericulura CapiUlis, immdoc lu- critotum reiiciaturinSocium. >b» CAP VI. Quinta. Ut, pro quantiutepartiura colUurum , lu- cruradividacur. CAP.VII. Sex». I» m^vitUmtmrtUtmmM. CAP VIII. Septimi-Vttxftnftfiat ctmmanti,v*l etmfmftmtmr, _4* Capitum> *__ Paragraphorum. ib. 12 ib. | ib. ib. /. . Quid requiratur ad Denuneiationem CiCommunicati e~pe- dicndam. ib. 1. AnnorairurimDenuneiatiisinlocofitaJibiviUadus. «b. 3. Quidnam prarftet certitudinem, quodqtais Gt Eicotnmuni- catus viundus . ___ TRACTATUS IL Oe SufpenGone. CAP.I. iy>rOdusdiKnoiceiidi,quandoaam fufpenGo fit Confu- J.VX ra, quandonam merapaena. »6_ CAPJI. Quzc_rrjarequii_turadincurrendam_ifpenGonen_ x6_ TRACTATUS III. De Interdkta . CAP.I. f\U]A fervandumeft hodietnlnterdicro Generali lo- VCcali. »69 f.r. Pracmutitur, quidGtinterdiclam . ib. _. Quotuplexfit. t ib. Qyidnaai mitigaverit Bonifacius VIIL in Interdido loeali Gcnerali. x7Q CAP.II. QuidindulferitConcili-mCoflRantienie inloterdido . ibidecn . TRACTATUS IV. t CAP.rX. Odiva. Vt ntm nfftnmmtmt fnSninjnft» CAPX. DeDiflolutioneSocicUtii. CAP.XI. De Socieute in Animalibus . CAPXII. DcPartitioneinterfratres, mortuoPatxe T R A C T A T U S IX. De Promiflione . CAP.l. /~\UidfitPromiflio? CAP.Il.vZ Eitaffirraatio, & Enunciatio. CAP.III. Liberi. CAP.IV. Sponunea. CAP.V. Reipoflibilis. cVlicitac. CAP.VI. Abatiquo, & alteri faciende . CAP.VII. Dataalteri, abeoqueaccepuu . 14? ib. *A1 **1 ib. a46 -tte ib. 148 CAP.I. /"VUidfitlrreguUrius. II. V__ De ejus fubje_to. CAPl _Af.VH. l«u»iicii, «i;ci^i«~ii.ii__. _— 6.1. Proroiliio dau, fednon accepuu, adquid obbget ex Ju- ftitU. »b- 2. AdquideiFideliute. j. Analiquandoeaobligetfine acceputione • 4. An ad remillioncm dcbiti requiratur acceputio j 5. Promiflioacceptataadquidobliget. 61 Quid requiraturad legitimamacceputionem ■ 7. Qy i j poflk pro al io accepure . CAP.Vill. Aliter, incujusutilitatem reseft facienda CAP.IX.Q_undon»mobligatiopromiflioniscfl n_!U,Yelceuat. ib. TRACTATUS X. De Donacione. CAP.I. /AUidGtDonatio. »14 V__ Eiplicatur natura Donationis . ib. »50 Jt ib. ib. ib. r. Quando obliget Donatio. CAP.Il- Divifioncs Donationum. _. 1. Tres Principales Divifiones Donationura x. ExpticanturdiclzDonationumClaflcs . CAP.III- Ouis poflitdonare. $. Qu__amCJaflesPerfo_arumquid , &C quantum donare poi- funt . ib. a. Re$es, PrincipM,RecloresCiviutum,Parentes, Praelati, Bcneficiarii , Novitius, Tutores, Curatores, ajM. ufque adleptimum. . ib.&feq. CAP.1V. Quantumquisdonarepoflit. xj? 1- Donitioomnium bonorum invalirlaefl . ib. x. QaatuorcaitiSiin quibu» omnium bonarum Donatiovalet.ib. Acccpuns Donacioncmomnium, au obligetur eareliitue- rc CA , fi Gtjuramentavallata. Infinuatio Donationif . QuideaGt, cicinquantaDonationeeiladhibenda. i. Quz Donationesnonindigcntlnunuatione. CAP.VI. De Rcvocatione Donationis - 4. i. Revocator. Prira6, obiDgratitudiaemDonaUrii. a. Secundo, obfufceptam prolem. L Revocatio Donationis inofficiofae . CAP.VII. Quxflioncs nonnulUe dcmateriaDooatioms. five. L I B E R X. ib. ib. t ib. ib. Remif- »6r De Cenfuris , & Irrcgularitate . TRACTATUS L De Etcommunicatione. CAP.I. J^Iv^o Eicotnmunicatioois ioUtam , cTcferendam. CAP.II. Metus gravii quid operetur in Eicommuniutione . i_4 Mctusaneicufetabexcommunicationisincurfu. ib. ». An, abobfervandisiif , quxaliis dcbcreteicoramunicatus oWervare . ib. CAPJiL EipIkanturaliqiudcExcommunicatisviUndis. xk$ De IrrecuUriute. CAP.Ill. '. uibusvcrbisinfligaturlrregLilarius. ib. CAP.IV. Quinama_lus requiraturinlubjecload Irrcgulatintem crdcliSu incurrendam. >b. 6.1. Aclusdebetelleexternus. »b- a. Opereconfummatuj, ib. j. Plenedeliberatui. 'j- Peccaminofui. *7* i. Cognitusinrationemalitiae, Arooensf, &C. __l CAP.V. NondubiadebeteflcinirreguUritatemincuriio. *74 CAP.VI. Deeffc-ibuslrregulariutis. *7f g.t. IrregulariusimpeditOrdinurafufceptiooem. »L>- a. Impcdit ulumOrdinii. *7^ J. IrapeditiBcncficiis. ib. DE IRREGULARITATE In Pxrticnlari. CAP.VII. DcIrreguUriuteexdefe-uSaniutii. L Quid ilUGt. %. Oiiis difpenfet . CAP.vhl. Delrresulariuteexcorporiivitio . *a.L. Devitiatis finepropriaculpa . s. Ei propriaculp». j Quisdifpenfetinpraediclis. 4. Delrrcgularitateeidcfectufeius . C AP.IX. Dc Irrcgulariutc ex dcfcclu libertatis. Defervtcute. 1. Deuxorato. a. Quisdifpenfatcumiervo, &c. CAP.X- DcIrrcguUricateexdefeclubonKfimz. ItL. Quid, &quotuplexGtinf_mu. _. Delnfamia Juri^lrrcgulariuteminducente. 3 . D : I n lamia facli , 6cc. 4. EfleCJusInfamise . j.QMisdi(penfetin Irregu la riute contratla e x i nfami a . CAP Xl. DelrreguUriuceexnovuateFidei. jifnameamcontrahat. lifnamdifpcnletinNeophytis. T\L Delrregulariuceexdefcclufcientic liseamconcrahac . idTridentinumin hocdifpofuerit. J~iaenamfcicntiarequiratur in rcligioiainitiando. L)!;ExamineQrdinandorum. 5. Q11 is 6 lifpenfet in defe__ fcientie . CAP.XIII. Dc Irregularitateei maUfufceptionc Baptifmt. f.i. D; Baptifmo male fufcepco . ». DeBaptifmo. ». Qiiisdifpenfet. CAP.XlV. DelrrcguIariuteexOrdinumabufu. $.1. Qiiando Ordinespravefufcipmntur. a. Ordinis, quem non habcs , ufurpatio. _. Ordinis,quemhabes,ufurp_cioprava. 4. Quisdifpenfet. CAP.XV. De Irregulariuteex occiGone bominis . ff.i^ Difpoficiotraaandoruni. x. Exquocafuali homicidioincurratur Trregularitas. a_. Denomicidiocafualimoralitercommillo,&c. 4. Dehomicidioeimortelnfirmi,prai ttr voIunutemMedici , velafMentium . x_lt 5. Dehomicidioeioccafione Adulcerii. xta S_ Dehonncidioexoccafionclubitx rixa-. tyj 7_ DelrreguUriUteeihomicidiovolunurio, phyfice patrato . ibidem. L Delrregulariuteex nomicidio volunurio comroiflb ex man- dato.&c XOX. 3. Ancontrab_turIrreguUriU5,quando quis negative fehabet ad alterius mortcm ■ 994 so. Dc *C ib. ib. »77 '£ '_ ib. ib. ib. ib. ib. ib. xSr ib. ib. Ib. ib. x8x ib. ib. ib. ib. ib. ib. ib. ib. ib. ib. .b. _ ib. ib. »87 Digitized by Google Index Titulorum, £.1. lllegitimi i. Quaratioi 3. Quaratioi guTariui . 10. DelrMgultritattortaekocctriODefadhlMiniftrisJufUtijB . . . . 11. DelrreguUricate, quzoriturper coopcrationem ad lenten- tiamQnguinis. so< rs. Deea,quzoriturperTeflificitionem. 300 II- Deea,quzoricurinaliisMiniflrisJu(titiaT. ib. 14. Deea,quzcontrahituraMiiitibusin Bello. iLi Deea,quzexpropriadefenuone. i£. Dcei,quscexMuiilitione. ; 17. Quisdiipenlc^ in IrrcguUriuceexhomicidio. %Of 10. QjidpoflicCommifliriusCruciitzin Difpentitionc Irregu- laritatii. Q.iid PrzUti Regultre* . 307 CAP.XVL DeTrregulariuteexBigaraia. ilu Przmittitur,quid,&quotupfcxutBigamia. ib. Z. Bigamifuntlrregularei. < ib. 3. Quisdifpcnfet. ib. CAP.XVII. DelrregularitateexdefeauNaulium. 308 Ulegitimi funt Irregulares. ibT itioocdubicatiodeillegitimoNauliremoveatur. ib. tione ccfletillegicirmtas, tV confequentcr haec Irrc- gularitai. 1 309 Delegitimatoperfubfequens macrimouiura . jb^ 4. PcrProfcfliooemReligioCua. ib. t Per refcriptumPriocipis. ajx_ fc7 Dedifpcnfationefllegitimi . jn 7. Qutddebeateiplicareillegitiraus, quando petitdifpeofatio- nem . ib. «2 ib. % ib. ib. ib. ib. ib. ib. ib. ib. ib. 8- Qiiisdifpenfarepotefl in hic Irrcgularitate . CAP-XVIH. DelrreguUriuteexHzrefi . 9.1. Quinam rationc hzrefis IrTeguUriuceiniciintur . 3. Qiiis difpenfct in hjc IrreguUritaCe . CAP.XtX. De irreguUriuce oca et officio , Sc Ratiociniis . 0. l ExplicaturhzcirreguUritai. 2. Quomodoceflet. 1 Quis in illadifpcnfet. CAP.XX. DelrreguUriuteex Pauperuce. . L. Explkatur. 2. Quis io illa difpenfet . CAP.XXL DcIrrcguUriutecx defeftu acutis . CAP.XXII. Summa ,feu Caulogus IrreguUriutum . CAP XXIII DcCeflatioDcIrreguUriutis. r. ExBaptifmo. s. ExprofelTionefolemni. 3. Exceflationecauis. 4. Exdlfpcnfaiionc. ' TRACTATUS De BulU Cruciacae. CAP.L nRzmittuntur aliqua deoaturaPrmlegiorumBullz . 1 UI , 0 g.t. Quid,«quotuplex fitPrivilcgium . ib. 2. PrivilegiaBullzCruciiCzcujusfuntcenerii . ib» A. Anplene,anftriclefintPrivilegiaBulTz intcrpretanda. ib. PII. DifpofitiotncUndoruro. jjj? ClmufmU frtmm Bullz Cruciatz; fttumim, Sc ttrtU omittuntar utpoteadnosnon pcrtioeiitcs. ib. CUnfui.% mttmrtm. ib. CAP.IIL Explicatur przdicuClaufuU Qoirta, quoad priorei ejuspartcs. ib. £.L. Explicaturillud, AChriJliFidtlitmt ib. X. Ulud yCtufijltmiitmi, &dctlimmmtttmiinhtt Rtxmt. ib. J. Illud , r.xbtnr.jisia Dtftt>!:*tt, ittttm!,ittc*ntn!trit . JIJ 4. Aoeibonisfuiiivi5,vcluluririisdari eleemolynapofllt pro BuIU. ib. j. Anexpecuniahabiuex turpilucro. ib. sL Anexboaiscredicii >velabaliodatii. ib. 2; Quzdam de eleemol y na porri genda ab i n fig n i bus perfonis» Sc quscdam de porrigenda i Paupcribui . CAP.IV. ExplicaturporteriorparsCUufulzquartzfuperius t* , hoc dl illud . Annt, dntmmtt. $.1. Quaodonaroincipitinnu^ PrivilcgiorumBullz. ib. i. QuandiuduratannusBullz. ib. 3 Quandoin unoloco urdius, inalio citius fiat promulgatio Bullc. ib. 4. AnhnitoannoinaliquofaveatBulU. ib. Clmufnlm amimtm . i'a . CAP.V. Primuin BulU/.Privilegiura , circa tempus intcrdi- dL 3xs PremittiturSummariaexplicatiointerdicli. ib. a. Favorprimus Bullz , tempore Interdidi ftjftMiffmt , e> 4. vimm Offtti* ctittrmri , eW. ib. j. QuidconcedatBulUquoad celebrationemMiflzinOratoriis pnvatisextratempusLnterdicli. flj. 4^. AnperBulUm polfitquiserigereOratorium privatum,ui qoo cclebretur uocaiia Pontificisficentia . ib. AaCommituriusCnicUtz poflitprcdiclum perfe&ecoatlU tutumOntoriumconcederc . ib. sL Quid poffit concedcrc Commiflarius circa cdcbrHtioncm Mifsz, quoad horaracelebrandi. 3x4 CUufmU ftxtm. ib. CAP.VL FavorfecundusBullzjtcraporelnterdicli, ptft rtaptrt Smtrtmtmm. ib. ClmmfuU [tftitmm. ib. CAP.VII. FavorcertiusBullz» terapore Intcrdidi, pffr Ettlt- fuflui ftftltri. ib. ClmnfnU ttUvm. ib. CAP.VIII. Setundum Privilcgtum ,circi cibos vetitos, Ttjft txt~ nitnt vtfti dt amfilit ntrtmfmnt Utiiti . fij . j- S a. Pofletemporibus Jejuoiorumtotiusaani, etiamquadrageM^ malium; vefciUdicioiu. ib. J. Ovm, f3» Ueiicimiii . }lS 4. ExcipiunturPatriarchztcVc.abindulcolaclicinioram. ~£: ■1 1 DcPrivilegioedeodiUcliciniacoDcefla abUrbanoVIII j'-- quibusex przdiclisexceptis. ?i7 CUmfnU *im. |»1 CAP.DC. Tertium Pri vilegiura , de quibufdam [Indulgentiis , & participationebonorumoperum. /. 1. Quznamlndulgentiebicconcedantur. i*. 2. Subquibusconditionibus. 3.r9 Cimnfnim dttttmm. CAPX. Quartumprivilegium. DeIndulgentiUSutionum,quai conceditBulla. io. /ti. Explicaturillud. $uwmut Ettltfimi , vti AJimrU vi/urvtriut . ibidem. a. Illud. Dtvmtivifitmvmrim*. A n pluries hz Indulgentiz acquiri pofliDt . 4j AnapplicaripoflintproDcfuouii. CUmfmU nndttimm . ib. CAP. XL Quintum Privilcgium circa Abfolutiooem i refcr- Tatii . ib. C.t. Eiplicatur illud . E* mfprttmtiimtOrdimmrit. ib. s. Illud. A refervatisEpilcopo toties, quotics, & i referva- tisPapzlemcU tVc. ib. 3. Illad. Immtrtii mttitml*. ib. 4_. Illud. Fxttfrm btrrfi . ib. j. AntotiesquoticsabocculciiPoDtificiii. ib. £. Illud. Attrmmimuittmfurit. ib. 7. Illud. SmtiifmSm fmrtt. ib. £ Illud. ln fort imttrne . ib. 9. TrcsNoutioneiadprzdiclafacientei. ;;4 CAP.XII. Defcxtoprivilcgio. Hocefl. delndulgentia, quc m hacclaulula undecimaconccditur fcmeliu vita, &fcmelin morte. ib. ^l. Stmtlimvit*. ib. 2. Stmtl tn mtrtt . ib. CUufnlm dmtdtnmm . %\f CAP.XIU. SeptimumPrivilegiam. Commutacio Votoram . ib. 5.1. DeCommutatione Votorumprztercxccpu. ib. 1. Eiplicanturvouexcepu. j}7 3. Vou, dequibusellaliqua majorcontroverua , an per BuL Um commuuriqueant. |jl CAPXIV. Defufpenfione Indulgentiarum. J JJJ ^.Ii Quznamgratizfulpendaotur , quoad fzcularet . ib. 2. Qnotd Religiofoi . 34° CUufuU dceimmanmrtm . ib. CAP-XVr. De receptione , &retentioneBulle. {b. £t. BulUdebceflelcripta, imprelTa, &c. ib. a. An requiratur nomcnlcriptum _ ib. i SutricitneReceptiofine Acceputione, ve! Acceptatio Cnc receptione. ib. 4. Explicaturillud (rttimtrt. ) 34s {. DuodifcriminainterBulUm Communcm, cVBullamCom- pofitionis, quoad carum rctcntionem, & nominii in&ri- ptionem . ib. CAP.XVI. Conccflio Grcgorii XIII. perquam biiBulU rccipi potefl. t , ib. j;. l'n. De fecunda eadem BulU , quz codem anno rccipi po- tefl. ib CAPXVII. BullaproDefuoaU. §. f, Explicaturillud , ftrmtdnm (ufrmgii . 2. ConditionesrequilitzproBullaDcfunClorum. ib. CAP. XVIII. DcBulUCompofitionis. U± $.1. Explicaturcaput illud primum,<ecomponendiihocefl r«,vr iltititi hmkhli , cT fnptrmmiimtlmtii^Scc, ib. 2. Illudfecundumcaput. Snftrmcdittmttltjmtirmm . Uy 3. Illud tertiumcaput . wfr fup*rilliiUgntittSzc. ib. 4 Illudquartumcaput. £/ /ty<r frnSiiai dtittii tm tmifitnt ht- rmrum , cVc ib. t. Illud . Sifm&mdiltgtmtUmtmimvtnitnrcrtiitit. lil tt F.xplicaturquancius, dequtquucorapooi valeat. 3*7 2^ Coodiciooes rcquificz pro recipieou hac CompofitionT* BulU. ib. DE Digitized by Google DE S ACR AMENTIS INGENERE- LIBER P R I M U S> ADEO obvia, & probc difputata funt , prxfertim i recentioribus , quac pcrtinent ad Sacra- menta, ut a$um agere, ea repetendo , omnino nolim. Seligam ergo , «jujc utiliora funt ad praxim. Tu intcrim , Amantiflimc JESU , qui gratiam Sacramcntis , ceu ex uberri- mis fontibus , in animas tibi addiftas cflundis , guttukm tui roris in mentem mcam fervi tui benignus infperge . CAPUT PRIMUM. Uc Nfatcna , <Sc Forma Saciamentorum ■ tatcm fccundum di verfi tatem rerutn , & auionum , in quibus Do- minusSacramenuconltituit. j Duomeolim, leddiverfo tempore, Sacerdotesconvenere i quorumaltermeincerrosavic.AnipVequcmdam pcenitentetn,qui ioapeccataplencconfefluserat, inmnctamque pcenitenciam aoce- ptaverat; liciteablolveric non Itacim , fedpoft intcgram fctt ho- ram, inquaiDfeConfeflordebuicinloco eodem coiifcflionis , ex urgencinecefliuce, prolixum haberelermonemcuin quodamma- gnz audtoriutis Principe? Alter vero iiuzfivit , Au ntcfimile quid iMniaSacramenuconftantrebu», ckverbis, qurmate- riam, & ibrmam rocant Tbeologi. Baptifmus v.g. conficiturex ablutione , qua homo a baptirante ablui- tur » atque bsec efl materia : & ex illis verbis , quz ™ abeodem inquacumque linguadicuntur. Eff tt itfti tcccritmextrcmaunuioneconferenda ? Nam Jum primam x* im mtmint &c. atque hzc eft forma . lu efl proportionaliter ia uioneraadhibuillct,formzquepartem ilii unclioni rcfpondemem, czterisSacramenCij, ut late iidem Theologi probant , 8c ttos ea, quzfunt neceflaria, diccmus in confequentibus . Nunc autcm, cum loquamur in genere de Sacramencis , illa_ explicare opus quod jam facio. $.L M*ttria, & Term* SacttmtHti fimnl tft AAtnt . i Olmulqnidem, fed fimultate morali, tum quia Sacramenta O funtentiamoraHa, tumquia, fi requireresfimulutemme- taphyficam, cumad hanchomlneshumano modooperantes, mi- nusattcnderefoleant, eafzpillimeinvalida eflcnt . Reoe igirur $ot.i*4.dtf l.i .«(> -wr.8. vocatin hocCajet.fcrupulofum, qudd voluerit, advalidiutemSacramanti, dcbcreverba inchoari, an- tcquaroactiofimatur; antequam v. g.finiatur Ablutioin Bapcifmo, debereinchoariilUverba: Egttthtftif», &c. » Illudumennota, prodiverfiuccSacramcntorum, diverfam requiripropinquiutemrerum, cc aOionum fenubilium, in qui- bus Dominus JESUS illaconftituh. t V ■ ru m quZ lan J cm hzC propioquiUS ? R",,>.Qioad praiiro, adquamoosfempcrcollimamus, Sacer- dos, velMiniftcr, cum Sacramentura conficit , debetrorare,ut (ervet majorem ,quam poteik fimulutem matcrizcumrorma. Ec incCKterisquidemSacraroentis, dumponitmaceriam, fimulpro- feratformam, dumv.g abluit, dicat: £tttth*ftix.t , &c. Atin Sacramentopornitencizftacim» abioluta narrationc peccatorum, . injuntuque pcenitentia , dicat verba abfolut lonis , rJc in Sacramen- toMatrirooniipoltexplicatumalTenlumuuius ex coajugibus; ex- plicet alcer aflenfum fuum . 4 Quod fi propteraliquoscafus,qui fbrteevenirepolTunt , quz- ras, quznam in rigore Ji.tantia maienza prolatione tormz inva- JidetSacramentum/ ajocuncinvalidare , quandofecunddm naru- raro talisSacumentiitadirtetrnateriaiforma, ut pruientis arbi- triounumcomplexuromoraleexutraquenonhat . Sicoimhodie abluas, cYcrasoreproferas: Ejtttts/tiu, quisnon videt, fore mvalidum hoc Baptifma, curo ablutio hodierna, cc verbacras pro- launonfaciantunuromoraleinhocgenereactionis abluenJi- Ea- demumendiflantia, immomaior, noo faciet invalidura matri- monii Sacramentum, quia hoc Sacramentum fequicur naturam co-itractuscivilis, utclariiisapparet, quando pcr nuocium, »el litrerasinlocodiftanti matrimonium celebratur . Pro fua igitur proportione hzcfuntapplicandaczterisSacramentisuc^pud DD. lati, S.Tho.fcilicet^.6j«r^Wa S»u.itS*c.4.%.fta.i. Val.Con. Hurt.aliolqueapudBon. J.i.dc .p.i. Atquecx hisjamintel- tigis, quidiitillud, quod mod6 ».a. dixi , eam rcquiri propinqui- uttlt.led non totam protulillec, viius < luerto infirmusanimamex- halalle. Undeomninndeltiticab incepto mimltero S^rerdos, ut deulterecertedebuit; (cdquiapollincegramcircicerhoram wfir- musoculosaperuit, vivufquemanifeltcapparuit, idcm Saccrdos formaraiterumadhibuit, quam integramnonprotulerat, non re- petita umenuntlione < quzGvicergo> an ricefegcflcric? 6 Refpondi, priorcmrite, &lirit6fegeflil!'e, nequaquampo- fteriorem . Ratiofuit, quiapcenitentia, quzeltad moduro Ju- dicii, toleratprzdittara illamdiflantiam , quantumcflex hocca- pite, przfcindendo, an in eo interjeclo tempore peccaverit , velnoopcccaveritpcenitcns, <5cc. Atmihividctur eadcm diflan- tianontolerariaSacramcntoExtremz Undionis, quod eftinfti- tutum ad raodum deprecationis, ut conjunclz cum unctione ■ DebueratcrgoSaccrdosilleunclionemicerare, quiaiila priorun- fliofehabuic, ac fi nunqiumfuifletprohocSacramento; cumnos moralero cntn ■optcrillamdiftantiara facere irroa polt horam . 7 Inquires, , fi Sacerrlos implerec unam , velalteram unct atqueintegreforroas,primis hisunclionibuscorrdpondentes>pro- ferret. fcd deindc , proptcr fimilem paroxifmum, poft honm vellet Sacramentumperricere, deberetne iterumprimasillasunctiones, forroafque ipGsaffixatrcpcterer 8 Relp.debcrc. Racioelt, quiacommunior,& vera fencencia, quarndocetSuar.ConxumGifp.Hurt.if Extr. tmH.dif.a. S.Th.eft, gratiaroin hocSacramento conferriin inftanti ultimo, quod con- tingetefleinprolationcformz, vel inexhibitionc ulcimz unclio- nis: Qyareprimzillzundionescum luis, quaravis integris for- reis non fuerunt Sacramentum . Cikmergo exalia parte, propter diltantiam inCerjecti temporis , non poflint, ut jaro Ji£tum efl , fa- cere moraliter unum curo conlequentibus unclioniSus. debebunt repeti. NecSacramentumreiterabitur, quia, utdixi, illz pri- mzSacramentumnon fucrc, fi gratiam nuliam contulerunt . Ex hisergodifce GimlU. 9' Quidam Sacerdos , duro partem verborurn confecrationis pre- liflec.nimirum «««j*f»»«i,antequam proferret mtum, eadiftil- latioacapiterltiensrepent^faucesimpediit, ut fere per fcmiqua- tuliflet.nimirumi latioacapiteiltien drantemtuflioccupatus, illud , quodfupercratdcforroa, mt»m proferre oon potuit , protulitumen deind^ iplum pronoroen mriun dumuut, confecicne Euchariftiam , idquciicite/ to Refpondeo. Regulageneralis, in hac re, Gmiliselt preceden- ti ; Sicnim bterruptio Gt hujufmodi , ut verbaprzcedentia taciant A ununi Digitized by Googl Lib. J. Dc Sacramentis in genere . unum fenfum loeutioniscumconfequentibus , validum fietSacra- rcenrum, &qujdemquandoeftiiu£nauroporisintcrjcclio , quz tamen non tollat d idum unius locutionis cum confequcntibus, va- lidum uetSacramentum, £c 6« in gravi necellitate etiam licite. At ver6 , (i i ntcrrupt io iu fcnfum diftrahat , ut non fit una locutio, feu unaoratio, certenonconncieturSacramentum, nec licite , nec valide. propterrationeslupiiinCmilidiclas. Cumigiturio cafu przdiAituiTientisSaccrdotismagnafucritill» unius lemiquadran- tisintercapedo, fenfumomnin6diftraxit, uniutcroimpediit.at- queadebSacramentum cooftituere noo potuit . Quaredebuiflet iU le boous Sacerdos toum formaro rcpctere . Non iu , fi loliim leroel expuiflet, v.g.autunum vclalterura verbulumdixiflet, v.g. fic, «UfD«i, vtl|/»i<«w, vel Dtminnttttnm, vellidicatbapti- zans: Egotebaptizo, vrrttfiiinm, in nomincPatris, <5cc. Nam ficnequaaiMrodivilafutiudicam) fuiflccoratio, nec Sacrameo- tum invalidum . ii Quodhaclenusdjclumeft, inteiligietiamdebet de intcrru- tioneper(ilentiuB,'nainetiam hoc poteft efle untum, ut oon at uoalocucioex verbis, antejlluddictti , ftdlCW poflea. n (Xnmdoautem dubium ett , an interraptto , five per atia verba, iivc per diclum fileniiuandivifcritnoubiUteroratiMiem, vel tuanimopufillanimisdecerriereid nonaudcas, rertc reperere toum formam.non folum tfbi eru integram^verumetiam fecurius I ij Quoddiaumeft, fuaapplicandumeft proportione ad inter- ruptioncm intcr uoam lyllabam , «5c aliam ; naro fi quis , poftquam pronunciavttHoriyr Ctr tuil.at velfilcat, vel loquatur vcrbulum aliud, clcdeindeprofert fm mtntn, noo conficietSacramentum, ficftnoubilisincercapedoiiiterlyllabam, ut cx dictis colligitur: Scd quid fi interruptiofit breviulcula ? »♦ Refp.SifcmelSacerdostufliat , vclrefpiret, undeuntifper quiefcat, heriSacramencumdocecLeander, rr.a. its*tr.i*ftji.\. *.\H.u,frim*tii. Ctmftntinnn.t 6*1. |nm fmftr titt . Licct neget BonaC .4 r ...r 1 .1, ? I * 1 j. if Egooroninoexplicandam, ac dividendam efle quzflionem puto, namdeunicarefpirationetacforufleetiam unicamomcnu- tteatufli, quzficunicx relpirationi par, Lcandri (encenciam ac» cipio,dc umen io praxi fecuriuscflejudico,fi reprtaturiotcgre vcr- bum ,& , quaodointcrruptiofuit ooubilisrcpeutureciam forma, Delocutiooevcr6amplectorBonacinxfentcntiam , putoeoim, fi quisiudicat, ttotthtf- cVdeindcincerponatdi)f«M, turo denique addat tix», vc[ HtttflCtr- 6 Virio, fntmtitm, noo cooficere Sacra- incntum. Ratioeft, quiaunum vcrbum,quamvisbreviflimumin- termiftumiyllabisalccrius vcrbi dillrahit leolum fyllabx przce- deocis ; quod non facit momentauea illa tuflis, & multo mious uui- ca refpiracio, ucipleaudientiumaurcs facilcteftancur. i 6 Qui umen repetit aliquam primam fyllabam verbi foxmz.Gc v.g. Hoc eft Ctr Corpus mcuro. Hic eft Cali x faaguinis mi mei, eon- ficitSacramentum.quiaeaprima lyllaba in tara brevi tcmpore repe- tita fenlum formc diftrahere non lblet,& (ic fini diftraclione fcnlus loquuntur Ixpe balbuticntes, quos nos Siculi thttttt appellamus . $. IL M*ttri*t & Ftrm* 3 Illudhiclocumcommodumnancifcetur; Qniddicendum , fi cum crrore forroa Sacramcnti proferatur? Refi». Errorhic, velcaprimiturcxtcriusiniptaforma, velfo- lum habetur inmence. 4 Siprius, utereallauregula, nam fifubftantialiterfenfum mu- tet, ut, fl Arianusdicat, Et*ttt*f>tU»i*n*mini Pntrit , &Filiit rr*«rjw*,r><^nonfiecSacramentuin; finonmutet, fiet , utfiquis dicat, Erert,tt, velc», Anteninm bftiz* , &t. puUnscflcneeefla- riam illaro repetitionera , vel illud nomc n : namerrorhiceft valdc extrintecus figniricationi verborura , & illud quod tu addis, non di- ftrahitverum lenfum, tcc. f Si poflerius.hoc efl, fi error habeatur folum io mentc,ut,fi idem Ariaous, v.g. rerioens in mcnte filium eflccreaturam, dicat , Ettt* t*fnztinntmi*tP*trit , & Filii,& Sfiritm f*nSti , velCalviniftaG coniecretper veramformam, Hect>tc<>t?ui mtum ,inccndat umcn men:e, h»tifltirfiritmtifit»r*: dillinclioneopus habemus. 6 Nuo,fiisperfuumerroremficproferens, intxndat nihilorni. nusfacere, quodChriflusiXlituit , »el EcclefiaCatholica facic, valideSKramentunBConficret, quia Derhancinteotioncrn faciendi, quod infrituit Chriflus , c\ ulurpat Eccfefia, corrigitur error . Atll proferatcuroexpreflainteniiooe,quamvisinteriusfoluro mentere- tenta, ut veiitcooficere Sacratnentupnfecuodum crronctim fuum cooceptum, nihil eiTkict , quia non ponit verara formaro Sacra- menti, quzooocftoifiilla» quzfignificat, quod iotendit Ecde- fiafignificate. 7 Annofupcriorcacccflitadfacroslnquifitoresquidam ex Hz- reticisTranfalpinis, reconciliationemexpolcenscuro EcclefiaCa- tholica,dubitaturaquefuit,an efletrebaptizandus,quando<]uideni ipfenarrabat, feaudiviflehis verbisBaptifmumconferri foierc ab iilis Miniftris, Erttitnpiixain ntmint P*irii,&Filii,&Spiritmf*m. <9/, fitnnikm *mScrtt*ltm , fMFfl mikitinttlfit Cntvimtt . 8 pixeruntredeTbeologidebocconfulti. Si bi miniftri inten. dunt facerequodChriftusinftituit, velquod idemeft, quodfacic Ecclefia , fic baptizatos non cfle rebaptizandos, efleautem omnin&t fiintcndant fecundum illorum verboram fignificationem, & non aliterbaptizare. Sic, inquam,pTopterrationeraanobismod6alia« tam, dixerc. Quooiam ver6iocafupropofito,qualisfueritinten- tioilliusMiniftri, qui huncbaptizavit, ncfcimus, immo ab ini- micisEcclefiz, nihilaliudcxpeclarous, quim ritum abEcclefia diverfum, ideoomnin6judicatumfuit, illum homioem efle lub l vr Imiseft comniunis illa Regula . Mutatio efTentialis facit J^l invaliduraSacraraeotum, accideoulis ver6 vaiiditatcm nontollit, fedulumfacitillicitum. i Scdquzeftmuutiocflcntialis,quzaccidenulis^Refp.Quan- do, Gve materia , fivc furma omnind non con venit curo matcria, (c forma \ Chnflo inflituu, & <tb Ecclefia ufiuta, eft cflentialis, & Sa- cramentumperillamoonfit. Utfibapcizes invino, confecres in paneexhordco,dicas: Etattrtfrittrt, loco, Etottetptiza.Hut/l t*fut mrum, loco, Ctrfm mtnm, &t. At fl ConvcuunC quidem cum materia,&formaiChrilloioflituu,fedfiatmuutioiarc,quziplas nondiftrahatadalia, erit accideouiis , & fietperillasSacramen- tum, lic^tfempercumpeccatomortaliexlc; quiahtcontraulum Ecclefiz: nifiutadedparva, utpronihiloreputetur, auaodo ad lummum crit peccatum tantummod6 veniaie . t^uare (idicas Etttt hnftm in ntmint F*tri«, & Fiii* , & Sfiritn f*n3* , probabili llimum eft ticri baptilmum,quia hzc vcrbanonaliud,etiam in commnni ho- minum acceptationefignificant, nifiquod fignificatincorruptafor- ma, quialupponimusficdiciobimperitiamlermonislatioi, velob i mpc.limentum li nguz , ut habet Zicharias Pontifex, C. XttniirnHt iitvnl.i.4. Nonita.fifoliimquisinutaretunamlitteram, qux in communidiCtafigoincatioueadaliudomnino diverluro diftrahere- tur fenfus locutionis ; tuoceoim Sacramentum non fieret, ut fi quis dicat, Eittitnftixjtinnttnini M*trit Filii,&t. Non igitur atten- deodum cftad muuuonemlittere,(ed ad fignificationero vocis,quc ex mutationelitterarumconfurjgit . Parimodo, fibaptizesinaqua calida, validc baptizas , imm6 lici te in cafu neccflitatis infirmi, v.g. pueri, quianoneflmuutioniliaccidenulis, tSctlne necefliute id iaciens, quiaeftparvamutatio, peccabisfolumveoialicer, dum- mod6 noo ioteodas facere novumritum in EccleGa . Hzc fint fatis , nam ortcra diccntur , cum dc fingulis Sa- «ramentis . I /~*Onf«craftibofliam, ricebaptizalti,&c. noopotesfubpeo» V< peccati morulis(quia fieret injuria Sacrameotojiterum pro- ferreformam. AtfidubiusGs,aobeoe, & ritequoadfubluntiam protulcris, ajo, tepollc, acdeberercpeterefubconditioncfi nora levefitdubtuin. AtfidubiumGtcircaaccidcoulia, nooencrepe^ tenda, juxta fuperiusdiclaiofimili. i Quid, fifitdubiumlevecircafubflaotiam, atqueade6 fitrae- nislcrupulusaoimipufillaoimis? peccabituroe moruliter ab eo, qui, utamoveatafcfcrupulum ilfum, repctit formam fubcondi- tione fupra eandem materiam . ). Refp.Nonaudeohunccondemnaredemoruli, fedfolumde veniali, quianonirrogatgravemDeo, vel Sacramento injuriam * dum fe movct um bono fioe non off en iendi ipfura eumdem Deu m , licet, quiainhocfegeritimprudenter, noneifugiatculpamcerte lcvemiraprudentiz. luVillalobos, quemapprooatL«and^r.t.^ S*tJ.t«.t}. 4 Dices, ErgoiderofieripoiTet,fiquislaboransfolofcrupulod< fuo Baptilino , dcluaConfirmatione, defuoOrdinc, vellet harc Sacraroenta, quzreiterarinon poflunt, iterumreciperefubcon- ditione, utleabillaanimifuipufilli moleflialiberaret. Refp. Idemfieripoirepropterpariuterarationis, diclus Lean- deribidem, concedit . Sed didum hoc , vel reiiciendum, vet tempcrandum eo modo eft , quo dift inflius dicam infri, M.i.ii in~ ftif.t*f.i. C A P U T II. i Dc Miniftro Sacramcmorum . DUohlcexpIicariuniverfaliter deMiniftro aeDcnt, ejuslatcocio, ejufdemque Probius . Habedefingulis . $. 1. D* Mtaifiri Ugitim* inttniint tenfititmii S** t ~r\\{\\nQ6l\ils r»opu<(. ir S*rrif. Mif.lib.l.c.l .§.1. decjufmodi jL/ intentione dilpuuvi, ac rcfolvi , fumccre iotentionem , Aclualcm, vel Virtualvm, non veruHabitualem, vel Interprcu- tivam . Ea oronin6 recole . nunc enim fatis fit hzc brevis regula. a AdconficiendumSacnmencum,velprim6fatiseft, fiaduha- beas volunuccm illud conficiendi : quam babes , quandoadvertens adSacramenturo, quod visconficere illiusformamfupri dcbium materiaraprofers; Vcl fecund6fatiseft,fiexdiaajamhabiuvo- luntateSacramentumconficiendi, nihil amplius cogiuns , medi» fumisad Sacramcntura conficiendum , v.g. rootus ex volunut^ Digitized by Google r Caputll. $.11 & III. 5 baptizandi Pttrum , q uam hoc mxni babuifti, hodie, ille nequaquam revocata, domoexis , »d Eclefiam adis, fupcrpelliccuni ir.duis, Jtl fontem accedis , puerumque abluis , »c formam Baptifmi profers , etiamGdumhzcomniafacis, adaliaquzcumqueattendas, V.G. sdvei»tioaem,adlites,adaroicosinvifendos, &c. Illampriorem vocamusactualemratentionem, luncpofterioremvirtualcra, cse- shibitu aes.jcin^reutiv.s.a^.de^in- . VideraoxM.S.i ? Quzres. In hac virtualiintentionepeccattiequisvolunttrie aliacogiuns, feu fe volunuriedillrahens , <3cduin Sacramentum conftcit, adipfum, velad Deum nonattendit' Refp. HzcquzftioeftGmilisillis, An qui orationem effundit Deovolunuriediftratlus, peccet. Similis, inquam, namnoncit eadem, quUotttioeitcollocutiocumDeo, effeclio autem Sacra- menti(pr*terSacramentumEitremziinCtionis , quxfitpermo- dumorationisjooneflcollocutiocumDeo, fedaclio, qua produ- citur gratia, 6cc. 4 Profettoinneminemineidi, quiiddeSacramentisexpKcarct: & ego in di{to#W#. dtSatrif. tojfM.Lt.\.n.9. loliim quzvift <le Sa- cerdote, quiconfceraretcuradicttdiftractione , acdixi, volunta- nituncdiflrahieflemortaleproptergravem irreverentiam , quas Deofit, duminSacrificio,o| mum inwoditucrificans . At, quiddicenduminaliisSacraracntis, wquiDiu, fint ucrificia, didttwtiononmilitat? . j Mihivideturpeccariquidemvenialiter, quia aliqua hzcirreverentiaefl : atnonaudeo,Miniftrumficvolunttriediftra- flutn, &utfuppooofecurum, quod nihil grave ex debitis ai Sa- cramenticonietliotieraomitut.- nonaudeo, inquam, de peccato morulicoodemoare, quiasonapprehendogravemin hac diftra- clione irreverentiam . Inftrumentum DcieltMinifter. at inltru- mentofufficit. nihilomittereexii$, quzminiftrandaiunt: czte- rum fiinaclualiattentionedeficiat, nonapparetnoubilisdefectus. Confirmacur, quiainfententia jam zute noftra valde probabili, fi in oratione, etiamex obligatione facienda, admitutur volun- Uriadillradtio, ooneft mortale, ut late probantdeLugo, dtSa- tram.t.Mchar.iifp.lt.ftH.l.nMm.i']. CcComnzh. dt Satrant.aM.S\.ar.6. dmi.nait. mmmm.xS^. Ergo nec morule erit , ii fimilis dilfradtio admitutur in forma Extremz undlionis , quz deprecatoria tou efl, ergoncc, GadmituturinaliisSacramentis, quz pcrinde funt Sa- cramenu, ficutieilExtrcmaundtio: przter Confecrationem ta- menEuchariftiz, dequapropter pcculiartm rationem facrificii, aliud eflc dicendum , judicavi locociuto numeroprzcedenti . Hec dubiundigratiafiatditla. ' 6 Semperautemfeeludenduseltcontemptus, fiveadhuuis, fi- ■vevirtualis, utexfepatet. Etvirtualisquidemefletfputojfiquis exMiniftris lemperprofitercturofciuntcr, & diftradte fc habe- ie; tuncenimvidereturcontemnereresfacras, utin firaili opmft. •x diua lumma i.iam* » . i Dico, verameflecommunemfententiam, quara confirmant DD.quosciut,fequiturqueprzciutusLeander.Ratioautemcom- munis, inquainnititurlententia hzc, iu breviter induciturab Hurt4.4^J^.»X*».datf:9 ConficereSacraroenuinrooruli, eft prohibitumnonjurealiquopofitivohuraano, namid nullibi prohi- bctur, ttmetfiioaliquibusSacriTextus capitulis iuppooatur efle illicitum,- nequepoiitivodivino, voluouteDeilato, quia de eo nullatenus conftat , fedeftprohibitum juredivinonaturali, ono exr*ruraSacramcntorum, quamexDeiinftitutionehabent, quia eft irreverentiacontra Sacramentum, inftitutumad lanCtificandam, cV mundandaro confcientiam , effici abimmundo, 8c fordidoMi- niftroadhocconfecrato. Etimmftptfi: Eftirreverentiagravis, at- queadeomorulis, quUeffe&ioSacramenti eftresgravis, Sc non parvimomenti, acproinde, cumfaduinpeccatomortali fitillici- u, eritperle, 6c cxiuoobjcdtograviter, <3c moruliter illiciu. Hzc Hurudus. 4 Profccl6hzcratioadveifariosnonexj)ugnat,conceduntenim effeclionemSacramentiefleremgravem, fed negabunt confequcn- (iamillam, atprtimdt^ fitfiiUkitm^ tfttrmvitir Ulitita , facileenim concedent receptionem Sacramenti dlc irrevercntiam gravem , ut eum oronibus DD.dicetur «./irf.at non cum eadera frciliute cooce- Tatmi. T. tl TM Sacram. S.U.D* MJ»qhi fnUmt. t Ui conficit Sacramenu (nam de (ufcipiente mox 'f.jj ittdif- vZ pofitusefledebet, utdum conficit, injuriam nonirroget Deo,cuiincon6ciendofamulatur . Undeconcluduntcommuniter Doctores.eum nondebereeiTeinftatupeccati morulis(ftex officio illa miniftret, quod officium§./#f . explicabiturclare)nam licet Mi- niiterille^quieft Dei inimicus,valideSacramentumconficeret,non tamcn faodu fandle tracttret . Unde peccaret morttliter . i Dehujuspeccatimorulisincunu, certtm rationem reddere difficilcaliquibus vilumeflj iu utquidam dicant lalum incurri pcc- catum veniale , quianoavident irrevcrentiam gravem , necaliud caput, undeuncusrigorenafcipoflit. ltaHieronymusLlamas,m fumm», & Ludovicusde Sjoanne, c itatus i Leandro mox adducen- do, inclinatqueOrtiz, ciutusabeodem, docentquealiquircceD- tiores innommati apud Leandrum, /#. t M S*cr mgtn.difp.»,.a.9.& 9. qui et iam advertit hanc fenteotiam fuiflea Cenforibus fidei deleuin «xdiaafummaUamas. dere volent , effectionem ejufdem Sacramenti» qaz in ahexius gra- tiam communiter cxhibetur, eile etiam irreverentiara gnvem ; longeeoim diverla lunt hzcduo . Me indignum fufcipcre m meSa- cramentum, ordinatumadmunditiem, « , Me indignum cou- currerecum horoinc fideU , qui digne iliud fufcipiat . SiegorebellisadversusRegem.nomineejufdcra Regisadjuveo» alium rcbellem ad fe humiliaDdum ipfi eidem Rcgi , ejufque recon-. ciliationem procuranJaro , numde hoc opere, quod in eiusgratum facio, me, quaGdenovarebellione, hoc eft de novo, gravique deliltoRcxcondcmnabit? Nonuttque. Pcccatum autem ve :- ideo non evitabo, quia aliqua undera deordinatioefl , me indi irebusum,(anflistracundis noaabitinere, cumpofltm. Hanc meam confiderationem,velcerte iimilcm, forte vidit Lean- Attjtctii. quiproptereilercducitadultimumrefugium, ad quod in (imilibus, inquibus rationem i priori difficultcr invcnire poflu- mus, confugimusomnes; nimirum, hancirreverentiameflegra- vem exiltimandam ex perpetua traditione , Sc fenfu communi Ec- clefiz , undc ( cum non extet, nec przccptum humanum, nec na- turale ) dicendum fit , adeflcprzceptumChrifliDomini, fic me- ritdprottnuSacramentorura ab le inftitutorum UnQitate pieotis . $.111. BxflitMMT pTMxit prtdiHt prtUtmtii itimilhi 1 T PfacademEcclefia, exeademtraditionedocla,expIic X celfitatematfualispcobiutis, quara habere Minilter raentidebet, naraproptereaaliqui Doclores fequentem regulam efTormarunt; certe probabilem . Solum tunc exiltens iu peccato moruli, moruliter peccat conficiens Sacramentum , quando ad iltudSacramentumcooiiciendum elt (ulemniterconfecratus, nec habetaliuodealiquamexcufatiooem in eo malo lUtuSacramcntum conficiendi. Ratio regulz eft , quia Doclores , laltem probabili- tcr, tunclolumagnoicuntin hocadefledidtam Ecdefizconfuetu- dinem, cumratiorcverentizeftgravis: At gravis valde probabi- litertunciolimieft, quando fuitquis ad illud Sacramentumconfi- cicndumcon(ecratus, &ut coniecratus operatur, nam propter hancconiecrationemmasis, magifque obligatur ad iancta lanrte traclanda. Hatc eft regula , cujusclaufulz, quia clarioremexpo- tcuntdeclaxationem, figillatim luntdeclaraudz. Ctmfititnt Sttrtmtntttm. a SicmerhAdicimus: nam Sacraroentalia eoniicere, vel alia munera Ecclcfiallica exercere in morttli , non eft roortale. quia hec Sacramentanonfunt. ) Quarc Sacerdos aquam luftralem, nuptias, agnum Pafcha- lero, lalbenedicens, itembenedicenspopulum, etiam cum Eu- chariftia. ParochusfoleroniutesBaptifmi, privatimdomiab alio collati, fupplens, idemParochusaftiltensmatrimonio. Sacerdof porrigens, leuminiftransEiicharifliamfidelibus. ldem eandem fi- veinMifla, fiveextnillamtangens , Concionator verbum Dei, etiam publicc, przdicans , Epifcopus primaro tonfunm confew rens : Idem Virgines , & Chrifma coafecrans , vel benedicens Oleumtantrum, Altaria, Templa, Campanas, Veltes facras , Vafa,noopeccantmortaliter, dumhzcinpeccatoexercent; quia ficSacramcnunonconficiunt. EflodeLugo, dt Smmm.JHkfM numtr 1 56 . doceat, Epilcopum confecrantirm Chrifma, 6c be- nedicens Oleum infirmorum in ftatu peccati , peccare morta- liter; nosenirolibentius fequimur dodtiffimum Vafq. %.t*rt. dif- pMt*t.n6.dtSmtrmmtmt.t*p 4.nMmrr.*.fi. apud eundera de Lugo , «jui id 4 Diroffolcmniterconfecrarus)nambaptizantesprivatim, & dantesaifenfum ad matrimonium , inquo ipfi contrahentes funt Mi- niftri, quiconficiuntSacramentummatriroooii, hicnoncompre- hcndimus, quUMiniftriadbaptizandum, cVMiniftriadmatrimo- nium funt omaes Fideles nequaquam ad hzc folemniter confecrati, fed lolum k Chrilto Domino depuuti , quando inftituit hzc Sacn- mentt. 5 HincetiamSaccrdosminiftransprivatimBaptifmum, hlcnon comprehenditur, quiaidfacit, non utconfecratus adilium, fed perinde ac czteri Fideles . 6 Aliqui haocclaufulamficformant,(quandoad illud Sacramen- turo eit (oleraniter quisconfecratus , vel depuutus) fed nos iis non aftentimur. quiafequeretur, diftos privatosMiniftrosBapcifmi, hiccoroprehendi,cum tamen valdr> probabiliter a Doctoribas com- muniter exculientur . Nam propterei etiam exdudimus ,ex noftra item probabili fententia, didosMiniftros roatrimonii , conficiunt, non vero propter mox dicenda tmf. ftqtumti , < fufcipiunt . 7 Exhacdotrtrinafit, Miniftrurapeccaremortaliterconferendo Sacramentura inmortali, iolumin fequeotibusfexcafibus. I. Quando baptizat folemniter. II. Ouaado conficit Eachariftiam . IIL Quando abfolvit Sacramenulicer > de qu» re dixi diftin- mopmft.1- .Mttk.Ctmf.lA.ix.iU- A s rv. Digitized by Google Lib.1. De Sacramentis in genere. IV. Quaodo conficit extrenum unclionem , . V. Quando Epifcopus initUt, feu confecrat Sacerdoces . Aove. r 6 q LUJkdo confert aliot ordines , dependct ab ill» qiueflionc ; an ordincs fi ot Sacramcnta . Quonum ver6 <* IJ* Ordiat dvtmtu. Du- conatuin eflc cen6 Sacraroeotum . SubdUcortatura ver6 efle, ia pro- kabiliorefententia, iteraSacnmenturo, horumcolJatioinmortali UcumoruUmindiicitculpam. Dc c«terU minoribuscdmmajor ficdubiucio, an SatSacriroeuU. idquod ibidcmdecernerous,eft coniequenterdubiutio, anhiciicoropxcheodaatux. Scd dcnique ntruraqueefleprobabile, ibidcmdicemus, nec idera oegabimuj de Subdiaconatu. VI ttoois . V CUciprzdicuaota, iofexSacnroeotisCoofirmatione, Eu- chariitia, Pcenitentia, Extrcmauniflione, Ordtne & Matrimo- nio non fieri diftwciionem , an confrrantur privatim , an folemnj. tcr, quU in hU lcmper Mtnifter operatur , ut confecratus ad illa; atinBaptifmopoteflfehabere, utlaicus, quodeft quando pnva- tira baptizat > ucuti privatim femper fe habct FidelU in Sacraraento Matrimonii, 9 Nottitem, Sacerdotem celebraotemMilTam in mortaliduo pcccaucommittere, naraconficitSacnrnenium, & illud fufcipit Inftatupeccati, quod eflcperomncs mortale infinuavirous mod6, & i?. (tmuntiy latiusexplicabimus. Unde {atisnoneiiejufmodiSa- cerdoti volentiaperireConfeflariofuapeccau,dicere, (ecommu- mcaiicinmorult, feddebetdicere, feetiamiomoxuliconiecraf- fc,(vel utruroque includeodo; fe Miflam in moruli celebraflc.Qu6d fi is poft confecratiooeto , contritionis forte actuxa eliccxct, dcbcrct eiptefs^declarare, fe fohim coof ecx»fle in mortali , narn propter t tccundum Dcccatum. Quod aaunidiciurocon ruiflct in indigna to Prim*ncuf»ttoducituxiChaxitate; Mintftex eniracxiftcns lamorttii, quandoinbreviraorulanoopoteiilcconterere, ccur- get Collatio Baptifrai , vel Potnicentiar in prox imc morituro, excu- fabitur ( teitibusde LugoMp.S. dt S*cr .a. i ji .aJiifque ) a peccato , G baptizet, velabfolvatinmorttli, utiraeprobabiliter eft explica- tum, »« tfaftJt Cm/J. \jt.\.f.\M.frtftrtim l », ti SecundaeicufatioducituribenigniuteDeiinallquocafun. ro, dequofaciiimedi&uraeil. li jmkdl «— r.l J>tO. i» TertUileviutcm»terU5. NamDUconus, cVSubdiaconus I»anfte]ium,vclEpifloUrofolcmoiterc*ntantcsinmorta|j,ck mul- •^magiiCtericusinminoribusminoruraOrdinura munera ineo- dcm morttlt exerccntes , ctUmfieorumcolUtiofuexitSacnmen- tuto, oon, irt»itLcaadercuminiumexU,«UiW.i»/r\».«.»i.deLug. t.i.n i ja peccantioortahter, quia nonhabemusex traditiooe, vel eaconiuetudioc, haec judicau fuiflegravem irreverentiara. i| Anfalumpccceottunc venialiterr Affirraant nonnullicum Lrandroy^ mdJiff.tja.\l.& »». Vaiq.apud eundcm, «i.tamencum «liisoocat, qnUnulli przccpco, veUoqfuetudinicontnveoiunt, quod certe probabile eft . 14 InctUcehujiM^.Lectoremaioaeo, aliqaos aliter docere io SrssdicTis: mjhi utncu fuiilepro praiiUtisprobabilem , & profe- 6expedit ofteodiile. ? Ajos.Adulti, quibusintegrumeftpolTclibereconfentire,ia« validefulcipiuntSacramentt, nificoiileatUnt,mult6igiturrainu* fidillrntiant. Ratiocft,quulkrailkuitChxiftusDoaunus, utfci- licct nonconlcrretur uou gratia Sacnmeotorura , nifivolenti» quanJoadultuseft, & velle poteft. 4 Idemdicdeiis, quiufumratioais habueruat , quem deiade pcramcotnmamiiexunc : narn , GdumexantfanatraentU, Sacra- mentumnullornodopetieruat, intalide illis confertur. Legatur S Tb.j.M.Ww»rr.7.aliique,ut ValqW.i j8. Suar. dtSaaJ.t^ftS.x. Coaincn. 4* s*cr.<f.6^.*rt . j . G Hu rt. d* SmJ^diff. t } . Caftr. r.4.rr.tX.d.m,,r.}.lt. I Nou iliud ( liberej debet enira elTe confenlus humaous; qualis certenoneiTet, quandoquis pcr vimcogeretur, quiatunceftet U limpliciter, utfupponimui, involuourkts . Efletautem validum Sacxameotum, quandopsrmeturognvem quisSacramentum fu- fciperet, quiamctus non tolht voluntarium (implicitcr, ut expli- cuimus, lH.i.m Dtts.*.§. f. led excipere debes matri mooium , qu U hoccxroetugraviiaitum,iavalidumcft,ut ibideradocuimus.».»4. Cc dicemus curo de nutxiroonio, m l&.%*r.i.dtm4tTx.%. f.x. & *.6.§.x.Ordoautemexmetugraviinitus, validuseft, caraclerera- qucimprimit ; non tamcn fic ordinatus, niC poftci ratilicrt.ad con- tinentiam fervandam obligatur ,quuquoad banc debet interccdero volunurium (tmplicitcr, ut ibidcra cxplicatum eft univerlaiitex. &dicemuscum dcOrdine. 6 Nou prcterei iliud ( ni(iconfentUnt)adquodfatUeflvolun- us habitualU . Imm6inczterUSacnmenus( praeter Peniteniiarat qute requirit promateria proxiroa actus paeaitentU) fuflicit voluo- tts interpreutiva.ExplicocUrius. Habitualis voluntas ci\ ilh.quc ciimfemelftterit, adhucrevocaunooeft. FacV.G.tevoluilTeba- ptUari, &hacvoLunutenonretracura, in phreacfiro te abiifle, dico, tuncadclleconicnfura tuum habitualcra, & vaitde te bapti- tari . 7 laierprctttivavolunttseflilla, quae imbibitur , vel involvitur inalU voluntate. FacV.G.Cathecumenum vobaiflc fcrvare om- nUChrifti Domini praecepu, & item fufcipereomniaremedia fuf falutis,- auuehac voluntatenonretxactata, in fimilemphreneftni iocidifle; dico, baptizaripofleetUmlicite, quU in ilU voluntate 'voluntts, feuconfenfusad Baptifinum, & il» C A P U T II I. De fufapicntibus Sacramcnta . N 1 voluntttemh»be»sfufcipiendio*crarocoiuni, i illud confertur. Nibeoefiidifpofitut, illicite. fehabeant, expliccmus feparatim. tiH /. I. VaiuntMS fnftifilMdi ttonem. 8 Exquibusvides, MiniHro, ut t tatiseflevolunutexnhabitualem, vel intexpretativaiD, requiritur enimvelacxualis, vel virtualis, quemadmodumfupriexplicatum eft,ie<.*At».». UtauteroSacraatentum(praiterpenitentUm)va- lide quis fufctput, fatis efle voluntatemdicum habttuatem, vel io. tcrpretativara, utiam hic explicuimus . 9 Hiacetiara iatelligUratiooem pnxU quotidiaaa; Fidelium; Nam, qaamvisinfirmis, quibusfivedelirium, five ob deftitutos fenlusmensdeficir, non poftit conferri Sacramenrum peoitentiser (hoceoira, utroodddixi, n.6. excepturaefl, <?cfol.imet (enten- tia nonnullorum poflit in iU cafibus , quos *f»ft. dt ctaf. Uk.tx.ia. fi.i.<**.7. pleoddecUnvi Jttmen in omniumfententia potcfl, Oc fo» letconfern Extrema Unttio,- imro6&Euchariftia, linonfitperi* culura vomitus, velfimitUirreverentUr, &cUr^noncoaflet,eot eftcinflatupeccatimortalis. Ratioautemcfljam indicata, quUhi in profcllione vitac ChriftUne habent iiiterpretativeconleofu ficientemad illaSacr*roenufufcipienda,etiamfidea- ut facile efle poflet deSacnmento Extremi_ rint. Lcge, qu*dixi,i»»fm(t.dtt«mm.c.i.$.9. 5. U. Dilft/ui» amtffkri* fafeifkiuit Satramtnta. X \T El iis,quiprimislahiisTheologicamdoctrinaroanigeruoe» V ootum efl , ad fufcipiendam Peniteatiam , & Baptifmum , » Ajopxirnc». Iafantes,adquoireducunturii quamcorapotesfueruntntionis, valide fufcipiunt quatuqr Sacra- menta, nempc, Baptifraura,Confirraationem, Ordinern,Eucha- riilum. AtiovalidealUirU,aim'ruraPctnitentUm , Extremam unclioncm, Matrimonium. Ratioell, quUilUprioranon requi- runt, adfuoscffedlus, fufcipientiura voluntatem , (ed folum ca- padatemfubUdifruraprc^ereiicemiaa, quUeftincapax, nuo- quam validcordimes recipit) fi aliis , ritc porutur raateria,& forma Sacramenti, utprobaturinTracUtibusdelingulisSacramentis: at illa poflerion requiruntvoluntacera fulciptentium ; Pcenitentiz eniromateriaproximafunt liberiacluspenitentis, ideft Confeflio cumdolore, remoufuotpeccaucommifla; Extremzautem Uo- cTionisraaterialunt reliquixpeccatorum. InMatrimoniodenique debetadefleconlenfusConjugum, quofeinvicemtraduat, &ac- cettttnt. quiacfui in ptxdicfti inUntibus , & pratter voluntatera ilUm fulcipiendi, fufhccrc homirtcro eflc falten» atuitutn, (iaciualiculpagravatur, atadaliaSacnmenttfufcipieo^ da, oportereilUfulcipienterndebereefleinftatugntiar.qua; obti- netur vel per contrjuonem , velpcrattritiooem cum diclo Sacra- mento Ptcnitentiz. * Qja^dfiadultusnullummorttlecommififlet, neattritionequU demindigcret, adfufcipienduraBaptifmum, licet haberetpecca- tumoriginale, ied folumopuseieUet acTus Fidei , &Spei« feu Cnaritacis; Gquideraattritio, &coatritio folilm verfantur circat propriumperfonalepeccatum, noo aJieoum, quamvis alceri ita- puuturo,uteflpeccatumorigiaale. VidcaturC0ninch.761.ar.tJta ' ^r«W.»Ju»7.S ? Primadifficulus. AnfiquUaccedatadSacramentt,bonafid« putaos, feomrupeccatocarere, cumtamenfniculpamortalima- culatus , vel puttnseflecoatritus.cura umen contritus noa fit.fedl , an 1 nquam , grattam , ez vi Sacr*roeatiobtine*tr 4 Refpondeo, obtiocrc, quia U Um per attritioaero avertituf i malo commiflo, 0 rvi ti^c non coEni to « JSc Con lc*jiien— t Digitized by Google Caput l §. IV. & V. fukipit. Decensenimfuit, utChriftus Daminm id concederet Sicramcntis, quandobonafide, <5c fineobicc a fidelibus luicipiun- tur. LegeCiAtapjim.^. tr.iH. iiffMmc.f.x \ji.6. ciuntem Navarr. Suar.Coninch.&aliosdicentem hanc efle DD. communem fenten- tiam. Sedccrte, un.verUlitcr non clt nili probabiiis , ut egobre- viter 6iX\\fiCislyi»tfu[cjnttb.€nnm.c.l .J. t adducens Galp Hurt.& Vafq.earanegances. Dicofuniverfaliter.) nara perpcenicentiam, quandoadeUaccritio, acquiriturgratia, & deexiremaunrtionc di- cam, cum dcilla. j Quid, fipraediflusoeattriQoniiquidemformalisaclumelicc- ret? Id autem noo quxrodeSacraraeotoPcenitentix, fcimus enim omnes, faltem attritionem , utpoteparterahujusSacraroenti, pro ipfo neccflariam omnino efle , led dealiis Sacraraentis . 6 Rcfpondeo. Pu»tConinchJ^j>.jj.O' j6.proquafententia, Callrop.^(S<Kr./r.i8.i//>.aui^.i4^.7.ciatScotum,&Cajeun.ninc FidclcmcumaciuFidei, & Spei fufcipienceraSacraraenujuftifi. cari, gratiamquerecipere.quiafupernaiuralisadusSpeipaeniten- tiampeccaricommiffi virtualiter continerc videcur . Tenendum Umenelt, non juftifieari, ncc rcciperegratjam , quia nulla tic pcc- caciremilTio, ablque pcenitentia, uthabeturpafliminSacrisScri- pturis . Atpenitentia,ne virtualicerquidem.contineturinatlu Fi- dei,velSpei,inqu ditionau, fic: Sitnemorciicinpccoiu, Secundaeft Ctnx.it fxnit.p.f. eandem eflicaciam concedentii Baptifmo, & Poenitentiz. Tertia, Covar.«a('.yf/>MAt4/«r».i.ir.4.».if.omnibu>l & (olis Sacramentis iraprimentibusCharaCterem , ideft Baptilmo , Contir- mationi, &Ordini, qux reiterari non valent. OjjartaSylveJtriKa«f/»>u«, pratdiflistribusCharacJerem ito- primentibus, & item Pcenitentix . Quinta /CgidiiConinch.f .6z.it S*cr*mju.\.i.j, * «.7 1. preditlis tribus Charactcrcm impri mentibus, & itera Matrimonio , dum du- ratidem vinculum,&deniqueExcrcmxunciioni, dum duracea- deminfirmius, nam, cilm nec illa tria , ncc Matrimoniura , tc Extrema-Undio, tuncreiteraripoflrat, judicantur, inquit,per- fevcrare, &(uumeffet<um, fublato obice, producere. SexUSuirii,<i.s8.<fo S*t ftS.6. quem fequitur de Lu%Qyi.$ jI* S*tr. «.100. omnibusSacramentii, precerEucbariitiam. Septiraa Leandri,/Y.f .df&KT.tf.f.f.r.ciuntis S.Tho.Cajet.Sotum , Bonac. omnibusSacramentis, quareetiam Euchariftix. OcUvaaliquoruraapud Filiiuc./r.i.wi».i4». nulli prc 7 Secundadifficultts. Anquiacceditad recipienda . umpeccatovenialipeccetvenialiterr Refp. noncommittere no- vumveniale,dixi^<^«/r.<</«B»/»».c.i.§.4-eneprobabilc, eura qui cum peccato vcniali Euchariftiam (ufcipit ; Muitd igitur magis idem dicendumdecxterisSacramenCis, qux cerCe inferiora lunt Eu- charillia. Hinc autemfequitur, nonimpediri produtlionemgra- 1 veniale ftat cum gratia . *i S*cr*mtntnm cum mtrt*!i , fixt fuf- ficitnti itfftfititnt . 8 Tertiadifliculnspetit procuriofisbrevemexplicirioaemejus quaefhonis. AndeturSacramenCum validum, &informe?Sienim detur , tuncerit, quandoquis (ineiufficientidilpolitionead Sacra- mentumaccedit . Nam fi tu adultus peccato mortali gravatus,bapti- ttris, v.g.fineullaconCricione, velattritione, fedcum volunute quidemBaptitmurarecipiendi , illud valide recipis, fed gratiam nonacquiris: Eccequomodovalidura cft Sacramcntum, fed in- forme,hoceft, finegratia. Graciamaucem nonacquiris,quiauni- verfaliter loquendo, ad validiutcm Bapti fm i Utis eft voluntas iilum fufcipiendi: atprogratiaperillumacqairenda, debes infuper te difponere, removendoirapcdimentum, feu obicera diflae gratix, velperactumcontritionis, velin fentencia probabili, per atium foliusattricionis: CujusauOorcs vidcapud Roaicjtifr.i jl* Snernm. m.*.j.zj,.i &q.6.f*r.x.n.i%. Nequeenimgratiaacquiripoteft, nifi homoafuopeccato, utmododixi, ideft, ab inimicitia Dei per proprium adumaverutur. Ouzftioigitur,an fitupoft Baptifmum validefukeptum, led mododictolinegratia, ( quopacfo , ut jam dixi, Saeramentumhocvalidumeft, ocinforme, ideft gratia non informaturnyan , inquam, fideinde, vel tcconteras, velcumat- tritione lulcipias Sacramentum Pceni tentix de peccatii , qute fortc commiferispoftBaptifmura, veliodiClafententiaprobabili, tefo- lumattcras, acquirascx viSacramenti Bapcifmi , antca validc fu- fcepti, gratiam, eamqocnonfolumex vi, <3cad raenfuram ditix contritionis , vel Sacramenti Ptonicencix , verum etiam ex opere operato, &admenfuramBaptiimi, jamanteainforraiterfufcepti. AdverucurauCerademortalibuspeccatii, quxfortcquis commi- ferit poft Baptifmum, iempereflc neceflariam vel con tri tionem, vel fufceptionemSacramcnti Penitentix , iuxuea,qux infri lA.it fiw mk.c. 1 .diccnda funcQuod igitur propoticum eft fub exemplo Bapcif- »i, quarrunt univerTaliterTheologidecaeterisSacramentij. 9 Rcfpondeo. Circa hancquseAionemnovemomninolegi (en- :ias. Primaeft Vafq. }^.<j. 16 1./.1.& Hurudj<. %MS*tr*m.iif.Z. NonaCaftropalai,/.o./r.i8.<<»».«».^9J». 5- &6. om imtis, fedEuchariftiaefolum, dum facrse fpecics non funt pcaeinftomacorecipientis, &SacrameotoPo:nicenciz, & hocpofliceflevalidum, &graciamnon producere. o Haec D0A0MJ . Egodicoprim6,noneflenegandamhancef- ficaciam inefle Sacramenco Bapcifmi ■ tumquiaidterc omnes Do- ciores ( cxceptis paucis ) docent , tum quia probabilius eft id coliigi exS.Augutlino, Ap.Cafl /./. fedlatiusap.de Lugo,/.r.contra Vafq. tumquiaBaptifroo, cujuseftafferrenovam hominit regcneratio- nem, flaCumquevitaeiramuubilemChriftianxreligionis^raaxime decuic hanc prxrogacivamconcedi. 11 Sccondo dico, caute Oftropalaum mododixilTc ffi quando Sacramentum Pccnitentix poffiteflc validum, &gratiam nonpro- duccre ) nam multi negantideflepofle . Ratioeft, inquiunt, quia in Sacramentopaenitentixpro neceflaria materia funt aClus prcni- tentis, idcil confeflio , &dolor, quodolorejam avertitur pceni- tens a malo peccati , & tollit obicem ; quare fi tunc addatur forma, qux cft Abfolutio , jam Sacramentum erit iu validum , ut trahat re- conciliationemcum Deo , atqueadeo informeeffe non poterit . Ta- menquianoneftimprobabileinaliquocafupofle efle etiamhoc Sa- cramentum validum , & intorme, ided laudoCaftropalaum loquu- tumfuiflcfubconditione, Siqu*»it&e. Cafus autem (altera ille eflet, quandoquisconfitereturfuapeccau cumdolore, ducfo cx pccul iari moti vo afficientc folum illa peccau , que contitetur. Con- ficereturquis, v.e. peccata turpiacum dolore , duflo a motivou- listurpitudinis, fcd oblivifcitur inculpacealcerius peccati diverfi genens, v.g. Blafphemix . In hocenimcafu vidctur confeffio efle valida, quiajamadfuntpartesneceilarixSacramenti pcenitentix» ncmpeOrisconfeflio, Cordisdolor ,& Abfolucio: Mquianonad- eft dolor fe extendens ad blafphemiam, non poterit blafpheraia remitti, quia, utfupradiximus, non poteft remicti peccatum, nifiadvertarisabiilo. Etexaliaparte, nec remitti poflunt peccau illaturpia, quamvisconfcffa, quia non poteft remicti unum mor- ule fine alio: & iu in hoc cafu non dahitur gratia , & confequenter Sacramentumhoceritinvalidum , &informe. Verum hasTheo- logicas fpeculationes in Scholi» difpuundai relinquamus . D $.rv. jt»iic**t,viu , vide, quxdixiW.y.mZ>/r</.<-.i.jr.4. ; -W.J./.4- * immi Zffmwmlhmt* 1 T_J M.c difficulus agitur a Doflotibus fub illis terminis n an peccatori publico, vel occulto miniftrari pomt Et chariliia / Qjiara ego UtU itcm explicavi , »» Ofmfc. i* C»mn t*f.6.g.6. Ftms de Sacramentis in genere T*mh. T. n. D* A J OE Digitized by Google DE BAPTISMO* LIBERSECUNDUS* CAPUT PRJMUM. Pc Marcria , & Forma Paptifmi, $. 1 1 M trit , Accriaremoneft Aqua m», e(t Ablutio & Filii , & Sfiritus eitib fnffieinu *d v*ltnm Bftifmi. r O ArreadvaloremfufficicAquaMans, Fluminis, Fontif,Sca- 0 gni , Putei , CiflenMe , FluviaE . * Rositcm, &Pruinanoncoocrctt, Aqua,qu.Tex vaporibus confhtur, qualiseft, qustin hycmeex parietibusexudat, velquae rcperrtur in olUrum tegumento , quaodo illis aqua plcnis lubiicitur ignis. \ Pntterea Aqua , quehabecurexnive,glacic, grandinelique- ftclis, Aquadecurrensex balnco , quamvisodoris fulpburei, Aqua expreflaexluio. . ,. ,, . , 4 Aquadeniquequamviscauda, quamvis|ngida,quamvisodo- rata, quamvisaliquantulocralliore, Bc paucolutoimmixca,dum- modbAquafic, tc adablucndumapta. Ratioomoium horumcll, «^iaomnespraediclatfuncaquaroarurales. Aquam, quae Huxit i latercCbriftiDomini, naturalcm fuifle , cenluerunt Sanctj P». trcs,- quareadbaptifmumfatis, luperque tuiflct. MMtri* rtmtt» etrtt •*» (ugUitnt. 1 Contra, omnesaliiliquores, qui ab aqua fpecie differunt, qtuleell vinum , lac, mel, oleum, aqua, quam vocamusardeo- lem, feuaqoam vitit, urina , Ucrymar, faliva. ( Hanc dubiam ^«cumConincl».Caftr.rfiJU»/^i/>.iwiV^.}.if»jiMr.».)k-d immc- riro, eftenimcertoiofumciens; fudores, aquse, quaetlillant ex incilionevitis, excucumcribus, ex peponibus, &c. inlufficien- tesfunt, «,uia flonfuntaquaenatura.es, icuelemenUres. < Aquaitem, itaaltcrau, velaliocorporeiuimmixta, utaque dcnomimtronem, naturamqucamiicrit, huc reducitur, cjufmo- rfi eft lixiviumtbrte , jus, fcubrodium, faltemillud, quod cft fpiflum, acvaldccarnibus, vclalia roatcriadccoaum.aqua multo tvinoimmixtt, *c. Nix, gelu,glacies,|utumdciilum,utlic,non ftitrt apu materia, quia non iuotapu ad ablucndum. 7 Idcmputodefuccoberbarum , boccllde liquorc, qui expri- liiitur ex herbis, vel radicibus , vel fructibus contufis,feu compref- frs. Aquacnimnaturaliseanoocft, fcdreicontuCEfubftantia. M*ttri* rtmtts dubut *d Bnftifmum . 8 Aqua illa , quae cx vi ignis per flillicidia ex herbis, floribus, vel radicibuscxtrahitur, quahseftaquarofacea, &limiles,inccrtum cll , an liotaptabaptifmi matcria, quialicctcommunis opinio fc- Tat, hasnonellevercaquas, nonoemotameoaquamclcmentarcm cfleputat,utCartr.r.t^M.W.*.>.».»«iw.6.lcgceuiidemdeBaptilmo locociuto. 9 Aquaextraclaartincioouodam,cujusmeminitVecberus,/i*.J. diftcrttiin*tur*,c.A. exCardano,! vino>cuiantcafuitadmixuaqua, jnceru mihi aquaeft.quia non conflat, an fit illaaqua, qucfucratad- tnixta, anpartespurioresvioi, quse nobis aquae apparent. 10 Bro4iumitemnonadmodumfpifl"um, ieucodum, velaqu» intononadmodumdenlocoofufa , vcl lixivium leve, ideft non multiscioeribus imbibitum , cV limilia erunt incerta materia, quan- doinccrtumeft, anferventnaturalerafpcciem,< maquae. it Aquarefoluttsfareconcretoexaquafalfamaris dubia mihi materiabaptifmicrt, quiaoimis multum exhalatioois tcrrae reti- net,multdmagisSylvert.Angclus,Tabiena, Armilla,oranes,v.*4- ffi/««»,referuntrclb!uumex falemonuno, idcftexcofalc, quod in nortraSicilia copiofum eft, & a lalis fodinij ad quotidianum ufura lapidum inftar exciditur. 11 ScioLeandrumWf BmftU.ij.+.&j.tcBomcd.i.dtbMft.q.z. f.X.n.4. puttre aquam refolutam afaleMaris efleaquam naturalem, fedidmihinonvideturiucertum, ut ezillius ablutionc certura pronuncicm Baptifmum. tt, Aquacxillcnsinlinteo, vcldigito, nifiexprimatur>dubium cft, an fitaptamateria, quiautfic, noncftccrtum , an lit apu ad lavandumquamvisLcand.iif .1.7 4 & t. doccat tum gla- ciem, lutumquc».6.difla, tumprasdicfum lintcum , dieitumque apucflc, quiaputatadhucperillam,quamvi$nonexprclum, fcd utitadicam impreflam in corpus baptizandi , hominemdenominari Cmpliciterablutura, fedvide, qujcdicam jj.t.<i.»i.c>aa. , fcu elemcnuris ; proxi- Ege tt b*ftix* 1» tummt P*- r "D EguUgeneraliseft,debere(ervariconfuctudinem Ecclefie, Jv utliciteconfcraturBaptilmus, atqueaded .feclufaoeccf- fitttc, femper ad h ibendam eflc aquam Sacri Fon tis ri te bened icli . a QuidamParochusnonmultis »b hinc annis, obcxtraordioa- rium hyemis rigorem , (olemniter baptizavit inlantcmaquacalids communi.nctenellosinfaotisartusofteodercttrigidaSacriFoatis, peccavitne is mortaliter? Refp. Moruliter peccafle videtur colligi ex Bonac. /.r. »»7. & S. Cumaliis,quiaaconluctudincEcclefta:inregravidifcclLt, led noa pcccaftcmoruliterfuscprobatQuinunadvcuas.i' Jt*ft. fjtntf.xx. quiaoullumeft, ait, dehacreprzceptum,quodiielIetlanedere efletnonlubltantiali, fed modicar matcrix. 1 Quid, (j Parochusadhibuiflctaquam SacriFontis, illam ca- lefacicns? Rcfp. hanc vocare irrevercntiam faltem gravcm, nc- quaqtiam audeo. 4 Didtumautemeft, ((blemoiterbaptizavit) namquandopro- pter neceflitatcraconfertur Baptifmus privatim, fi facile benedidxa aquafootisruberinequeat, non benedicla , fine ulla dubiutione, utiomnin6 poteris, cV debebis. Illud itcmconctrditdiclaoeceflitas, utpoflis, immo 8ccx chari- tatcdebeasadhibercmateriamdubiam, ficcrta haberi non poflic» quod tamem .cumconditione, faltem mentcconccpu,facicndum eritin huncfcremodum, Si mattriahu idtntatfl *dbAftiXJtnd»mt tfi tt baftitfi in ntminr Pmtrit, (yr. Verum deindc , quando aqua rcr- to naturalis habcbitur, debebitisrcbaptizarilubaliaconditiunein hunc modum , Si ntn 11 b*ftiz*tuit rr* tt b*ftiu in nemmt PMrii,&e. Quod fi fortealiquem baptizafli , roateria omninA infuliiciemi, v.g. •Ico, vino. &c. tuncccrtcfineullacooditiooeillumrcbaptizaxc omnind debcs . $. III. Dt frtxim* b*ftifmi , tft etrto fuffieitnt . t f\ Uiaablutioeflcontaclusfurcenlvusatiueadcorpusbaptiza- ti • idebfufncienscertoerteaabluiio, quarfitperimmcr- fionem , vcl pcr notabilcm alpcrfioncra , vcl per cftufioncm itcm no- ttbilcm aquse in corpus , ipfum corpus contingcndo . x Trinaimmerlioolimeratinprarcepto, nunc id ceflaflc nout Caflropalaus>iir£'/'r.i<.>Mi.^4.ji.a.u,jfiw addens, inprimaex tribus complcriBaptifmum , prolatajamtuncforma . Qu6d fi cxprelse baptizans oolit , nifi per tertiam, tuncenim vero oon cx defcclu ab- lutionis, iedexdcfccluintentionis, (atccrtcnonrite)complcre- turincertia. I Dixiautcm( ipfumcorpuscontingcndoj non quidcm totum , cumlatisfit, fieriablutioncm in principalihominispartc, ficcnint abfolute dicitur homoablui . Nam propferca fivccx praeccpto, five ex Ecclcfiarconluetudincloletficri incapite, velinpcd(ore,vciin icapulis, yelinbrachio, non quod totura , v.g.capuc, fcd quod notabilisejusparsabluatur. 4 Unum hic inCartrop. I.r.n.j. videtur intelligi nonpofte: fic Cnimhabct.' Probnbiiim rfi , rinntri, B*ftifmnm furi m *li<fn* f*r. tt etrftrii frincift i t . im e*piti , ftctert , fenfulil , br*chie , frJt, f*ei»m "Otro ia digitii, vtl m ftl* m*nu infnffieieni rfi . 5 HarcCaftropalaus, aquorogo, cur judicct , pcdcm cflc par- tempriocipemcorporis, non vpt6 minum.' 6 Rcfpondere, Lcdor, pofles, Callropalaum loqucntem de manu, docerc nequaquamfufficcrcablui folam manum ( nott il- ittd , fU*m) at loquentem de pede, docere, (atis futficere pe- dcm , non addendo ( ftlum fidim . ) Cum ergo pcs apud docios ( UtnotatZacutUS, T.l.lib.6. Hifltri*6.deSehelttrt,frel.^.ftl.mi- M94i.ubidepede, praeftantiflirous Medicus, & Anatomifta)fi- gniRcetcomplexuracxfcrmore, tibia,cx:extremopedc, totumid intelligitCaftropalausnominepedis , cujusablutio fufficiatadBa- ptifmum, nonvcr«ipfiimfolumextremumpcdera, quicerte, (i tblusabluatur, nonfufficit, ficutinec fuflicitfiiolumabluacurcx- tremamanus. 7 EniditeiQuraCoutraCartrop.contortum avertere contendi- fti, amiceLector; vertimcgoiterumrogo, fi adMedicos confu- gis, cur in eodem Zacutoloco prorfusa te ciuto non legirti , etiarn manum apud eofdemfignificarecomplexumcx brachio, cubito, 8c extremamanu? Dcbuiflirtergo(altem, ncoMcureloquereturCa- ftopalaus, difertcdocere, fufficerc ad baptifmumablucionempe- dis, &manus, utcomplcclcntium illasaliasparccs, noaver6uif- ficere, utfolumextrcmascompleclcntium . 8Si obrtetrix,manuimmiflainuterum,baptizeCinttncemin parte principali.v.gin capite,mult6 magis G baptizet in fimili parte jam ab utcrocgrclla, fuflicienterbaptizat, quiaeft vcrapueri ablutio. Iu }iuit.d.i.diB*ft.dift.LnndMb*ft.d.24.ii.mu\tosc\t*ns. o Si puerura , v.g. ligacura func iramicus io fluroeii,ck cxcrahas , vali- Digttized by Google Caput I. §. rv. & V. Talideillumbaptizas, prolata forma, quia vere tunc pucrum ab- tuis. Noniufiex fepucr inHuviumcadat, nam tunc aon ablui- tarabalio, hocrftaroiniltroBaptifmi, quam pcrfonarum diftin- Ctionemcllc necertar 10 Sicundemimmitusinflumen , velputeum, fed illumitvde cumergoaquacareret, &inputeum, fort£obviumincideret;m-. fantcminillumprojccit, vcrba formx legitime pronuncians . Qiiarequxfitumprim6fuit, an infans, fivivusadaquaspcrve- nit, ritctueritbaptizatus: FuilTe, putavicPanormitanus,&plu- resCanoniflx, led nequaquara fuifle multi ex Thcologis docue- ucdixi$.i.*.ij. Eftaliaquxdaraablu- mox, n. I}. ii Siabluasveftesttncumbapcizandi, vel uterum Matris , in quibusficinfans, vellinteum, velcorium, inquibus idem forfi- taneftinvolucus, infufficienter pro re noftra abluis, quia fic ba- ptizandum verenon abluis. J\ Quid fi veftitus quis induGo , Iinteo, fimilibufque vefti- bus, iu in fontem a te immcrgatur , emergaturque • vel ita perfundatur aqua , ut ipfa propter porofiutem veftis in corpus ipfum penetret ? Rcfp. SufEccre , merito infiriuatCaftr. tkU.n.d. Bonacjt.i.rf» B*. pttf.tj.i.p.iJUim.ii.LeindJ.c.a.ii.& i\.SCiVu, quia is tunc vere •biuicur. 14 Siexfecadacquisinfontcm, non fufficere pro re noftra , jam dixi uum.9. iy Sjtereraotehabeasadablutionembapcizandi, necitemfuffi- Jlkluti» dutii [u$titns. 16 Extriplicicapite, quantum nunc ad noftrum infticutum fa- cic, dubialufficientiacflepotcft.hoceft, cxpartebaptizantis.ba- ptizandi, & aqusc. 17 £xp*rtt»*ftitM*tii. Si puerum v.g. fubmittas fub tegulasjvcl in alium locum, undeaquaacludilabitur, formamqucadhibeas, fufficientcrbaptizaripuerumputant Bonac. &Leander; roihi du- biavideturreshxc, quiaficnimislarge, & remote diceris pue- rumabluere. t S Dixi (actudilabitur ) tiam fi fubmittas hominem in prsedi&a , vcl fimilialoca, exquibusaquacx notabiliinccrvalloeffluxura eft, auadeinde Auente, tu formam proferas non dubium baptifmum, ledccrtdnuuumadminiftraturus mihi videris, quiahoc patto rc- raotiflimetead illamablutionem habes. 19 Ex pmrt* tuptiuutdi . Siquis in capillis tanium , fi* infans in fecundina, quainvolutusnafcicur, fiquis i/> digito , immo etiam infolaraanu, vel folopedeabluatur, dubiebaptizatur,quiainccr- tumcft, aliisaffirmantibus, dcncgaotibusaliis, an hocmodo di- canturprxdictiabfolutc, ccvereablui. o Si quis immergatur in aquam,fcd non emergat: ( id quod eve- nirepoflct, quandoquisinfineimmerfionisftatimmorcrecur) in- ter dubia baptifmau connumero , licct cnim probabile putemcum Suar.Vafai.Val.Coninch.qiiosfequiturciatusHurtad.y.Arfi/.f. non eflcnecefle, ucimmerfionitucccdacemerfio.ficuti, necfiBaptif- musnatperafperfioaem, neccfleeft,utaquatluat percorpusbapti- xandi, ledfufficit, fihxrcat, cumficfaiis,fuperqueconftituatur lotio humana.quemadmodumfi manibus madefactisfaciemabluas, d icer is abfolute faciera lavare; I icct inquara id probabi le putem : U- rnen > quia nonelt certura,an fic fimplicitcr apponatur vera ablucio, ided hunc modum inccr baptifmatadubia reccnfendum, quoad pra- xim, judico, ficuciinfimilidelinceo, vcldigico madefacto dixi, 1 \. & mox repctam ».»s. 2 1 £ x *n e mj]h t. U n a, vel altera aque gutta, & ex Bonac./.r .». 1 9. etia m add i u tertia , eciamfi fuccefli vc corpus ungac, dubiaablutio c(t, cumaliquinegenc, aliquiaffirroeoc, fic pofle hominetn dici abloluteablui. ai Linceum, vel manum aqua madefadttm, &in corpusba- ptizandi uiitummod6irapreflam, dixi u . 1 . n m. 1 \ . ccnunc in pro- prioloco repeteredcbco, dubium efle ultcm pro praxi , an con- «ituatablucionemabfolutedicum, atque ade* dubimn efle , & baptifma . %. IV. Dt M*ttrUpr*xim» Baftifminntmi lititum nfum . 1 TDemhlcproportionaliterdicidebet, quod $.». dictum eft. X SolumexCartr.^Bj^j<i^i«»»Vr.^.4.«w«Mr.a. adde, non efle monale, liquisinEcclefia, qux confuevic bapcizare per immer- tionem , . tunt. Prxcipuautrorumqucratiofuic, . adbapcifmum non or>oriere,neceffari6immcrfionifuccedcrc« fioncm, oportcrctcncbantThcologi. Omncs umenconlenlerunt, fifortcpucrille vivus extradusfuiflec,dcbuiftc fubcondicioneice- rumbaptizari. Utraqucfcntcntiafuitprobabilis, &illamquidem Canoniltarum hodiecoramunem jamcflcSuar. Vafq.Coninch.qui eoscitac, lequicurque*«.66.«r».7.rfi»*.t.quibusaddeCaftrj<**^»'. d.mnit.p.*,ji 10. citantem Valentiam , Layman, Bonacinam, aliof- queintcrrecentiorcsTheologosinvenies, cuifavenc, qux dixi- mus^.prxcedentes.so.neccamenncgoopinioncm illorum Thco- logorum a rccentioribus aliquibus, ut a Toleto, aliifqueapud Caftr. Ui.itt . eciam nunc admitti . a Qusr fitum fuit fecundd , Anlieitcidfieri.&unepcccatopo- Cueril/ Refponfumqueabomnibuscft, iliicite, quianontune fa- ciendamala, uteveniantbona.- occidereauteminoocentcm, roa- lum eft intrinfece , nam, propternonabfimilemrationem, non licet, fccareuterum matrisanimamagentis, ad finem baptizandi infantem ibi exiftentem. 4 Quxfitum tertio i recentioribus ex hac occafione fubinde fuit. An, quandobaptizaudusiuefletinfirmus, utjudicareturmors ipu ioreacccleranaaabaquaad baptiftnum neccflaria; An inquam tunc licitebaptizaripoflet. RefponditqucConinch.fMa/7.66jirr.7j('i<i.i. Hurtad.fS".iji*»J»/.».</5.Dian.^.t./r.2.r»/.8. Palqua.»i««/.4ai. alii- que, cafumforemoraliterimpoffibilcm, quiamodicaaqua , prx- lcrtimfiadmoveaturcalida, nonvidetur, pollcUntumdetrimen- tumalferre. Addittamenadmiflocalu, licitebaptizari .quiaejuf- modipcriculumexmodicaillaaqua, prxfertim, utdiximus.cali- daproveniens, cftumrarum, parvum, atqueincertum, utnon debeat venirc inconfidcrationem humanam. 5 Hxcolimquxfiufunt; nunc vcrdca proponitur difficultas- Anillc. quiprxdictuminfantemprojccitinputcum, inciderit in irrcgularitatem;& per banc occafionem idcm fecundo quxritur de illo, qui baptizetinfirmumineorarocifu, quo cx fola ablutione baptifmi moriatur,cujusmod6a.4. merainimus. 6 Rclp.ad primum, eum, quiinfantcmprojccitinputcum in- currifle irregularitatcm ex delicto , quia(ut nunc fuppono)peccavit occidendoinnocentcm . Dko, utnuncfuppono,nam,fibonafide fccit, & ex bona confcientia , quamviserronea, non peccavit.un- deirTegulariuteni noncontraxit, quia irregulariusex delictoGne dclictononincurritur, ut infralatefuodiceturloco. 7 Rcfp.adSecunduin; eum, qui infirmum baptizatineo raro cafu, non incidere in irregulariutem . Accelcratiocniro, (funt verbaHumdi,/«r.i'<V.)illamortishominisaliismorituri, cuiratio- nedicfxafperfionisexponitur, ade6cxigua, &infcnfibiliseft,& ficmodoitahumano, utobfalutemxternamnonfit contra racio- nem, ac proinde fic bapcizans nonmanecirregularis, quamvisre ipfa fequacur d iclaacceleratio . Hxc Hurudus . 8 Videsdiffcrentianiutriufquccalus? Inprioreis, ouiproiirit infantem moribundum in puteum , infantemoccidit, dum proii- cit, inpofteriorever6 inbrmumabluendo ■ nequaquam occidit, quiaeaparvaablutiononeitcaufaexfemortis, ficutiertdicla pro- jecfio. 9 Favecnoftrx, &HurttdifententixSotus, /*4. diti. ;,<].%. & Zarobranus,d« t»[tk»tttur. ttmptrt mtrtit dui.t i.nu. 1 6. qui dicunt , baptizantem non incurrcreinirregulariutem , quandoeft 1 usaliqucrabaptizandi, &mors accidit propcer \ ' sancis, fcdfineiUiusculpa, acperaccidcns, $. V. Dt ftrma Btptifmi . AD eflentiam forrox Baptifmi habendam , explicari omnin6 dcbcnt . Prim6, Actio cxterior x Curiofammihipropofuitquidanidifficulutem ex illocafuor- Cam, qui xutc Panormiuni concigic , &dequopluribusdifputt- verunc cunc Sapientes. Cafusillefuithujufmodi: Quidaro deferens infantero baptizan- linremotamEcclefiam, advertiteum morti cfle proximum , Turnk. T. O. D* Stursm, tria dirtincre . <eu actus ipfebaptizandi . Secund6, UniusDei. Terti6, perfonarum divinarumTrinitas , quxcertcttiafatisben£explicantur incom- muni, &conluetaformaLatinorum : Et» tt tsptii* in awMWM P*. trit, &FilU, & SpirttuiSM*ai. Et in forma Grarcorum , quam moxponam ».1 f. a Illudf in nomine) atiqu i dicunt fignificare idem ,quod in invo- catione, aliiinfide, aliiinvirtute, idertiaaucloriute,&potefta- te; idquod, cummajorexplicatio adTheologos, ut S.Th. j.far. u.66.ur. j. tut 6.aliofque pertineat , innuifle fufficiat . Etquidem, quoad valorem , in quacumque lingua proferri iiforroam pofle diximus fuperius uni verfaliter,/»*. 1 . dt Sstr. ...t.t.iaiti*. Quoad licicum ver6 ufum , Latinumuti forma ^rxca, Grxcumlacma, cflemortale, docctHurtad./»r.fi>.(/<*.7. ncgatumen Valent. , quiahxccenfeturmuutio acci- denulis, &levismomenti , quodcertcprobabilceft . 4 Jamver6 , quia difficile eft aliquando cognofccre , an, & quandoverbaxquivalentia, vclmutata, veladdita, velcorruptd prolauejulmodi fint , utformam mutent eflentialiter , vel acciderw uliter, atqucade6utcerc6, vclnoncerc6, vel etiam fub dubio fumciantadbaDtKroi valorem, idco breviter hic fuisfub claffibus quamviscirca idem aliqua docuerim, A 4 dc Digitized by Google 8 XJMT. Dc Baptifmo. ie form* oVramentwum in Jiniverfim diflerui , l.i.dtSmt.Ugtntr* f.z.$.$,qmr &neentnt«noindrec(>lenda. vclbaptizohuBcinnominePatrij, &Filii , & mine , &c. rbaptizoinnomine, &e HU. 11 Baptizote, Spiritustancli. i) Egoteabluo, »eIUvoinnomine r^ EgoSaeerdos: ego Pctraj te bapti 15 BaptizctorfervusCbrifti, vel bapuzcru , vd |n nominePztris, &c. Advtrtt, MtdumhumifiUditntivam, ntver)Gr*eimumcimat,vil tfilmftrmirvum, mt mnnmili apuH Hurud.d.l.c dif.i. ThuUgi , tiifriferrifntmnt, &mffrttmmt. Aivtriaunaummdefttcutivi , «* tsw* dkmm n.t9. Advtrtt ittm, Valentiam , adduuum ab Hurtado, d.z.dt Bmpt. dif.7. pmtmt ftlhmvtuinliitrftcemti, fi Lmtinmi mmiur firmmQrn. tvrmm; vtlGrum ftrmm Lmtinarnm , ftd iffnm Hnrtndmm futtrt, ftetnri mmmlittr : Seemrrumtuimhu, tjufmtdi mmtnlUnim Mi gni ttmftt tfi mtmtnti, mt iivitrii ilU. t6 E8oinnominePatri*,&FAS.S.Bapti«ote, vel in nomine Patrisbaptizote, &F.&S.S. 17 EgotebiptieoinnominePatrij. Ego te baptizo in nomioe Filii ■ Ego te baptizoin noroineSpiritusS. 18 Uot AmtmtrkmthgrMtim, te baptizamuj in nominePatrij , & Filii, & S.S. lllmd Noj inUuntndimtdtUtmfignifiemt, «*f**Ego. 19 Ego baptizo vos, vel Dominationem veftraro, AltitudU nem, Exeellentiamvertrarainnomine, &c. Jntilligitnt tnim tx mfm tanutudi fttftnn ipfm nmm imptitmmdm 10 Egobaptizofervum Chrifti Ducem talem in nomii 11 EgobaptizoPetrum innomine, &c. ibus citatis , nbi agitur ttitui fertnmiit , cV fimhlitut , mn vidtri cem- mitti ptctmtnm . nifivtnimlt, tnim im hii mutatu Cmfuttudimu tcclifi* ntn vidttnt grmvil . 11 Egobaptizovos(fi(untmuliiinneceffitatebaptifrai, ut in repentino naufragioj in nomine P, & F. & S. S. Kmtit fufpientU hmjmi ftrmd , fmfftfitn fuffitimti mhUtitm , tlf , | uim tllmd VOJ ttimm *m ttmmnni mtrt Ittmtndi , fignifittt , tt, 11 , & tt, &*■ exS.Thom.i.^^.«6*rr.5.«/4. Prsrditla habes fparGm er DoOoril de Baptifmo. Vertm certi ntm fufuientU md 1 ; Ego te bapt i zo in nominibus Patris,Filii, & Spiritus fanfl i . K*m fic fignijitAtm flurmlitni Drrmm , 14 Egote baptiioinnomineChriftiAmen. Irgt Btllmrmmnm, l.lAttmft.mt.\, fmi frihmt , Aftfliltt nmnnnam hmftitmf* fuh hme frtmm ln nomin«Chrifti , &*td fi A3trj.x.Cf mlihi fit itcitm, fmfui tfl, Aftftttn hmftixuft m virtutt , & fi. d», mmarritmtt Chrifti, uUfi Bmftift ftrmtimm Bmptifmi ftmnaii 1 EgotebaptizoinnomiDePwris, &Filii, Amen, Netm, illmd E%o, & illud Amcn , nin tt)i dt tffmtimftrm* . Imms, fi titri tmttmftnm rmittmntm, ntn pttcmri mtrtmlittr, auit m tfi Irvii > nt hmlti nfmd Hurtudmm dt hnftA. I Aif.7. vidt *Um Ltmn.dt hmft. d. 1.4,7.1. nlitftui . 6 EgotebaptizoionomineDeiPatris; DeiFilij, vel Chrifti, Oc D«i Spiritus fanfli . 7 Ego te baptizo in nomine Patris , in nomine Filii , in nomine Spiritus Sancli . Vel ( quid idem videtur efle) in oominePatris,^ innomineFilii, & in nomineSpiritusfanfti. Trullench. Bauni " ca^rG^fualdur,' MedullaTbeologica hic , & Bonac jpud Dtaa. ;#f^rt. !»;♦ fmmtr DtSttii , pritrt Itt» mddman. Et mihiltmi. nmt prtpttr tm, mmm ditrmd» fmttt §. i.nuiip.i. rtQi fuh ctmdutt- *t tnne ttfttttm tmftifmm , 9 EgotebaptizonomineDeiPatrisOmnipotentis, & Filii Sa- pientis, & SpiritusfanOiboni, vel Paracliti. ftmmilludm, dtrftntimntmtftfntimmHmrtmdt, d.f.dttmft.dif.J, rV mnliuuhn ctntr* mliti fmtmmtli tffe dt tftntim. ■9 Egotebaptizo virtute Patris , dcFiKi, &Spiritusfan£ti . ttaHifrtadus ihid. tmttm TtUtnm , mlitftmt mfmd immdtm Hmtndmm ntgmntti. ro Ego-tebaptizoinnomineDeiParrij Omnipotentis, «V Filii Sapientis, &SpiritusfancliBoni, vel Paracliti . tt EgotebaptizoinnominePatris, Filii, Spiritus (aocii. ffimillmd{&:) mmtftdttftniimpntitumDinmm, Ut.cit. & Gafp. Hatt.UeMtmt. & mliii ttmtrn mtannJUt mfmd * StU, S Thom.l#r.«>. m&.ndf. mfirtn, AftfiiUt ix fienfimri ctnctfent fic hnftixmfi, mt mtmtmChrtfii rtddrrttm dmlct, & Std frtfiSt mmgit mmimm fmirnt ixfliemtitmtt milmt*. InnomineDei. Amen. InnotnineTriniutis. Amen. In nomine triuro Divinarum perfonaruro . Aroen . InoomineOmnipotentis, Sapientis, &Boni. InnoroioeGenitoris, &imaginiseiufif glorixejus, &Dooi, feuFlaminis. InnominePatrisMajoris, &FiliiMinoris, &SPiri- tUS farx3i . 5 Ego leilnoomioeDei, & HtXM Cructs . JmeUi im mmtdmm mmmmfcriftmm mftrmuai , Btdmm im t. IO. ABtrum t*f S. Btrnmrdmm Bfifi. 5 4- dixifi , hmm* ftftrtmmm tfi ftrmmJmm fmffieuntim. S*4 mi- hiJ mimmi m tttit ; mmt mh ipfi cttmntmr . Id tmmtn difmi S. Brrmmtdmi diti* im Eftfi. 540. Vt. rmm rjui ftmttntimm fufui mtn fifnm , & ertdidt. rim , iffmn hmt ntfirm ttmti , mnmndi tn du igtntint fmmt diffmtmtu, nahu ttmftnfmmn . U qmd SmnSni DtSir immttii iffi mitU prtdici* Epiftoit, ftc tmm frimittit. ( Brtvittr vthil difriptfitmjutftientrtf. ftndtmnt, fint fti,uditii tmmtn fmmim fmfitntii.) In noraine Patris,& Filii, & gratiu Spiritus fancK . Hmne mnuni rtiieit^mtuaai^rewdtBmftifmfinf.s. »6 Ego te paptizoinnoraineSaacliflitnaeVirginis, &J rura. Ameo. Quid fidicas, EgotebaptizoinnominePatris, &Filii, rituiUndli, ac Bcatiflimse Virginis, &Sandorum/ JKtfftndti , diftimgutndmm tft . Si mim imttndmi kuptizurt , vtl im mtmint Virgimii, C Smneitrum, vtl in ntmimt Pmtrii , CT Filii , (^* Spiritui (mnQi indivifihilitir cnm Virgimt , nmJlmt tft Buftif- mmt . Si vir» ftliun inttndmi imfUrmn Virginit , & SmniJernm muxilimm