GRICE ITALO A-Z R ROS
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rosa – implicature in
deutero-esperanto --la scuola di Susa – filosofia torinese – filosofia
piemontese – filosofia italiana – Luigi Speranza (Susa). Filosofo torinese. Filosofo piemontese.
Filosofo italiano. Susa, Torino, Piemonte. Scienziato naturalista, direttore
del museo zoologico di Torino, da alle stampe il suo progetto di lingua
internazionale nel Bollettino dei Musei di Zoologia ed Anatomia Comparata della
Regia Università di Torino col saggio, Le Nov Latin, international scientific
lingua super natural bases.’ Muore a Novi Ligure. Appassionato d’evoluzionismo
e ottimo conoscitore di lingue antiche e moderne, decide di basare il suo
studio di lingua a posteriori, come si deduce dallo stesso nome della lingua,
sul lessico latino. R. dichiara che la sua lingua può essere letta da qualsiasi
studioso senza che questi la abbia prima imparata - fondamentale caratteristica
che sola può rendere una lingua veramente internazionale - e può essere scritta
dopo appena poche pagine di spiegazione, senza il bisogno del dizionario. Vedasi PEI (vedasi), One
language for the world, New York, Biblo and Tannen. L'alfabeto è quello latino, con l'unica differenza che
non è presente la lettera «y», e la pronuncia dei grafemi e delle loro
combinazioni è quella italiana. Il sistema d’accenti segue le regole
dell'accento latino, per cui: le parole bisillabe hanno accento sempre sulla
prima sillaba (es. lat. LAUDO ['lawdo]). In parole con più di due sillabe,
l'accento tonico cade sulla penultima sillaba se questa è lunga (es. lat.
AUDIRE [aw dire]), altrimenti sulla terzultima (es. lat. ANIMUS [' animus]).
L'accento non cade mai prima della terzultima sillaba. Gl’articoli si dividono
in determinati, al singolare «le» e al plurale «les», e indeterminati, «un» di
cui non esiste la forma plurale – cf. Gric (Ex), “some, at least one” – “the
ones” --. I nomi e gl’aggettivi sono indeclinabili, ridotte alle loro sole
radici. Le funzioni dei casi sono espletate dalle preposizioni. S’ottengono
eliminando le lettere finali delle parole prese nella loro forma genitiva
singolare latina, fino ad ottenere la loro forma radicale (la cui costruzione
risulta allora chiara per i sostantivi di prima e seconda declinazione - es.
lat. LUPI > «lup» -, ma molto meno per i sostantivi di terza, quarta e
quinta - lat. DIEI > *«die»/*«di» - e forse, in definitiva, a discrezione
del lettore, poiché non specificato dall'autore. Il genere è naturale e
solamente le persone e gl’animali di sesso femminile sono indicati con
terminazione «-a». Il plurale è ottenuto grazie al suffisso «-s» o «-es»,
secondo regole di eufonia decise dall'autore. Il plurale negl’aggettivi è
indicato solamente se questi non sono legati a un sostantivo. I gradi
dell'aggettivo sono indicati con le parole «plus», «mult», «vere». I numeri cardinali sono
«un, du, tre, quat, quinq, sex, sept, oct, nov, dec, dec-un, dec-du,... vigint,
trigint, quadragint,... cent. mill,..un million». I numeri ordinali si formano regolarmente aggiungendo
ai numeri cardinali il suffisso «-esim» (es. «unesim, duesim, treesim»).
Tuttavia, sono presenti anche «prim, secund, terti». I numeri molti-plicativi
si conservano «semel, bis, ter» e gli altri si formano aggiungendo ai numeri
cardinali le parole «vices, tempors» (es. «tres vices»). I pro-nomi personali
sono «me – “me Tarzan, te Jane” --, te, il, ila, nos, vos, ils, ilas» ai quali
viene aggiunto «hom» alla maniera del “on” francese (es. fr. on parle, it. 'si
parla'). Il pro-nome riflessivo è «se». I pro-nomi sono tutti indeclinabili. I
pro-nomi (e aggettivi) possessivi sono «mei, tui, sui, nostr, vestr, lor». Vi
sono poi tutta una serie di pro-nomi, conformi a quelli latini, ma ridotti alle
loro radici («ist, il, id, alter, qui, aliq, quicunq, quidam, omn, null, nihil,
tal, qual, tant, quant, ips, - e, dal latino volgare *METIPSIMU(M) - medesim»)
che possono prendere il suffisso del femminile (se non sono legati a un nome
che già lo esprime) e del plurale.Vi sono poi tutta una serie di pro-nomi,
conformi a quelli latini, ma ridotti alle loro radici («ist, il, id, alter,
qui, aliq, quicung, quidam, omn, null, nihil, tal, qual, tant, quant, ips, - e,
dal latino volgare *METIPSIMU(M) - medesim») che possono prendere il suffisso
del femminile (se non sono legati a un nome che già lo esprime) e del plurale.
La forma dei verbi cambia in base al modo e al tempo, ma non in base alla
persona, secondo le seguenti regole. L'infinito termina in «ar, er, ir» - cioè
è come l'infinito latino meno la vocale finale - ed è uguale all'indicativo
(es. «me amar» 'io amo' e 'amare'). L'imperfetto termina in «aba, eba, iba» (es.
«me amaba» 'io amavo'). Il participio presente termina in «ant, ent, ient» (es.
«amant» 'amante'). Il participio passato termina in «a, e, i» (es. «ama»
'amato'). Il futuro si forma attraverso il prefisso «vol» (es. «me vol amar»
'io amerò'). Il condizionale si forma attraverso il prefisso «vell» (es. «me
vell amar» 'io amerei). Non vi sono né il congiuntivo né l'imperativo. I tempi
passati si formano tramite l'ausiliare «haber» seguito dal participio passato
(es. «me haber ama» 'io ho amato', «me habeba ama» 'io avevo amato', «me vol
haber ama» 'io avrò amato', «me vell haber ama» 'io avrei amato', «habent ama»
'avendo amato'). La forma passiva si forma coniugando il verbo «star» 'essere'
e aggiungendo il participio passato del verbo (es. «me star ama» 'io sono
amato', «me staba ama» 'io ero amato'). Per quanto riguarda i verbi deponenti,
si trattano come se fossero attivi e si determina il loro infinito aggiungendo
la desinenza dell'infinito attivo alla forma presente indicativa della seconda
persona singolare, una volta eliminata la desinenza -IS (es. lat. HORTÄRIS >
«hortarar»). L'infinito dei verbi irregolari si ottiene dal tema
dell'imperfetto con applicazione del morfema della -r dell'infinito (es. lat.
VOLEBAM, inf. VELLE > «voleba», inf. «voler»). Il verbo 'essere' (lat.
ESSE), poiché troppo irregolare, è sostituito dal verbo regolare STARE, «star».
Gl’avverbi, le preposizioni, le congiunzioni, le interiezioni sono identici a
quelli del latino. La sintassi, che a detta dell'autore è simile a quella delle
lingue romanze e germaniche, deve seguire l'ordine più logico, evitare gli
idiotismi, le espressioni metaforiche (cf. Grice, “You are the cream in my
coffee”), in virtù della loro non universale intellegibilità, sopprimere tutte
le parole che non sono strettamente necessarie. A questi lemmi latini sono da
aggiungere, al bisogno: le parole di lingue derivanti da greco o latino,
opportunamente riportate alla loro forma originale e poi nuovamente mutate
secondo le regole del Nov Latin; le parole internazionali con ortografie
particolari, che si mantengono tali e quali (es. New York). Le parole
internazionali che non derivano né dal greco né dal latino e che hanno forme
diverse in ogni lingua, quanto più avvicinate alle regole della grammatica
latina e, quindi, del Nov Latin (potrebbero essere un esempio le onomatopee).
L'autore con il termine "parole internazionali" intende parole che si
trovano almeno nelle lingue romanze e germaniche insieme. Si veda un esempio di
Nov Latin fornito dall'autore stesso: Le nov latin non requirer pro le sui
adoption aliq congress. Omnes poter, cum les precedent regulas, scriber statim ist lingua, etiam,
si ils voler, cum parv individual modifications. COUTURAT, L. LEAU. Il progetto di R. si configura più come un
breve elenco di indicazioni generali che come una vera e propria grammatica. La
critica che si può avanzare ad un sistema di tal sorta è che non risponde
veramente al problema dell'universalità linguistica visto che per poter essere
utilizzato è necessario che i suoi fruitori conoscano già il latino. Posto
anche che questi lo padroneggino, il Nov Latin, più che lingua ausiliaria, si
presenta come una semplificazione di una lingua che già di per sé potrebbe
essere indicata come universale, almeno tra i dotti. Se lo scopo è una
semplificazione in vista di una comunicazione più veloce tra scienziati e
studiosi, allora il fine può considerarsi raggiunto. Se invece lo scopo è
creare un sistema utilizzabile ex novo da qualsiasi persona, l'operazione
appare discutibile. BOLLETTINO Musei di Zoologia ed Anatomia comparata della R.
Università di Torino N. S9 pubblicato VOLA D° R. Eu e.rp diettraa.
international scientific lingua super natural bases. I am convinced that any really
efficient new international language which is to be elabored for practical use
in science must be based upon a modified Latin vocabulary and a simplified
modern grammar. HENDERSON.Lingua. N. B. Indications pour faciliter la lecture des pages qui
vont suivre. Article determine « le », plur. « les » ; indeterminé : « un ».
Les noms substantifs sont derivés du genitif singulier latin, en retranchant
les desinences e, è, és, us. Les adjectifs sont derivés, suivant la méme règle,
du genitif singulier masculin. Pluriel es ou s. Signe du genitif : « de » --
cf. H. P. Grice on Hardie, « What do you mean by ‘of’ ? » -- , signe du datif :
« ad ». Les verbes ont pour toutes les personnes à l’indicatif présent la
desinence -ar (e. g. MENTARE), -er, ir (e. g. MENTIRE), a ’imparfait ada, eba,
iba, au participe present ant, ent, ient, au participe passé d, é, > « I am
loved » staba amd jPétais aimé « I was loved » - haber sta amd Jai èté aimé « I
have been loved »habeba sta ama j'avais été aimé I had been loved » vol star
amà Je serai aimé i shall be loved vol haber sta ama J'aurai été aimé i shall
have been loved vell star ama je serais aimé i should be loved vell haber sta
amd j/aurais été aimé i should bave been loved stant ama étant aimé being loved
habent sta ama ayant été aimé having been loved amd aimé loved 21. Les m20ds et
les tempors qui non star supra enumerd star traducé cum les formas plus
conveniént inter ils qui nos haber supra retiné.Le franformation de les latin
verbs în verbs de le nov latin desinént in ar er ?îr accider sequént ist
regulas: Les regular verbs perder solum le desinentia e. — Ex.: amare),
timer(e). Les irregular verbs star transformà sequént le indicativ im- perfect
— sic nos haber: poter, imperf. poteda (lat. posse, potebam), voler, voleba
(lat. velle, volebam), ferer (lat. ferre, ferebam); praeterea nos haber les
defectivs oder (lat. odisse), meminer (meminisse) etc. Le verb esse nimis
irregular star substitué cum le verb star (hispan. estar). c) Les deponents
star transformà sequént le secund persona de le indicativ — sic fer (= utor,
uter-is), 70rîr. (morior, morir-is), hortar (hortor, hortar-is) etc. d) Les
reflex verbs star obtiné adjungént ad le activ forma le pronomin personal me,
te, se etc. — sic: ramus frangiîtur devenir: le ram se franger. e) Les
impersonal verbs star traducé cum star (p. es,: star dicé = lat. dicitur) aut
cum Rom (hom dicer, fr. on dit, germ. man sagt). Les adverbdies star sicut in
latin. — Hom poter substituer ad les adverbies deriva ex adjectivs aut
participies, les ips nov-latin adje- ctivs aut participies. In les grades de
comparation les adverbies sequer le regula de les adjectivs Les praeposttiones
star sicut in latin, sed le signification de aliq inter ils deber star limità
acceptànt le plus commun sens: sic 7 significar solum stat in loc (non contra),
00 exprimer causalitàt etc. Plures poter star traducé cum brev periphrases. 25.
Conjuncliones et interjectiones, sicut in latin, ee Sintax. Un quisq poter
sequer le sintax de quilibet neo-latin aut anglo-saxon lingua, observànt les
sequént regulas: 1. Sequer le ordin plus logic. 2. Evitar les idiotismes et les
metaphoric expressions qui non star universe intelligibil. 3. Aboler tot les
vocabuls aut particulas qui il vider non star ab- solute necessari ad le
comprehension. Ist ultim regula star mult importànt — sic les praepositiones de
(gen.) et ad (dativ) post un verb vel un alter praeposition deber star omitté
quand ils non star necessari. Vocabulari. Un nov-latin lexiîc star complete
inutit. Un quisq cum le even- tual auxili de un parv latin lexic poter formar
sine difficultàt les nov- latin vocabuls. Le nov-latin vocabulari deber star
formà cum les sequént elements : 1. Latin vocabuls (includént les scientific,
scholastic, legal etc. ter- mins). Vocabuls non vere latin sed derivà ex le
latin (aut ex le graec). Ist vocabuls deber star reducé ad le forma qui ils
vell haber in latin et deinde transformà in nov-latin vocabuls sequént les
regulas qui nos haber exponé supra. Vocabuls non derivà ex le latin aut ex le
graec sed qui star jam international, et qui haber in les singul linguas divers
formas. Ist vo- cabuls star transformà aliquant arbitrarie reducént ils ad le
plus simplic forma. International vocabuls, latin aut non, qui in tot les
linguas servar le forma qui ils haber in le lingua unde ils haber stà deriva.
Ist vocabuls star adoptaà sine modification et cum le original orthographia.
Les vocabuls de le prim categoria deber praevaler super les alters. Sed
quand’ils deficer aut star nimis parum cognit hom deber adoptar ils qui
pertiner ad les sequént categorias seligént ils qui star plus in- ternational.
Un vocabul star international solum quand il star inveni simul in anglo-saxon
et in neo-latin linguas. Hom poter etiam formar composit vocabuls sicut in
german et in anglic. Ex.: dulc-aqua-pisces, vapor-machina etc. Si hom deber
introducer nov verbs ils deber desiner in ar. Ex.: te- legraphar, telephonar,
microscopar, etc. MSA Aliq latin verbs deber mutar vel ampliar le lor signification. Ex. star
significar in nov latin esse, apparer significar videri, alter modifica- tiones
poter star successive introducé sed solum quand ils star absolute necessari, Le
« Lingua » de Y. G. Henderson. Hom haber proponé in ist ultim tempors mult international linguas. Ist
linguas, volapùk, pasilingua, spélin, internacia etc., haber .un commun
character; ils non star absolute intelligibil si non ab il qui cognoscer le lor
grammatica et le lor special vocabulari. Ob ist character ils non poter star adoptà sicut
scientific lingua, nam le seriptor voler star intelligé ab le plus grand
possibil numer de lectores. Le « Lingua » de Henderson star contra sufficienter
intelligibil, il star fundà super les medesim bases sicut le nov-latin. Nos
voler hic comparar les du linguas et notar les plus notabil differentias. Me
haber implicite acceptà sine modification le latin a/pradet et le latin
pronunctation. In futur aliq modificationes vol poter star introducé sed nunc
star necessari non crear inutil obstaculs. Henderson contra introducer
modificationes in le alphabet quia il voler saepe imitar le son de les exotic
vocabuls qui il introducer in le lingua. Id star, me creder, un error. Nos
cognoscer saepe les exotic vocabuls solum sicut ils star scribé, non sicut ils
star pronuncià, ita ut si ils star scribé se- quént le pronunciation nos non
poter recognoscere ils. Henderson derivarles substantivs et les adjectives ex
le genitiv plural omittént les desinentias 72 vel rw sic: mensar(um),
domino(rum), die(rum), gru(um), navi(um), ciner(um), bono(rum), felici(um),
divit(um). In le nov latin derivant ist vocabuls ex le genitiv singular nos
obtiner : mensae, domini, diei, gruis, navis, cineris, boni, felici, divitis.
Le resultàt star saepe identic sed le method de Henderson star plus difficil
nam il qui non cognoscere mult bene le latin star saepe incert si le genitiv
plural star orum, ium aut um etc.; star mult facil sumer cinerarum pro cinerum,
pauperorum pro pauperum etc. Praeterea non star facil scire quand nos deber
omitter w2 et quand rum, cur nos deber scriber puero(rum) et melior(um). Le
p/ura/ in le lingua star etiam s vel es, les cases star etiam abolé, et indicà
cum praepositiones. Ist praep. star pro le genitiv o (ex le anglic 07) et pro
le dativ « (arbitrari); me haber contra adoptà de et ad qui star intelli- gibil
sine explication; me creder quod nos deber vitar grammatical par- ticulas de
non latin origin quia sic le selection vell star arbitrari. Le articul determinà star etiam apud Henderson
/e, sed il admitter un articul indefini a, qui, ut in le anglic lingua, star
distingué ab un 00 = (definit unitàt). Ist distinction deficer in omn les non anglic
linguas, et me non haber acceptà il. Les personal pronomins star apud Henderson
me, tu, è, la, îd, nos, vos, ls; me haber adoptà non ‘vu sed fe, nam me voleba
vitar les discordànt expressiones de fu, ad tu; il, ila, ils etc. star obtiné
sequént le general regula de les pronomins (16). Les nov-latin verbs star
omnino different ab ils de le Lingua de Henderson et, sicut me creder, mult
magis natural et intelligibil. Hic Henderson haber absolute relinqué les
natural bases et haber formà les verbal formas sequént processes qui star sine
exempl in les Arian linguas et qui pertiner ad les Turanic agglutinativ
methods. Sic ab le verb scr7d (= sceriber) il obtiner les sequént formas: Me
scri’b-num, me scri b-num-i, me scri’b-num-ivi, me scri b-tum, me scri b-tum-i,
me scri b-tum-ivi, me scri’b-qum, me scri’b-qum-i, me scri’ b-qum-ivi, me scri
b-num-ivi-i, me sero b-tum-ivi-i, me scri’b- quum-ivi-i, scri'b-qu, es-scrib-tu
etc. ll haber etiam composit-verbs qui praesentar formas sicut: /w-scî,
fu-es-nosc, es-pati-i etc. Omn ist formas star anti-arian et non intelligibil
sine explication. In le nov latin tot les verbes star reducé ad le forma de les
activ regular verbes. Le indicativ praesent star aequal ad le infinit. (Sic etiam in anglic: we love,
you love, they love = inf. to love; sic in german: wir lieben, sie lieben =
inf. lieben). Le indic. imperfect star aequal ad le imperfect latin sine les desinentias
variabil secund les personas; ex.: amaba(m), amaba(s), amaba(t),,amaba(mus)
etc. Le participi passiv star
etiam aequal ad le participi latin sine le desinentia; sic amd star derivà ex
amatus, amata, amatum. Le participi activ derivar ex le participi activ latin sequént le regula de
les nomins et adjectivs; sic amant ex amans, amant-is. Les alters mods et
tempors star abolé vel exprimé anteponént particulas aut auxiliaries sicut in
les anglo-saxon linguas et partim in les neo-latin linguas. Les alter
discrepantias inter me et Henderson star de parv moment et me non voler hic
insister super ils. Id qui me haber dicé star sufficiént ad demonstrar le
differentia et le plus grand facilitàt de le nov Zatin. Sed Henderson haber stà
le prim qui haber indicà ad nos le rect via, et non considerant les defects de
le sui Lîngua, nos deber star grat ad il pro le sui fecund labor. HENDERSON
Lingua, an international language. Tribner London, SCI AD LES LECTORES. Le
nov-latin non requirer pro le sui adoption aliq congress. Omnes poter, cum les
praecedént regulas, scriber statim ist lingua, etiam, si ils voler, cum parv
individual modificationes, ils deber solum anteponer ad le lor opuscul un parv
praeliminari explication sicut il qui star in le prim pagina de ist nota. Sic
faciént ils vol valide cooperar ad le uni- versal adoption de ist international
lingua et simul ils vol poter star legé ab un mult major numer de doctes quam
si ils haber scribé in quilibet alter vivént lingua. Les lectores qui approbar
ist schema star precà voler contribuer ad le sui diffusion (le reproduction de
ist opuscul star liber) et mitter ad le scribént un visit-charta cum le littera
A significànt solum approbation. D"
DANIEL ROSA R. Zoologic Museum Torino (Italia). En vente chez Carlo Clausen,
succ. Loescher - Turin, 3633 - Tip. Guadagnini e Candellero, via Gaudenzio
Ferrari, 3 - Torina IR praa GAY Q n° MASTODONTE di Cagli so 9A ce Mi, AS TERAN
î di trade alora; sth nidi y NUIT. TRE RATIVA dns di gv apo P9) Mi toro My; ag
nea + Rini di od AS wii A Baht, US: i atlete alovtalzig rta sais ra Atti ser ia
if atifotato Eri “tettoia. * i LIg di, esere - Lula Atto Mira anni algo sii
CORK Ali Fugi de “iter ci "È af Mira Faces «canti ribalta. it pi dh Te
Nfliveria Cio puri tion 46 riri dre ae i lagnoatra 2h itato; de î : | a
ter" n Pi da 7 3 si Spia after Pi iinoriti _e-_ d Ò Mr - hg. Biiadiagiiri
+ pda aiena sr posi VNCEUN 6 VR e Daniele Rosa. Rosa. Keywords:
deutero-esperanto di Grice. Refs.: “Grice e Rosa.”
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rosandro: la ragione
conversazionale degl’amici filosofi – Roma – filosofia italiana – Luigi
Speranza (Roma). Filosofo italiano. A
philosopher who becomes an acquaintance of Elio Aristide.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rosatti: la ragione
conversazionale e l’implicatura – filosofia italiana – Luigi Speranza (Roma). Filosofo italiano Marcello Vitali
Rossati.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!;
ossia, Grice e Rosselli: la filosofia italiana nel ventennio fascista –
filosofia italiana – Luigi Speranza (Roma). Filosofo. Important Italian philosopher. There
is a R. Circle in Rome. Teorico del socialismo liberale, un socialismo
riformista non marxista direttamente ispirato dal laburismo inglese e dalla
tradizione storico-politica del radicalismo liberale e libertario. Fonda a
Firenze il foglio clandestino “Non mollare e insieme a Nenni, la rivista
milanese “Il quarto stato”. Fonda il movimento anti-fascista “giustizia e libertà”,
che combatté per la repubblica nella guerra civile spagnola, all'interno della colonna
italiana R., costituita assieme agl’anarchici. Ucciso in Francia insieme con il
fratello R. da assassini legati al regime fascista. Nato da una famiglia politicamente
attiva, avendo partecipato alle vicende del Risorgimento italiano: Pellegrino R.,
tra l'altro zio della futura moglie di Nathan, sindaco di Roma, è un seguace e
stretto collaboratore di MAZZINI (si veda) ed un Pincherle è nominato ministro nella
Repubblica di S. Marco, instauratasi nel Triveneto a seguito d'una massiccia
insurrezione anti-asburgica guidata da Manin e Tommaseo. I R. abitato per
un considerevole periodo a Vienna. Si trasferirono a Roma. Qui, dopo la propria
nascita, venne alla luce il fratello R. La madre, separata, si trasferì
con i suoi figli a Firenze, dove frequentarono la scuola. R. mostra in quel
periodo poco interesse per gli studi e la madre lo ritira dal ginnasio,
facendogli frequentare la scuola tecnica. L'entrata in guerra dell'Italia è
accolta con entusiasmo dai R., decisamente interventisti. Il fratello maggiore
è arruolato come ufficiale di fanteria e muore in combattimento. R. collabora al
foglio di propaganda «Noi», fondato dal fratello, anche se l'editoriale Il
nostro programma, è redatto con buone probabilità da lui. Il manifesto, che
l'ingenuità di due ragazzi indirizza verso una fiduciosa speranza in un mondo
migliore, propone sin da allora alcuni tratti fondamentali della sua personalità,
ossia un amore incondizionato per l'umanità e la spinta all'azione nel solco
dello spirito mazziniano, che lo inserisce nel filone dell'interventismo
democratico. Per «Noi», licenza saggi, uno sulla rivoluzione russa, altro sull'entrata
in guerra degli Stati Uniti. “Libera Russia” esalta il risveglio del paese
di Gorkij, Tolstoj e Dostoevskij, supremi interpreti di un rinnovamento in atto
già dal secolo precedente, per cui la rivoluzione non e che il punto culminante
di una lunga preparazione all'avvento di una società più giusta. Vi è tutta una
massa che sale lentamente, inesorabilmente. La marcia si puo ritardare ma non
impedire. Dei recentissimi eventi, inoltre, viene esaltata la componente
pacifica, la loro attuazione relativamente non violenta. Il saggio “Wilson”
mostra tutta la fiducia nutrita per l'uomo che define il conflitto come “una
guerra per porre fine alle guerre”, uno slogan che rappresenta bene le sue speranze
di e di tutta la famiglia R.. È chiamato alle armi. Frequenta a Caserta
il corso allievi ufficiali e venne assegnato a un battaglione di alpini in
Valtellina. La guerra finisce senza che egli avesse dovuto sottomettersi al
battesimo del fuoco. Il contatto con militari e molto importante per lui. Apprezza
la massa furon posti in grado di comprendere tante cose che sarebbero loro
certamente sfuggite nel loro isolamento di classe o di professione. Diplomatosi
all'istituto tecnico, si iscrive a Firenze al corso di scienze sociali,
laureandosi a pieni voti con una tesi, Sindacalismo italiano,” e si prepara a
sostenere anche gl’esami di maturità classica per ottenere il diritto di
frequentare altri corsi universitari. Tramite il fratello, conosce Salvemini,
professore a Firenze, che e da allora un costante punto di riferimento per
entrambi i fratelli. Gli fa rivedere il suo saggio sul sindacalismo
rivoluzionario, che giudica non un saggio critico, equilibrato, sostanzioso, ma
in essa e incapsulata un'idea fondamentale: la ricerca di un socialismo che fa
sua la dottrina liberale e non la ripudiasse. S’avvicina al partito socialista,
simpatizzando, in contrapposizione all'allora maggioritaria corrente
massimalista di Serrati, per quella riformista di Turati, che egli ha poi modo
di conoscere a Livorno durante lo svolgimento del congresso del partito, che
sance la definitiva scissione dell'ala di sinistra interna filo-bolscevica che
prende il nome di partito comunista, e scrive svariati saggi per “Critica
Sociale”. MUSSOLINI sale al potere. I riformisti di TURATI sono espulsi dal partito
socialista. Si trasfere a Torino, dove frequenta il gruppo della “rivoluzione
liberale», in quel momento fortemente impegnata in senso anti-fascista, e con
la quale incomincia a collaborare. Conosce Matteotti, del partito socialista unitario,
nel quale erano confluiti GOBETTI (si veda) e la componente riformista espulsa
dal partito socialista, come Rossi. A Firenze, il gruppo dei socialisti
liberali che si raccoglie intorno alla figura carismatica di Salvemini inaugura
un circolo di cultura. Oltre ai R. vi sono Calamandrei, Finzi, Frontali,
Jahier, Limentani, Niccoli e Rossi. Gli ex-combattenti del circolo adereno all'associazione
anti-fascista “Italia libera”. Si laurea a Siena, con “Prime linee di una teoria
economica dei sindacati operai” e parte per Londra, stimolato dal desiderio di
conoscere la capitale del laburismo, di seguire i seminari dei fabiani e di
assistere al congresso delle unioni operaie. Vi è anche Salvemini, che tene un seminario
sulla storia della politica estera italiana al King's. Tornato in Italia
grazie anche ai buoni uffici di Salvemini, si impiega come assistente
volontario a Milano. Prosegue la sua collaborazione a “Critica Sociale” di
Turati. Vi pubblica un articolo, invitando il partito socialista a rompere con
il marxismo, che giudicava espressione di cieco e tortuoso dogmatismo, per
mettersi piuttosto sulla linea di un sano empirismo all'inglese. Collabora con
la rivista del partito socialista unitario, «Libertà», scrivendo proprio un saggio
sul movimento laburista inglese. Dopo il delitto Matteotti s'iscrive al partito
socialista unitario. Spera invano che in Italia si costituisse una seria
opposizione anti-fascista moderata in grado di offrire un'alternativa politica
alla borghesia che guarda con simpatia al fascismo. Una di queste avrebbe
potuto essere l'unione democratica nazionale d’Amendola, alla quale adere il
fratello. D’Inghilterra invia al giornale del partito socialista unitario la
«Giustizia», le corrispondenze sull'evolversi della situazione politica
inglese, successiva alla vittoria elettorale dei conservatori e alla rottura
dell'alleanza tra laburisti e liberali. E pessimista sulle condizioni
politiche dell'Italia. La secessione aventiniana non produce effetti, con i
suoi sterili tentativi di accordo con il re, con i generali e i fascisti
dissidenti. Del resto, i fascisti stano re-agendo. Lo dimostrano anche
devastando il circolo di cultura, che, come non basta, venne chiuso dal
prefetto con una singolare motivazione. La sua attività provoca il giusto
risentimento del partito dominante. Lasciato l'incarico a Milano, insegna a Genova.
Scrive a Salvemini. Forse non ha apparentemente alcuna positiva efficacia, ma
io sento che abbiamo da assolvere una grande funzione, dando esempi di
carattere e di forza morale alla generazione che viene dopo di noi. Appare così
con la collaborazione di Rossi, Salvemini, Calamandrei, Traquandi, Vannucci e il
fratello, che ne ha proposto il nome, il foglio clandestino “Non mollare”. Alcuni
redattori della rivista sono Traquandi, Ramorino, Rossi, Emery, e i due R. La
denuncia di un tipografo provoca la repressione e la dispersione d’alcuni tra i
redattori del foglio. Rossi riusce a fuggire a Parigi, Vannucci in Brasile,
Salvemini è arrestato a Roma è denunciato per vilipendio del governo fascista. In
attesa del processo, messo in libertà provvisoria, a causa delle minacce dei
fascisti, passa la notte a Firenze, in casa dei R., che non sono ancora fra i
sospettati. Gli squadristi però, venuti a conoscenza del fatto, devastano
l'abitazione il giorno dopo. Scrive R. ad Ansaldo. Io sono di ottimo umore e
l'altra sera ho financo bevuto alla distruzione compiuta! Se i signori fascisti
non hanno altri moccoli, possono andare a dormire. Aspetteranno a lungo la mia
rinuncia alla lotta. Ormai preso di mira dai fascisti, è aggredito a Genova
mentre si reca all'università e poi disturbato durante la sua lezione, con la
richiesta del suo allontanamento. Si attiva infine lo stesso ministro
dell'economia, Belluzzo, che chiede il suo licenziamento. A questo punto,
prefere dimettersi. Pochi giorni dopo, a Firenze, sposò con rito civile
una laburista venuta a Firenze a insegnare nel British Institute, conosciuta da
R. al circolo della cultur. Lapide commemorativa: «In via Ancona vive il
martire anti-fascista e qui ha sede la redazione del ‘Quarto stato,’ rivista
socialista a difesa della libertà e della democrazia. R. vive a Milano, dove fonda
con Nenni la rivista «Il quarto stato’. La rivista ha vita breve, venendo
chiusa con l'entrata in vigore della legge sui provvedimenti per la difesa
dello stato fascista italiano. Scopo della pubblicazione è il tentativo di
rappresentare un punto d'incontro di tutte le forze socialiste e di sviluppare
temi di politica culturale al cui centro e il perfezionamento degl’uomini e
l'elevamento della vita dei cittadini. Con Treves e Saragat costitue un
trium-virato che, costitue clandestinamente il partito socialista dei lavoratori,
che prende il posto del partito socialista unitario, sciolto d'imperio dal
regime fascista a causa del FALLITO ATTENTATO A MUSSOLINI da parte del suo
iscritto ZANIBONI. Bova, Turati, R., Pertini e Parri a Calvi in Corsica dopo la
fuga in motoscafo da Savona. Oganizza con Oxilia, Pertini e Parri l'es-patrio
di Turati a Calvi in Corsica, con un moto-scafo partito da Savona. Mentre
Turati, Pertini e Oxilia proseguirono per Nizza, Parri e Rosselli, ritornati
con il moto-scafo a Marina di Carrara, SONO ARRESTATI, nonostante tentassero di
sostenere d’essere reduci d’una gita di piacere. È accusato anche di aver
favorito la fuga d’Ansaldo, di Silvestri, di Treves e di Saragat. Venne
detenuto nelle carceri di Como, poi inviato al confino di Lipari in attesa del
processo. Quando e ricondotto da Lipari a Savona per essere processato,
nell'isola siciliana giunge il fratello, condannato a V anni di confino.
Al processo si difende attaccando il regime fascista. Il responsabile primo e
unico, che la coscienza degl’uomini liberi incrimina è il fascismo che con LA
LEGGE DEL BASTONE, strumento della sua potenza e della sua nemesi, inchioda in
servitù milioni di cittadini, gettandoli nella tragica alternativa della supina
acquiescenza o della fame o dell'esilio. La sentenza, rispetto alle previsioni,
e mite: X mesi di reclusione e, avendone già scontati VIII, avrebbe potuto
essere presto libero. Ma una nuova legge speciale permisero alla polizia di
infliggergli *altri* III anni di confino da scontare a Lipari. La vita al
confino trascorre con le letture filosofiche di Croce, Mondolfo, l’epistolario
di Marx ed Engels, e Kant. Intanto, si prepara la fuga, che venne
organizzata dall'amico di Salvemini Tarchiani. Evase da Lipari con Nitti e
Lussu, con un moto-scafo guidato dall'amico Oxilia diretto in Tunisia, da cui
poi i fuggiaschi raggiunsero la Francia. Nitti narra l'avventurosa evasione in “Le nostre prigioni --
e la nostra evasione”, mentre R. racconta le vicende del confino e
dell'evasione in “Fuga in IV tempi”. A Parigi, con Lussu, Nitti, e un gruppo di
fuoriusciti organizzati da Salvemini, e fra i fondatori del movimento anti-fascista
"Giustizia e libertà". “Giustizia e Liberta” pubblica diversi numeri
della rivista e dei quaderni omonimi ed e attiva nell'organizzazione di diverse azioni
dimostrative, tra cui il volo sopra Milano di Bassanesi. Critica appassionatamente
il marxismo ortodosso, colonna portante della stragrande maggioranza dei vari
schieramenti politici socialisti. Il socialismo liberale propugnato da R. si
caratterizza quale una creativa sintesi della tradizione del marxismo
revisionista, democratico e riformista -- quello, tra gli altri, di Bernstein,
Sombart, Turati e Treves -- ed il socialismo non marxista, libertario e de-centralista
-- come quello di Merlino, Salvemini, Cole, Tawney e Jászi. Attacca dirompente contro lo stalinismo della terza
internazionale che, con la formula del “social-fascismo” accomuna social-democrazia, liberalismo borghese e
fascismo. Non stupisce perciò che uno fra i più importanti stalinisti,
Togliatti, define il socialismo liberale
un magro libello anti-socialista e R. un ideologo REAZIONARIO che nessuna cosa
lega alla classe operaia. “Giustizia e libertà” adere alla concentrazione anti-fascista, unione di
tutte le forze anti-fasciste non comuniste – REPUBBLICANI, socialisti, CGL -- che
intende promuovere e coordinare ogni possibile azione di lotta al fascismo. Pubblica
i "Quaderni di giustizia e libertà". Dopo l'avvento del nazismo
in Germania, “Giustizia e liberta” sostenne la necessità di una rivoluzione
preventiva per rovesciare i regimi fascista e nazista prima che questi
portassero a una nuova tragica guerra, che a “Giustizia e Liberta” sembra l'inevitabile
destino dei due regimi. Bandiera della colonna italiana, nota anche come centuria
giustizia e libertà, che sostenne i repubblicani nella guerra civile spagnola. Scoppie
in Spagna la guerra civile tra i rivoltosi dell'esercito filo-monarchico, che
effettuarono un colpo di stato, e il LEGITTIMO GOVERNO REPUBBLICANO del fronte popolare
di ispirazione marxista. È subito attivo nel sostegno alle forze repubblicane,
criticando l'immobilismo di Francia e Inghilterra. I fascisti aiutano FRANCO
con uomini e armi agl’insorti. Combatte la sua prima battaglia. Cerca poi
di costituire un vero e proprio battaglione -- intitolato a Matteotti. La
prima formazione italiana, che prende poi, dopo l'uccisione dei due fratelli,
il nome di colonna italiana R., annovera tra i 50 e i 150 uomini, reclutati fra
gl’esuli italiani in Francia dal movimento “Giustizia e libertà” e dal comitato
anarchico. Tra questi c'erano anche gl’anarchici Marzocchi e Berneri. Marzocchi
scrive sulla comune esperienza anti-fascista di anarchici e di militanti di “Giustizia
e Libertà”, "R. e gl’anarchici". In un discorso, pronuncia la
frase che poi diverrà il motto degli anti-fascisti italiani: "Oggi in
Francia, domani in Italia". È con questa speranza segreta che siamo
accorsi in Ispagna. Oggi qui, domani in Italia. Fratelli, compagni italiani,
ascoltate. È un volontario italiano che vi parla dalla radio. Non prestate fede
alle notizie bugiarde della stampa fascista, che dipinge i rivoluzionari come
orde di pazzi sanguinari alla vigilia della sconfitta. A contrasti con gl’anarchici
si dimette da comandante della colonna e fonda il battaglione Matteotti. Soggiorna
a Bagnoles-de-l'Orne per delle cure termali, dove è raggiunto dal fratello.
Sono uccisi da una squadra di miliziani della Cagoule, formazione eversiva di
destra francese, su mandato, forse, dei servizi segreti fascisti e di Ciano. Con
un pretesto sono fatti scendere dall'automobile, poi colpiti da raffiche di
pistola. R. muore sul colpo; il suo fratello, colpito per primo, venne finito
con un'arma da taglio. I corpi vennero trovati due giorni dopo. I colpevoli,
dopo numerosi processi, riusciranno quasi tutti a essere prosciolti. I R.
sono sepolti nel cimitero monumentale parigino del Père Lachaise. I familiari
ne traslarono le salme in Italia, a Trespiano. Salvemini tenne il discorso
commemorativo alla presenza del presidente della Repubblica. La tomba riporta
il simbolo della spada di fiamma, emblema di “Giustizia e Liberta”, e l'epitaffio
scritto da Calamandrei. Giustizia e liberta. Per questo morirono per questo
vivono. L'unico saggio pubblicato da R. mentre è in vita è
"Socialismo liberale", scritto durante il confino a Lipari, in una
situazione di semi-prigionia. “Socialismo liberale” si pone in una posizione
eretica rispetto ai partiti della sinistra italiana del suo tempo -- per i
quali “Il capitale” di Marx, variamente interpretato, è ancora considerato come
la bibbia. Indubbiamente è presente l'influsso del laburismo inglese, da lui
ben conosciuto. In seguito ai successi elettorali del partito laburista, R. è
infatti convinto che l'insieme delle regole della democrazia liberale sono
essenziali non solo per raggiungere il socialismo, ma anche per la sua concreta
realizzazione -- mentre nella tattica leninista queste regole, una volta preso
il potere, debbono essere accantonate. Pertanto, la sintesi del pensiero
rosselliano è: "il liberalismo come metodo o mezzo, il socialismo come
fine". Pisacane, L'idea di rivoluzione propria della dottrina
marxista è fondata sulla concezione della dittatura del proletariato -- che, in
realtà, già ai tempi di R. si sta traducendo, in unione sovietica, nella
dittatura del vertice di un solo partito. Essa viene respinta da R., a favore
di una rivoluzione che, come si nota nel programma di “Giustizia e liberta”, è
un sistema coerente di riforme strutturali mirate alla costruzione di un
sistema socialista che non rinnega, ma anzi esalta, la libertà individuale e
associativa. Alla luce dell'esperienza spagnola -- difesa dell'organizzazione
sociale di Barcellona compiuta dagli anarchici durante la guerra civile -- e
dell'avanzata del nazismo, R. radicalizza la sua posizione libertaria. Influenzato
dalle idee di Mazzini e di Pisacane, R. propugna il socialismo liberale: il
fine è il socialismo, il metodo o mezzo il liberalismo, un metodo o mezzo che
garantisce la democrazia e l'autogoverno dei cittadini. Il liberalismo deve
svolgere una funzione democratica, il "metodo o mezzo liberale" è il
complesso di regole del gioco che tutte le parti in lotta si impegnano a
rispettare, regole dirette ad assicurare la pacifica convivenza dei cittadini,
delle classi, degli stati, a contenere le lotte -- peraltro desiderabili se
limitate. La violenza è giustificabile come risposta ad altra violenza -- per
questo è giusta la lotta contro il franchismo e sarebbe stata auspicabile in
Italia una rivoluzione violenta in risposta al fascismo. Il socialismo è una
logica conclusione del liberalismo. Socialismo significa libertà per tutti. R.
ha fiducia che la classe del futuro è la classe proletaria, la borghesia deve
fare da guida al proletariato. Il fine è la libertà per tutte le classi. Archivio
R. Bio. Tranfaglia, Dall'interventismo a “Giustizia e Libertà” (Bari, Laterza).
Il circolo di cultura a Firenze, chiuso da Mussolini, e rifondato a liberazione di Firenze appena
avvenuta, per iniziativa del Partito d'Azione e dei soci superstiti e
intitolato ai R.. Assunse così il nome di circolo di cultura politica R. La sua
prima manifestazione è presieduta da Calamandrei. Con decreto del presidente
della repubblica è stata costituita ed eretta in ente morale la Fondazione
Circolo R. per sostenerne l'attività. Martino:
Fuorusciti e confinati dopo l'espatrio clandestino di Turati nelle carte della
R. Questura di Savona in Atti e Memorie della Società Savonese di Storia
Patria, Savona, e Pertini e altri socialisti savonesi nelle carte della R. Questura,
Gruppo editoriale L'espresso, Roma. Commissione di Milano, ordinanza contro lui
(“Intensa attività antifascista; tra gli ideatori del giornale clandestino “Non
mollare” uscito a Firenze. Favoreggiamento nell'espatrio di Turati e Pertini”),
Pont, Carolini, L'Italia al confine, Le ordinanze di assegnazione al confino
emesse dalle Commissioni provinciali, Milano, ANPPIA, La Pietra, Cfr. Commissione di Firenze, ordinanza contro
N. R. (“Attività antifascista”), Pont, Carolini,
L'Italia al confino Le ordinanze di
assegnazione al confino emesse dalle Commissioni provinciali, Milano, ANPPIA, La Pietra, Cfr. La storia
sotto inchiesta: Fuga da Lipari, un esilio per la liberta trasmesso da Rai
Storia. Il discorso di R. su Roma civica.net in.
Fiori, Casa R., Einaudi); Franzinelli, “Il delitto R.: anatomia di un
omicidio politico” (Mondadori, Milano). Altre saggi: “Oggi in Spagna, domani in
Italia” (Einaudi, Torino); “Scritti politici e auto-biografici (Polis, Napoli);
Ciuffoletti e Caciulli (Lacaita, Manduria); Lettere Salvemini, Tranfaglia,
«Annali della Fondazione Einaudi, (Torino); “Socialismo liberale” (Einaudi); Il
Quarto Stato» di Nenni e Rosselli, Zucàro, Sugar Co, Milano, Epistolario
familiar (SugarCo, Milano); Socialismo liberale, J. Rosselli (Einaudi, Torino);
Socialismo liberale, J. Rosselli, introduzione e commento di Bobbio, «Attualità
del socialismo liberale» e «Tradizione ed eredità del liberal-socialismo»,
Einaudi Tascabili. Saggi, Scritti dell'esilio. «Giustizia e libertà» e la
concentrazione anti-fascista Costanzo Casucci, Collana Opere scelte” (Einaudi,
Torino); “Scritti politici, Ciuffoletti e Bagnoli, Guida, Napoli, -- una grossa
anteprima del libri. Scritti dell'esilio. Lo scioglimento della concentrazione
anti-fascista, Casucci (Einaudi, Torino); Liberalismo socialista e socialismo
liberale, Terraciano (Galzerano, Casalvelino Scalo), Giustizia e libertà,
Limiti e Napoli, prefazione di Larizza, Roma, con la tesi sul sindacalismo (Firenze).
Scritti scelti, Furiozzi, “Quaderni del Circolo R.” (Alinea Editrice, Firenze);
Salvemini, “Scritti Vari”, Agosti e Garrone, Feltrinelli, Milano, Opere scelte,
Cultura e società nella formazione, buona anteprima del pensiero di Salvemini
con i rapporti e la grangia politica correlata Gremmo "Alla Cagoule"
Silenzi e segreti d'un oscuro delitto politico. Storia Ribelle, Biella.
Garosci, "Vita", U, Roma, Giustizia e Libertà, Levi, "Ricordi” La
Nuova Italia, Firenze («Quaderni del Ponte»). Merli, "Il dibattito
socialista sotto il fascismo. Lettere di Morandi, Rivista storica del
socialismo», ricompreso in Id., "Fronte anti-fascista e politica di
classe. Socialisti e comunisti in Italia,
Donato, Bari, Movimento operaio; Tranfaglia, "Dall'interventismo
all'antifascismo", «Dialoghi del XX», Cfr. il informazioni su volume "R. e l'Aventino:
l'eredità di Matteotti", «Il movimento di liberazione in Italia», Cfr.
stralcio di "L’Aventino. L'opposizione diventava per la prima volta
opposizione, minoranza; come minoranza, avrebbe potuto darsi una psicologia
virile, d'attacco. Ma aveva troppi ex nelle sue file, era troppo appesantita da
uomini che avevano gustato le gioie del potere e della popolarità.» «Fu
questo il miracolismo dell'Aventino. Credere di poter vincere con le armi
legali l'avversario che ha già vinto sul terreno della forza. Pregustare le
gioie del trionfo mentre si riceve la botta più dura. Evitare tutti i problemi.
Gobetti dice. L’Aventino ha un mito, il mito della cautela" -- sperando
che la borghesia dimentichi Quanto alle masse popolari, che si mostravano nei
primi giorni in stato di effervescenza, guai a chi avesse tentato metterle in
movimento! Solo i comunisti e le minoranze giovani chiesero lo sciopero
generale. Ma le opposizioni non vollero, per non spaventare la borghesia e il
sovrano. R. dall'interventismo a «Giustizia e Libertà»" (Laterza, Bari, Biblioteca
di cultura moderna); in appendice: scritti di R. e Lettera di R. a Nenni; "Dal
processo di Savona alla fondazione di Gustizia e Liberta, Le fonti di
«Socialismo liberale»", «Il movimento di liberazione in Italia», Lolli,
"Alcuni appunti per una lettura del «Socialismo liberale» di R.", «Il pensiero politico», Fedele,
"Lo «Schema di programma» di «Giustizia e Libertà», Belfagor, Bagnoli,
"L'esperienza liberale di R.,, Italia Contemporanea, L'antifascismo
rivoluzionario dei «Quaderni di Giustizia e Libertà»", «Ricerche Storiche»,
Santi Fedele, "Storia della concentrazione anti-fascista prefazione di Tranfaglia
(Feltrinelli, Milano); Garbari, "I «vinti» della Resistenza. Nel
quarantesimo del sacrificio di R. e R.", «Studi Trentini di Scienze
Storiche», a"«Quarto Stato» di Nenni e R.", Tavola rotonda fra Bauer,
Grimaldi, Spadolini, Zucàro, «Critica Sociale», Valiani, "Il pensiero e
l'azione”, Nuova Antologia, Tranfaglia, "L'anti-fascismo", «Mondo
Operaio», Vivarelli, "Salvemini", «Il pensiero politico», Poi
compreso Spadolini, "R. nella lotta per la libertà", con lettere tra
Reale e R., «Nuova Antologia», Colombo, "R. e il «Quarto Stato»",
«Nord e Sud», "Giustizia e Libertà nella lotta antifascista e nella storia
d'Italia", Atti del convegno internazionale organizzato a Firenze dall'Istituto
storico della Resistenza in Toscana, dalla Giunta regionale toscana, dal Comune
di Firenze, dalla Provincia di Firenze (Nuova Italia, Firenze); Bauer, "R.
e la nascita di Giustizia e Liberta in Italia". Petersen, “Giustizia e
Libertà in Germania”; Guillen, "La risonanza in Francia dell'azione di Giustizia
e Liberta e dell'assassinio dei R.”; Rosengarten, "R. e Trentin, teorici
della rivoluzione italiana”; Salvadori, "Giellisti e loro amici degli
Stati Uniti durante la seconda guerra mondiale". Fedele, "Giellisti e
socialisti dalla fondazione di GL alla politica dei fronti popolari”; Zunino,
"Giustizia e Libertà e i cattolici”; Garosci, "Le diverse fasi dell'intervento
di Giustizia e Libertà”; Marzocchi, “Gli’anarchici"; citazione sottostante
da un articolo di Finetti. Infatti considera una barbarie le stragi di
anarchici in Catalogna, tra cui l'uccisione di Berneri, l'anarchico che lo affiancava nella
guida della prima colonna italiana formata da MMM anti-fascisti, i primi
accorsi -- e si ricorda, nel prosieguo, anche la ferma presa di posizione delle
brigate partigiane di Giustizia e Libertà quando Canzi e rimosso da comandante
unico della XIII zona operante nel piacentino e grazie a questa presa di
posizione e reintegrato dopo un breve arresto. Le brigate partigiane di
Giustizia e Libertà sono in gran parte
influenzate dal pensiero di R.. Tommasini, "Testimonianza -- L'eredità di Giustizia e Libertà". Piane,
"Rapporti tra socialismo liberale e liberalsocialismo". Codignola, “Giustizia
e Liberta e Partito d'azione". Tranfaglia, "R.", in "Il
movimento operaio italiano; “Dizionario biografico", Andreucci e Detti,
Editori, Roma, Colombo, "R. e il socialismo liberale", «Il Politico»,
Bagnoli, "Di un dissidio in «Giustizia e Libertà». Lettere di Levi, Giua,
Chiaromonte, Garosci «Mezzosecolo»,
Centro studi Gobetti, Istituto Storico della Resistenza in Piemonte, Archivio
Nazionale Cinematografico della Resistenza, Annali Cirillo, "Il socialismo",
Fasano, Cosenza); Lussu, "Lettere e
altri scritti di «Giustizia e Libertà»", Brigaglia, Libreria Dessì,
Sassari. informazioni su Storia della Sardegna di Brigaglia, son presenti
correlazioni fra i succitati personaggi. "Le componenti mazziniana e
cattaneanea in Salvemini e nei R.. Belloni", Convegno, Domus Mazziniana, Pisa. Arti Grafiche
Pacini et Mariotti, Pisa, Comprende: Colombo,
"Il «Quarto Stato»" Varni, "Derivazioni mazziniane nella
concezione sindacalista di R.", Ceva, "Aspetti politici dell'azione
di R. in Spagna", Tramarollo,
"R. e il regime", Bagnoli,
"Il revisionismo di R.", in "Guida alla storia del partito
socialista. La ripresa del pensiero socialista tra eresia e tradizione",
Talluri, «Quaderni del Circolo R.», Galasso, "La democrazia da CATTANEO
(si veda) a R.", (Monnier, Firenze); «Quaderni di storia», R., Una
tragedia italiana" (Bompiani, Milano); Kostner, "R. e il suo
socialismo liberale", Lalli, Poggibonsi, Linee politiche; Bagnoli, "Tra
pensiero politico e azione", Passigli, Firenze, Colombo, "R. e il
socialismo liberale", in "Padri della patria. Protagonisti e
testimoni di un'altra Italia", Angeli, Milano, («Ricerche storiche» ).
Invernici, "L'alternativa di «Giustizia e Libertà». Economia e politica
nei progetti del gruppo di R.", Angeli, Milano («Studi e ricerche
storiche»). Valiani, "Da Mazzini alla lotta di liberazione", «Nuova
Antologia», Scacchi, Colombo, presentazione di Spadolini, Casagrande, Lugano, («Quaderni europei»). Vivarelli, "Le
ragioni di un comune impegno. Ricordando Salvemini, R. e R., i, Rossi",
«Rivista Storica Italiana», Spadolini, "R. e R.: le radici mazziniane del
loro pensiero", Passigli, Firenze («Letture R.»). Malandrino,
"Socialismo e libertà. Autonomie, federalismo, Europa da R. a Silone"
(Angeli, Milano); Bandini, "Il cono
d'ombra: chi armò la mano degl’assassini dei fratelli R.?", SugarCo,
Milano, Colombo, "I R., due guardiani per l'albero della libertà", "Voci
e volti della democrazia. Cultura e impegno civile da Gobetti a Bauer", Monnier,
Firenze («Quaderni di storia»), Nel nome dei R.. Quaderni del Circolo R.»,
Angeli, Milano, Muzzi. "A più voci,
Arfé, Casucci, Garosci, Malgeri, Rapone, “Scritti dell'esilio", Il Ponte, Il
carteggio dei R. con Silvestri", Gabrielli, «Storia Contemporanea», Fedele,
"E verrà un'altra Italia. Politica e cultura nei «Quaderni di Giustizia e
Libertà»" (Angeli, Milano, Collana di Fondazione di studi storici Turati);
Ciuffoletti, Il mito della rivoluzione russa e il comunismo", in
"Socialismo e Comunismo, Il Ponte, Bagnoli,
"La lezione di R., La nuova storia. Politica e cultura alla ricerca del
socialismo liberale, Festina Lente, FNicola Tranfaglia, "Sul socialismo
liberale"; "Dilemmi del liberalsocialismo", Bovero, Mura,
Sbarberi (Nuova Italia, Roma, «Studi Superiori, Scienze Sociali»). Atti del convegno
"Liberal-socialismo: OSSIMORO o sintesi?", organizzato ad Alghero Dipartimento
di Economia istituzioni e società dell'Università Sassari. -- fu pubblicato il
primo numero di “Libertà”, periodico legato all'ala socialista del movimento
antifascista, il sottotitolo fu la frase di Marx ed Engels: Alla società
borghese, con le sue classi e con i suoi antagonismi di classe, subentrerà
un'associazione nella quale il libero sviluppo di ciascuno sarà la condizione
del libero sviluppo di tutti e, su invito Treves, Mondolfo e Levi, Rosselli
scrive un articolo “Il partito del lavoro in Inghilterra” in cui R. riafferma una
parte del suo pensiero del periodo. Il partito laburista in base agl’elementi
che lo compongono può definirsi come una federazione di gruppi economici e di
gruppi politici. In realtà è l'organizzazione politica federativa ed
associativa del movimento operaio più vecchio e potente del mondo. Suppa,
"Note su R.: temi per due tradizioni", in I volume "dilemmi del
liberal-socialismo, Puppo, Il Quarto Stato, L'attualità di R. e del socialismo
liberale. Dialoghi tra: Bosetti, Foa, Maffettone, Marzo, Tranfaglia, Supplemento
a di Croce Via, Edizioni Italiane, Napoli, Atti del dibattito svoltosi a Napoli
in occasione della presentazione
italiana del volume "Liberal socialism", lavoro di Urbinati, tradotto
da William McCuaig, Princeton, Princeton, Urbinati, "La democrazia come
fede comune", «il Vieusseux», Bagnoli,
Rosselli, "Gobetti e la rivoluzione democratica. Uomini e idee tra
liberalismo e socialismo", La Nuova Italia, Firenze («Biblioteca di
Storia»). Casucci, "La caratteristica ", con un vademecum,
«Belfagor», Visciola, Limone, "I Rosselli. Eresia creativa, eredità originale",
Napoli, Guida, Graglia, "Unità europea e federalismo. Da Giustizia e
Libertà a Spinelli", il Mulino, Bologna) "Il dibattito europeista e
federalista in «Giustizia e Libertà»", «Storia Contemporanea», Lisetto, Le
élites. Una teoria tra l'elitismo democratico e la democrazia partecipativa",
«Scienza et Politica», Pagine scelte di economia, Visciola e Ruggiero, Firenze,
Le Monnier, Mastellone, "Il partito
politico nel socialismo liberale «Il pensiero politico», Furlozzi, "R. e
Sorel", «Il pensiero politico», L'eredità democratica da Bignami a R.",
Angeli, Milano, Mastellone, La rivoluzione liberale del socialismo»". Con
scritti e documenti inediti. Olschki, Son riportati testi pubblicati da R. non
inseriti nel I delle «Opere scelte». R.,
“Dizionario delle idee", Bucchi, Riuniti, Martino, Pertini e altri
socialisti savonesi nelle carte della R. Questura, Roma, Gruppo editoriale
L'espresso, Franzinelli, "Il delitto R.: anatomia di un omicidio
politico" (Mondadori, Milano); Dilettoso, "La Parigi e La Francia di R.:
sulle orme di un umanista in esilio", Biblion, Milano. Bagnoli. Il
socialismo delle libertà. Polistampa, Milano, Bagnoli. Socialismo, giustizia e
libertà. Biblion, Milano, Treccani Dizionario biografico degl’italiani,
Istituto dell'Enciclopedia Italiana; Iacchini, Socialismo liberale ma... vero!,
Movimento Radical Socialista brigata Garibaldi. Archivio dei R.. I fratelli R.,
genesi di un delitto impunito. Berneri. Vite parallele d’Ortalli (da
"Umanità Nova" Fondazione R., Centro di ricerca, Circolo R. Firenze, "Pecora" Socialista e liberale. Bilancio
critico di un grande italiano, su politica magazine. Spini, "Perché i R.
parlano ancora a questa Italia", sul sito repubblica. Nome compiuto: Carlo
Alberto Rosselli. Keywords: sindacalismo, sindacalismo revoluzionario, laburismo,
partito laburista, I fabiani, Mill, Bonini, liberalismo, sindacato, sindicato
nella storia italiana, sindacato in Roma antica, socialismo liberale –
l’ossimoro di R.. Refs.: Luigi Speranza,
“Rosselli e Grice,” per il Club Anglo-Italiano, The Swimming-Pool Library,
Villa Grice, Liguria, Italia. Rosselli.
Luigi
Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rosselli – scuola di Firenze –
filosofia toscana -- filosofia italiana -- Luigi Speranza (Firenze). Filosofo italiano.
Firenze, Toscana. Per limitarsi ai filosofi italiani, di mnemotecnica si occuparono
DOLCE (si veda) in “Della memoria”, il domenicano fiorentino R. In “Thesaurus
artificiosæ memoriæ” (Venezia), e BRUNO (si veda), che nella sua “De umbris
idearum” (Parigi), da lui dedicata a Enrico IlI di Francia e che gli procura
una cattedra, espone l'Ars magna di Lullo e dà un fondamento
metafisico-gnoseologico alla mnemotecnica che appoggia sempre al sistema
topologico-simbolico. Del resto, l'insegnamento di quest'arte, della cui
efficacia BRUNO porta a testimonio la propria memoria eccezionale, gli da
spesso i mezzi per vivere. Altri filosofi italiani che scriveno di mnemotecnica
sono PORTA (si veda) nell’”Ars reminiscendi” (Napoli), MARAFIOTI (si veda), di
Polistena nell’“Ars memoriæ’ (Venezia), e il palermitano BRANCACCIO (si veda)
nell’ “Ars memoriæ vindicata” (Palermo). THESAVRVS ARTIFICIOSÆ MEMORIÆ,
Concionatoribus, philosophis medicis iuristis oratoribus
procuratoribus,czterisd; bonarum litterarum amatoribus: Wigocisfócibn,
infüper,alijsd; fimilibus, tenacem, ac firmam rerum MrzMoR:IAM cupientibus,
perutilis. vc omnes [ui amatores, po[fessores valde locuplesansyinfimnla,
decoranss cum rerum celestium atque terrestrium tenax, ac tutum fcrinium esse
poffit; AKFTHORE R. P. F. R. florentino, sacri ord. pradic. minimo professore
cum indicibus locupletiffimis, tum Capitum, tum rerum omnium infigniorum CVM
PRIVILEGIO, VENEZIA. Apud Antonium Paduanium, Billiopolam Florentinum. Y Vet
vtæ kh VG 4 mI TT. ie S i et, 8 SUY CPC Eos beriganiots bibsM, didi Ol: "i
ern Mepoionols f Ron dA Gu zn iud qpetzarsoei idi pt8s03011, zr Lo Sub. PEMQPOSGENE
C17 3 H eR i iendino minos 1 » ÆMz l4 Ed sæ TIPS p18. iet E em mum e Y La 34 1
"5 28 Y NC i i Me p po Asus i venera eu Tow mite. iip nius kt pot
Fendisiba? mu $ GENET n , Fr aram iilerte T $ Es PCTNCMEOS. f ILLVSTRISSIMO,
svb TN PIRE PAN D.O.M TWO DOMINO CARDINALI IVSILNPANUO EF DAMIANFVS R. ordinis
pradicatorum, salutem eo felicitatem E004 MNIAJjam in promptu erant
llluítrissime, ac reverendissime, domine, quz circa artificiofz TM morix opus
R.; germanus meus is chariffürus, non parvo tempore; ac studio ETE] Ac vero
improba mors, que 2. i inceptis vt plurimum invidere solet, (cum nostrorum
operum 1am protenfam telam gladio fuo fxuiffimo fepe numero fuccindere,
nofcitur ) huic etiam operi, a multis eruditissimis viris concupito, acnon
paucis paruisa; laboribus ipsius autoris, confe&o, clare inuidit. Nam,
& ft operis profe&ionem minime abítulit, cum ipfi extrema iam manus
imposita fuerit; candore tamen, et luce, et gloria totum illud pro viribus
priuare est aufa. uod vtiq; obtinuit, cum in lucem sub tuis gloriosissimis,
clarissimisd; auspicijs edi sua fxuitia omnino negavit. Iccirco meum erat,
illustrissimejaac reverendissime Domine, fratris mei labores vna cum corpore
pene mortuos impreffioni tradere, vt ad vitam a nor paucis optatam euocarentur.
Quod optime accidit, cum sub alarum tuarum protectuone pofiti exiftant, sicuti
in epistola, amplissimo dominationis tue nomini, una cum opere dicata, ia
aperte videre licet. Qua inre, humilibus ac ardenuffimis precibusmmenfam
humanitatem, atq; tuam benignitatem, cx intimis deprecor, nefratris mei
defuncti "d "Tu tam paruum ac minimum,magnitudini tz, donum defpiciat
: fed fimulque cum illo ma-. gnam voluntatem,latumQque cor meum benignitatis
fuz: oculo infpicere dignetur ; ac me ipfim denique in feruorum fuorum numero,
licet indignum et inutilem, habeat. Quod fauoriglorizQue gratiffime afcribam.
Florentiz ex Sandi Marci cenobio, Pridie. ILLVSTRISSIMO Ls REVERENDISSIMO ADD M
TIN DOMINO CARDINALI j JW S TINMIBNO Ex Ordine Pradicatorum a[fuzmpto, F .R.
florentinus y ordinis em[demn.alfecla salutem plurimam dicit: Foelicitatemque
tum temporalem in totius Chriftianc Republic bonum,tum fpi ritalem atq;
perpetuam vehementer exoptat. FTIV M, immo€S9 flagitium «niuer[rs bominibus
infenfi[fimumyes busmanapolitia ac confuetudimi admodum obio XIumyac ipfi
Ln[uper Deo-val NU) Aur de contrarium, et abominabir. Yr AC euer D.
beneficiorum exiflit obliuto, €9' tngrat.tido, qua etiam pietatisfontem exic
exiccareperbibetur cia voniuev[os bomines eius redandantia €9 diffafionis
abundantia reddat indi qnos. At cui noftrum (mifortefabulofo letbe
biberit)fabrapere poteft obliuto eorum qua nobis,no[tro que ordini, vel olim,
vel nunc temporis indulta funt,et cotiuuo indulgentur à D T. llluftriff-ac Re
uerendi[.beneficiorum ? Quis ne[ciat,velquis obli u10nls ommo ita inueniatur
arveptus atqy percu[fus;&9 eims deufisfimis tenebris fic obfitus, e9 obuo
lutusqui non apprime recordetur bumanitatis bo nitatis benignitatis,
Illuftrif-ac Reuerendi]J. D.q.dum quonda Dominicanam rempublica; affaliliue
zodo (cunctis profecto gratiffimo ac [a lnberrimo ) gubernaret, ac moderaretur
? Has fer mé ingenij, €59 anima-vires atqyvirtutes tunc ma ximopere
oftendit,cum nostram banc Romanam prouinciamyac ordimempené vniuer[um, eiu[dem
ue patres, acfratves, vifitantis perfungens officio ; binc €9
indepertran[iensgnuieret humanitus,dul citer alloqueretur.fructuose
con[olaretur elo Dei feruidus conflanter hortaretur, foueret bonum,fa ueret hu
dtofis vetula vestauraret : restaurata conjirmavet:[apienter ordinaret,qua
oportuit:pra denter qua dirigi debuerantyinue[ligaret. Ea pro pter pteryot
putoyoniuerfi noftri ordinis profeffores;tua Milufirisfimasac Reuerendisfima
Dominationi deLitas per[olueve gratesyvel extera-voce, vel (altem £ntima
admoniti recognitione, fe fatentur oLftri&os. INon nullis tamen,aliquam
nattis occafione (quamdinimpen[e de[iderio praflolabantur ) con- ceffum
est,quibu[dam etiam beneuolentia frenis,be neficiorum memoriamses exinde animi
ambrem, veluti fi iliceignem abfcon[nsn.foris excutere,et cor disintima affectionis
fcintillas emittere .. Quibus profecto remises" [I mon quantum
voluerint,gman turn [altem voaluerint,obliutonis noxam,extero ctiam fecalca[fe
pede desnonfirant. Inter bos for j fan numerari dignus extiterim,fi quod.
cogitaui, fouere, ac benigno digneris amplectifauore. lntur eqosminimus [ane
inter noftri ordimis profejfores, beneficiorum in «niuer(ali ac im particulari
(cumopus fuit) nobis exbibitorum particeps, ac minimeimmemor pre[ens opu[culum,
breue maumu[culum:[ummatamen beneuolétia fignum, amo vis indicium deuotionis,
mea qualecumque mont mentumyofferre geftio, ac veipfa nunc gefliensoffe- Yo,
atq; [ub tuo nomine dedico .. Quod beneuolenHa fignum (nom inanivatione
deductus) Speroyatque que confidoyac in[rper vehementer defidero, Domi nationi
tua gratumtua fore bentgnitate:Quod eg abstefatisefllagito, cum [at miifuturum
exifti mem fi oeleoerbo audierimyvel (altem figno percipiamgratum quid tibi
feciffe. Nam, €9' fi debita exili boc snumu[culo haud me per[olutffe non
ignovemyattamen pro debitis tfleper[oluendis, ac ga tiarum
actionereddenda:Dominatione tuam ala eviter (afcepiffe evatulari potero,
9" iterumgaudens ingentes tibi reddere gratias. Comtenientisfi ye ergo, ob
rationes adductas [uperius,tratlatus efle pra[ens de artificio[a memoria Tua
Illuffrifama,ac Reueredifma D.olim patri,munc domino, beneficentia, ac
munificentia baud immemori : à tuoolim [nbdito,atque religionis gratia,au[im
dicere,filto : nunc autem ob Apo[lolica dignitatis eminentiam (qua fulges)
etiam feruo, dicari debuerat. Cut nam,qua[o, poteramyaut debueram artificiofa
memoria tratkatum dicaffe melius.quz tibi, qui naturali, felicique (vt omnes
pernouimus) MEMORIA pollens, 9 fulgens omni in flatu officio eradu. dignitateqs
confhitutus,omnium no-Siri ordimis. profejforum immemor. nequaquam nec olim
extiterisnec impra[entiarum exiflistNón Hi mo igitur ot remini[carisyoel tua
augeatur memoria, ad te tratkatulus ifle nofler diretius csl: ci quem Pius V.
Felicifima memoria pie cogitando euexit:quem fingularis dignitas digne auxit que
gradus itte extulit quem merito mundus bonoratnunquam obliuto (qua crebro
magnatum funbrepit mentes,€9' obliuionem incutit illis ) a nobis abítulerit;vel
longe con[Ituerit:mec immemore «l ladignitas fecerit, nec tuam bemgnitatem
minute rityvel affabilitatem prolibuerit:fed ideo ad te opu fculuiflud
direximus : ot bac artificio[a memovia tibifelicis memoria Iluffrif. ac
Reuerendifo no dicata domino aterna quide digno memoria ac identidem o mnium
noslrum baud immemor decoretur,illnftretur, perficiatur .. AÀccipiat ergo atque
(ufcipiat D.tua Illofhrifüme ac Reuerendifn me domine, boc exile munu[culum,nec
illud dum taxat, verum, €9 beneuolum ammumsac intima mea affectionis [rena
perno[cat,e9 amet.V ale Illa ffrifüme, ac Reuerendi(üme mi Domaine.
Aluftriffj-eg? Reuerendiff-Dom.tua feruus F.Cofma Or4. Pras4. FRATER NICOLAVS
ALESXIVS PERVSINVS. Ordinis Predicatorum. ; $5 Sicre Theologix Bo. ac
Sandhilfing Inquifitionis Commiffarius : Cofmno Reffellio P. Reurendo.. $. D.
BRUCH D metam vai difcutiendo perduxi AC P.Z. quod reliquum erat lucubra tionum
tuarum. €quidem illas om BA mes agno[co, c probo : ee nihil in . hiseffe
arbitror, quod non cum fiz de Catholica recle confentiat ; ] Quin non Cleantis
AUR oleat, e EN: (quod aiunt ) fapiat unguem. "Dignum itaq; opus existimo,
quod publice commoditati propediem edaz tur. Multa [unt qua bic admirer, (9 que
mihichariorem eo reddant. Jod amenitas ingenij tui, que non mediocriter hic
clare[cit : Deinde eruditionis besar cum liber ifle tuuscvaria te leclionis
e[fe hominem plane testetur : uippe cum te Pbilofopbie rece[[us, 1 beologie
adyta., cAflrologie arcana, Poetarum carmina, Oratorum Diaz tribem, EU I UR
faluta[Je : [cd penitus. funditus, per uafi[[c, "veram multtudo prafe
ferat. T rabit "ec in P2 AGnt Y d N AN ja S : S S " EA ja v S Ny TJ N
ATI EEDEL admirationem maiorem, fermo concinnus, eo- lepidus, qai evel
Ciceronis facundiam, eo» phrafin emuletur. 9 uamo brem, etiam fi te numquam de
facie noui[Jem, mihies iam ifto nomine longe amicisfrmus:nam, e» fi quando de
te [rz to incidat, te ipfum commendare non defiflo. c 4rrident ergo mibi, que
[cripfifli omnia, e» meo illa probo cuna calculo; bertorá,ut quam primum illa
in lucemadas. "Ua le. Datum Peru[ia. Yi. Kalendas
Iunias, 1 5 7 5. Carmen ad Léctores in operis encomium: eiufdem Magift. Nic.
Alexij Com.S.Inquifttionis, SE Vid prodeft [ludijs, fi nocte dieq;
"vacando Protinus ex animo que didiciflis eunt ? N2q; ea ditaxat, memori
mente tenemus, JCATMEDMD qeimusat oblitis tempus inane fuit. Hunc igitur,
fladiofa cobórs ver[ate libellum: estate bunc "ve[lro nocte dieq; fina : Q
uem Rofeus ('o[fmas vobismunc adit ; ibidem Adnemofinen mira prouidus arte
iuuat ; Et loca perquirit, totum quoq; fpe£lra per orbem Fa[ce breui : Mundi
Machina "va[ta patet. Dumq, bomines Cofmas,rerum docet e[fe tenaces : ente
oculos illis cuncla creata locat. Hinc memores fieri, doctiqs probiq; valemus,
T anta viri virtus: tanta Camena fuit. Jure igitur Co[mas vocitatur, (Cofmicus
baros Iure Rofa, buic Rofeo, nomen habere licet. Eiufdem : in laudem operis Vid
prodeft ludis noctesq; díesq; vacare Voluendisq; diu [e macerare libris: $i mox
ex animo qua legeris illarecedant? Sic impen[a perit; Tempus inane fluit. Ergo,
9 ui[quisaues, tanto [uccurrere morbo: E xhibet y excellens boc opusczdntydotum
; Kl anc tacitus retinens Cofmas RofJellius artem, Communem vt faciat publicus
urget amor. REVERENDI PATRIS PRATATS 1 R. FLORENITTTWNI, ORDINIS PRÆDICATORVM.
Epistola ad Candidum Lectorem. mMSNISZBVS hbominilus liquido NS UN patet (
candide lector ) naturam eorum fingulis baud tribui[e : fed aliquibus eorum,
diflribuilfe potius naturalia [ua quedam dona, pers fectioness. Etenim, quamuis
[ua E omnia, omnibus in genere bominiz bus tribuerit : non tamen eorum
fingulis, ea ipfa omnia, lar gita efl. Homoenim bomini prestat.
eapropter, quod boc in bomine,natura deficiende fecir abiectum; illud in alio,
ez minentiori modo fecit exiflere. 9 uamobrem » quod abiectis in Uno: id in
alio,infi igne,excelle ntiféimi ue con[bicimus. Pro pterea, quodcunque abiectum,
vel etiam nobile ex ipfa na tura, nobis in ee nouerimus, quam primum vigilanti
anis mo, diligenti studio, induftria, arte, exercitiog; excolendum erit ; ut
quod abiectum qz) minimum, nobile eo infi gne; co quod magnum, e illuflre,
egregium, excellentifei mumæ fieri queat. Profect) qui arte artisque labore
Agros frhueftreis A ES S filueflveis etiam uelit excolere; eorum fructus
tberrimos pe detentum letus. accipiet. Dubitabit
ergo nullus, quod per fécliones quis nancifci poftit. diuer[as : fi habitibus
vel artibus ue "viresexcolat mentis vel anime. " Pelagus bic immen[um
[icco pertran[eundum pede percen[eo, «ox [ub filen tio claudere, diuer[arum
artium emolumenta ; quibus vel natura operiuntur defectus, vel eifdem
babitibus, que nis mium abietla fuerint,eadem in re nobiliffima appareant om
nibus. efrtem enim nsturam perficere : ac multa complez re, que nequaquam
natura perficere poteft, philofophorum omnium princeps a[[euerauit eAriflot. €
ua etenim «vis ani miuo[lri, que potentia, qui fenfus, quod denique membri
arte, ac ingeni inuentu perfici non poterit ?. 9 uare cenfores libelli buius
nolumus cos, qui "vix operis iflius infpetlo titulo ( ne dicam perlecto
opere ) tanquam Cicerone, € uin tiliano, c» Seneca pratermiféis quampluribus
alijs doctifGi mis "viris fapientiores vel artem fimpliciter,vel in bunc
orz dinem à nobis digeflam defpiciunt, quia for[(an memoria naturaliter
clarent, qua bac confirmaret praceptio,clarioréz que redderet, quia ars
perficit naturam, fi ezarifloteli cec ditur, vt [upra diximus. "Nec illos
admittimus, qui pri ma philofophie elementa non attendentes, aut applicare ne
fGientes, vel for[am non intelligentes : [enfibiles hauras,bona fronte negant,
prodeffe po[fe memorie : affirmant; hanc per fenlibiles figuras memorandi artem
laboriofiorem effe, quàm frmplicitereg naturaliter memoriter baurire, €?» re
tipere: quibus, c [i rationibusrefpondere po[[umus, dediz. gnamur namur quidem.
Hoc tantum illisve[bondentes, quid iuxs ta illos exempla que dantur,
fimilitudinesue, qu& à docen tibus traduntur di[centibus, "vt aliquid
difficile, mente ca piant eo intelligant: fuperuacaneum,ac laboriofifcimum e[fe
04, vltra dotlrinam,exempla etiam, eo fimilitudines eos intelligere co»
retinere oporteat. A aior etiam labor evit(pro pe iflorum errorem) acu [uere
quàm abs, illo, co quid && az cumyeo filum,per foramen trabere debeat
utor. Non ne pueri infantili curru a eAMatre demiffi,melius ambulare
difcunt,quam fs ibidem non ponerentur ? Attamé fe ipfos regere, co currum eos
in[uper fecum trabere oportet. Intelligant quafo ili, memoria fenfum magis à
fenfiLilibus mouerieo figuras buiu[modi artis, noflrum infiruere fenfum,ut
facilius ac velocius recordemur.. A tne nos à pro pofito abera[[e quis
exislimet, de memoria nam, dicturi : quid perficiatur arte, quid nobilitetur
artificio &&* augeatur indu[iria affirmamus,quod ex antea dictis,eomin
bis,que fc. quentur per[Picuum e[Je poterit. uave,fi multo labore, e indaflria
conati [unt quamplurimi corporis aut animi vires arte perficere ; nequaquam
erit indignum, banc memorandi artem addi[cere,qua dormiens memoria excitatur à
[onno; labilis fit tenax: ignobilis nobilitate donatur ; abic£la clarefcit
parua accipit incrementum;mouetur immobilis, mortua reuiui[cit: que memoria, [i
natura,vigilans ac tenax nobilis e? clara,mobilis & viuax aliquo inbomine
extiterit:in co ipfo artificio,eo induflria praflantifsSimam foresequo animo
pollicemur.Q uis igitur tam egregium memoria donum, cius que que multiplices
fru&lus, bac breui avte cape[feve moli? Nul. jn ? enim [cire appetant
omnes,omnes itidcm memini[[e ue lint neceffe eft. T unc enim arbitramur [cire,
cum memoria tenemus.[nter ceteros autem illi maximopere meminifJe de Ridcrant,
qui diuer[arit artium liberalium, "vel fciétiarü fta dijs affolent
inuigilare;v t que auide bau[erint, firmiter veti pert queant. Eodem defidevio,
acinfuper cvebementiori tenentur illi,qui alios docere "vel hortari
voluerint vel qui aj quomodo apud alios [unt verba facturi.) uis enim intrepido
ac constanti animo, alios docere vel hortari poterit: [i di. cenda à [ua
excidere memoria facile dubitat £rgo bis omni bus adiumento effe, e maximo
quidem, boc noflro in opere promittimus, quod ad amuf'im pref affe illi qui
av;i buic ali quatenus inuigilauerint cognofcere poterunt 7 fateri. Ef ac
igitur artem, qua prateriterummemini[fe e» ea tanquam li teris exarata,vel in
marmore (culpta ob oculos babere pofei mus (^ quod ab omnibus concupitifeimi
eft) amplexamini "vos omncs,qui cupitis [cire (]/ memorie [cita qua plura
manda re,ac cum oportunum fuerit vobis vel Alijs,ea ipfa foris vo ce,ac lingua
proferre defideratis. Atq; exinde in vobis, vel natur ueftra benignitatem in
memorando pro[picientes, bac freti arte propéfiora dona [Perate :eveletiam
noxam eiu[dé ac defectus confiderantes,eadem arte complete.Deoá, ma ximo, qui
optimis viribus mentem "vef vara donauit, quid, 1n» ca omnium artium
naturam perf. cientium femina » benis gnusinfudit, immortales reddite gratias.F
ale. ELENCHVS EORV M QVJE IN TRACTATV DE artificiofa Memoria continentur Ordine
Alphabetico à c4 SESS] QV Æ diuiftones [fecundum. diuerfa que ERN SW SY ut ANE
diuerfis in partibus eius inueniuntur. par. ON pri capit.s. fol16 MxDoSp ees)
CAPUT IS regiones tres quarum "Unaqueque iux ta meteorologicos in tres
portiones diuiditur Ppes a equas imprefsiones p.p. cap.s. 1g Ærea impre[fiones.
ibi cap.3. 18 edqua partiiiones ub figura.cap.s. 20 c Æris partitiones [ub
fisura cap.5. ibid. e/fngelorum nouem chori.p.p.cap.s. 32 eAngelorum quilibet
ordo quo preciofo lapide defignetur,eo quaratione p.p.cap 5. 33 eIngelorum
veftes metbaphoricé quomodo colore [ii precio ft lapidis [blendeat. p.p. cap.
5. EET e-4ngelorum nomina ad choros eorum pertinentia. p. p. ca picelo LL 33
c/drbor «vita p.p. c Animalia quatuor circa (bristi thronum p-p.eap.s. . 35
e-drbores celebres in facra [criptura p.p.cap.s. 48 Arbores Arbores que
diuerfis [antlorum agminibus quodam myle rio a(fignantur,ad boc "vt artis
nostr loca qz figura mul tiplicentur. ibid. efmpliimorum locorum «v[us in
communi p.p.cap.6. 5t e^fmpliora loca que dicantur p.p cap 7. $i Ampliorum
locorum partitio p.p.cap.7. L Ampliorum locorum "Uus p.p.cap.7. $3 Ampla
loca qua [int p.p.cap.8. $4. Ampliorum locorum "U[us.p.p.cap.8. $4 Apothece diuer[& p p. cap.1o. $7 Artifices diuerfi
p p cap.10. $6 Artifices diuerft fvernaculo fermone Animalia quadrupedia
diuerfa alphabetico ordine. p. p. capitulo I$. i Animalium pradi&torum vel fimilium
partitio arti accomo da p.p.cap.iz. 65 Animalium pradiclorum diuifiones fub
figura p.p.c11.. 67 Arborum diuer[arum nomina p-p.cap 12. 69 e/Arborum
aromaticarum nomina p.p cap.12. 69
edrbor;, vulgari nomina-vernaculo idiomate p.p.c.a. Arborum omnium portiones
fingula Pp capas. 7;0 Arborum omnium "v[us p.p cap.12. ipi.
Animaduer[iones circa loca.p p.caa3. 71 Alphabeti Hebraici Graci co» Latini
characferes.1 p oUpi tulo 6. ! Animalium
terreflrium. paruorum ac "vermium quorunz dam nomina alphabetico
ordine.1.p.cap.5. 86 e 1A A qua stibqearilbvo animalium quorundam nomina
talpbabeticoor dine.1.p.c.4-. 8€ eduium quarumdam nomina ordine alphabeti s
:.parte caz pitulo 4. 88 eInimalium quorundam nomina ordine alpbabeti 2.p.capi
tulo 4. 89 Alphabeta EAPoilouni: Gracum: Caldeum: Arabum. a.p. cap. 6. A lphabetum de rebus naturalibus,vel
artificialib.in figuris fimilibus de[umptum Alpbabetum aliud de[(umptum ab
humanis membris figura retinentibus in fui difbo[itione naturali characterum al
phabeticorum.WAT weil aliud "varia digitorum bominis compofitione
extrabitur.1.p.c.7. 10I Alphaberum à à "vocibus quibu[dam hominis
Alphabetum à [onitibus,e7: uocibus quarumdam rerum,co - animalium Animalium
voces diuerf& pro alphabetis Ocli undecim ppp. (lorum nomina. ibid. (lorum
Celorum feptimum planetarum portiones. 2L Celi [eptimo planetarum quomodo et
quo ordine feptem me to -galliefameant.. ian) ox Nom etse ee eA ue Celorum
cuilibet figura datur ut loca. arti de[eruientia atq; figure multiplicentur. :
» ibid. (lorum quodlibet eo f ab angelo moueatur, tamen folum -trescalos pof
uimus,quibus angeli præ[fe dicimus. ad bo tantum "Ut diuerfificaretur e
[ic arti noflra de[eruiret. ppp. EY 22.€7* 218 Celorum quodlibet quo colore in
bac arte. oportet imaginari coloratum.p.p.cap.a. 14. Celorum omnium ordo fub
figura... 28 Celi empyrei fitus fupra omnes.p.p.c.s. 38 (eli empyrei partes
prout modo deferuiumt negocio capiz tulo 5. ' 49 Celi empyrei, Muri T urres
*Porte Plates a/D.lob.Euang.pofite.p.p.c.s. 4o Celum empyreum [ub ciwitatis
figura difpofitum.prima par te.cap.5. 40 (uiratis cuiuslibet partes
communts.p.p.c.8. $4 Ciuitatibus quomodo vtimur p.p.c.8. $4 Cenobiorum
petitiones.p.p.c.9. 55 4 onditiones quamplures locorum omnium.prima p^rte, capi
tulo 13.c.14. Celeflinm figurarum nominis 2.p.cap.5. D D d ^ D Amnatorum pene noftro de[eruientes
propofrto.p.p.ca itulo 1. 3. 4-5 Demonum diuer[a [petra prout arti noflre
de[eruiant.2. ar.C.T. 4 Diuites alphabetico ordine pofiti.p.p.cap.it. 64 E
Lementa quot.p.p..cap.s. I$ E Elementorum partitio iuxta ea querealiter
continentur in eis. ibid. Elementorum alia diuifio memorabilior.p.p.cap.. 19
Elementorum omnium ac eorumdem diuifiones multipliz ces fub figura.p.p.cap.s.
10 Ecclefiarum bac in arte u[us.p.cap.o. $5 Elementa quomodo in corpore noflro
inueniantur 1. p.c.8. F F Ons vita in celo ponitur p.p.c.$. 30
Flumen Dei inparadi[o quomodo circuire illum fumilitudinarie dicatur p.p.cap.s.
30 Fortifeimi fortitudine corporea. p.p.cap.nt. 63 Figurarum in bac arte
deferuientium diffinitio, diuifiones, c fubdiuiftones.z.parte.cap.x. SES 77
Figure Figura infernales qua. in bac: arte f tnt imaginanda.a. "AT Figura
in bac arte diuer(a ion: 2p per totum.Fruticum nomina ordine
alphabetico.2.p.cap.5. 94 Figura celestes quadraginta, eg ocfo.2. p.cap.5. 85 G
G 'Ummarum quarundam nomina ordine alphabetico.z.. p^r-cap.3. 85 924 EH Omihum,
As ni D .cap.u. Vutew Hominis cuiuslibet diuer[ portiones:diuerfis modis af
fumpta p.p. np. 61 Efominis partitiones fub figura p.p.capaa.. 67 4ominibus
quomodo «utamur bac in arte. p.p.cAs.,.c. 67 Herbarum "vulgarium nomina
ordine alphabetico. 1.p.c4pitulo 5. * 84 Hominis geflus,membra et difpo[itio
eg) voces non deartiz culata varias alphabeti literas pra[cferentes.z.p.c.7..98
KEforio quomodo contineat omnescreaturas 2.p.c.8. 107 I ] eNferni feélioin
communi.p.p.c.1. 2 Infe rni difbofitio. ibid.. Inferii locus [fecundum
doctores. 3 loferni nfeyni flumen. 6 Anferni totius figura arti nofira
deferuiens. 12 Jgnea impre(fiones in æve.p.p.c.s. 19 dgpneirum imprefcionum
multitudo ibi. J4gnis partitiones quomodo in bac arte poffint affignari. - ibi.
1gnis diuifiones fub figura. 19 Iris in circuitu fedis Chrifli po[itus.p.b.c.5.
lacob (cala exponitur.p.p.c.5. jo IHtinerum feciio bac in arte Immagines
deferuientes noflra arti.2. p per totum. Imaginum d uerfitas.vide [ub nomine
figura. Infernalia [pe£lra in bac arte .2.p.c.1. 78 Impre[Ssionum ærearum
aquearum, e ignitarum thomina «fub alphabeto:1.p.c.4. 87 P L Ocorum omnium
artificio[e memorie de[zruiendum dif finitio,diuifio eo fubdiuifio, Loca
tmplifima in bac arte que fit.p.p.z«c. 2 Lymbus [anélorum patrum ubi. Py Lymbus
infantium. ibid. Locorum ampliffimorum in bac arte efus i in communis Locis
ampliffimis quibu[dam regulis utimur. p Loca ampliora bd AULAR Lg. $2 Loca
ampla que fint.p.p.c .Loca gqlks di JL oca mediocria qua frnt.p p.c.8. Me s :
$4. Locorum ampliorum u[usp p.c.7. $53 "Locorum mediocrium vfus Pp j4
Locorum minorum diffinitiormumerus partitiones, ex eu[us Loca minima qua fint
ee eorum partitiones et ufus in arte P peapau- 6o Literarum amantiffimi.p.p.c.
1. x Loca minima alia a [uprapofrtis eo» eerum partitiones pp pitulo T 66
"Locorum minimorum ev[us p.p.c.iz. 67 " Leguminum quorundam
nomina.1.p.c.5. 85 (MEmoria artificio vtilitas in proemio per totum. E: M
ZMemorie artificiof laus. : ibid. Mineralia quedam numerantur p.p.c.3. 16
Metalla in particulari numerata. ibid. Metalla ac mineralia actione [lellarum
eo precipue folis in terra "vi[cera compenetrante gignuntur.p.p.c.s. 16
AMortium [céliones celebres. p.p.c.7. $3 Medici excellentiffimi ordine
alphabetico Mineralia 2. p.c.2.. 82 eZMetalla omnia.z.p.c.2. ds ^ ON : N
Vmerorum. aliquorum facratorum recitatio, [ecunda arte.c.8. : d O E ? 204 TUNET O Fficine diuerfa &'9
earum vo [ut,. a, a P Vieus inferni.p.p.c.z. 3 Purgatorium p-p.c.2. : 6
Purgatorij locus [ecundum dolores. : ilid. Purgatorium [ub figura arti nostra
de[eruiente.e.s. 10 Paradifi quedam apta difpofitio metbaphorica quidem, fcd .«
Sollro propofito [eruiens.p.p.c.s. Paradisi figura arti buic fauens.p.p.c.5. 37
Paradifi terreftvis diuifto. D Paradifi terrestris Lignum vita Lignum fcientie
boni,cox mali Fluuij quatuor. $3 Planitici cuiuslibet portio arti
deferuiens.p.p.c.7. $3 Poffcffionum
partes. ilid. Palatiorum partitiones QUU VIE- $5 Pala tiorum uus p. p.c:9. $6
Plitearum partitio,co "vfus Pp-69- $6 "P hylofophi ordine alphabetico
p. p.c.11- 6i Poeta fecundum alphabeti ordinem. E . Partium vvniuer[arum in
hominc cxiftentiam fitus C0: n0omina:-velconfideratio. 64 Pifces alphabetico
ordine .p.c.a. 86 Pradicamentorum omnium ad propofitum applicatio.s.p. .per
totum.. 10v. C7 infra. Planete, Planete,eo fina celestia quibus faueat corporis
membris. 2.p.cap.8. III n Sanclorum omnium quedam d;[Pofitio ez fituatio noftra
arti de[eruiens.Sanélorum bominum diuerft gradus Pp. 36 Solium [anta trinitatis
ab Ezechiele quomodo pofitum.p.p. cap. j- 3I cala lacob qua:et eius graduum
quedam intelligentia Pp. cap. $- 3j ftagnorum parter affigmanda in hac
arte.p.p. j3 daxa,eox gemma.z.p.c.2. : 8o Serpentium nomina ordine
alphabetico.1.p.c.s. 85 Begetum nomina ordine alphabetico. g Similitudoradix
applicationum figurarum ad memoranda Simile aliquod alicui dicitur
multipliciter &* nunc fimilitu dine aliquo pradicamento.z.p. Terrepartes
varie affignantur Terre partesafsienantur fecundum diuer[a,qia in eis ve
periuntur.p.p.c.5. 16T ronus ChrifHiad inflar illius a Salomone fabrefaéli
ponitury'ot noftro de[eruiat propofito p.p.c.s. "na ! M
y T ilitas artificio memorie in proemio per totum. 1 V "Ufusampliffimorum
locorum p.p.c.6. $1 : 4j. vj "U [us ampliorum locorum p.p... $r Usis
ampliorum locorum p.p.cap.8. $4. V fus locorum mediocrium p.p.cap.9. $4 Vfus
omnium locorum minimorum p.p.cap.12. 66 Vfus locorum omnium in communi,eg»
animaduerfiones cir. ca "Ufum, ez) quibus cum conditionibus eifdem locis
utaiur. Vermium quorundam nomina alphabetico ordine. (ecunda s paraps. (0 86
'L'olatiliam c2 auium nomina [ub alpbabetis. [ecunda part€ cap. 4. j lu Aa
Voces animalium diuer[&e pro alpbabetis.a p. Voces litteras non
dearticulare pro alphabetis.s p.c. 105 Principalium materierum in hoc opuículo
tractata rum ordinata con geries. i. Inprima parte. M Emorie artificio[a
vutilitas necefcitas eo laus in proe mio narratur.p.p. 1 J:Memoria quomodo
locis,c imaginibus conflat pb a Loca quomodo fint multiplicia ac diuer[a. ibid.
De inferno,eo eius partibus, Damonibu:: Damnatis: eo Pe nis tratlamus in cap.2.
TES A De elementis: eo impre(Gionibus, qua in eis vecipiuntur De celis, eo
flellis, co imaginibus, quas eis affigimus caz. pitulo 4. yw [S De De celo
empyreo:folio Dei : Y brono Chrifli : fedecvirginis, angelorum choris,[anélorum
manfi onibus,ceterisá,, vel realiter,velper wetbapboram, e fimilitudine
accipien Depradittorum locorum v [u.c.c. De paradifo terre[tri, R egionibus,
prouinciis f milibusqi, €o* eorum partitione.c.7. $2 De cenobijs,ecclefiis,
palatijs et ffi milibus, eeeorum partitio ne cov [nu in artec.9. De c Atrtificibus diuerfis:e) eorum officinis,
e) "v[u ecrun dem:c.1o. De hominibus diversarum conditionum.c.w. De
Philofophis.litterarum amatoribus: Medicis : Fortibus: Diuitibus De membrorum
principalium in bomine numero ac nomini bus;c.i1.. De diuerfis s animalibus eo
eorum portionibus.c. (2. 66.67 De diuerfis arboribus cov eorum
diuifionibus.c.ia., 69 De animadærfionibus circa loca.c.15. 7r De conditionibus
locorum.c 14. : 7i In fecunda parte agitur. De multiplici denominatione, eo
partitione fieurarum in bacarte Defigurisinfernalibuse.a. OD De figuristerreds,
Metallis,e mineralibusc.o ^ 82 De figuris [ubterraneis animatisatq;
[erpentibus.c.1. .8, De freticibus Herbis: Giemis: Segetibus: Legutmninibus.c.
5.84, "De quibu[dam animalibus paruulis.e) vermibus De figuris
aquatilibus: pifcibus €7c.C. 4. 86.87 De
figuris æreis co impre[sionibus Æreit, Aqueis igneis. caz : pitulo 4. ibid. De
cuibus,co aliquibus alijs volatilibus.c. 4: IET. De quadraginta,ee octo
figuris.c 5. De cAlphabetis: Hebraico:
Greco: Latino e2. c.6. De elphabeticis
literis [umptis a vebusnaturalibus, vel ar tificialibus.c.6; 94 De alphabeto à
membris bumanis.c.7. is 98 De alphabeto à diuer[a digitorum di[pofitione De
alphabeto à*vocibus bominis diuer[is.c.7. 10f "De alphabeto a quibuf dam
[onitibus,ee "vocibus.c.7. - Yo6 De figuris in quolibet pradicamentorum
genere,co* de appliz catione earum ad memoranda.c.8. 107 De figuris alijs modi
a fuperioris fa bi fimilibus: eo de appli- . €«atione earum.c. 9. 113 De
applicatione quorundam [pecialium memorandorum. ad fuuras.cio.,.. 123
Deanimaduer[ionibus circa figuras.c.11. 129 De conditionibus figurarum. c.12.
I3I Exempla multayquibus bac ars intelligi pofcit.c.3. 152 Deampliftimorum
locorum vv[uyexemplum concionatoribus peretile. 133 De-v[um locorum minimorum.
135.136 De humanorum digitorum u[ujin bac arte. 139 "De vv[ii quorundam membrorit bominis, ac
fc&lionibus. De quibu[dam figuris buius artis. 140 De motibus «variarum
rerum ec. AI De vfu alpbabetorum omnium,egc. 141.142 De vfu alphabetorum ex
litteris, eo characleribus. 142. De vilitate alphabeti bebraici. 143
Interpretatio duplex litterarum bebraicarum. 143.144, Authoris intentio 2
excu[atio. EORUM OD 49 a i1 f ^ taf " i E INPS S "x i] ONORBIS S NUN
à &Y AY Van: CI AURA ^ A S cæl ee s p T $ ÁS g eq » w- » í re 4 ey Laid A d n avt
"ueri teri ii jd de" v-v€9-7 CE DL denn z "a. mo - ps5 LE m Hber
HP" AT" mnc Ene 1 E wr Bert ; » evt à EN 93 SNO rte ct ud wow d* qe A
E E "T. Y E LN. TEN La K *b v"^ 4 AS TE M M à LT B " E OMS L]
3YmN t b Li E] 0535 D E M p ao Mn k] ' ES 2-2 *.x j 44 H3 4S ' El DIM y. NE A
F.Rk 22 IE "a Jj es LN "m " » 4 : Y ^ rg ues æ f Ee ww ; air ite., ' : AM t et '
' N : ed Es "d » * * ^c ap a EET P» A ÆD v" TR z^ "s € N k
" n - P »" fæ X es à. we - AR «^w aio rntodigions e * Arm *. » e Ld t
» Pt n "s -, Gu qu n m BUR Oe p, o : - pe ce £ wo. eee po- ym : "es t
zi ^4 - : Mo aw Ter .[4 Á RE E s pw a rPIGOIOS e A a AVTORE R. P. R., ORDINIS
PRÆDICATORVM. ozuxc32) Emori« tbe[aurum, adeo omnes di ENSE eA (o fertifsimi
rethores communi a[Jen: 1 fa celebrauere,cot corum quzm plu op rimi, minime
dubitarint : oratoria Ves ( artis [(ummam, in ip[o confislere. S) t» eandem
perinde fententiam cono eT») firi T beologi ferunt de concionanz diarte
difputantes. Dei etenim donis [upernaturalibus, in Cancionatare [uppofitis:
Inter naturalia eiuf dcm; ft pronun ciatio Thesauri memorie artificiose
eiatiopyimum. Memoria secundum fibi vendicat locum. Q uod cum ita effe babeamus
omnes, ac identidem in non pullis multum i in aliquibus veroparum, Memoria fenz
fum vigere fciamus : regalas atqi precepta, quibus ip[4 in «Utrisque maximum
accipit incrementum, in niedium pros firamus./U erum enim vero, locorum atq;
figurarum artiz ficio, memoria comparari;apud huius artis gnaros,proditum ef :
9 uamobrem localis memoria "vocitatur ab aliquibus; a plerisqi autem
artificialis : que e» à Tullio, quarto retho ricorum libro, artificiofa
dicitur. Eapropter de locis primo: de figuris deinde, diflinle dicemus. Ideoqs
traciatum nofirum in duas [ecamus partes, in prima quarum de locis:in fecunda
de figuris agemus. * Prima partis capitula, quaz tuordecim erunt: [uis
diflincta titulis. De locorum diffinitione; in communi:diuifione fubdiuifioneq;
cum declaratione fingulorum membrorum. Cap. I 35 Gl Ocus noflro propofito
in[eruiens dicitur omma Eel illud, quod figuras naturales, [eu etia artifrs NÉ
ciales, reales velfiélas : recipere. pote[E ata; à) feruare : «vt bicetngulus,
bac columna; rvel talis chimera talem rem : puta vas. 2964 .. 4 wo ad diuiftanem Locorum quedam communia vos camas :
quadam particularia. Loca communia funt illa ; que Pars prima. 2 qua
particularia continent, in que co diuiduntur ; quaf. ge mus in [pecies [uas
.c/dliter. Loca c; munia fant, qiue partes magnas babent eo infignes vel
Efomogeneas,vt, elemen tum quodlibet: celi «ubi flelle non funt eoc.fiue
Heteroge neas,ut corpus bumanit: "vt arbor: vt domus ciuitas €oc. Loca
particularia, unt. pradi&lorum locorum partes, qua loca eo» ipf dicuntur;
quia fiquras ambire «9 continez re poffunt. V'elaliter : Loca particularia
fant, qua(vvt plus rimumnyon autem [emper )imagines immediate, continere
folent: «ut hic e dngulus, banc flatuam. Locorum vero communium, quedam minima
[unt, quedam mediocria: S wedamhis maiora : c/Alia ampla : e/4lia predictis
ampliora. 9 uedam "vero amplifsima. orum autem locos rum vna quedam
communis conditio eft, quid [cilicet ma fora minora continent ; vel po[unt aut
faltim a[folent, cos titere: "De quibus omnibus e fingulis dicluri,ab
Ampliffis mis tanquam roniuer[alioribus incipiemus. De locis Ampliffimis, que et quot fint, et dc partitione
eorum :figuriíq; in eifdem contentis. 2 3y[0« communia ampliffima, funt, quie
alios (EM rum omnium funt capati fima, qued; alia 1 multa; Ium communia,tum
particularia; €on / e S » 9 hs tinere po[junc. vf £ Locorum Thefauri memoriz
artificiofe Locorum vero communium amplifimorum: Quedam sunt inferiora e
subterranea: € uedam dictis fuperiora o contigua: (eleflia alia: fi
upercelefliacultima : de quibus omnibus figillatim dicendum est. Locaautem
communia ampliffima Irferiora ; funt Ins ernus damnatorum ; Purgatorium
purgandorum ; Lymz bus fan&lorum patrum ; Lymbus infantium defunctorum, in
originali peccato. £ uo ad partitionem, notato. Infernus diuidi poteft in
fe&liones vndecim : In «vna quarum (qua prima nobis erit) puteus inferni
exiflimetur: quem in medioinferni fez vé pun£tnaliter ponimus: de quo infra.
(rca ipfum puteum quatuor gradus inibi exiflentes pro tot inferuicut partibus.
Septem alias inferni portiones € partes ( de quibus infra) fuperioribus
adijcimus, iuxta Jeptem peccatorum genera, in damnatis diuer[avim poenarum
generibus, gradis ufq; puniuntur -Varietas enim penarum, iuxta, peccas torum
diuerfitat£ inflictasez ipforum damnatorum diuerfa fituatio eo difpofitio;
varijqs gestus eorum : multum Jd emorid proderunt;pluraq; loca dabunt. "De
varietate ergopænarum: feétionumq, inferni d'ffo fitione eorundemque paktium
eonuenienti fituatione mul ta dicemus. 5 et de loco fi tu; di[bofitioneq;
inferni, co eius cuiu[libe partis, "ubi bi-velilli puniuntur daniati,
pertractantess eon[onum erit infi pul edicere, quas diuerfis in partibus inz
férni luant penas, varijs peccatorum generibus obftricti. : Verum Pars prima.
EE Verum de infirno dæmonibus ded, damnatoYum pani agentes, à facra ( quoad
fieripotefl ) volumus, qua dicis mus;baurire fcriptura. verum rislta
metbaphorice gp fimilitudinem tantum intelligenda ponere nosoportet. Ins fuper
cg multafingere hoc in noflro negocio meliori ac cona uenientiori, quo potuimus
modo, coacli [umus, non vt fanclifimue aliquid addamus [cripturz,[antiorumq: ac
ca tholicorum doélorum illam exponentium inteligentia, nec ita effe vt
finxerimus, credamus, [ed vt facilius recordes mar locorum atq; figurarum,
quibus cuti voluerimus. rca igitur terra centrum, vva[lifSimus ac pene planus.
fit tibi locus, rotundæ crcularifa: figura, borribili &2 tencbrofa luce
perfu[us... MM In cuins rotundi loci medio puteus altiffimus [it, veles ynenti
eMluans igne, flammi[que fumo permixtis:quiq; ignis demones inibi veclufos
excruciet : extrad, ospuiei, quaft. lamboens egrediatur : Co per «vniuer[um
infernum eiusd pertes quafi ferpenszincedendo diffundatur,palmogæ tauz tum à
terra furgens co profiliens ( ne damnatos nobis occul. tct) eof dem cruciet €»
torqueat. cft circa ip[um puteis, quatuor gradus lapideos brachio: rum triam
velquatuor latitudinis ; duorum, «vel circiter altitudinis ; ipm circumquaq:
puteum ambientes. e) cirz eundantes;rumum alio [uperiorem exiflimato.in quorum
fu periore,qui orificio putei proximior efl : Ldefl in primo barez tici fint
[acros [criptura libros difcerpentes nam perquam ffequenter [anctas ifi
peruerterant Jeripturas In fequenz ti,qui 'Thefauri memori: artificio(ze ti,
qui medius eft, Iudei fint &reis vel ferreis frontibus, vt eorum obfLinatio
fi gifs cetur, velvelatis oculis, evt corum cacitas
demonflretur:"velinclinata ceruiceyvt cordis duris tia declaretur corum,
confingantur. In tertio idolatre cum fuis proftrati idolis imaginentur.
Kyppocrite in quarto gra da ponantur qui cvltimus eft. 1gne "vehementi
predicli damnati à putei ore egrediente torqueantur. upra os putei Lucifer
quafi à puteo egrediens, figura appareat inis Lili, flammis quaft infidens, ac
ab eis circundatus Des feenfis autem quatuor pradiélis gradibus, circa nteum
exi flentibus, ip[umq; 4 parte extera circundantibus ; feptem lineas
pertrabes,a planta cvltimi gradus, [qs ad platea cir cunferentiam fluentes,
ipamq; proportionabiliter diuidenz tcs. In quolibet autem [pacio inter lineam e
lineam : vel mlius inter murum eos murum(nam loco linearum muros, latitudinis
unius brachij finges: à terra. tribus aut quatuor palmis fargentes) : In
quolibet igitur [acio inter murum e» muram conslituto, ptem damnatorum genera
iuxta feptem peccata mortalia co llocabis: Ffoctamen ordine, quód f'perbi in
illo collocentur [patio, quod dextris Luciferi e pa. teo cgredientis,velpotius
ab umbilico &g) fs ur[um egre cisfttualiter conrefpondet. "Destras
enim mn Dei fed Démos: nis, bac peccatorum maximo quo damoniacam malitiam:
imitati funt. fibi antea in uita pofiti wendicauérunt. - Depenis autem
fuperborum, noftro inflituto de[eruiet Efaia fententia «4. capite fcripta,
Derralta eft ad inferos fuperbia tua:concidit cadautr tuum. Et illud. à. 2f
ach... Incbriate Pars prima. 4 Incbriaté eum calice ire domini,quomiam contra
dominum erecius csl. Ifi ergoin bac eorum inferni partitione, qua in
ordine-qu'nta efl ; imterram deiécli, ac proflrati imaginenz tin,
validifsimo.cruciatiigne. TH Inter quos appareant damoues(iuxta illud
Iob,cvenient: fuper eum horribiles) Leonum effigieni babentes, atq; ronguibus L
uperborum corpora per terram trabentes, eo infiz: mulea di[cerpentes eg
dilaniantes. Leonibus enim fua in fuperbia ifl [imiles fuere. ! ! 1n [ecundo
[bacio, quod fua poftione eo» frtu. dextram: Lwiferi coxam, non in recía
pror[ne linea, [cd parumper pendente refpicit int auari:&) uorum (extra
banc poft tio nem)recte recordaberis,quia in dextro coxe pradicie; locus los eg
mar[upium ( quod ifH [emper concupiere ) tenere [os lent bomines. uiEnY iro Rd
Ifi waltibusin terram deprefQis exiflimenturjtotoq; in-" clinati
corpore.cld terram emm terrenaqi ve[bexerunt ifti dum *viuerent. laxta illud
Hieremia.vx.ei ui Vero octis li egcor ad auaritiam.Hflorum ctiam fanguis in
loco ona rum, ac i diuer[is corporis partibus, à [anguifugis eliciatur. Anter
bos admixti [iit dmones,vultibus lupimisuelbu fonum apparentes, qui baculis
iflorum dor(a percutiant. Hi enim tanquam lupi «9» ceu bufones eg [evpentes
terrazin(a turabiles auro £9 argento extiterunt. "9 In tertio [bacio ideft
ante Luciferum veia linea; laxuriof ponantur cuius pofitionis rationem,
quilibet ex fe bone sle confideret. TERN ibt: T ales 'Thefauri memoriz
arttificiofx T ales corrodantur à uermibus in pe£tore. tuditb 16 ."IDa Lis
ignem c9: vermem in carnem eorum, vt vrantur fem per. Et Efd.vltimoyvermis
eorum non morietur : €» ignis corum non extinguetur.De «verme proprié diclo,non
negat. Se Augullinus boc intelligi poffe Sicut. D. e.4nton.vefert.4. parte
tit.14.(Cap.s.De vermibus etiam E [aias quarto di cit, fubter te [lernetur
tinea, &o* operimentum tuum erunt vermes Caie.in "D Marci Cap.9.
metaphorice vermcm fami tradit, cum dicitur, vermis eorum non morietur. iz ce
etiam ardenti iflorum corpora perfundantur :quia carnis delitijs
[eruierunt.eMpoc.-vlt. 9 wantum [e exaltauit, e in delitijs fuit, tantum date
ei tormentum eo luctum. De fimilibus, Efa.5. In die illa auferet
dominusornamentum calciamentorum, &e* lunulas ex torques eo* monilia cc. €)
erit pro (uaui odore feetor,e9* pro zona funiculus, eo pro crifbanti crine
caluitium;e pro fafcia pectorali cilicium;ta libus ergo ifi aut fimilibus
agitentur penis. Erecli autem flent boc in [pacio homines gj mulieres cincli
colubris eo rum mordentibus carnes:maxime eo in loco, vbi iam carna les fibi
dele£fationes admouerunt.Calui in[uper [rnt,ez) pro compta coma a[pides, vipera
ce T hyra ev. a capite dcfluant; vermes infuper carnes corrodant corum. . Inter
bos demones adfint quorum aliqui porcorum forz n24m pra[cferant : lj mulorum z
Hircorum-*ve ceteri, qui eorum carnes ficut [upra pralibauimus,ardenti pice
perJundant: Interq; pedes corum flercura eo limus, fordidifsi mumq; perip[ema
inueniantur. In [p4cie Parsprimadt o [ In [bacio quarto, quod ad fi nifira
coxam fitum e$t, iras cundi difponantur. nam finiflvo in terra offirmato pede,
ad effandendum f anguinem,pluries iratus bomofe mouet. Hi autem
vunguibusyUultum pectusq; dilanient e: exz corient:oreqs aperto "Deum
blaphemantes i far[um ereélis eultibus fpumantesqimanu[qs proprias pre rabie
morden tes, imaginentur. c/dpoc.t6 b. ( ommanducauerunt linguas fuas pradolorz,
eo blafphemauerunt Deum celipra dolo re, eo vulneribus [uis.Per os autem, na[um
e oculos, fuz mus borribilis, igne admixtus, egrediatur.C uo ad fitum po
fitionemqi pradiclorum, Hj pedibus "vno ab altero longe feiunclis,[lent.
Damones multi,in rabidorum canum -vr[orumqi,aquilarum etiam figura inter ip[os
apparere fingantur ; qui ferz reis "Uncinis vunguibu[q; retortis, dor[a, renesq;
totas excoz rient,excarnificentqi. In [bacio quinto,quod finiftro Luciferi
humero corre[pon det,gulofi fedeant. Horum finiflramembra,rut brachia, T i
bis;inhirmiora cateris membris, in gulofis e vvoracibus effe folent:ac ob
dejluentes bumores à crapula genevatos ; multis teneri cruciatibus. 1d circo
boc fitu, finiftram Luciferi refpi ciente : eorum aliquatenus memini[fe
cvalebis. Ml intro ia gatture linguaq;, igne ardentifsimo crucientur; ficut e)
de epalone logitur: LucA6.crucior in hac flamma. Potum ama viffimum eAb[ynthio
eg felle permixtum; feculentumue bi bere à demonibus compellantur, Ffierc.1.3.
Ecce ego cibabo co5 ab[ ynthio, co potabo cos felle. Exgc.2 Et calicem maroz 5
ris Thefauri memoriz artificiofze yis triflitia bibes co potabis v[q; ad
faces.Sedeant ifiimaci lenti, extenuati, quorum cutisofibus tantum adbareat,
e[urientes fitientesque credantur, co pre fame «9:fiti taz befcant. à Inter
iflos gulofos, demonia furgant figuram bolorum ev felium babentia : que in
borum damnatorum ora cvi emarifsima pocula,eliquatumq; plumbum, effundant: Hoz
rum peccatorum aliqui, euomant interiora ex «vifcera. Retro in [pacio, inter
lineas à posterioribus partibus, fiz nifiri humeri ad circunferentiam pradicla
platea defluenz tes,inuidi maneant: Q) ui bene retro collocati exiflimentur:
quia et [lercore malo.fbroximi, letati [unt: &) d contra bos num illius,
«velut flercus reputauere, dum illud vilipende runt, vituperauerunt
ab[conderuntq;. s Inuidi autem in toto corpore varios liuores babeant: pal
lidieoc. Hos autem Ouidius pinxit. Pallor in ore fedet: macies in corpore toto:
]N'u[quam recía acies, liænt rubigiz ne dentes./U'ifcera felle virent:lingua
est fuffua -veneno. Hiproflrati in terra iaceant;atq; duriffimis flagellis,ut
puta taurinis atque plumbatis à dimonibus pa[ferum vel "Draconum figuram
habentibus, durifime verberentur. In feptimo (pacio dextro Luciferi
corre[pondéti bumero pigrosponimus acediaque percu[Jos : € ui in tali inferni
loco conflituti;ligati fint manibus e pedibus: Iuxta illud; ligatis manibus eg*
pedibus proijcite eum. ide[l Seruum inutilem, in tenebras exterviorcs.Iaceant
bi, in avena: pedibus in compedibus reclufismanici[q; ferreis ligatis
manibus:catbe nifq; Pars prima. 6 ni[qy multis vintli eg cireundat?. Inter
iflos diabolifint, fa cies mergonum «oelmerguum babentes.afr noram aliqui: qui
acut ifsimis Siismalis pradictos pangendo torqueant. D«moz numq; aliqui,
merguum "vel mergonura efhiciem babentes, tanquam [mper eos [edentes €
equitantes, calcaribus co. rumconfigant, eg) compenetveni latera; baculifa;
pofteriores eorum percutiant partes. Impleta platea damnatis predis Cis,
gelidarum aquarum vapidum flumen [ua inter littera fluens, co plateam predictam
ambiens,ponimus. c^dt hic notato, quid inter finem platea infex ut dixiz nus
diuif& /pacia, eo arenarium litus interius buius flumiz nis quemdam murum,
terra tribus furgentem palmis, e plateam claudentem, cg» ab arenario eam
diuidentem féparantem,te oportet confingere:te loca indiflincla confufionem
noftre ingerant menti FPofl quem murum plateam recludentem litus fequitur:totam
circundans plateam: Deinde flumen : nigras fecibusá, permixtasa fundo ebulliens
aquas. 1n boc autem flumine :in ante.f. Luciferi Cymbam, ani marum plenam
exiflima : In qua atrocifimus fit d«mon, nauim ip[am gubermans, eg» animas
peccatis oncratas diuerfis, deportans: mon ob id ( barontis claffem admittimus,
ftd bec metaphorice [umimu. Mflas aiit predictas animas, damones multi in
pradicla naui exiflentes, in varias pr«dicle platea c inferni portiones eo
[paciaymaximo impea tu proijciunt "vel deportant. Extra flumen pradicium,
quod totum circuit infernum NET à parte Thefauri memoriz artificio k parte
dextera l uciferi,1n cripta Lymbum infantium: 0845. : Retro Luciferum,
Purgatorium:incripta et TA tras f'umen pofitumcexiflimetur. 2L miftri 35 in
cripta Lymbum [antforum patrum: Ho vUmrationem pofitionis breuitati ['udens
omitto. ct ciendum, quód Lymbus infantium mortuorum in originali peccato locus
efl [ubterraneus continuus cum infer no,ee parsinferni.[ed tamen fuperior
eoloco, quem infers num dicimus : locum autem iflum, in duas diuidimus partes:
in quarum «vna infantes mares [int : in altera femelle morentur/De boc
Lymbo,vide.$.T bo. :fen.dif.45.quaz fio. 1 im ratione ad eandem qu&fiienen.
Purgatorium, qui locus purgandorum est, in
altitudine füperior fit predicto Lymbo;qui locus rotundus fit, quaft pu teus
fed latin. Et ibi fint ( lerici Presbyteri: E pifcopi ec. A eligioft, Monachis
Abbates coc.bomines prinati mulie res. Locus ifle flammis excande[cat eg fumo:
Et tanquam balnea; fedi ignem non aquam cbulliens exifHinetur. In
mez dio fupra quandam exisimatam petram vel in porta:uel melius in balnea
circuitu «vel vltimo per ærem : cfngeliconfortantes exiflimentur.. Lyiibus
[anéborum patrum; locus fubterraneus eft; pa lo fuperior Purgatorio
exiflimandus. Santi enim patres;in quibus. minimum erat de ratione culpa,
[upremum ee mis nus tenebrofum locum habuerunt,prout a [antlo T homa.4.
fen.dift. 45. uni ar. diste haurire po[Jumus. Locum autem bunc quadratum
exiflimemus, eo in pi »70 angalo [int [ anti Patriarchæ: in fecundo fancti
Propheta:intertio [ancli:eo: Iu[li bomines: In quarto infantes circuncifi:
omnes ifli ibidem aliquando fletere, v[que.[- adi Chrifli defcen[um, e& ab
inferis a[cenfum. Additiones operi infert ab codem authore. F. Cofma Roffello,
ad ampliorem noti timeorum, qua fupra pofuimus:& adlcgentium maiorem
vtilitatem : et vberius oblectamentm. e Oft quam pra[enti operi de memoria
artificio JJ fa. finem dedimus : placuit co nobis, vut ea, qu& de
inferno,elementis celeflibus.[bberis, QU celos, Empyrto diximus, ac feripfmus
spi. &ura commendarentur: bac nempe de caufa, ut videlicet. tum in[hetlori
maximo e[fent emolumento:tum, vt illis c. [picientium animus oblectaretur ac
hifce fludijs peram na uare,vel"vtili, vel voluptate, vel certe
"Utrod, permotus pene compelleretur. Igitur curantes, vt Infernus,
Paradiusd, omni, qua potuimus diligentia, pingerentursmelius edo Cli,addere
quedam, aliqua in melius commutare, paucifriz mac, excludere, neceffe fuit.
Et,rvt eorum omnium, qua de pila fuerunt, notitia plenior haberetur omnium
pradictoz fum declarationem, ibidem a latere. appofuimus : cut que. pittura
includeret;feriptura declaventur. Ef as ergo Inferni pne "Paradifi 7
Thefauri memoriz artificiofe Paradifiá, declarationes pleniores eo locu;
letiores, non om nes,ne iam [cripta replicentur [cd e duntaxat, que im mo fro
libro minus plene po[uimusi buic nojtro operi, inferimus &) [ «bncclimus.
DeInferno in communi,& de damnatorum poenis in vniuerfali. qr&me ug LN
terra medio centro, Infernnm damnatos J num effe,etft mon certo probabiliter,
tamcn fa » [ eri afferunt doclores,vt 5. T bo.in 4-quilibet g «elol]
"videre poteft. qui locus vviliffimus eft .Ut pos te qui "vilium
mancipiorum, perpetuus incolatus exiflat, "Profundus.nam circa centrum
e[Je creditur. Hforribilis ex viftone demonum. vt'D. Greg. autumat.P auperie
egestaz ted, omnium bonorum a[berrimus, verme con[cientiam cor rodente
intolerabilis, P'ermibusá, forfan corporeis fatis plez nus, quod ee
D.efuguftinus non negat.nam etfi naturaliter ibidem, pre[ertim pofl. iudicium
immoto primo molili e[Je non poffint, Dei tamum miraculo in damnatorum pena
ade[Je poterunt: uod gg tunc litteraliter de ipfis damna ris exponeretur illud.
"Dabis vermes in carnes ipforum.Inz faper locus ifle inextricabili
confuftone plenus ef : ibidem. enim nullus ordo,fed [empiternus borror
inbabitat.1gne ve bementifimo exefluans: Putridus maleq, olens : Gelu æ frigore
indicibili flridorem dentium incuriente vepletus: flez tucinlatu, clamoribusq,
auditui infenfr[imis, [be longe la4 ted Pars prima. 8 req [emotus. T'enebris
gratie ac gloria plenifeime opacus ác in[uper lucis extera admodum priuatus.
Ita qud ignis ille im Inferno exiftens,non ad leuemen, fed ad penam videri
poféit,isq, horribili fumo permiflus flammæ, fabrübea, vel t mili terrorem
incutiens,penamiá, damnatis in ffüigens. € ui denid, locus,carcer eft
apo[Fatarum [birituum ficut de eoer uator no[Ler a[Jerit. Q aiparatus et.
diabolo c: cngelis, eius;in[uper [celeflum bominum habitatio: Perpetuum ve proborum
exilium:pra[citorume digna cauerna.[pelunca. fla bulum, bominum illorum: qui,
vt animalia irrationalilia in boc mundo vixerunt exitlit, Q uidamnati
bominesomnes er finguli, fi non equa li modo: (quia [ecundum.magis [altem ee
minus) attamen eifdem penarum [Deciebus excruciantur, cum pene damni pena,
[enfus «niuevft [ubiaceant:iU'erum enim vero, diuerfos danmatos diuer[as luere
pemas,coruma, peccatis [ac tis contienientes,ex [acra [criptura, «ut plurimum
decerpfimus:quas cadem [criptura, evelproprie, evel per metaphora dixit;cut eft
illud E[aie .Erit pro Zona funiculus, co pro erilbanticrine caluitium:vel in
toto,vcl in perte accipitur, ut eft illud, Ibi erit fletus.quod per finechdoché
idcft won pro emifsione lacrimarum:[ed pro dolore cayitis, eo» contortioue
panniculi cerebri, accipi debet.fecundum D. Lo. elias in[uper penas non
finximus, vt in[Pector, vel ip[as penas ifl is uel illis damnatis conuenientes
conf deret, "vel certe ipfe idem le&lor ex fe excogitet quofdam
cruciaz tis pradictis fcripto fignatis vel depictis perfimiles: fed lonz 4t
atrocios Thefauri memoric áitificiofx ge atrociores : ipfistamen damnatorum
peccatis corre]bonz: dentes,A Dco inflictos, vel infligendos e[e. Nam
clarifti-: mum ex [acra deprompfimus [criptura, penas peccatis con: uenire
debere.€) uod «9 rationi [atis confonum eft. D. etia T ho. dicit, quàd nil in damnatis erit quod eis
non fit mates ria triflitie : nec deerit aliquid pertinens ad triflitiam. Ca.
propter, fuperbos in Inferno proflratos conculcatosá, à deme: nibus
difhofuimus: "vt qui in "vita gloriam humanam affez élauere conf ufi,
eg omnium de[peclifimi ( ficut vei mil eris. probabit euentus ) con[sderentur
in Inferno damnati: ficá, de ceteris cruciatis eo cruciatibus intelligas .SNec
te chaz vifsime leéfor fallere poteft pi&lura, qua aliquando nostro in
uentu diuer[os diuerfimode excruciatos oflendit. Nam coz gita fi potes omnia
atrocifcima tormentaya[perrimasá, pez uas àmundo condito à diuerfis tyrannis
bominibus infli ctas etiam (Chriflo domino, illas et omnes, qua bumano inz
uentu infligi po[Jent, nec tamen parem "ollam inuenies, qua etia minima
infernipena-vel [enfus,vel damni coaquari po[sit:quod cox doctor nofter
c/4ngelicus afJerit, rationibus, probat. Idcirco qualibet bac in pi&fura
data pena, damnaz ds quedam [ingulis, [ed longe maior erit excogitanda : qua
eminenter ba[ce depiclas continere credatur. 94 parz Pars prima. M De pattibus
Inferni hac in charta depi&ti,deque diuerfis damnatis pradictis in por .
tionibus,ac de diuerfis eorundem cruciatibus. SN tartari obfcuriffimo loco. eo
lacu, ac inz e. fuper in putei cenofa profundad, "voragine, innumeros
demones ibidem excruciatos atz Ic tendito. Luciferum etiam omnium demos um
principem, flammis fumod, ex puteo egredientibus cir. cundatum, Qj à putei ore
prodeuntem,animasá, torquentes con[idera. e/4 puteo pradiéfo ucbementiftima
egreditur flamma, qua per totius Infernipartes debaccatur, omnesá, damnaz zos
iuxta [ingulorum merita torquet. quia dei inflrumétum e[?. Ligat autem ignis
ifte animas, eruciatá,ac miro tormis ecomnium damnatorum impenetrat corpora
Hleretici in primo [unt pofiti gradu, qui [acros libroscom burunt d
ilacerantá,: [acrarum enim [cripturarum germaz nos fenfus in bac luce
conflituti,deprauare folebant. peruer tere in[uper,et cas aliquando abolere
aufi funt. Secus istos, Iudæos obflinatos, duraá, ceruice ac mentis eculos
obcecatos habentes, ignis idem [pro eorum excruciat sheruis. Idolatras in
terram prostratos, uebemens à puteo egrcfz f^ flamma excr uciat. 4H» ppocritas
im quarto grada circa puteum conflitutos Z locauimus, hefauri memortz
artificiofe locauimus, à quibus demones laruas ouinas detrahere, eo feces
turpiftimas denudare finguntur. Retro Luciferi dextram,rvsd, ad frmiflram
circulaviter progredientes, feptem mortalibus capitalibus culpis obnoxios
difbonimus.bos omnes «varijs penis cruciatibusue diuer fs defatigatos cernere
poteris: ficut gj [uperius abunde diximus. De flumine vel ftagno Infernum
ambiente. I uS Elidarum aquarum flumen Infernum am $25; sh biens po[uimus.
proinde 10b.s4. de quolibet : Ua" damnato fcriptum efl.c-4d nimium
calorem, hem] manfiet ab aquis niuium. Conficiant. ergo aqua i4, vel paludem ;
«vel flumen, vel aliud quid : ita quid feparata fint ab igne, vel pluribus in
partibus Inferni ea iple aqua appareant : "vel virtus duntaxat eorumiq,
geluip quadam confufione e? permixtione, ot Doctores di cunt, damnatos ipfos
excruciet : nibnoftra refert. fat cnim tobis cfl, abfonum non efe immo con[onum
fuiffe, [criptus req, lancla con[entaneum, aquas in Inferno po[uifJe. Cocytum
autem flumen eas appellare, quod luctum [oz pat,uelpaludem.fLigiosq, lacus,quod
me[iitiam [igna tucl Lethe,quod obliuionem importat, ron est
inconueniens:im$no. nomina ifla my[lerijs baud carentiquod c palam a[Jes
rimus,non «vt Poetarum figmentis f aueve velimus ; [ed vt quod illi muffitantes
dixere ; hoc nos (brifliana "veritate plerifjime A ES Pars prima. HE: 10
pleniffime eruditi declaremus, e tanqu&m ab iniquis po[féfforibus,ut D.
Hieronimus ait, qu« «vera dixerunt a fs menti extrabentes in noflram referamus
e'tilitatcm. De Lymbo Puerorum. 9] Imbum puerorit, extra preditium fumé -oel V
Hlagnum in crypta difbofitum inuenies. ui SA locus, cum Inferno continuus efl,
ac inter eius a asse] partes a docloribus connumeratur;[ed tamen eo [uperiorem difpo[uimus.
In quo exiflentes anime, dupliz ces tenebras patiuntur gratie [cilicet :eo-
glorie.e 4t iflipez na [en[us moleflias non patiuntur.Hfic defcendebant infan
tesilli, qui in nature lege ab originali non abluti peccato, de cedebant: llli
in[uper;qui olim in priori tefl amento incircum cifi et vita migrabant : nunc
"vero omnes, qui ante rationis evfum facro non fignati bapti[mate
moriuntur. De Purgatorio. x] Urgatorium est locus purgandarum animaJ rum:quod
L»ymbo predicto fuperior intcl/iga tur : nà longe [uperiores gradu animabus pue
2j rorum existunt ife puyganda.cizd qué pors ro locum, pr&dicle anime
deducuntur ab cZngelis : Comis tantibusramen co afiftentibus dæmonibus.) uo in
loco £lo rie tantum, non tamen gratie tenebras fubflinent, 6) pas a Ve set 1 tiuntur,
T hefauri mcemorix artificiofic diuntur, ignei, cox fi non perpetuo,
temporáliter tamen per maxime affiguntur eo craciantur. Igitur pena danni pe
nad, fenfus tempovaliter torquentur, «bi cj: demones, etfi non torquentes ;
attamen illudentes €) conuiciantes conuez niunt Nam ratio expostulat,"t
viclores à «viélis minime torquentur, et fi aliquantulum ab eif demilludantur.
Efoc proinde in loco anima exiftentes,nofl ris [acrificijs orationi bus,
leiunijs,uigilijs, peregrinationibus,flagell ationibus, E lce "mofinis
ceterisd, fimilibus bonis,à parmis [ubleuantur. ua iuxta.
y.cdug.[ententiam,pradictis animabus profunt:uel, «vt ipf pena tempore,rvel
intenfione diminuantur,vel ab eifdem ipf anima penitus ab[oluantur. Aliud
leuamé eo» ee anima con[equuntur. nam ibi non de[unt. c/dngeli, qui ps gratas
apimas bortentur, «9 quafi [ua pra[entia 0HeAnt. De Lymbo San&orum Patrum.
V] zdnélorum patrum Lymbus paulo fuperior eff Purgatorio, ee pradiétis locis
minus obfcu gebantur: [ed glorie tantum fplendore;fez cundum prefinitum tempus
priuabantur.9) u& locum [ubito pofl mortem adit Iefus [lendore beatiffime
anime locum animasd, illuftrans eo illuminans, bean:á, omnes illas vix fione fs
diuinitatis. £) ui locus, educlis inde patribus, cau in poslerum fuit ac perpetuo
erit. T 5M "De fN aii Pars prima. Hu De Naui Animas deferente. 8T 7 fi
naui non indigent anima, ned, veclori Gus cateris,cut pote demonibus: "vt
ad fua loa ca pro meritis, iuflitia «urgente diuina perue niant ce
perducant:attamen ad celos, ange portaretur ab efngclis. Et Ecclefia boc fere
ide demon[lra re "videtur, dii dicit "Data e[l e/dtchangelo
Michælipote flas [per omnes animas [anclorum [u[cipiendas. fic de qui bufdlam
prauis bominibus, quid ad infernum à dæmonibus perducantur, [ epius legimus. Q
uod etiam de [acra [criptuz ra te[limonium baberi videtur, dum dicitur. Ecce
repetent animam tuam à tec alibi, Tradidit ei tortoribus quou[ ue redderet
«vniuer[um debitum. Ideoó, actas à demoni ds naues pinximus, quibus animas ad
portiones diuer[as infirni, damones ipfi deferant, e proijciant.e *vt boc fis
gno multorum. bominum anima etiam «v ifibiliter sd, ad Infermum per datla
intelligantur, cum quibus € perpetua focietatem inuite pertrabent. Dc Cryptajin
qua cauerna et aditus ponitur. Axes] U'amuis anime Infernum petentes. fouca sel
MC aliquo huius modi, "vt in infernum impenez j/4] trent es defcendant,
ee) ab eo diglutiantur, NeeeA] non indigeant : attamen expostulabat ratio, CCS
vt illorum 'T hefauri memoriz artificiofe vt illorum infelicium animarum ad.
Infernum de[cenfu:, qui pingi non poterat, bec figno in[bectori^us declaretur.
cetcmnmn iadicij tempus aducnerit, quo «niuer[ et anima cor pore denuo
"ve[lHicturit»c freut olim [upra Datbaan et Abi ron congregationesá, eorum
cos uiuos deglutiens terra aperta eft: Ita cg peracto extremo vvniner[aliá,
iudicio,ea ipfa ter ra cora damatis magno aperietur hiatu eo abyfci magna pu
teus fuper cos urgcbir os [uum, e viuos deglutiens perpez tuis ibidem tenebris
veclufos eruciabit. Q uefo vosomnes lectores in[beGloresa, viuentes: ad inferni
profunda cogitas tu "ve[tro defcendite, penasá, «niuer[ as perpenditeyut
eru ciatibus predictis admoniti, c7 bac invita illis quafi "vul neribus
percufisatà, perfofet, a peccatorum fomno,iam hora exifleute, furgatis. 9).
uo [obrij eo "vigilantes,atá, precincti libero patétio, ince[J: u, virtut4
omni femitas peurrere poe tis, «o ad eterna beatitudiné in calo perfruéda
pertingere. Omniam prædictorum locorum figuram ad maiorem euidentiam pono. in
qua fane figura-vniuer[a quia [uperius féripta funt, dijpofita inuenies-fed mon
precife eo quo fupes rius diximus, modo: nam in melius qua fcriptærat mutare
(rut in bis additionitus uides.) fapientis erat, e» tilitati con[alentis: In
eadem figura,candem ob caufam, quedam addita inuenies. Nec ob id miretur
lector, nam [cripto boc opere absa, figuris, ess iterum illi Wacantes,ut pro
maiore dez claratione in ip[o orit, qe [cripfimus,ponerétür figura. qua dà
mutare:queda addcre placuit nobis. €) uod et in [equéti bus,ne eade repetere
i1eneamur nos ferua [Je animaduertito. ALlodd queen YT AT ER bU P " AUC
WUCAMECS Axes UE V REENC IT VE MI Miiisiecviá ws, CIA Hm e "1 Y Y3CAY W ER
; FE SETS pe Tr EIE e E. QA y EI o 4 S 8NOlV5odA CO ÆSES NI V F3 res Las uigne
PER uteri mieu SUC. T ACT ADRIAG ST app V VAR MORES qe Me DR, ETC ce ADR xpi ei
xu o d ed ei oen Thefanri memoriz artificiofx 7 /oniam in. carminum
compofttione minus JJ] apti minu[ue eruditi [umus,ea propter ne ali j quid
noftro defit operi, quod lectoribus fore (NES 9) gratum € vtile exifhimemus :
ideo qu profa diximus, xut carmine comprehenderetur,curauimus. 4 uapropter.
R./P.F.SNicolai Alextj Perufini celeberri mi in (acra T beologia profe[Joris,
ac [anct Inquifitionis di ligentiffimi commi[[arij opem € operam efflagitantes,
[ua tum benignitate tum praclara in [ludis ommbus eruditione,meruimus
quantocyus exaudiri. litur que cito, fed eleganti copiofoá fbylo profudit
carmina, hic infraa nobis poz nentur:tie buius noflri operis lectores,ac
figurarum in[pectores, bac ( quam carmina donant ) animi oblectatione priz
uéturimmo que pro[ayt diximus, declarata uiderintycar sine bec eadem [e
babuilJe letentur: vt qua animi oblecta mento auide legerint : ea ab eif dem
iocundius € "vtilius [n [cipiantur, co fixius in corum figantur qo
rccondamur semoria. RP. * P? M. NICOLAI ALEXII BB R.VoOS LOU ORDINIS PRÆD.
COMMISS, S.Inquifitionis, Carmina. DE OENFERNOS SS DAMNATORVM GENERATIM. d
ades, iam fi ifle gradum, circum [pice formam j Tartaream, € penas pedore conde
truces ; C-ARCER atrox Nerterd d grauis,uer TT o meid Voraces T'errifica
facies, borrida Monflra, ('Fuces ; Eftcalor intenfusyriget intolerabile frigus,
eNunc buc,nunc illbuc perdita T urba ruit ; Lutlus co Virrices Cura, [bes nulla
falutis, Styx nigra fax pallens, Pax procul;acl 4 quies "Dira
fames,violenta fitis, truculenta cupido, E xplere at nallis,bic,[ua ota datur
;. Sic femper miferi cupiunt,numquamq, cupita. Percipiunt, Thefauri memorie
artificiofx Percipiunt ira binc bisrabio[a furit. Hac tibi [ab varijs [unt bic
defcripta figeuris, "Ut mage ftc no[cas, £ ue grauiora manent : eNam nec
Praxireles fcelpat,nec pinzat c-Apelles "Penarum [pecies.E) uas locus ite
tenet. DE RV ITO. A Lius hic eft "Puteus, T
enebris oppletus eo igne, Q uil emurescruciat. Lucifer
ora tenet, Hovribili a[pe£tu, ( unclos torquere paratus : e tá hicjatá illhic,
fors "variataviget. In primo Fzretici. H Ic fant Fíerttici Q) ui (acra
Volumina [cindunt &. 1 c/4ur pedibus calcant, Dogmata falfa ferunt. "
In (ecundo Iudzi. H Ic natio Iudæa gemit, Cui ferrea ceruix: Kl Cuiclau[us Mo[es,luminayvelat
egunt. Intertio gradu iuxta Puteum Idololatrz F eAlforum hic confraGla iacent
fimulachra "Deorum. X. Q uorum cultores v[tulat ignis edax. In quarto
Hyppoctitx H Ic funt byppocrite, ficlapr obitate doloft, XJ Laruis
depofitis,iam [ua Damna videm. In Pars prima. 14. in quinto Superbi. Hhos
trabit,bos trudit,ora Leonis babens."wee À Vla fuperborum adDextram
Plutonis .eórima; In fexto Auari. Ic curuos ceras "vacuosá, numi[mate
auaros, H £) uos [ab fronte Lupi, [eua Megera quatit. dNaná, "vorax Lupus
est,fic nec fatiatus auarus ; Vt Bulfo,defit,ne fibi terra,timens. Infíeptimo
Luxuriofi. Oram Lucifero, Veneris quos fcda libido e Perdidit,Ignis inefl
turpia membra creans, cAnguibus oratument colubris coma colla cerastis, ircorum
effigie:quos lemures domitant. In octauo Iracundi. Cce bic irati lacerant fibi
"Petlus, et exit b eNaribus,atq; oculis flammeus ccce uapor. En mordent
fibi dente manus, pia numina carpunt, "Portenta bos vexant Lurida,more
canum, In nono Gulofi. E Suriunt,fitiuntá, Dapes,abfintbia felle Et fecemisia
Grues,P oculad, atra ferunt. Diues adeft epulo, guttam petit,€e* nequit cUnquam
" P e4ccipere, b Ld. et Thefauri.memorix'àrtificiofz eAciptre, Unde ardet
iugiter ille fiti. In decimo Inuidi. I 3 I1refident quos Hio. edit, qui i T abe
matrefcunt, "Dum mala auent alijs, nec bona ferre qucunt y Hhs in (ublimi
tractos fera pulfat Erymnis, F nde his ies U erbere térga fonant. In vodécitnio
Accidiofi. H Ic " cgnes berent manibus pedibusd reuin&lis ) ; Rupibus
in flygijs,ad P blegetontis aquas, 405 .$ Ma afinos mentiri, pulfi bus furgent,
egi us Aleéo verberat "vs JV. Eia De du si inesqu od am bitin GPS s.
Gniuomum obuallat cirtumfii tatartara flumen, TS ] 9 uod multis cAnimis caleat
onujta R atis. €xonerant Claffes Loca dat [ua cui, C barontes, *Proqi (a uo
Penas (rimine qud luunt. ^ 1n Purgatorij oftio.1 1 Ic z hài eft animis
purgandis tempore certe: e Angelica, exter[as portat ad Mise uar Lyrnbus
Patrum...: ^ «4 H Ic "vetus ille manet Lymbus, quem Chriflus adiuit. dd
din occlufos extulit inde Patres. Lis jte Pars prinva. in 1j LymbusPuerorum. Y
À ec Pueris eft dicla Domus, Q uibus ante perire H Contigit,ac labes prifca
veuul[a foret."Dant penam "Damni, non [en[usynanq; videre Haud unquam
po[Junt numina clara Dei. Idem ad Amicum fium F. Cof. Roffellu m. A (cipe T
hefpiadum fubito deprompta furore. Proq; mco tantum redde Labore preces. Yt
tantas Eereli nobis euadere penas; Det Deus,Co valeat mens meapace frui. De
locis ampliffimis communibus fuperio ribus pre diétis:ded; corum diffini- tione
parutione et numero. Ar « Oca communia amplif'ima es fuperiora illa 4 funt,que
[uprà inferiora [unt pofita, eo [unt CÆ quatuor elementa: T erra: equa: c/4er:
ea P mLLN Ignis. Eorum autem elementorum uni 'quod qut: in P ERUAN fecernitur
partes:qua quidem partes in[Hituz o noflro perutiles erunt. ]Nullus tamen
miretur, quid boz dum bomogentorum partes, qua fibi [imillima funt, pro loz cis
bac in arte(qua locorum varietatem quantum poteflrez quirit)deféraiani Nam duo
funt, qua diuifionibus ca nobis ! 4pta Thefauri memoriz artificiofze epta
reddunt. Primo ves, qua diuerfis in partibus elementos rum vclimueniuntur: «vel
inueniri po[Junt: «vel faciliter in eifdem imaginari valemus(ct infra uidebis.)
fecundo eorum notabilis magnitudo, quam attendentes diwifr ones faci liter predicla
eleméta recipere poffe cognocimus. uorum quidem notabiles portiones, à uobis
aufugere nequeunt. T er ra enim [ecundum [e totam,a nobis def umpta (fi
Alphagra no credimus)girat triginta millia;[upcr emille quingenta mil liariaqui
numerus [ub aritbmeticorum figuris pofitus atque redactus, talis eft 315060.
Groffities «vero eiu[dem atque diameter mille ej) viginti duobus miliaribus
conslat.( um iuxta Archimedis fententiam diameter tertia fere pars fit
circularis circumferentiareicuiufübet orbicularis figura.Se midiameter autem
terre (qui noflro propofito maxime dez feruiet,cum bac fubeelefles J[pheras ic
infra fub figuris Ca non integras fed medias duntaxat demonfirantibus ponaus,
quod non. tantum nobis noflroà, negocio fufficit : fed clariorem plane noflram
reddit doctrinam)erit quinq, millia co voxdecimmilliaria. ur autem de
milliaribus loquimur. bic,eos infra deno Sis intelligimus. Ad noflra cnim
milliaria recentiores, que veteres po[uerunt, laboriofa fupputatione
reduxerunt. Az qua "verotamva[ta amplitudinz atq; magnitudine fuperz
eminet terra. ac tam grandicam [ua excedit quantitate, quid iia decuplum
pradiéius Alphagranus cateriq; (eidem ceu bac in re doctiffimo adberentes)
terram ipfam excedat, autument. Eadera quantitatis proportione er A quam: et Jenis
Pars prima. 16 Ignis c/feré excedit,eg: fuperat. Ita quód dotfiffimi c/A$lro
nomimaxime cAlpbagranus, à Terza ad evsá, Lune cali numerent triginta €? duos
terre [ernidiametros.qui,cut diximus, ex quinque mill ibus "undecim
milliaribus conflat. Q uamobrem iuxta corum [upputationem, Lune celum à
terracentum [exaginta millibus &z* quadringentis «viginti feptem
milliaribus diflat.16o 41.7. bfonum ergo non erit, imó eg) quamplurimum
con[onum atq; perutile inucniendis locis atq; figuris predicta elementa
diuidere.Q uantltatum eiiam pradiczarum ifLorum elementorum, vt experientia
di[ics, aliquando ia noflro negocio memimi[fe iuuabit. B d r& autem noftram
redcuntes,ab[omum non erit,imo e9: «valde confonum extiterit atque perutile,
inueniendás «o con[litué dis locis atá, figuris, predicta elementa in [uas(qua
in jfra po nontur)diuidere partes. € uod crgo ad corum [Pectat parti tionem,
ierra incipientes, in [ex portiones dicimus eam dis uidi pofJc. T'erra prima
pars fit illa, aue prope ex immediate fuz pr^ lufernum efe, que pars pure
clemétum e[l, cum miflioz nem aque non recipiat, neq; alterius vei, qua pars
ficca exifit et frigida, colore etiam differens a ceteris terra partibus,
fecunda pars et, ubi aquarum funi meatus,ubi aque mine rales [ulfuvee e calide
etiam pertran[cunt,et bac pars [n perior e[fe pradicia exifl netur. Y ertia ct
fuperior [ecida: in qua metalla ee mineralia omnia actione [olis ac flellarss
maximeq, planetarum gianuntur influxu. Q uartaterrepartem affignancus co in
loco, ubi Hie es T hefauri memoriz artificiofe Ies aque defluunt de[cenduntà in
qua &o* maximarum avz. borum radices pertran[eunt: Vbi eo quedam
mineralia,ut Gypfi us, T upbus,$axaymarmora. Q uinta pars ibi ef,yubi Serpentes
excauant,eg» anima. lium latibula inueniuntur,cvt [erpentium,vt formicarum, Ut
Soricum,ut rubetarum vel bufonum, «vt talparum,ce : zerorumé, fi milium. exta
pars, qua, &) berbiseviret eo» floribus videt, calca tar ab bominibus,
teriturà be[Lijs,in qua eeneratur germa, eo apparent arbores. Q ue percutitur
grandine eo incbriaz £ur pluuia, eTluat S ole,albe[cit niue,conflringitur
glacie eo f'igefcit ventis.Hec autemterre pars,que fuperficies eft,di uiditur
in tres partes im Á fia, Africa, eo» Europam.V'el fic, in orientalem plagam,
occidentalem, meridionalem ev [es prentrionalem; vvelfic inpartem qua eft
"ubi nos [umus, eo in aliam oppofitam pedibus noftris, ubi antipodes; 'Uel
frc, In Plauities e9x in montes. - Deminoribus autem eius partibus. regionibus
e» pros sincijsinfra fumus dicturi. ! Partes uerb elementi aqua [unt [ecundum
pra[enté [bez culationem.Profundum maris,in quo lutum,quodá, vapoz res fpirat
flelarum lumine 5$ olisq,, qui "Uapores ebulliétes,in procellas erampunt
ita vt efundo Saxa corum impetu [ur fem moueantur.ut docet Albertus illemagnus.
AMedium aquarum pro altera parte affignamus, in qua beflie marine, ceta
evcperambulant. à Tertia pars paterit accipi in ea parte aquarum, «ulivez e€.
ta i ] Pars prima. r7 tia iaciuntur ad capiendos pi[es, inqua e» mintrespis
fics dicimus p. s Q uarta p^'5 fupzrficies 4quarum eft, fvepra quam perz
tran[cunt naMucs, que extera quatitur zempe[late 3 "uli Ius mentes flulus
apparent, vli mirabiles videntur mari elationesyvbi venti maxime dominantur. -
Quinta autem pars eius, fint naues ibi imaginata, qua contigua [ant cum aquis,
ideod, quaft pro altero aquarum lo có qualibet earam baberi poteft ; 9Nauium
autem portes fentina: medium-vbi «varie merces; ('amerula nauta, alie,
manfiones: f'«perior pars,que est dif cooperta, rcbi inz fire métabellica.Q
uinta cubi velum.funes, malus. exta corona ubi uexillum columen e Acris partes,
[unt multa, ac notifime mobis que pro lo eis baberi po[Junt. In tres auteyn
pracipue [ecatur partes. ^. fPrima pars eius:prima regio æris efl ;cov eft
illa, que no. bó propior esl,et terre, co 4qua cvicina ez contigua, € ue calida
co» illuminata est. ex radiorum folis eo» flellarum re flexione; (ed mon femper
eodem modo fcfe babet, fed diuerft mode diuerfis anti. temporibus, propter.
propinquitatem folis eec. Secundapars eft [ecunda regio, qu e» media dicitur, a
terra e» ab igne femota, frigida ez tencbrofa, quia cft ab dgneremota, ad quam
[lellarum vad/j à [uperficie terra ve flexi minime perueniunt. T'empefluofa
etiam efl. tertia. pars, fuprema vegio $1, que prope ignem efl e ipfi contigua
631, ey à terra maxime diflans : tranquilla, quia in ea.nec E «vent us
'Thefauri menksoriz dttificiofz eventus efl nec pluuia « Calida ab igne ;eo
Wellis vicinis ej) mota, Pura, (non cut prima) ex cuius fubeiliori parta
generatur ignis. R dra; quia in [uà perfetlioneconfiflit..Lu cida, propter
ignem : Mo ilis, quiacireunducitur ad moz. tum ignis, em bec pass eÆfhus, dici
folet. qualibet autem. harum regionum in tres partes diuiditur. E PNE
Prima,vbiyapparent "Uapores, aterra egredientes, qua attrabimus cg repiramus,qua
vve[ cimur, quam peruolant apes, mu[cay ve[pes, feci gi aues quedamparuula:
cobi apparct ignis fatuus fequens, coel antecedens bomines. Can, dela circa
cemitcriacateraq, fimilia. dn . Secunda esl illa æris portio, qua peruolant
quada aues magna. 'Ut c.4quile, AMilui,cornices turmatim, (igni It ordine
volantes. austin "EM Tertiæf illa,robiros fecundum Commentatorem gi gnitur
: non autem fecundum c-dlbertum magnum. à nhac etiam generatur pruina; fecundum
ilis PO al T'res autem pradicla partes: portiones. prime regionis æris,
fecundum pra[entem [peculationem ponantur, 2 uarta media regio tresetiam ipfa
pofcidet partes fs cut ee prima. de quibus partibus, eg fi metbeorologici diz
fincte eg figilatim mention minime faciant: de regione tamen tota fimul c9 in
communi, deq; impreffionibus que ibidem fiunt fatis fuper, loquuntur..Quarum
imprefGiones aliquas in prima con[lituemus parte buius regionis, que nobis
quarta cfl. in ordine, € boc non immerito,vt ipfe teffa tur fenfus
AMeteorologicorum doclor «s director. Sunt era go inibi » Pars prima. go inibi
nubes; funt pluuia: Apparent fulywra, fulgoves,cor rufcationes ; Generantur
fnlmina, atq; ab eain terra vi de[cendunt ; 4bi tonitrua fiunt. Et ex eoloco in
terra evés torum de[cendumt turbines, iuxta c/driflot.[emtentiam fez cundo
AMeteore qc. Q uinta.In fecunda parte buius regionis media, que eo in ordine
quinta eft ez media,quo velis ordine.(. £) uoniam ab ignis fulgore € celi
lumine distat, Et item à reflexione radiorum folis ac [lellarum terram
percutientium «valde remota efL,unde tenebrofa exiflit): ponimus demones effe,
quos hanc partem cueleirciter, babitare exploratiftimum eft ut eft videre apud
A) T bom..4.6 A-Art. 4.€9* apud Jj. efug.[uper Gem. ad literam, Li dicitquid ær
caliginoz fus eft quafi carcer damonibus,v[que ad tempus iudicij. ^i de etiam
eumdem libr.8.de ciuit. cap. fecundo. Et libro de e/4gone Chrifliano ad
Deogratias psbyterit. "Demoneser «go banc regionem inbabitantes in [ccunda
€ media buim fecunda co medie regionis ponamus. Sexta in tertia parte regionis
pradicle,que [exta efl in erdine,reliquas impreffionese[fe dicamus, quas
metheorolo gici in hac cadem constituunt regione, quauis diftintle non - dicant
nec loquatur, nec tute affirmare poffint, eas ipfas im prefeiones hic fieri
tantum, nec fupra nec infra, quonia boc difficilimum eft affignare. Reliquas
ergo imprefGiones,quee hac in fexta parte vel prope ca inueniuntur, funt Halo,
qd Jatine corona dicitur, qua corona in talis acris regione etia flens,nofiris
oculis apparet taquam circulus circa folem soel SSTY 2 lunam Thefauti memorie
artificiofx - lanam vcl aliam flellam infrsnam. Hic notatojquid fas lorum
fpecies plures [ant,quadam fubnigra: quedam alba: quedam virides eec. Hic etia
biatus; eo vvoragines, Hic diuerfi colores videntur,ob quos apparent a[lva. [ub
«umo nunc colore, nunc fub alio. f. ubofcuro «vel rubeo «vel allo vvel viridi.
Iris etiam hic appart. Item cviroa albe:lucide vvclnigre:aliquando virides:
etiam punicee, Hac circa foz lem cffe apparent, In fuper
*Paraylij.i.[Emilitudines «vel - effigies folis. Septima. Sequitur nunc de
partibus tertia regionis, que ficut procedentes fe, im tres fecatur portiones ;
Prima er&o pars buius vltima qj [upreme regionis ( qua in ordine feptima
erit) illa e(l, in qua fecund' M etheorologicos ec. apparent [Hipule ardentes ;
domus incen[ce, candele flam ma rutilantes, 1gnis perpendicularis,
lanceaardens, Et fcintille tanquam qua a fornace egrediantur. Oclaua. JAMedia
buius fuprema regionis pars,que oclas ua eft inordine illæfl, inqua videntur
capra [altantes, "Draco tortuofus, volantia $ydeva .. Hic esiam fecundum
c^ loer.mag, a. lib. trac primo,cap.tertio Meteor.ez)c.G ez neraturros: edt
fecandum Commentatorem fit infra. Nona. Suprema pars buius fupreme regionis,
qua nona eft inordine, ignis [Dherz contigua eft, Et inifla apparent
Comct&barbat e Crinite : Caudate diuer[orum colorg: (olumna piramidales:
Candeal accen[: Columne arden t6 : Et titio, qui arabice dicitur Afub : Hac de
Æris partibus. ja 60s dus war Suprá Parsprima. "E. 19 ur Supra ederet
Regio eff ignis, quam in tres f[ecernimus portiones. In bac ergo regione
notato, quid [eeundwum profpettiua c tutborem lib. vltimo,propofitione
vltima,cum fuo (Lommentatore recipitur galaxia, qua fecundi vutrosd, «via
latfea efl lucidarum eo albarum concurfu nubium fà la. 9 ui quidem author duas
a[ferit Galaxias, ficut in[icientibus nocle celo fereno patere pote[E 5 Quarum
vna, («vt ipfe ait ) intercifa e$t, e fuperior : Altera continua eov inferior.
- SNosergo noftro negocio attendentes, eo regionem pras "diclam
diuidentes, dicimus, quid A . Prima eg inferior pars ignis illæfl, qua ipft
contigua eft co ex qua ignis defcendit, a[cenfos vapores incenden:. 2. Secunda
pars, qua co mediæ[t, in ipfa Galaxiam recipi nunc concedimus. T'ertia,qua orbi
lune contigua efl mobilis valde pre diclis purior rarior [ubiilior, in qua
Galaxiam alteram.i. interci[am recipi dicimus, [eceundum c/Authorem
profpettiue,non ilum bac in. ve fequentes (nam in o&laua [hera fccundum
Albertum mag. case[fe ponimus) fed noflro atten dentes negocio : Ignis enim
partes talibus infignite impre[3 Jionibus occurrent celerius, memorandarum,
quamverum magis receptibiles erunt. Alio autem modo tum breuiori tum faciliori
ac memo: rabiliori, æris partes aff ignamus. ' Primam ergo æris partem dicimus
eam, qua re[iraz mus, quaue aues paruule peruolant qg)c. vt fupra. Secundam:
Thesauri memoriz ártificiofe Secundam: Ubi aues magna pertranfeunt, de quibus
fuperius. Tertiam immediate [ub nubibus conflituimus, [ub quiz bu: fluit aqua,
que in grandinem aliquando congelatur in grandenulam eo niuem Ubi pruina gre. Q uartam "vbi nubes [un: fulgores: fulgura € cetera
alia,de quibus [upradiximus. Quinta
fit, bi demones manent. Sexta, vobi impreffiones ignee vt plurimum apparent.
Jgnis partes eo modo, quo [upradiximus,diftinguantur. Predicforum elementorum
f(céliones fub figura ferm circus lari difpofitas hic infra reperies. E D
CONTINVAAPPARETIY J $ x- SCEND ad AS fce E coils: e AO eec DRACO CADENTIA svpE
PA ENTESACANDEE Acc CR EUR à SERES NA AN : SV. j Y AND. «S 0L [aS ANSA «92 CE.
VESPES "AUS e r .» x MS BNSENT-INOS EOULEY e US 74 ESI VREIMINO, OE SN bg
NATA ON Je NE FU d QUO CUERS a NON v5 APA E AMA BEES ANENENCN VS ADÆ LANG El :
ESO Bil ARAS dislal WA an er$ m (Ee., ; Y 4 ; : ^i n cei T EM æp t y pP, [Mean "C5?
tá CTEOU YE OXFÆN IT 84 Es At us » m q^ TET hi, ; æl OY ed Á& Mt i ET Ther
PU, [4 zd f. ( d » ag 56D i e nra 1 Lf P. D d / m » onnaitivero i í F9 4 - E 2
" zr x Ey e IN R à wisi U 2t. MESE icis
EN , ive, 1 ji - ài * ur v jiu a. y 1 i * 85 1 :] ; vá udo e. y he (d 321451. V
^9 n airo": 1 1 i UE viri Passi r ; xis f a (M Ls AL "De 4C, DIACUS E
Eu WU : d m CLHBIRSICENIETURU TUE NOCLOHDIN UNIS cai ELA aiino m ARESGUR RSS
ONUR ri D RERD ER de - LP HN RPM 4 NICOLAI ALEXII x E: JA e M S. At. AN be
ORDINIS:PRÆD, CO MMISS, »:Snquifitionis, "Catmina.. ek Rai yr DE, EBEMENE
OTOERRR e a ET ei fas ] Se fuper Tellus pe TN b « aue dirempta, ^ Partibus. £t
t d et eit, pur té,Paxá, i. cAlicra] parar minus JUcnas tenth, p M meatus; RÀ P
nde Minerales A qnadi lira n mit tit aquas. " Y» ! Tertia producit n nobis
g qenus o omne : Mtetalli, Latages cese. turum, ! E agentium. : martiaé, arma
perit. ONE 9r eART cA, Domum prabet Buffonibus, atá, ceraftis, AMuribus d
alpis; UN at iflalatent.. "m In fumma «vero facie, 8 ofa a, Lilia. herba.
M Vexà Medea Planie ora iid, e arua uirtnt. x Bit T, L ^ ^ Hqua Thefauri
memorix artificiofze Aqua. D Elluri
[uccedit À qua, et quatuor quod partibus ambi, Et circundat eam limite cintla
(uo. Prima profunda, paritá, fole trabente
«vapores. Vnde fluunt nubes, lympha, procella,miues. . Altera.
fert pi[ces.eov mon[tra [ub E quore multa, Hic Balena natat, cetus, tz orca,
Boues. $N'on ita Pars grandes, Pelagi dat tertia,
ifces, Hic Anguilla, Lupus, T incha, Locufla, Lepus. Q UARTA velit claffes,tumidas quoq; fugit 3 vndas. depius
in preces, "Naufraga puppis abit. Æreo DR D Ebhinc cer f[uccedit à que,
Repionea trina, In totidem fed pars, Queq, re[ecla manet. Jnde rouem [urgunt,
Qua viuimus,infima pars eft, Qua F uci '?* Mu[ca,quaue agitantur Apes. Portio
Pbanices Aquilas, Miluosq fecunda, Prouebit, bic etiam per iuga tranfit olor,
T'ertia progenerat Rores, tenuesá, pruinas Frigore concretas, qua*vaga terra
madet e Quarta gerit nubes pluuias largitur e imbres Fulninat,eo fufa grandine
vo aflat &gros. AMurmurat bic celum fonitu,tonitrud, remugit, €t
"Notus to» Boreas bella cruenta cient. Efl data demonibus Pars quinta,
cubi pralia mifcent, ANoffrad, Pars prima; 2 eNoftraá, follicitant pectora
mille mods. d'exta nitet varijs formis, bic gignitur balo, Iris, hiatus
adeft,rvirga,rvorago,color. d'eptimapars [lHipulas, candelas edit eo» baflas,
Ignem pendentem, flammea tela, Domos. Saltante: gignit capreas octaua,
Dracones, Labentes fTellas cernere epe licet. *N'ona faces affert torres,
rutilasd, cometas. Pyramis co flammis feta columna nitet. Ignis : Era flat
fupra vulcanus,concaua lune T'angens, gp) com[l at partibus ille tribus, €t
furfum raptos accendir prima vapores c/Altera laclentem, T ertiad, ipa viam. Cap. 4. delocis communibus ampliffimis coeleftibus, et
eorum diffinitione et numero. Oca communia ampliféima celeflia, funt ils Jaque
[upra predicla omnia fita [unt: vns decim.f-celorum [here. In primisá feptem
planctars celi: videlicet celum lune, quod eft primum cteli ab. inferioribus
incipiendo: Celum Merz eurij, quod eft fecundum. Tertium celum cfl
"veneris: Q uartum e(l Solis, co efl medium inter fepté planetarum celos:
T hefauri memoriz artificiofze celos: Q uintwes Martis: Sextum Iouis: Septimum
Saturz nici: Oclaua feheraque fixas continet flellgs: SNonum celum: Primum
wobile;Celum empyreum. Q uo ad partitionems, (Jelorur feptem planetarum par tes
non afrignamusi quoniam frmillima [unit (quod memorie officit). et uodhbet ergo
celum pro vro loco erit :pro altero planeta eiu[dé accipi poterit : pro tertio
loco imago rei illius (a quo planeta 'boc vel illud nomen accepit) [upra ipfum
di fpofíta,deferaiet. Velcerte pro tertio loco,
motorispradicliceliimaginas ta figura in[eruire poterit. Verum, *vt eorundem
remini[camur facilius, vnum quoda, [éptemplanetarum celum, ex illorum metalli
maz teria con[Lare fngamus, [upra quam vel quod boc planeta «velillud dominium
babet eo: virtutem influit 'Tafis enim diuerfitas noftra conducit memorie,ne in
id pluries incidaz mus,fi fimiles fi biinuicem illos e(fe crederezmus. $unt
autem feptem JMetallorum genera principalia, feptem planetis ee planetarum
calis corrcfpondentia tanquam effecius can fis: Quequidem metalla (quibus
planete fauent e incres menta pr&ftant,eóuiuoce corum virtutem
párticipant,ac «vim corum [ufcipiunt. Celum lune in argétum [olidum influit.
Colum Mercurij in argentum "viuum. Ceelum vveneri in Æs. (elum Solis
virtute operatur in Aurum, (clum var tis imprimit in ferro. ('elum Iouis fauet
flanno.Celum $a turni dominatur plumbi metallo. vi da g., uods Quodlibet igitur
celum imaginenur illius conflare me tallo,cui vim imprimit. C lum ergo lune crit.
ex argento folido: Mercurij ex argento viuo: 'eneris ex ære: $ olis «tu reum:
Marti ferreum: louis flanneum: Saturni plumber. "Unumquodá, autem corum
conum tibi tantum locum daz Lit. Et quoniam cuilibet predictorum celorum
affixum eft Planeta "vnii, quodlibet corum planctarum pro altero erit
loco. Iterum fupra quodlibet planeta «vel alatere imagis pem runam ponimus tali
planete talis Celi conueniens, vt fupra pralibauimus : Planeta luna,
pulcherrime mulieris imago refideat, qua luna pulchritudine tibi "Dianam
dewotet,quam [upra lune partem latere [eius [edentcm,eo» argenteis cveflibus
rutilantem finges,quomiamargéteum cfl celum, cui illa ?nfidet: "Planete
Mercurij infideat ipfe Mercurius alatis pedibus [labit,cur[orisá, figuram.
ve[tiz bui coveffigie prafeferet;cuius quidem we[les quoad fub[/ tiam eg
colorem lucide fint argento "viuo fimiles. Super Planetam voeneris,cveuus
ipa erecla apparcet erine [ubtili [Farfo, ef oie pulcherrima;cultu muliebri mii
o ornata modo, «ve[libus talibus circumamitia, qualibus nimpha circumamiciuntur.
Supra S olem «'eleius cælum, *Pbhalbus æl e4pollo curri igneoad currédum
difpofito, ap pareat, ot apud poetas inuenies. /A latere planeta Martis, Mays
armati ardenti infi deàt equo. Iuxta planetam 1oz nis, fedes eburnea poftta
fit; fupra qua Iouem Deorum ma aimum ("vt falfo erat apad Gentiles)
locato, vel fupra pra dictam federn Iouis imhaginern flanneam [latuas.9) ui Tup
py. pier "Thefauri memorix attificiofz piter planetam fuum pedibus tangat,
ipfo, pro [cabello «vtatur.Saturniplanete, ftatua Saturni plumbea, fcné calz
uum canum eo tardum prefeferens refi dcat. Celum otlauum diuerfis coloribus
rutilanté confinges, quandoquidem ipfum celum eg ineo contenta [ydera va rís co
penz infinitis rebus corporeis(que diuer[orum colori exilunt) in cas influendo
corre]pondeant : Philofophorum enimnon nulli dixere nil pene efe in terris,
quod inochaua fphera maxime ficllam fiti dominantem c7 influentem non babeat.
Olaus aute. [here partes multa [unt ; Q uoniz quod E liber fignorum duodecim
poteft [altem provo loco feruire. Signa autem pradicla, [unt ifla. c/dries,
T'aurus y Gemini, (acer, Leo, irgo, Libra, Scorpius, Sagittarius, Capricor
nus,crdquarius, Pifces.Q uelibet etiam reliquarum 4$. fgnrarum ceeleftium, qua
omnes inoclaua [hera fixe perz manent. Et
quil ibet aliarum [lellarum Globus et qualibet infignis flella,pro tot locis
haberi poffunt. Siquis ergo erranz tium [')derà aliarumq, ft ellarum notitia
baberet, ac earune dem cogno[ceret difinétionem et differentiam,multos fiti
acquireret locos. eMetrodorus namá, fe in duodecim Signis, per que fol
incat;tricenos eg» [exagenos inueni[Je iactauit. Supra Celum hoc Angelum cius
motorem imaginalez ri effe, flola indutum aurca, [tells qua pluribus diflincia
micantibus, Q ui tibi pro altero loco poterit effe. eNone [pher&, noni
fcilicet (/eli partes non ponimus, ob gimiam Parsprinma. 057 13 pimiamintra fc
inuicem [imilitudint. fit tibi evgo tale Cæ ]um pro uno duntaxat loco. uod
quidem C alum quod aqueum dicitur, quaft ets darum fimilitudimes babens finges.S
upra boc ( elu: quod aqucum cflyimaginemur c^fngelum efe cvefle cerulea ira
cumami£lum,vcl aqueum colorem babent. Et. quemads modum cum 'vndi aqua
pinguntur, ita ft illa veflis,ndis per totum depicla « &) wid, c^fngelus
motu eius (ali, qd mouct, moueatur [it ergo ibi quaft qui in [umimitate currus
triumphalis pofiuus eft. Ertalis cdngelus "n tibi pn alio loco. Decime
itidem partes non damus.camdem ob. caufam fphera ifta primum mobile dicitur,
moueturá motu diurno. qui motis motus raptus dicitur,refpectu inferiorum orbium
ab ipfo motorum,cotitra cuiu[libet orbis particularem matuz valemá, motum. €
ue [bhera cerulei ('eleftisé, coloris fir, "velcerte imaginetur ex
chryflallo conflaretur, qua pro "Uno loco baberi potest. TS DÀ Decimo buic
celo infideat c/4ngelus motor eiu[dé', qu£ maiorem exiflimabimus duobus
[upraditlis, € vve[libus difcoloratis indutum, uel chryflalli [bendorem
pra[efeventibus.er) ft tibi pro altero loco a Célo ciu dem. RUNG "Undecime
autem [phare partes.i.C eli empyreimon po nimus; propter carundem inter [e
inuicem fr militudincm. fit engo tibi pro vno loco tantum. e S uoniam
c&le[libus iflis corporibus [apemumera diuerfa eccafione qj) tempore bac in
arte «ti cogimur, non tantum I"? Thefauri memorix artificiofze pr loci:,
fed eo pro multiplicibus memorandorum- figuris (rut infra videbis) idcirco de
eismulta [cire admodum uti le erit: quandoquidem qui circæa diucr[a nouerit,
pro diz werfis ea ipfa fibi in[eruire experietur. 1d enim cui multa atq,
diuer[a ine[e vel conuenire nouerimus: boc dubio pros S Hai diuer(a à
nobisinuenta,intelle£la eo confide rata:diuer(a (prout voluerimus gg) figno
notauerimus) vez prafentabir,atá, ita figuras nobis quidem perautiles pro mes
miorandis multiplicabit.'De bis infra. Hac autem funt, qua in bis corporibus
cele[Tibus principaliora,in[igniora, notiora eo noflra arti magis conducens tia
inueniuntur, e9* de eifdem dicuntur SNomina: Motus : Colores:
Magnitudines:charatferes, quibus Planete atque duodecim Caleflis Lodiaici fi na
motantur:z-Prafidentia; Fauor in fabcaleftia caterad, fimilia. YXESCUEA De
nominibus coelorum atque planetatum, V Ltræaq upra cripfimus celorum atd,
*Planetavis, V. vulgatanomina, Mercurius Stelbon dicitur: Ienus, Hhe[perus:
Lucifer, wve[per:quamauis de veneris flelle atá planeta nomine diuev(a diuerfi
[entiant e? affwrment:qu& noftro negocio baud officiunt - Mars P byrioma eo
Pyrois. Tappiter Phatonta. Saturnus P baton «vel. Pbanum. De multiplicibus.
quadraginta. ev o&lo figuris firmamenti infra [ecundaparte capit. quinto,
fub alphabeti ordine ad lungurn fceipfrmus "De oir , «ccnconm 24. ^7
"Deeelorum motibus. 47v clum Empyven baud mouetur pct infra ex S.T bo. C
uirium Primum mobile, quod abaliquibus aqueum €) chryflallinum dicitur; viginti
quatuor horarurn [Dacio fuum pficit motum. Percurrit auté [upra mundi polos ab
Oriente in Occidentem declinan:yac [ecu inferiores orbes vvniuer[os
circulariter trahit... MS *Nrona [hbaraé comuerfo ab Occidente in Orientem ab A
ugelo mota, gradum:vix vnum in centum amnis percurs rit,qua omneseo ip[a subi
inferiores celos [uo rapit tHotti. - Qólaua:atque etiam inferiores onmes €
fingula ab Oc «eidente in Orientem mouentur.. Flac atitem obfaua [pbara, qua co
firmamentum dicitur, trepidat e7 trepidando iux ta cAllphagrani € cdlbuma[far.
affertionem centum. az norum [bacio ac tempore gradum unum et ipfa folummoz «do
cornplet y «t4, ita in tributatinorum. millibus unum f gnum percurrit: 'umá,
duodecim fint figuasquorum quod'libet eviginta continet gradus, ex gradus
quilibet fexagins tà minuta patere omnibus pote[l quid in triginta [ex milli
bus annis, motum [aum complere po[Jet. Hic autem eft mas gnus ille annus, de
quo multa qe «vana (ne[cientes eo» [lul tif apictes eo naniloqui P hilofophi:)
dixerunt,e infipide a[[cruerunt:2Ne te moueat leclor, quüd notiætiam viia oclaua
quidem maior longioris, eircunferentia(iuxta proa batosautbores incétium
Beluact[em Alexadrum Pics colomincum aliosá complures ) moueri dicatur (fi
tamen oes Deus à T. ns. ud "hefaunri memorisz artificiofx "Deus
opt.max.hoc fineret) quafi eodem temporis interuallo,quo mouetur ociana:Cum
ipfaotCfaua [phera cétum atis nis gradum perficiat «onum: nona «unum. eos ipfa
syadum, fedvix compleat. SNam caleftiumorbium moles magnitu do atq;
circunferentia baud cst velocioris vel tardioris mo tus vadix € caua. Alioquin
Primum mobile omnes infez riores molis magnitudine ce longifima circuitus
quantitaec [aperans, morofiori,imo co» tardiffmo motu,C9* non fpa cio viginti
quatuor borarum moueri debuerat. ES Saturni calum triginta annis, [uum circulum
complet. Juppiter duodecim annis ad fui circuli punclum, à quo ince pit
moueri,reuertitur. Mars duobus annis.Sol trecentis fes xaginta quinque diebus
atque fex boris.evezus trecentis eo quadrraginta ocfo diebus... Mercurius
trecentis triginta nouem diebus Luna viginti feptem diebus, €» quaft. decem
boris. ! i «odit Omnes uere ifl feptem inferiores Orbes ab Occidente in
Orientem circulariter girant. Fforumetia celorum nullum fibiinferiores orbes
[uo girat motu : quamuis illis cibus fus periores fphera fcilicet oclaua nona
(9) decima omnes infez riores fecum moueat. in De coloribus feptem Plonetarum..
I "Une color blandus efl: Mercurij
radians: "veneris can et dens refulgens:Solis ardens ; Martis igneus :
Iouis clarut faturni candidus, E.x lfido. Mutant aut£' colores non infe fad
refpecluno[lri propter variam æris difpofitionem (4 qua Dars prima, 1j eo
qualitatem: ficutide Halo € flellis rubicundis eo ni gri, ceteris, fimilibus
docli "IMeteorologici affeuerant. De eorundem Planetarum magnitudine.
Olomnium celeflium luminum maximus, Terra mas b jor exiflit cetwn [2x aginta
fex uicibus. Saturnus nonafinta eg quinque vicibus. luppiter nonaginta c2
"vna. Mars fere duabus vicibus eam [ua excedit magnitudine. Venus Ü'erra
ipfa minor c[E, «2s in quantitate [ua vna efl triginta feptem T erra partium. L
una «vna feré eft trigina ta nouem T'errepartium eMercurij *P laneta omnium
minimum [ua im quantitate "Una fere efl trium millium. cens tum
quadraginta trium terre partium. Deduodecim coeleftium fignorum Zodiaci fupra
citatorum nominum interpretatione et eorundem fignificationibus, qua fumuntur à
varijs effe &ibus Solis, cum in ifto aut illo figno curfum peragens fuum
pertranfic. : Rietis [renum fic appellatum eft, quonia fol ad. inflar Arietis,
quod animal tota c^fe[late dextro in laterc cubat ; ita e fol. fub illo
tranfiens fígno dexteram cali partem percurrit. T'aurus celestis fic diclus efi
quia fol fub illo difcurrens, G eeu Thefauri memoriz art iciofe ceu tatrus,
corna in igneum calorem eigié,ac terram aras bile veddit.Gemini fic [unt «vocitati,eüqd.
[ub illis aradies fol diem geminat. [ub illis namq, ducbis amplius dicbus, quà
fab alijs moratur .('ancer frc diclus,co quid in ipfo,-vel melius dixerim,fub
ip[o fol curfum peragems veluti cancer retrocedit. ! i pu Leo fic appellatus.
*N am [ol fub eiu principio ardentes emittit radios fub fine quafi friget
quoáii. A uaufto contin git: Leo enimin anteriori parte calidus i pofleyiori
autem frigiduseft. : U'irgo propterea appellatus, quia foi fub boc piraf és ft
gno, "velut virgo, quafi Hferiliscst : nam eo tépore, fcilicet Septembri
nil fere gignit. Libra fic dicitur, quoniam fol librando equinoclium faz €it in
Oclobri. Scorpius ita evocatus, quia fub co fol pluribus in locis srandines
multas progignit:quod QNouembris menfe euenire folet. Sagittarius boc nomine
appellatus e[t, quia fol fagittas ideft fulminum i&fus excitare folet-9)
uod mez fc "Decembri quibu[dam in locis folet euenire. Capricornus boc
nomine dignas efl, quia fol tanquá Capra, alta petens a[cendit : definit -oero
in Pi[ces, quia finis pliaialis eft. ed anarius ita nominatur, quoniam fub eo
fol folutis muLibus imbres emittit. i Pifces,quia fub ipfis (ole percurrente,
tempus pluuiale fo let effe Hic potato,qu)d alij aliter ifla interpretatur nomi
na,vt infra dicemus. Horum fignorum prima fex foptenz trionalid: Pars prima. ig
16 erionalia.Catera non fant feptemtrietalia. Dequadam eorum prx fidentia.. Vi,
elementotriafigna refpondet igni cries: Leo:Sa e gittarius.T'erre, T'aurus: V
irgo Capricornus :DoeVftri Gemini: Libra:c Aquarius. 4que Cancer Scorpio: P
ifces. . Luna argento præft : £Mercurius argento rUiuo. lentus eri : Sol auro.
Mars ferro .. Iuppiter Slanno. Saturnus pluméo. Le numero ftellarum à nobis
cognitarum. ! Xceptis, planetis, qua erratica flele nuncupantur,milz E le c2» viginti
duarum diuer[ magnitudimis flellarum tam "veteres quam noui recentesq, A
ftrologi cognitionem habuere. His autem figurauerunt eo [ua formauerunt ima
ginatione, quadraginta e oclo figuras cele[les in oclaua fp hera: tN'on tamen
bac rationeyvt putarunt quidam, quia earum in fremamento frtuatio e difbofitio
predicias ima gines eff ngerent eo fugurarent cum earum fituatio eg: di
fpofttioetiamres alias figurare videatur : ficut apud Afro "logie gnaros
exploratifimum e[t:[ed wvelnec quia carum fu pra fubealeflia profidentiaatq,
dominium [imilitudinem quandam peculiarm babeat. prediclis cum animalibus : tum
quia nec omnes if! e caleftes figura animalium nomine vvocitentur:tum quoniam
nec longa ab A firologis obferuatione : cautum fit arum, qu& animalium
nomine appellaz t funt, dominium pr«dicis animalibus corref/ponderve non GG.
ergo T hefauri memoriz artificiofe ergo predictis rationibus vvelpotius
imaginationibus A fl ro logi permotitalibus eftes figura animalium nomine
vvocitentur:tum quoniam nec longa ab A firologis obferuatione : cautum fit
arum, qu& animalium nomine appellaz t funt, dominium pr«dicis animalibus
corref/ponderve non GG. ergo T hefauri memoriz artificiofe ergo predictis
rationibus vvelpotius imaginationibus A fl ro logi permotitalibuseas nominil vs
uuncupauerc: [ed ideo t4 tum, "vt aliquos ilaffres bomines nominibus iflis
[empiters nis flellis aftignatis qz) commédatis, immortales(-ot ipfi pu garant)
redderent: e» corum ab ei[dem egregie factorum memoriam fere fempitermam
facerent, e» eam [eculis fua peruenientibus relinquerent. Ef c efl verior de
celeflium figurarum nominibus addutia fententia, non tantum cAlexandro
*Piccolomineo, bac in re diligentiféimo fcrutatori:cverum et alijs compluribus
admodum arridet,e placet. "De diuer[a magnitudine flellarum pradiclarum
mille uiginti duarum in firmamento fixarum. In fex ordines iuxta fex diuer[os
quantitatis gradus in predictis [lellis ob(eruatos:eas omnes, quas
ob[eruaueritt, €? quarum cognitione babuerunt, diuiferunt. cAflvologi, maxime
cAlbuma/[ar caterid, : Reliquarum autem in firz snaméto [lellarij minorum
pdiclis métioné A fTrologi non fe ccrant, tum quia difficile admodum erat ey*
laboriofam, flellas alias minoris quantitatis ob[eruare: tum quia carum
influxum parum in bac inferiora agere iudicauere : quauis pallatenus fit
a[ferendum [uperfluuma quid, uel diminutum aliquid in "Dei operibus (nift
natura defecluyut in inferioz ribus islis corporibus pala eft videre ) euenire
po[Je. telle ev £o fuprema quantitatis, eo prime magnitudinis, funt ille,
qu& l'erram continent cvicibus u$. Secunda
quantitatis flelle vicibus 86. T ertit Patéprinidsii.cixo 5175 der Tertie
quantitatis «vicibus. 71. Q uarte magnitudinis vicibus. go. 9 uinta
magnitudinis «vicibus.46. Sexi& eg vltima vicibus 10.terram continent. De
caracteribus feptem Planetarü et duodecim fignorum infra fuo loco dum de
figuris loquimur in fecundo tra&atu capit. nono,füb eiufdem fine capituli
ponuntur atque fignantur. H Orum ergo calefli corporum ( quibus pro amplifeimis
A. 3 focis evtimur) cognitio ee fuper eifdem «varia ee dis uer[a meditatio ee
confideratio memorie artificio[z, fatis fuperá, conducere poteftquamobrem
breuiter praditia de eis perflvinximus. Iflorum autem. amplifsimorum eg
caleflium locorum, quamdam figuram ponere curauimusque et fi non omnia nobis
[cripta repre[entet: principaliora tamen o[lendet, ac itæ, qua [uperius
diximus, leGlores intelligent facilius, co eorum remini[centur celerius, Figura
coeleftium omnium fpherarum. R- p. M NICOLAI ALEXII
PERVYSINA ORDINIS .P.RÆD. COMMISS. S. Inquifitionis Carmina.baden COELIS5.
Luna.. SPHÆRÆ COELESTES. XE Roximus iic mox" Luna argenteus M orbis. ^ 2,4
(m Argento f Je celitus illa fauet. EA Mercurij Addio i Qui tegmiM ne miuum m
ROS ez prafidet In enio, M Venus veflita nitet quia »^af T» &rí, Illius é
caflo fodere [irat amor. e/dureus eft autem Pbabuinand, 4 incubat e Auro,
Curribus auratis, aurea feeptra tenens. Ferreus eb Mauors, ibi cui cura Metalli
eft, cBilem T hefauti memoriz artificiofx Jilem faccendens,ore manud, minax.
Srannca flella louis,cui f anni credita cura cAtá, ^ nimis no[tris effe benigna
[olet.' "P lymbeus es demum $ A TV REN'U S,trilis Co» aber 4AMorofusá,
fenex tergora curua gerens. Octaua fphzra. Pberacfl innumeris oClaua coloribus
vt que Innumeris A ftris hec redimita micet, Hic Aquila, bic C ignus manet ^
f'ianacta Bootes, Delphinus,C biron, Cimba, 7M edu[a.chelis. Angelus hanc
propria Spheram virtute reuoluit, Lodiaciq, amplus circulus ambit cam. Li bi
funt c Arics, Taurus, Gemini, (acer, Leo,V'irgo, - Libra Nepa, ^ reitenens, T
ifcis to» curna, Caper. Eoc trepidare folet,
dum paruo "voluitur orbe. E t [éptem annorum millibus explet eum. LH LANC
G lobus efl [Nonus circum, cui eNomé. aquarum "Ponitur, curfu tardior effe
(olet. AMillibus ^ nnorum tricenis,atá, nouenis l'urriculum peragit fi Deus boc
fineret. Sphara fubit decima,bac motu exagitata volucri, Secum retror[um,fydera
cuncta rapit. Alger hanc "vertens numquam la[Jatur, €7 hoc eft Adobile,
quod primum iam [cbola docta vocat. At Globus Empyreus cuncris [opereminet :
«des lfta Beatorum eft, dalcis,amena Domus, O felix, Pars prima, 19 Ofelix,o
faufta "Domus/Domus-vndi plena Delitifs,opibus, gaudia plena ferens. fec
(ammi celebranda modisyvrb; optima abun dans (nibus, bac [ummis pollet vbique
bon is. Fertilis in msdio € vernans attollitur Aybor U'iuificans omnes,cfurea
poma ger ens. Fons liquidis emanat aquis: binc flumen inundat, 9 uod vitreis
riuis Atria latarigat. Fons de monte venit,media 9 wi furgit in P'vbe, Q uet tu
bic fub Regis fede manere "vides. Arboris in [ummo magnus Sol-vertice
feet, Cui triplex facies, lumine cuncla fouens. Jtant circum Seraphim,
precincti vefte rubenti, (um [enis alis, Carmina leta canunt. M REX fedet in
folio CHR IST'U $,cui fubditur orbis, Cuius ad Imperium nutat "uterá,
Polu. Zfunc circum Cherubinus ouat, (acer ordo colore (elefli prope quos flat
pia 'U'irgo parens. Hec Regina,caput Liffenis [Mendicat afhris, Sceptra
manu-vibrat, f. oled amiécía nitet. Ecce thronoscernis flabiles, cernisa
fequentes, Hos quibus Imperium, feu Dominatus adeft. "Virtutes [abeunt
edant qua mira,mouentá, Calorum celeri corpora vasta manu. Inde Poteflatum
gradus emicat.be quibus omnes Subduntur lemures, "verbera, acta pauent.
Principibus datur ordo alius. Q uibus addita cura efl, A. Prbibus Thefauri
memotix artificiofze Vibibusrotpvefint,nofl vag, Regna regant. AMagnarum e[l
eerum interpres A rchangelusata; olesrthana in Mundo nunciat alta Dei; 0
Anzelicus c borus extremus, cuflodia mofira, 07 Et fuus à-vitie limine cuid,
datur. (rne beatorum [edes miroordine.*P atres, Abs Co forti milite
caftra Dei. Partbeazos, caflidy thori connubia, faclo,. €t qui fe
abdcntes;terga dedere malo. En 3aprisla foris,comes cft buic Angelus, vrlcm Cui
calaini certo limite, dextra meat. ; Parte alia Exechicl, filo metitur candem,
Ad valias oenint agmina magna-virum, AMiificis exculta capat, titulisá coronis,
He: qj 3b Anzelicis [unt comitata choris. is dfe A as de locis ampliffimis
fupercoelcitibus, difpofitioneque co- rum ac partitione. CI Uprà. celum
empyreum multa loca babez masque fuperceleflia nominamus.Hec au ten loca [unt
imaginat« [ituationes eg diz Parsprima, ze ons gp) Arbor vite: Muri Porte
Plates Co'c.que omnia quaft celo pradicto affixa, Co in eo immobilia erunt
exifíi manda,ne noflra in recen[endo vacillet memoria. Ad intelligédum autem
loca pradicia, imaginare,quüd in medio immen[z plate« celi empyrei murus quidam
ft rotundus, ac circularis figure ad modum rotunda mola az pidibus pulcherrimis
preciofis fulgétibusg, intextus,aureoz que conglutinatus cemento; cuius diameter
vigintiquinque brachiorum frt in latitudine:ex uero cubitis à praditia pla tca
in altumextendatur, ej confurgat : ita vt "vniuer[ predicte platee, ac
inea habitantibus promineat, ac fus pev eos cleuetur. Medium autem pradicli
circuitus, non vacuum, fed plenum, e lapide pario. fardonico ceterisque flatum
exiflimetur. : - dupra bunc locum fic difbofitum co» eleuatum ceu fupra montem
T hbronus C HRASTJ con[lituatur, ct abomni bus faciliter contempletur. Retro 7]
bronum Arbor vite maxima pulcherrimaue in altum [upra 7 bronii CRISTI
"Utgintiquinque brachijs eleuetur, vvirideso fresdos fd, ramos pomis
innumerabilibus oneratos proteudat. ^ d radices arboris 1 parte oppofita CHRIST
4 7 brono fons vite limpidifimus; undis argenteis rutilans, con[urgat ct ebulliat:
T hronum C HR AS T JHcircumiens onnesq pas radifi portiones ("vt infra per
figmam di]]unemus) quef. per canales co» aquedutius, dicoopertos tarnen,
tranfeat.[otnéosá, letificet. £Q uoniam apud te efl fons vite figuraliter Zu
dicit 'Thefauri memoriz artificiofx dicit fcriptura. Et alibi de effeélu
[anclarum aquarum fcri bitur.F luminis impetus letificat ciuiatem Dei. Et
orrente «voluptatis tue potabis £05. e^4t fupra arborem T rinitatis $
anclifsima folium col. loca Solis lucentifSimi fpeciem baben:. Q ui Sol magne
acroti d« exiflat figura (ficut [phare atque tres pulcherrima reuerédaq, facies
fic in pdiclo igneo globo ac [plendidiffimo .$ ole, e in qualibet eius parte
appa reant:quid à cunclis [anis omni ex parte paradifi Solem diclum cernentibus
con[bici queat. 9 uamquam enim figu rabilis in fe fit "Deus ac T
rinitas:tamen vt facilius di[caz mus, banc illi figuram effingimus.(rca
autempradicum Solem multitudint Seraphim difponas,que quidem quaft [ertum circa
ipfum faciant,coz ronamque conficiant : ita tamen, quod mec Seraphin non totum
ambiant Solem, ne illum nobit occultent :'Sed [n pra Solem, ac [ub codem, «o»
ab "vtroque duntaxat latere dextro [cilicet gg fimiflro: appareant ficut
in [uppofita figu ra patebit. i De boc folio E[aias fexto cap.vidi dominum
fedenz tem fuper folium excelfum co eleuatum,e7 plena erat do mus à maie[late
eius : e&* qua fub ipfo erant replebant tem plum: Seraphin labant fuper
illud; [ex ala «vni, et fex ale alteri:duabus velabant faciem eius: e duabus
-velabant pedem cius:eo duabus volabat.Et clamabant alter ad alz terum,eo
dicebant. San&lus. Sanclus. Sanéius. "Dominus Deus exercituum, plea
eft omnia terra gloria eius Cg c.Et » AU Pars prima. il s Regni capitulo
Adicheas propb.-vidi dominum [edens tem [uper folium [uum,eg omnem exercitum
celi afciftenz tem ci,à dextris gj à finisris. (berubin autem CHRIST 1H
bumanati ambiant tbros num à dexaris fcilicet et finifiris eius, eo» fuper
ipfiuscaput fertum aliud,oblongum tamen circum ipfum conficiant.vt infra in
figura patcbir. De throno autem CHRIST I multa imaginari po[fuz mus eo
debemus,rot rnagis fenum moueat, eo: memoriam excitet. Fingamus igitur
tbronummaterialem in "Paradifo, vbirefidcat Chriftus ad instar T broni
Salomonis, de quo fancta [irptura 3. Reg. x. fecit rex Salomon T hronum de
ebore grandem, e "vesliuit eum auro fuluo nimis, qui babebat [2x gradus,eo
[ummitas throni rotunda erat in pars tc pofleriori: Et due manus hinc,atq, inde
tenétes fedile, et duo Leones labant iuxta manus fingulas : «9 duodecim
leunculi flantes fuper fex gradus, binc atq; inde. Non cfl factum tale opus in vvniuer[ts regnis eec. 2.
.Par.9.c Addit. fecit etiam [cabellum aureum. Varia autem eo pulcherris ma
[chemata in biblis facris eg) figuratis inuenies. Hic animaduertito, quód ebur
primo: Aurum: Rotunditas: Due Manus bincees inde: Duo principales Lcones: Duo
ordines leunculorum: fcx gradus: [cabellum aureum, eum [int throni
partes(quando fuerit opus)tot nobis loca da re poterunt. In ip[othbrono CHRIST
VS fpeciofus pfilijs bominum refideat,, cuins facies Solis fuper ey [plendorem:
cuius utes niuis candoré excedant. Et in f amore fcriptum babeat, Rex regum c9
dominus dominatium. In manu vei gale f[ceptrum gemmis corru[cans:e9 in capite
coronam auz ream preciofis in[culptam lapidibus babeat. Sub thronoplanum
quoddam fit, à platea eleuatum, quaft mola quedam,[iratum lapidibus preciofts,
«vt dixis emus, «o in bac montis planitie ante prediclum thronum 0H5
"Viutts emanet. Defcenfo autem bac quaft monte, ad eius radices in anz. te
Chrifli eo fub pedibus eius Beate 7Marie [em per vvirz ginis "Dei Matris
Sancti[ sime [edes con[picua fit ipft monz ti contigua ba«ens eg appodiata. At
circa ipfum montcm binc cox inde à latere dextro eo: frnifivo, irginis M arie
fedes multas, e& bas quidem infignes eo nobiles per circuiz tum pradicli
montis difponimus,culi throni fedentes ( Qui fpiritus fedes Dei dicuntur )
collocamus : 1ta temen, quid virginis fedes, qua in boc circuitu, qui montis
radices cir cuit,eo ante ( hrifli pedes fita esl, alijs excelftor pulchrior
infignior fit, cubi celorum regina, ornatu regio fulgens, coronam [lellarum 11
.in capite babens, Lumamq, pedibus comprimens, folis, vestita [plendore
ponatur. Æliatos autem [ex Angelorum ordines in reliquo buius plate diro nimus.
. S uamplateam,ceuro[am fingimus: quam fic diuif «m affignabimus, quafi fit
ro[a quedam im ocio diuifa folia.I1a. quod rof medium fit locus ille.
eleuatus,obi CER 1T I thronum exifl it, Co circa quem vvirgo.&) [piritus,
qui diz cuniur, Pars prima. 3L cutitur tbroni;difpofiti (unt. Odo aatem predicta
folia: per plateam. extendantur ad modum eorum, qua a voa fluunt foliorum.£)
urit prin cipium co coniunctio cum rofaà pedibus T bronorum inz eipiat. cPrimum
eo vltimum folium «vtrique partium renun Chrifli directe correfondeant .In
primo erit: innocentium martiram multitudo [anguine rübricata. In vltimo folio
quod dextro renum Chrisli corre[pondet: paruulorum cirz cunciforum eg)
baptizatorum vel fub lege natura per aliud à Deo ablutorum ab original ipeccato
cetus confiflat «2Mul torura autem iflorum pazuulorum capita vvix videri pote
runt, eg: ab imaginatione inuc[ligari t quia retro thronum fant. at aliquos
videre fat erit noftro negocio. Secundum folium dextro corref[bondeat humero
Chriz fli boc tamen modo, quid retro humerum cius aliquantuli extendatur, £o
«U[quea latere pradicti bumeri perucniat. In boc "Dominationes fint, qui
reliquis angelorum agmini bus downinatur : € uorum facilis erit memoria, quia
eas in loco digniori,e in Chrifli dextro conftituti, co eo in loco in quo
corporalium «virium noflrarum [edes a natura confts tuta eft. Uirtutes in
[equenti folio, quod Chriflicox« correfFonz lir ponantur:[upra quam regni (ui
virgam appodiat. Hoc €rgo verbam.[-virga, «vbi [int virtutes erit in
ditium:proz pier trorum, vverbor * [fimile principium. Pote[lates
in «quarto eruat folio, quod [ura ( hrifti dextre corre[Pondet: fura autem
quia. P figuram conficit: ideo ea; poteflates
[as tis ignari po[funt. "Principatus in gue quod finiflra correfpondet
ure: cuius fure figura alterum * P. dabit. quo fce gno [atis commotus eorum
recordaberis. c/Arcbangelos in [exto ponimus, quod iviflre cox« corre[pondet,
upra quem brachium finiflrum retortum ad modumarcus,c"Afrchangelos
demonstrabit. edngelos in feptimo folio, quod yumero fimiflro correa
f[pondet,locamus. Hac de fitu omnium Angelorum. verum, «0t memorie fenfus
vehementius excitetur,de ge[lis ornatu eft vestibus eorundem multa loquemur:
quibus illorum officia eo de eis qu&dam archana nobis aperientur. Dum dc
-veilibus dicemus, de geslu e ornatu eorunz dem multa fubnetlere volumus: De
vve[libus ergo [anctoz rum [pirituum principaliter et primo dicedo, dicimus,
quid vunu[auifque ordinum Angelorum veflibus illis bunc vel illum colorem
habentibus, eft induendus: qualem colorem lapis ille preciofus babet, qui talem
defignat ordinem: aut certe "ve[libus unuqui[que cooperiatur, gemmis
lapidibusQ, illis contextis, que cuid, ordini afsignantur.De his lapidibus
preciofis, uniuer[os Angelos fignantes, extat vaticinium É/ai.. 8. omnis
lapispreciofus operimentum tuum. Sardius Topatius co Lafbis. (bryfolitusonix eo
berillus. Saphirus carbunculus ee Smaragdus. € ui nouem lapides, nouem choros ^
ngelorum demon[lrant ideft 5 eraphin, Cherubin, T bronos, Dominationcs,/
irtutes, Pote[lates, Principatus, Archanz Pars P rima. 33 efrchangelos,
Ancelos. Primusergo ordo [pirituum beatorum, efl Sanclorum Seraphin: Primum
ergo preciofum lapidem eifdem affigna mus.i.Sardium T'opation Cherubinis, ac
[ic de ceteris.Ses vaphin igitur qua circa T rinitatis S acliftime folium funt,
accéfis vultibus, (ficut et pinguntur) propter feruoré chari tatis imaginentur,
alisq, rubentibus : (cuius coloris eft lapis fardius) vel certe fardis
contextis eg ornatis, aut depi£tis eonfingütur :ore itidem aperto,ac diuina
laude repleto, an us; Sancius Sancius proclamantia. Alarum autem numerus earum,
geflus: extenfro eo: ue latio:color:eo* clamor; Seraphinorum eorum declarant
offi ea eo dignitates. Be dena - Cherubin, qui T hromum ((hriffi, eo quo
fuptadiximus ordine, ab «vno latere Chrisli afcendendo [upra caput eius; eo ad
aliud latus de[cendendo ambiunt: duas alas babere; ficut eo piclores fingunt,
imaginentur. que ale virore auz ri pulcherrimo, ad vviriditatem tendente
re[blendeant:cvel iopatijsornatæ et intexta exifimentur:ac fub cuiusQ, C bez
yubin facie ac mento libellum apertum C7: minimis caratíe dibus infcriptum e[fe
confinge: qua eorum [ubtilis &2* acris denotetur [Gientia, aut certe
eorundem pennas fingulas in inferiori parte literis in[criptas effe exifiimato.
à T hroni qui fub throno Chrifli eg) ad ipfius montis radit ces in girum, [uper
[edes difbo[iti unt, ve[libusexiflimenz tur indati rübeiset albis lineis
diflin&lis: ac guttulis refpers [is fimilibus, [icut im diuevfi generis
Iafpidicus eft «videre. F. Ed Thefauri memoria attificiofz Vel veflibus isli
fpiritus imaginentur ex la[pidibus con textis indati. "Dominationes
fequuntur., qua in folio qucd dextrum ve[picit bumerum Chrifli locanimus:
veflibus chryfolitis in textis indate ponantur: vel f*lgentibus ardentibus,
[civil lis auroq. fimilibus: talisevenim coloris eft chryfolitus. Ef et coronas
aure. chry[oliris flgentesin capite babeant: et in manibus in/lrumenta d.uer(a,
que per[onent.v.g. iram: Spadicen: P [alterium.C ymbalum, T impanum : Chara: T
esludineum in'rumentum, quod «vocat l iuto. Cortilos: Epigeneum c7 illud. quod
FTarpe dicitur. Virtutes in equentifolio locata vestibus induantur oni cibus
intextis: cvel[ubcandidum colorem habentibus. talis eft enim onix. edtquia ifli
[piritus celi [pheras mouent: €a propter fub manu dextra vel [imiflva, vel
ambabus cuz iu/libet corum:orbes effe magnos piclos in charta aut certe pi las
qua[dam infignes ex. marmore vvelalabaflro «vel ferpentino vel porpbyrite,
celos reprafentanics ima ginaberis, Pote[lates in altero folio predicto
contiquo eve[l ita fimt indumitis berillis intextis,vel pallorem in auri
colorem de clinantem habentibus: T alis efl enim Berillus.G eft ibus iftà Jic
di ponantur, qud demones ab energumenis e ab arrez piitijs (quos inter ipfos
ponimus)expellere cvideantur, ficut fupra diximus. Ob poteslaté quam aduer[us
demones exz ercent fecundum D.Greg. pradicli [piriwus potestates nut £upntur,
i; "Principatus in fequenti folio, "vestes $ apphiris ornatas
babeant, Pars prima. 24. babeat,rvel ceruleo colore depictas. Ifli fDiritus in
manibus babeant regiones && regna cec. in charta depicía vvelin pe
trayvel marmore vel quauis materia [culpta:nam genti diuzr[arum regnorum
nationumq, rvariarum moderatores €) gubernatores exiflunt, vt facri
"Doclores affirmant. Archangeli in alio no[lre rofa folio, prediéfo
proximo, eo contiguo:cve[les carbunculis micantes babeant vel ignis f'lgorem
babentes, qualis eft carbunculus. £) ui(vt praliba umus ) "Ducibus,
Principibus E Regibus j Imperatoribus, Prælatis, E pif copis, ( ardinalibus
eecinter ipfos exiflenti bus,in auvibus loquantur:atq, ex eis aliqui:quo/dam ex
diz élis [uperioribus manducant: alij, viam digito "vel manu demo[lrent.
Inter iflos]biritus, Michælarmis coopertus appareat: G. abriel cum lilio:
Raphæl cum "unguenti alaba flro fingatur: Et ex predicto Choro Aliqui
buccinis ad ors pofitis confingantur. Archagelus enim «voce e»
tuba dei ca net eo mortuirefargent. Angeli in penultimo folio, quod Jinistro
humero Chrifli re[bondet vt fupra diximus, pofiti veflibus induantur ex
fmaragdis contextis -vel notulis diuer[orum colorum conz Jperfis, qualiseft
[maragdus : quorum diuerfitate colorum, quia diuerfis rerum [peciebus
con[eruandis praponuntur tt di. f hom.docet,admonemur.Yflorum Sanélorum
Spirituis aliqui fimplices priuatosq, viros manu ducant:alij alios am plexentur
: alij obices et [axa tollant e abijciant,ue forte. offendant bominesad lapidem
pedes fuos. Incvltimo folio, quod vetro renes (brifli eiat, fint,vot 3 I 4
diximus, Thefaurimemorrx artificiofx diximus, Sautli circuncifione uel [cro
fignati leptifmate, *velfubloge natura conflitati ab originali noxa, alio Dco
placatimodoyabluti, albisindwftjs circumamitii,firtisque, Albis ex floribus
lilijsd confeclis, vedimiti. Hi fimiles ^ nge lis fuereytum propter
inocentiam,tum ob corum virgin ilg munditiam: ea 0b cau[am prope angelos non
incongrue co[demiocamus. Inter hoc vltimum folium,quod ab «vno late
re.contiguum eft primo.fons [uperius ante Chrifli tbrenum, pofitus pes alueum
binc de[cendens trancat per difcoopertis aquaduclumyv[aue ad extremitatem
«vtriu[que folij- ea inde tanquam torrens cuel flumen circularviter extendatur.
ipaque extremitatibus foliorum moflre rof propinquus, ima unb contiguus
exiftimetur. Torrente enim vvoluptatis potas Lis. Sanclos [uos Deus .&2s, Q
uoniam apud te c[ fons uita; cdit propheta. wy E Finitisautem folijs
nostravofz. eo pradiclorum c/nge. lorum [an&lorumq, infantium vepletis
agminibus, eo* predi &o tórréte vel flumine reclufisco quaft munitisextra
torz rentem bunc, quem per canalem fluere finxcimus, [ex circus los fex
intermedijs noftra rofa folijs corre[bondentes imagiz naberis. In hovum
primo;qui refpondet fua fituatione folio fecun do,vbipo[uimus dominationes fint
p a[lent c 4postoli: In fecundo Patriarcha: In tertio* P ropheta:In quarto Marz
tires: In quinto Confe[[ores: In [exto I/irgines. "erum los: €u5,qui
contra primum eo vltimum folium, qu& retro thro. wu funt, inuenitur y
hebreorum illa roultitudine repletus Ma SIN exiflat, Parsprima. . 35 exiftat, de qua. fcriptum cfl, Et erat multitudo
corum. 144. millia [ignats ex omni tribufiliorum 1/ræl. Hac de fria Numc de
veflibusegveorum infiguibus, ut magis memoriam exeitent, dicemus... : zx Sancti
à pojtoli et Euangelifla: difcipulia. domini, ui in prinio circulo [unt, Eo
amicti ndo, quo eo pingsmury imaginentur, cum eorum inf nibus : Jdcirco.S.
Petruscum clauions aftet. Paulus
cum euaginato enfe, co» libro.e dns drcas cum cruce. Iacobus cum pilco,eo
peregrinantium bacu lo.Iohznnes cum calamo atramentario, libro, &?* aquila
fex: cus pedes fuos commorante.T homas, qui manum digitum,
protendatzBartholomeus cum gladio e corio proprio fuper bumerum finisirum
reiecto: «AM. attheus cum libro c9 4n gelovvelbomine: Simon TAaddeus
cumvretibus: Lucas cum libro eg) boue. : Marcus cum libro £o Leone. $int autem
animalia bec quepropé Euangeliftas difonimus, £uangeli&karumque omnium
veflimenta oculis vndiá, plena. co «unumquodá, corum [enas babeat alas. In
[ecundo ('irculo, «vbi funt * Patriarcha et Sancti Pa tres veteris teflamenti:
Abraam [it cum magno gladio. Ifaac cum fa[ ce lignorum e ariete.Iacob cum
[cala,quam vviderat,eo lapide fuper quo dormiuit,g9 baculo quo "Utez
batur.SN'oc cwm archa lignea. Iofeph cum corona [ceptrod : Moyfes cum lapideis
tabulis eg* cornuis fulgentibus cum virga pc.e bel cum baculoyeo* agno. Iob cum
cicatricibus filsétibus.lofuue loricatus cum enfe: Bhinees cum gladio uel.
mucron-eSan['on cum columnis:el'afimi maxilla, ucl val : uis:et 'Thefíauri
memorixz artificio(c uis:et cum Leone mortuo. fNaboth cum lapidibus. Gedcon
cum "vellere buccina ados pofita,lagena, &) Fiydriacum lumine in ea
abfcondito. Iepbte, Caleb, Eleazar, T obias, Baracb,alij 4, cum torum
ivfignibus. In tertio (Circulo, vbi funt Vrophete.Dauid aflet cultu regio
fplendens cum cithara -velp[alterio: Heligs Zona indutus pellicea,cum igneo
curru. Helifeus caluus cum. Helie pallio,baculod .Samuelgrandeuus cum olei
cornus gemensa, fingatur.1[2ias cum erra. bacuc cum Angelo, qui eum in. capillo
capitis in Babilonem a[portauit. fieremias cum laz pidibusDaniel cum pila evel
ma[Ja quam fecit ex. pice adi pe «v pilis,eg coctam in os draconis proiecit, ac
fic interfez cit. Dan. 1 4.cAfmos cum vecte, qua ab Oziaper tempora transfixus
efl.Ionascum cete, ac hederevamo.Hi omnes in manibus ramos babeat
oliuarum,quibus Victoria, quam de mundo per[equente adepti [unt, fignificetur.
In quarto Circulo Martires Sanctirubeis fericeisá, «vez fHiantur indumentis,
manuq, palmarum ramos tenentes:et cam infrgnibus imaginentur.ru.g. Stephanus
cum lapidibus: Laurentius cum crate ferrea: Clemens cum anchora: Sela $lianus
cum telis eo fagittis : Cofmas eg: "Damianus cum aureis ua[culis. Ignatius
cum corde in[cripto. * anctus Pez trus mart.cum. gladio fupra bumerum .Blafius
cum pectitibus.G eorgius armatus. In ilis autem principaliores cicatrices
(quibus aloriofum pro "Domino fanguinem fuderunt) fplendentes appareant.
In quinto, Sanctorum ConfeJforum catus, viridibus ins duti Pars prima. 36 dui
fint ve[libus ; fericeisq, eo cum eorum infignibus exis ynentur .Idco.S.
SN'icolaus cum tribus pilis vel fpharulis evel mafsis aureis afciflat Martinus
cum gladio [cindente clamidis partem. Gregorius cum regno eg celumla ad au.
res. lofeph cum virga florente. Ludouicus cum corona egj feaptro.S. Hieromymus
rubeis vestibus indutus, et pileo, nuz dopeclore,[axumq, manu tenens,et cum
Lcone.5. Domini cus fuo indutus Palin cum lilio: Stella in frontesmundo fub
edibus: cane aculam accen[am ore tenente JT boraas nofier cum cappa stellis
vndique plena.V'incentius cum manu digito, ad modum concionantis minantisá,
protenfis.S.Fra cif cus cum [ligmatibus. S. Bernardinus cum nomine YESV. in
libro depicto. Inter C onfe[fores: Epifcopi Mitra ornentur: à rchicpiz fpi
Arce: Patriarcha cum arce [upra pectus tran[uer[a: Pontifices maximi regno C7
pluuiali,cvel cappa fericea.£ b bates curn difciplina fingantur. In fexto
irculo ; qui finiftrum CHRIST! Jbuneriz re[Picic, proximus inuenitur foiio, in
tton e^ ngc iy5 ir gines [ant,qua albis induta fint veflibus,liliaá manibus te
pentes imaginentur: Interqs pedes corum [ibtusq,Z erra ui re[Gat fronde[cat. c
floreat. Ibi. ( baterina A arüir ca rotis appareat: ^ gnes cum agno: Cecilia
cumorganis Lucia cum oculis c9 pugione in gula: Margarita cum dracone: Do rotb.
a cum Jportula fiorumm: Barbara cum turri: à gatha cit forpicibus. c be omnes
cum palmis. $. € 'atherina de Sc nis cum libro: cracifucoQ uin manibus.
etera[que V. irgiues et Am '] hefauri memoria artificiofze etiam non
martires,bocin loco difbonimus. etro thronum in magno circulo illa bebreorum
maxis ma multitudo ab ce » de qua [upradiximus : vve[tibus fit induta viridibus
: nam fide «7 gratia pleni ffe futori Meffia [alui facti funt. Hos omnes
[peciales circulos, in quibus diuer[os [an&los repo[uimus : ('irculus
quidam eos omnes ab extra ambiens eo includens imaginetur latitudinis decem
«vel viginti cus bitorum:perquam circuli latitudinem,"vclut per a'ueum et
di[coopertum aquedutium aqua fuperius pofita, eo per canalem ibi de[cendens,
per totum circulum perfluat ej) diz fcurrat : ot qui fuperius [unt Sancli: e
qui infra ponenz tur à facris vnda quafi letificari pofcint prout figuraliter
dictum efl, Fluminis impetus lætificat ciuitatem Dei. Extra bunc circulum,in
quo aqua di[currés,omnes alios ambit eo circuit: extra inquam circulum,co:
circa omuem fuipartem, omnium Sanélorum innumerabilis multitudo appareat: uirorum
fac mulierum, paruulorum,Iuuenum, fenum oc. de qua [criptum eft ^ pocalypfis.
Vidi turbam magná, quam dinumerare nemo poterat, ex omnibus gentibus ez)
tribubus co populis et linguis flam: tes ante thronum: [n quorum copioftfc
imamultitudine,aliz. qui fimt auratis induti veflibus Adulti indumentis glauco.
colore depictis: e/lij croceo achanto: Á lij dif coloratis vefli bus: eo ali
alijs eoc. Ætro bos [anélos, [pacio quinquaginta vel potius cena 8n ! tum pez
Pars prima. um tum pedum, murus quidam omnem circuiems clauden[aue plateam,
imaginetnr.qui lapidibus expolitis eryflallinifque compactus eo contratius
oxislimetur. bc eo in loco, qui dis recle contra thronum ve[pondet : ideft in
throni faciem rcfpicitampliffima porta:pulcherrimad, imaginetur, plena in troeuntibus
viris ee mulieribus, qui omnes albis veftibus: fertisq, in capite
pofitis,credantur introire. T'urres auters inprediclo muro Paradi[um circundana
té;quodam interuallo interpofitoue bacio difpofite lapidia bus pr«eciofts
edificate imaginentur. Hec de ampliffimis locis di&fa fint, quibus addere
«vel eninuere quifque fue arbitrio poterit. 0E a iai ? H Ib l " VM TAI U.
à : 3 i A iens mm ih $7 ON e ) drmSNx f ! M Ne Mm NZ zi all Y N S "A 3 a (
eu p 4 V d x SN 4; ato nig Es inr i ZA Jun - P, r m Dassprima. - v ADDITIONES
QVÆDAM AB eodem. F.Cof.Roff.in vberiorem Ce-. :r li empyrei declarationem,.7e
Icut [uperius, de inferno agentes, quedam «ROI addidimus, ratione ibidem
addulia:fic eo A de Paradi[b [cribentes,qua ad eius amplioa, xi rem notitiam
pertinent C que eruditione nostram ad augeant, bic infra addere eo
[ubneclere-volu mur: evt non dumtaxat leclori memoria artificioe notitias
detur: verum gy) eorum, q eius gratia ponuntur, inferatur declaratio,e**
conferatur notitia: €) uod eg ab[onum mini ve erit: cum eorundem plenior
intelligentia &7 copioftor de "laratio (que alias nobis perutiles
funt) noftre ctiam memo rie multum prode[fe pofint .. Sic etenim artificiofius
fubtilius atque celerius pro locis atque verum commini[cendarum imaginibus eis
vti poterimus:Q uod fiquis amplius contens dat: afferens illud Hhratij Flacci
dicti :SNon erat biclocus: audacter illi repondemus: Prater cam,quam diximus
uti litatem,etia m bisque nunc addimus, ft confiderare uelint, inueniri multa
non fuperius pofita, qu& noflra arti defer:Wwiat.Ceterum 2 quibu[dam amicis
(quibus bac negare nez cefitudinis gratia baud potuimus, fed nec debuimus ) ue
idum impulfi:(ed eo pene coacti fuimus, R eplicare auté qua «dam fuperius
dictanos ip[c rerum ordo coegit.In[erere vez -rohéec egxea inter illa
difbonere,qua de eodemcelo Espy «rto fuperius diximus, qi fuo proprio ponere
loco,ip[a teme xax ; ES pors 6 Theíaurimemoris artificiofix poris breuitate eo
inflantis negocij occupatione: a aua iam im profiioni intendimus prohibiti
fumus. Diligés autem lector, qua ad pxopius mernoria avtificio[e attinent
incrementum, extraher 6,7 reliqua. linqucre,que alio tempore: alio coma modo
atjue occafi one legere poterit, De Caclo Émpyseo Péndiógde Beatorum, .: quem
bic.à latere: pingere fecimus: deá ;xdiftinétione partium, manfionumq; Sur ac
de Sanctotum omnium in eo ditpofito rüm, », diuerfis ordinibus. 3: 19^ "3
3 M Oclum E Mbyéuh fupremum e eft:cUt pott fu per omnes alios celos,in ipfa
creatione con ditos pofitum eg) conflitutum:quod Ph5lo wwe) [o phii ignorauere.
IN et fi naturale quodda 'exiflar: materiamá, "vt cetera alia (licet
excellétifimam) babeat, ct concernat, quia tamen fenfui à à quo noflra orar
«cognitio (vut Arifl. ait ) nec directe vel indirecte [ubieélis Worunt :
idcirco id non intellexere.e[l ergo hac de caufa: ot *D.T bo.placet: 9 uid
intelleciuale, quod bumana ratione dnuefligari non poteft cum non [ubijciatur
vifui.[ed "Diui ^nus ille Plato in Pbedone à átq; quaplurimi ex academicis
ip fum Platonem [zquentes,tam pro male,quàm pro bene me wentibus : alias alibi
iflis terre[lribus manfionibus vel in[rs quiores cv excellentiores, veletiam
deteriores «9 vilioz 1 » y^ res pif Pars prima. : 39 ret: pijs elimpijs
praparatas e[fe € viquad.m veritatis occulta commoti) fateantur. Mercurius
quoq; T vif megiflus, dum moreretur hac derc(aliquid veritatis eo ipfc pvo cul
olfaciens) ad optimam illam beatamá, Ciuitatem vez gredi ee ingredi [e po[Je
(Calcidio referente) ex iflimauit, €) a[[crit. Pytbagore infuper fententia ad
metrum reduz a, boc ipfum re[onat et demon[irat. Corpore (inquit) depo fito,cum
liber ad etbera perges, €uades bominem, fatlus "Deus ætheris almi. (um quo
Platoeadem difciplina imbuz tus in P bedone dixerat. € ui pie pra cateris
vixilfe inuez miuntur, biex bis terrenis locisitanquam 6 carcere foluti ad
«ltiora tran[cédunt, puramá, fupra terram babitant regioz nem, cvLi premium
pulchrum eft, ce fpes ingens. De hoc ergo noftri Theologi, facris difciplinis
imbuti,fe curius latius e. expre[fius differentes co pertra&lantes, id
J'upremum celum, ficut c9 nos fupra diximus. ee in loco dumtaxat per accidens,
ac per partes: eg beatorum bominum magis, quam c/fngelorum locum e[fe;ad
congruitatem contemplationis, non nece[sitatem e[[e a[ferunt :concreatum
an[aper materie informi Immobile maxime : formale: 1n -«orruptibile :
Lucidum,quamuis radios vifibiles nobis non emittat: Influens in inferiores: eg»
in ipío influxu ad ordine [ubflatiarum pertingens,cum [ine motu influat,ut D.T
ba. in quolib. afferit. V'irtuefiffimumque et maximum corpos rum e[fe affeuerant.
X Et boc: in loco corpora beatorum futura. e[fe dicunt. ^ uod cm iam olim
illico creatum Angelis, iuxta Strabon TA e pes "l'hefauri memóritz
attiAciofte eo Bedam, repletum fuiffe dixerunt. Ffoc éro celum in facra
fcriptura eo à [acris doctoribus diuerfis ominibus ob diuer[a myfleria
nuncupatur. ]NL'am locus [anlus dicitur, quia vere fantla [actorum exiflit:in
quo [an&li omues, fan élum [anctorum perpetuo facie ad facicm intuentur Qo»
con templantur. Mons domini, monscoagulatus, nons pinguis
dicitur. Mons inqua, quia à terra maxime eleuatur;et a terra terz renisd, as
exemptos recipit. Domus eterni patris,quia ibidem omnes e/Angeli e) bo wines fw
"Uno et fupremo patrefamilias *Unius Ynoris €xz iflentes,recepti
funt,recipiuntur, c in futurum recipiétur, «t ait Diuinus P(altes,Q wi habitare
facit vnius moris in domo.et lili: In domii domini ibimus. Et Seruator nofler,
Andomopatris mei manfiones multa [unt. Kierufalem propter eternam claramá,
pacis fuprema *vifionem et fruitionem.'De qua D. Paulus:illa que furz fum eft.
ferufalem Ciuitas [ancta. Ciuitas "Dei dicitur, propter oniuer[orum,
fupernorum Ciuium "vnitatem.Glo riofa, ait "Propheta, dicta [unt de
te ('iuitas Dei. De qua (imitate Excechiel atque Iobannes Euangelifla., mira
los quuntur,et "vndiq; plenamyflerijsque fere omnia, bacinpi
&turaponere enixe curaumus. Terra in[uper viuentium
appellatur : quia illorum eft, qui Aqua "viua, gratia.[.CHR1ST lin vitam
eternam falieate,in bacuita mortali de gentes potati et repleti fuere. Quia in
('elacviuentes dicuntur, quiarvita naturale que zd qynione Pars prima. Wr 4
«nione anima ad corpus conurgit, fed tamen reformata et. fpirituali feliciffima
c7: beata perpetuo viuent. € ui ue inz : faper uita gloriofa on folum corpus,
[ed amimam beante in. eiernum viuent. Q ui demum deo viuo omnium "vita
bea. tifima:cviuunt et perfruumtur. T'erraitem promifionis dicitur quia fanctis
bominibus. repromilJa, et ab ip[a mundi conflitutione preparata, ab ip fà
Saluatore afferitur. Beati inquit Mies, quonia ipfi po frdebunt terram. Regnum
celefle,in quo Rex Regit, et Dominus domis nantium, [uam fuis gloriam regni
perpetuo donat. € uo in: ANeguo reges omnes illos confliruet, quos benedicit,
dicendo. V'enite benedicti patris mei, percipite regnum eec. De hoe. autem
pluribusin locis facra [cripture mentiofit.t ibi, Re gnum meum non eft de boc
mundo. Memento meidum ve neris in regnum tuum. Ego dilbono «vobis ficut
difbofuit mi. bi pater meus regnum,cc. Coelum celi ctia vocatur, vt ibizCelum
celi domino. (e licelorum te capere non poterunt. uet Caluns Empyreum.i igneum
à T beologis dicitur, nom propter ardorem ignis, fed propter corporale lumen in
co diffs[um. "Paradifus uoluptatis, vt in Cæchiel. Im Paradifo Dei mei
fuifliet in delirijs paradifi dei-et Chriftus: Elodie mez e; eris in Paradi[o.*Na
et fi de Lymbo [anctorum Patrik dixerit VE S V S, obi Dei gloria reuclata eft
[anctis,mulzo magis de carla empyreo hoc nomen conuenit : cum ibidem [upra
Thefauri memorix attificiofe fs pra perpetuo fint Dei maie[latem contemplatusi.
; Hortus delitiarum prafiguratus in [acro Genefcos lis bro. De quo
Iocl.1.a-quafi hortus uoluptatis.e7 cant.s.a.cve ui in bortum meum [oror mea,
[bon[us [bon[« dicebat. In boc autem (slo [unt cAltaria illa,de quibus,
c/Altaz: ria tua domine coirtutum funt Manfiones diuev(e. [anélis c^fngelis
&o bominibus date vel dade [unt e illa felicifz: fima tabernacula, ad 2
[u[pirans Dauid, aiebat, Q uam de. lila tabernacula tua domine virtutum
»concupi[cit eo dez. ficit anima mea.Esl eo men[a, de qua, [edebitis fuper méz
fans meam in regno.-meo. &* fuper qua cibus €» potus inu: wifibiles, qui ab
bominibus "videri non po[Junt, exiflunt funt et ibi [edes et throni, vbi
[edebimus,et difctumbemnu:, pracincfo domino et tran[eunte, et miniflrante vt
ipfemet clariffime a[[eruit, dicens : Amen dico vobis, quid pracinz get,fe et
faciet eos difcumbere et tranfiens miniflraLit illis. Hoc ergo Celum pingttes,
et in cius figura, et in bisque ia co gontinetur ea [equentes, que a [acra
[criptura, maxi sne Ezechiele, et Iobanne Cuangelifla de eo, nb nomine Ci
uitatis Sancte et Hieru[alem nous, defcripta funt:in quatuor partes dinidimus
iuxta quatuor T urres,quas proportio. nabiliter et eque diflantes,in circuitu
('iwitatis, diuerfts in locis diflinximus Nam ct fi B. Iobannes dicat in quadro
initatem pofitam e[fe nonin civculojmos pifure atque pis Gori confentientes,
circularis figura, "ut pote,capacioris ea finsimus,et pingere fecimus :
fed tamen. eius circuitum in quatuor difinximus partes,iuxtà quatuor turres,u t
dixi APR us vt Pars prima. 41 must [faltim boc viodo ciuitatem in quadro
pofrtam effe: fgnificemm. à In eiufdem autem ciuitatis [uprema parte,
fupraarbos. rem vita ameniffimam:qua fupra monté in "Paradifi mez dio,vt E
sangelifta Iohannes docet locauimus [olium fans £e Trinitatis eleuatum et excel[um,iuxta
E [aie *vaticis nium : quod multis [erapbinorum [ertis circundatum poniz mus.
Quod folium inaccefüibile gloriam dicimus, qua Deus inbabitat,iuxta D.Pauli
fententiam. uilucern inbabiz tat inaccefsibilem.De bac autem luce eo lumine,
dominum amiclum dixerat Dauid: Amitfus lumine, [icut uefliméto. Flac ergo in
lucem, eo in igneo, ut ita dicam, globo (nam "Deuswoster eft ignis ardens)
e in boc fupra mundano Sole,à quo lumen omne. creatum emanat, tres
[eciofiffimas facies, tres per[omas in*vna deitatis fabflantia: perfonali.
dumtaxat. differentia, diuer[as finximus non quid T'riniz. tas peronarum
effingi pofsit, fed vt ex hoc aliquid maxiz, mé noftro negocio de[eruiés
addi[camus. Ab hoc aut& fupra celefti fole ceumundus à noftro: ita ( fed
faliciori m odo): vvniuerf a fanéla noua cox [uperna illa. Ciuitas illuftratur.
Quod nempe lumen diuina gloria nobilifeimi illi ciues fus perne (Ciuitatis
perpetui babitatores po[fe[Jores ac comprehé fores, indefelJe ac perpetuo
contemplatur, fub boc folio arbe rem vite prediclam, fraclibus duodecim
exuberantem, videbis. E CHEM (s x Dein montem, domini montem coagulatum et
pingue, montem in quo beneplacitum efl Deo babitare in co, confi 4L derato:
Thefauri memoriz artificiofe derato:[upra montem CHRTSTH, T bronum iride pul
cherrimo.ot lobanni [ancliffimo placet, circundatum pin ximus:in quo [cdere
Ecclefia confbexit,quem adorat mlt tudo c Angelorum. Hunc etiam ad inflar
illius,quem $ aloa. mon fecit,ob multa myfleria difpo[uimus. Atcirca CHRIST 0H
7 hbronum,in terra,ut ita dica.i. circa locum illum, in quo predicta fedes
pofita efl, quatuor illa animalia Euangeliflas fignificantia, oculis vndis,
ples n4, fenas alas babentia cernes. e/Ante vero T bronum, e fecus e/dgni
"Dei pedes, fons «viuus emanat. ui fons in torrentem totius voluptatis pro
E lapfus, per omnes Celi Empyrei partes,ad electorum omz nimodam [ocietatem,
[obriamá, ebrietatem difcurrit. Sub fonte, nec non (9) [ub monte, qui vniuer[
celefli prominet urbi, eo in medio T bronorum quos binc c2: inde fedentes diflinximus
l'irginem Dei param,duodecim fulgentium flellarum ornatam. corona, amitfam Sole
[ub pedibus Lunam habentem,rofarum falcitam floribus; fli patam malis.vite
florente, [uauitatem odoris fruélificante, candidisá lilijs circundatam. Palma
€) Cedriiucundifüiyia wnbra prote£lam. Cinamomo ce Balfamo mirum odo vem
fragrantibus obfitam,multa ob myfteria confiderato... ub monte, in quo refidet
Chriflus:ac ipfius montis cir cuita, T bronos locauimus, En[em et lances
tenentes quibus duflitiam Dei [uper illos [edentis e Jua iudicia deceruétis,
prefeforant er) fignificent. Jub T bronis,quos ad radicesin circuitu
fedentesfinxiz mus Parts prinia. 4 ymus [ese veliquos ordines conflitutos
"videbis in fex artificio fisfolijs quaft cuin[dam vof? C HRAS T Ly
Thronum eo» montem in anteriori parte dumtaxat ambientibus. cl dextris autem CHRISTl
incipientes et inantez riorem partem paulatim c [ucceffine procedentes, fecuna
da Hierarchie Angelos ponimus,loca vero finiflr is Saluaz toris corre[Pondentia
vltima Hierarchia [Diritibus repleta pro[picies. Uerum bic animaduertito
diuerfitatem fitus e loci varietatem geftuum e infignium "ve[liumá,,
diuerfos colores eorundem diner[os ordimes : propria ac principaliora officia
(prout in piclura fieri potuit) declarare. Illorum ergo Angelorum ordines, qui
ad fuprema pertis nent Hierarchiam, quoniam in Deo primo ez: vniuer[ali
principio,rerum cau[as immediate contemplatur, idcirco in fublinsioribus locis
in tres ordines diflinclos, c2 Deo viciniores pofuimus. Nam et Seraphin Dei
folium ambientes, *vvt E[aias dixerat, fignauimus: ( berubin vero T bronum Chrifli
à [ummo vv[que deor[um ambientes finximus. eJ demum T bronos monti Chriflum Dei
ee bominem exciz picnti proximiores,immo co contiguos con[Hituimus. Secundam
Hierarchiam, qua rerum cau[as vationesi, tanquam ab vniuer[alibus caufis
dependentes intelligit in inferiori frtu.i. ad (brifli dextram locanimus.
T'ertiam,quavationesrerum tanquam à proprijs caufis dependentes, &»
quatinus ad particularia applicaz tu, in tuenturyad eius fi niflram fi
'gnauimus. : Colores autem vvellium pradiclorum Angelorur, a: ge 1 fu; L
Thefauri memori áttificiofze flus corum diuerfi 1 quadam ipf orum Leatorum
[firituum offic ia Arc an44 multa nobis referant atqi declarant. Nam (o
curauimius "ot ve[Lium colores quilus diuerfos e-4ngelo rum: induimus
choros ignitis illiscorre[bonderent lapidibus, qui bunc vel ilum chorum
defignare po[Jent. Nouem autem praciofi
lapides funt, ut im Ezechiele legimus, qui noz uem. Angelorum ordines: Gregorio
fancloexponente figuz rant,eg fignant. "De quibus ipfe vates 28.
capitulolóqués aiebat: Omnis lapis pracio[us operimentum tuum: Sardius
T'opatius, gj Iafpis: Cryfolitus Onix ev Berillus : Sapbirus Carbunculus cé»
$maragdus: N [upremo igitur pracioz fà lapide incipiétes cvnicuid, ordinum vnum
affignauimus, quem e in [erto cuiu[libet [iritus in ipfo frontis medio. ful
gentem anneximus, co in[eruimus. Florum vverolapidum colores diligenter
exquirentes veftes cuniu[cuiusa ordimum ei[dem coloribus tinximus, quibus ipfi
lapides emicant e refalgent Sed ne de coloribus prædiorum lapidum oriatur
pagnasmexe ta ipfe fallaris,memento quid fere omnium lapidum ignitorum atq,
fulgentium non una tantum, fed diuer[z funt [pecies eo colores.) uorum lapidum
colores illos elegimus, qui vel varietatem ponerent, vel myflerium f
gnificarent .c/4t cuius coloris vnufqui[que illorum exiftat; in libro noflro de
avtificiofa memoria. diffufe traclauimus. ibidem ergo pradictos calores qui
voluerit requirere. eg lez gerepoterit. Hic
autem [at erit incAngelerum vveflibus eos micantes pro[picere. C oloribus ergo
pradictorum lapidi, qui tam facile ab infpectoribus conbiciuntur, ad eo Pats
prima. 43 ad eorum fignificationes proprietates effectus, properates: quo
my[Lerio lapides ifli preciofi Angelorum ordinibus conueniant, paululum
infiunare, cg breuiter libare in aniz "De Seraphin loguentes,quos circum
dei folium in [arti modum difbof uimus,islis Sardius myslerio conuenit. Hos
autem finximus omnium pulcherrimos,ac rubeo colore ful gentes:quo colore itarum
ceele[Hium métium feliciféimos av dores, eg» ignitum amore gratia Dei bonitate
fignificarez mus.Seraphin enim ardentes vel incendentes dicuntur. In corde [axi
praditli fardij lapis imenitur: Et gaudium act" dit: T'imorem repellit:
Reddit audaces: E xacuat mentem: € [ anguinis fluxum re[lvingit: At per
fimilitudinem Sera phicus ordo in (/briflo petra, per quem ipfi c omnia «9 in
qua principio vt cfurelius Aug. exponit, creata fant. flabi le funtlamentum
habet: eo tanto ceteris cdngelorum ordi nibus excellentius, quanto pra illis in
natura, c gratia ] uülz limiorem obtinuit gradum:In corde autem deicateris omni
bus pre magnitudine amoris "viciniores inueniuntur. Q uid, [Diritus ficut
pre cateris A ngelorum agminibus in dei amoz rem feruntur ardentius: ita €» pre
cateris letantur iocutiz dius.Ceterum pradictas [ardij proprietates effectus
perfez «&lionesq, [upereminenter tamen ita continent poffident et
con[eruant:rut non tantum illas perfecliffimo modo(rvt poz tefupereminentia)
illi d fed occulta quadam cvi vniz uer[as illas ab inaflimabili ea qua ardent
charitate ( à qua denominantur ) fi per[Picaciter confideraueris, liquido
noueris "I hefauri memoris& artificiofíx noueris emanare. Q uod longum
effet edicere Fla auté favdij proprietates preditle co clarius $ eraphbin
incffe a noflro materiali intellectu(cot Dyon-*vtar vverbis)eor[picicntur:fs
bominum illorum, qui boc feraphico per participationem arz dent amore;
perfectiones confiderétur. ui cnim feraphico c7 diuino ardet ainore : gaudet in
domino femper:nec unz quam tristi [uccumbit cogitatui: €) uia non contriflabit
iuSlam quicquid acciderit ei. qN'on timet quia charitas foras amittit
timorem.cfudax velmelius fortis redditur, quo arz daa pracipue pro dei amore
aggrediatur. ]N à operatur maz gna, fi amor eft dixir.S.G1eg. Acumé poffidet
mentis:quia unctio eg [piritus paracletus,quo dei amor, e charitas in cordibus
noftris diffunditur:omnem edocet "virtute, eo: oma nia.(uggerit
[anuinem,velut [ardius amor ifle, fi in corde geftetur,reslringit:immo e7-
voluptatem omne reftringit: nam omnia [peruit, eg ceu ffercora carnem €)
[anguincm cov vniuerfatemporalia arbitratur. Predicta Seraphin fenas alas
babentia, vt £faias.6. edocet, pinximus. ]N' dua ale, qua extédantur in altum,
diuinorum contemplationemyqua corum naturam tran[cen dant fignificant: qua
"vero circa eorum corpora : cognitione propriam ac naturalem
defignant.Postremo ale ille, que in inferius protenduntur, e profluunt
inferiorum rerum coz gnitionem denotant. ( berubin (quos a fummo "v[que
deor[um: ab vtraque parte T bromi e fedis ('hrifli quaft deflu£tes fignauimus.
) J'opation datar. Ergo colore etbereo ata, in auri pakorcm declinante, Pars
prima. uT 44 declinante,refulgeant.T alis efl .m.T'opation. Hunc autége minis
coloré illam non tantum corum,'vt ita dica, Etberca fcicntiam naturalem, ep
propriam, qua «9 pra cateris,in férioribus firitibus egregius potiuntur,
defignare. dicimus, Jed principaliter [uper celeflem eo» [uper naturalem. bea
tá atq, diuinam,'ot pote charitate fulcitam,qua adepti illi o fuere,cum primum
ad beatitudinis gloriam peruenerunt. Hanc autem [icut co priorem pra inferioribus
fhiritibus frm. gularius eg) egregius pofsident.Jflam vero geminam [cientiam:
qua pre ceteris excels. lentius pleni funt, cum-vicinius quam cateri inferiores
Dci. claritatem contemplentar: non folum gemino colore: fed et duabus alis in
ei[dem depiclis : ac infuper pennis alphabeti. caraclevióus infcriptis : a
demum libro aperto fub mento difpofito, legentibus «9« in[picientibus
demon[lrare coacti, fmmms. c n yis d "Pradicla autem gemma T'opation
dicla,quam C he-. rubinis afsignauimus,omnium gemmarum. amplifima cl, ee
"velut [peculum circunflantia, atq, pra[entia recipit eg» reprefcntat: qua
co Lunaticam pa[éionem amouct. Tiff iz tiam ambigit. Iram fedat.Dominatur
libidini. ('outra moz xios motus, frenefim,e fubitanea mortem «valet. Vndas
etiam feruentes compe[cit,ee ebullire probibet. In borum enim e^Zngelorum
egregia [cientia,qua eclut clarifiimum,necnon e puriftimis Jpeculum
fulget,pre[cnz. tia omuia,nec dicam multa futura:tum inferiora : tum [uz
periora; (que tamen ad illorum pertinent gloriam)emicant. Q ue ue Thefauri
memoriz artificiofx 9 ueue fcientia amplifima quidem cfl, nam eo naturas lia
ifle celeftes effentia norunt: eo fuper celeflia pra cetez ris inferioribus
per[picacius intelligunt : eo contemplantur. Verum qnia pa[fionibus quibu[dam,
vt pote concupi[cé tie vel fimilium: nec tenetur, nec propter [piritalem natus
ram teneripo[Junt : ideo ille que T opation attribuuntur per fééliones, qua
buiu[cemodi paffiones [upereminenter tàtum iftis [piritibus conuenire
credantur. Eorum enim [cientia auro charitatis decora excellentiffimi gaudij in
eis cumulii generat. Letatus [um, quoniam antecedebat me isla [apietia Dixit
qui ciuft dem aliquantulum particeps erat. Mun: disfimos etiam eos atque
purisfimos reddit, non contra libidiné,a qualonge aliena eft eorum natura, fed
contra ignora tiam.) uod eorum nomen defignat. [Nam C berub. Plenitudo fcientie
dicitur. ing Nec nobis obflat qd Iob.v.dicitur. (Celi non [unt mun di in
con]peálu ciuset alibi.2 s.capituloflelle non funt m&d« in con[peclueius
immo nec lucent. co illud quarto cap. In cAngelis [uis reperit prauitatem.Cum
eiu[modi nom per realem pofitionem,fcd per comparationem dumtaxat intel tellisi
debeant .[Nameelorum at, Stellarum.. c mgeloz rum munditia eo puritas : Lum eg:
[plendor f Gientie:bonitas eo anclitas eorundem; ad Dei ineffabilem mundie
tiam, puritatem, claritatem lucem inacce[sibilem, fcientia eminente bonitate,
fanétitudinemq, relata immunditia et impuritas, tenebra et ipnor&tia, atque
prauitas pene appaz: rent etreputantur. Hanc autem munditiam et puritatem, 5
qua Pars prima, 43 uA ifle preciofus lapis operari dicitur, quifquis noftrum k
[oa (herubice fcientia particeps fuerit nanci[ci poterit. namo: de diuina
fapientia dicitur. "Primi ej puriféimi frutlus illius.pro.3. €7 attigit
vvubiá propter [uam mundis tiam. 9) ua ce mundos ca praditos conflituere
poterit. Re liqua in[uper perfectiones attribute T opatio.per quandam
excellétiam ei[ dem cngelis attribui debent. erum enim evero in bominibus buius
[cientie participibus e& omnes et fingula apparent manife[Hus et
intelliguntur, faciliu: ficug ev quilibet ex [(z deducere, eo intelligere
poterit. T hronis,quas ad radices montis ipfum
circumdantes los canimus, Iafpis conuenit. Hi cve[libus gattulis vubeis atque
fanguineis re[berfis veflHiuntur. uo colore ipa diuina iu[1i tia, cuius ipft
[unt [edes, fignificatur.Q) ue etiam in gladio eg lance: qua in eorum po[uimus
manibus apparere poteft: ifli enim [untycvt 'D.Greg.ait;in quibus,-vel per quos
iudiz cia [ua decernit "Deus. Hos autem [edentesfinximus,ut ta li L tu ac
poft tione nominis corum ratio eg interpretatio ba beatur.]Nam Y bronus
fedes,cvel folium dicitur. A ttendiz te que[o qualis fit [edentis iudicantisq,
dignitas : cum fedes eum excipientes nobilifima inueniantur. Iajpis autem febres
propul[at: FIydrapem fugat:fanta[mata pellit T utum bominem reddit
-Infirmitateso, dicerz nere facit. Index ergo ille,qui [uper thronos iudicas
iuslitit refidet, laj]ide boc [piritus ornans, cvniuer[os infiruit iudi ces:vt
ab anima fecbribus,ab Ef ydropi maxime:que auari tia efl alieni : timore
"ullo pauidi: nec ullo agitati exiftant A amore: Thefauti memorix
artificiofx amore:eos domum vt infirmitatum iudicandorum diuerz fas fpecies
grauitatemq, diligenter exquirant:deinde petptz dant,di[cernant,ee» iudicent. Iu
JFerum,ne in longum hec nostra protrabatur oratio, eo declaratio, ne3e acri
ingenio preditis inferre mle[lia, nec non co defi dibus «2 cra[J Minerua
bominibus nimis f? uere videamur: de inferioribus ordinibus ad mcdiam et po
firemam Hierarchiam pertinentibus traclaturi, methodo "Uti in animo eft.
Dominationesad CHRI1$TI dextra difbofite, q alijs dominantur [piritibus, qued,
alijs imperam e impe rio dirigunt, auro e) gemmis ornatas e cveftibus vetinétes
fimilitudinem auri atque marini coloris: quibus cbryfoliti colores
imitentur,pinximus. In borum Angelorum proprio! nomine
dominium, quo alijs pre[unt liquido intcl'igitur. 9 uod ee [upercelefle effe.
qp) charitate perfufum a[Jerit iphus cbryfolitbi marinus ee celeftis color,in
auri pallorem declinans. , SURAN Vna autem (hbryfolithi-virtus, vt de cateris
tacea, efl contra no£lurnos valere timores, co: tanquam ignis fcintilz lare,
radiosá, [plendentes emittere. Ergo [pendere virtutis bus:eo contra timores
cvniuer[os etiam maximos : per noz &lurnos pauores fignatos conf lanti
animo qui alijs domina tur exiflant,co intelligant predicto chry[oliti colore
celes fli quomodo à celorum domino data eft illis omnis regnandi pote[las: Per
me reges regnant. F'irtutes, qua celorum mouent C agitant ide
ob ; id it Par$phONA oU! ^ 46 id in eorum manilus vides effe depiclos. Q ud,
virtutes miracula faciunt : vt D.Greg placet,ve[l ibus circuman is
ciuntur,buman& ronguis fimilitudinem retinentiLus. «7: oz nicis colere
micantibus. Hoc autem colore pene bumano ofué ditur:quia predica officijs in
bominum bonum funguntur, cum il!a virtutes bumanis tum internis: cum
exteruis(licet diucrfi mode )faueant viribus atque virtutibus. € uisncz [ciat
eas fuere. corporibus cum celos moutant,atque cof dé animabus fuccurrere
noslris, cum miracula faciunt? Onix autem triflitiam excitat: T imorem ee
pall'orcm incutit: fentafr mata generat: Rixas ev lites accendit. Eia
"Vero virtutes effeciusq i&i f«lices [Diritus, per quada wm ez
thaphoram in rebus illis,quibus [e applicant, vt [uis pradiz is fungantur
officiis, demonslrat,et operatur N à quia di uer[a illa naturalia, quibus vt
miracula fiat, Deo primo et principaliter fautte et operate paguntur, [ecer bic
ordo ]bi rituum [c[e applicat: cum commotionem imitatione,cvcl alterationem ab
ei[dem patiantur fpiritibus, dum ab illis vvel trabuntur &) extenduntur:
vel comprimuntur, e pri uantur ;"vel faltim ordinantur ee diriguntur,
præparatur c7 difbonuntur:commotionem, vel immutationem vel al terationem co
quidem maximam extracvel[upra uel ccn tranaturam patiatur:quafi f[ubmurmurari
€grixári: tri[Lari "vel pallere:in litem accendi,vel in timorem à pr«diis
[piritibus induci dicuntur. "Demum in malis bominibus dum harum vvirtutum
mi - tilllerio miracula fiunt; Lis cox difcordia : Pal'or e T is. JM mor:
Thefauri memori artificiofz ynor:e diuerfa a[folent oriri phantafrnata:ficut
cum (bri flus miracula operaretur diuer[a, varia in prauis bominis bus oricbantur
phanta[mata eo opiniones, di[cordia et liz 1es:dum alij dicebant, quia bonus:
al;j non, ed [educit turbas:alij cumoculos caci nati aperiret, dicebat,non efl
bic bo mo à Deo'et fchifma erat inter illos. A [jj timore malopau£ tes
dicebat,quid facimus, quia hic bomo multa figna facit. In bonis autem [anélus
oriebatur timor: nam cum 'U idue filium [ufcitafet, fcriptura
[ubiunxit:c/Accepit aut£ omnes timor,et glorificabar Deum dicétes, quia
propheta magnus furrexit innobis. Pote[latesyBerillo,qui oleo vel aquis marinis
f; milis uio laceic colorisexiflit, ornantur. c/4t [i de praciofis lapidibus
tra&lantibus credimus, contra capitis dolorem, fu[piria,et contra boslium
pericula "valet Berillus: quaobrem perqua optime Pote[latibus Anglicis
contra demones dimicantiz bus, affignari debet. SNam et fi potestatum officium
[it ordi nare, ficut ex "D. P au.Doclor nofler deducit: ad eos ét per
tinet demonum audaciam refrenaresin[ultws probibere:uir ratem corum reprimere :
et nobis aduer[arum poteflatum nequitiam et dolum pertimefcentibus et pra
dolore fu[piras tibus, fubuenire:et fu[piria tollere.Capiti etia et noftro corz
di, videlicet perturbatione commoto, adhibere medelam. Principatibus [aphirus
refpondet. Hic autem ordo veffi bus collucet ceruleo, cum purpura admixto
colore:fulgentiz bus, aureos, pulueres [par[os habentibus. Ffi autem prouin..
cias, regiouts et regna in chartis depitla demonflrant:nam nationibus Pars
prima. 47 pationibus diuerfis prefunt;ac regnis. US aphirus contra fraudem,
inuidiam,terroresá, que omnia ip[a regnaconturbant, valere dicitur,et ad pacem
gratiofus exi[tit. Heec auté omnia egregius ac clarius in regna fibicommi[fa
operantur ifle diuine Mentes. Archangeli, intelligentia [unt,qui [umma nunciant
[rz ent de fancto Gabriele proditum efl. Pralatos ac [uperioz res quofque
gubernant: ea propter Pontifices, Cardinales, A eges, Principes, "Dominos,
caterosá, alijs prafcálos inter' €o5 locauimus. His afsignatur carbunculus
[emper ardens, qui nocle minime «vincitur, fcd quaft noctis vigilias cufloz diens,
[emper ardet. ui etfguram [ui ipfius omni lapidi imprimere poteft, et e
comuer[e:et lapidum figillum dicitur. Horum enim. hrchangelorum cuftodia fuper
prafidentes maxime Pralatos,nec nocle tacet. De quibus intelligi pfet illud
Ef2.62. [uper muros tuos hierufalem conflitui cuftos des,tota die et tota
mo&le mon tacebunt: cum fere femp Pre latos illuminent: et erudiant: et
eorum Lux et illuminatio tenebris non occultetur. 9 ui et qu& bona norunt
nofiris im primenda mentibus non dedignantur imprimere, et [igillis. no[trum
exislerc. ! c/Angeli, Smaragdi colore refuloent : Quo circa viridiz bus
"ve[libus, Smara di «videlicet colorem imitantibus, circumamitti
con[piciuntur: qui poflremus ordo,bumano ge neri à (ummo conditore conceditur.
Ita quód cuilibet boz minum vnus ex boc ordine efngelus, ad illum cu[lodiens
dum deputatus fit:ut talibus ducibus atque magislris:tuto ribus, Thefauri
memoriz artificiofe ribus eo» focijs,quibus quilibet ad vitam perducig of it
eter nam, ea propter inter illos diuer[arum condition: bomines di[pofuimus.D'e
borum cu[lodia dicitur: ? ngclis [uis man-dauit de te, vt cuflodiant te in
o3bus vijs tuis. e q [equi zur. Et Saluator nofler:c/Zmen dico uobis, qu.d ^
ngeli eos vum in celis, [emper vident faciem patris mei, qui incez li eil.
"De [maragdis Solinus loquens dicit: fmaragdis nil iocun. dius,
nil-vtilius vident oculi, nam defatigatos reficiunt ocu los: in umbra fulgent :
longius nitent.e7 fecundum Diofcoz ridem, .Morbum caducum, eo: bemitritheum
curat .: vis fum debilem confortat: ill'efumá, con[eruat:lafciuos motus
compe[citzmemoriam reddit: T'empeflatem auertit: fertur (47N diuitias augere:
gratum bominem in verbis facere: perz fnafionem in omni negocio operari: dentes
firmare: prode[fe parturientibus. eost c/driflo.placet,ft [uper arteriam poz
natur,temperare calorem. In(uper contra demcniacas vaz lere illufiones
affirmant. Hic [uperfluum puto ha: virtutes e[fectusd, predictis [Piritibus
applicare :cum mon [olum tales effeclus (ed co alij tum fimiles, tum diuerfi
namero ac noli litate memoratos longe excedentes, e [uperantes in molis eorum
operari minijlerio vtilitate fentiamus ; €? mtchntc f evelimus intelligamus. .
AManfionibus c/4ngelis diffributis ad [an&lor? boninit ordines
tranfcamus:quos ideo ab e-4ngelis [aparatos ponis pmus,tion "Ut "D.
Greg. qui [an&los pro meritis diuerfis, diuer fis edngelorum agminibus
coniungit,contra dicerc uelirmus: ed ftd,t diflin£lins(quo ad nos inquam)
procedétes, tum oculo fatisfacere,tum memorie prode[fe pofimus. ( «terum c7
Ecclefia in omnium [an&lorum festo, Angelos prius quam c^Apoflolos
caterosq, [anélos commemorat. edd CHRISTI dextram locauimus noui teflamé ti
Patres: principes populorum à Deo con[litutos : Ecclefie fundamentum:lucem
mundi: fal terra: Indices [eculi: Dei amicos ac dome[Hicos ab ipfo nimis
bonoratos.i.duodecim di feipulos, qus GHRISTVSAÀ po[lolos nominauit. Ffoj aute
prefignarit duodecim filij Iacob. 2! fontes aquarum in Heli.2.dariffimi lapides
ex medio Iordanis à luco feles Bio Terra [anéda ex ploratoves.vy prafetfioperum
à a3 lomone conflituti. 2, leunculi flantes in T broni yalomonis 'radibus.ti.
boues mare tépli Dei tenétes.2 Prophetarum o[fa pullultia As: bore uere
dici-i.(brisli.Y2. Cophini fragz mentorum2, Margarite € preciofi lapides
ciuitatis [an la. ficut D. T bo.defcribit. AUN; In borum medio "vitem
pulcherrimam floribus fuauita tem odoris [Dirantem, fructus ferentem
voberrimos, "Uiris desq palmites [aper illos protendentem, &)
obumbrantem, conytitwimus. Hoc autem figno commonemus in[Dicientes lez gentesQ,
Apoftolos palmites fuiffe, co» viti, Chrifto videlis cet inbafiffe, ej) exinde
multum frutlificantes, ficut olim predixerat illis Saluator nofler. Patriarchas
fecus A postolos pofuimus,rUt patres evete-. ris teflamenti,velut [anctifimi,
ac Deo chariftimi Patriz bus nouitefLamenti pene coniungantur. "Patriarche
autem A pofLolos "T hefauri memoria artificiofz e/fpoftolos tempore
prace[Jerunt ."Uerantamen ab ei[dem A postolis,officio &&
dignitate pcelluntur..Fios Patriarchaa «ve[tibus celeftem colorem prafeferentibus
induimusquibus eorum in terris celeslis conuer[atio «2» vita figmarentur..
Inter P atriarchas Micem pofuimus. )Nam ad Micem eMambre Abraam Patriarcha Deo
dilecfiimus tres An gelos vidit, &o*vnum adorauit, ac myflerium Trinitatis
agnouit. illos bofbitio recepit, ez» de A4 efeia fa liciftima proz mifsionem
accepit. Fiuius ergo Ilicis depitía [pecies, tot nos bis myfleriapandit : bac
bo[bitalitate Patriarchas infignes tile commemorat : nosá, admonet talibus
bofTjs promereri Deus.Item lici tberebintum adiunximus:propterca quia e^dbraa
[anctiffimus nepos Patriarcha lacob,idola [ubter T herebintum infodit, «vt Dei
ad fc loquentis imperium ad impleret:quod fidei finceriftime Patriarcharum,eg:
maxiz me lacob inditium extitit.que arbor (ua extentione ampliz radinem
meritorum" Patriarcharum oft enait 4 [ub quaruto combra,per imitationem
degentes ab oniuer(a buius munz di æris intemperie protegentur. In tertio
coetu. €? loco anctos illos bomines, ad uetuste flamentum pertinentes,
locauimus:quos prophetie doni decorauit, ac excelfoscon[lituit.Q) ui propter
iuflitiam perfez cutionem pafsi, eg) propter cveritatem corum multi mortem
fmslinentes : E xcellentis victoria vel certe martirij corona adepti funt.
"De his autem Protbomartir Stepbanus dixez rat, Indorum exprobrando duritiam,atá,
[ euitiam. €) w€ prophetarum non funt pere cuti patres ucsiri? Et Jeruator
illis Pars prima. UD Y illis comminando, dicebat. Hieru[alexm, Hieru[alem, qua
occidis prophetas, e lapidas eos, qui ad te mifi [umt. Hhos tanquam
"viéloresin tribulationibus pro Deo € "veritate equanimiter
toleratis, e&« eorum multos bijfz dem de caufis, morte etiam "violenta
percuf[os, f ub oliuo des gentes po[uimus. - eMartires rubro ve[flimento
circumtecli eo quaft proz prio [anguine rubricati [ub palma euidentiffimo
victoris f gno ponuntur. SN'am clarius celeriu(q, calum intuentes, et viclorie
premia propius pro[picientes, poft mortem,ad celi lucidiffimas [edes euolaueve.
Palma ergo qua infigne ac noz bili Firmum eft «vittoria figuum, Martirum noui
tefl amen ti excellentis viclorie [Mendorem, glorie coronam, Martiz ri
aureolam,eo certaminum *uniuer[orum premia proxis miora demon[lrat:nam pro Deo
occifi "Propheta ad Lym bum Sanctorum de[cenderunt. eat: martires noflri
agone felicis mortis expleto;illico a[Jumuntur in celum , vt ibid gloria
perfruantur eterna. fequuntur Sancti Confe[Jores, quorum. multi doGlores
extiterunt. € ui doctrinæt vita celefli communiti: quaft Cipreffus exaltati
[unt fupra Dei populum : quem Viren ti pabulopa[centes, eternam docuerunt
[perave [alutem-".F'irgines Deo dicata, lilijs fragrantes eg vofis,fub
malo granato:cuius [rmilitudinem tanquam C H RAS T fpon [e retinuerunt.cut
(ant. fienificatur: choreas ducétes con fidera. Ft arum aliquas indumentis
albis virginitatern fignantibus, ve[liuimus: reliquas ob fanguinem ob.C HR Íyet
eND o S T I amorem efufum,rubricatis induimu:. Sancli,
qui in veteri teflamento floruere, in fronte T. hau fignati : poftti funt in
fexto circulo, (ub viridi uro. (Nam boc in mundo «velut fpe longa concertanz
tes, egvevita fublati : itidem fub fpe in fima cabraba id efl Sanclorum. Lymbo
reclufi perfeueranere. - Ætrodextrum CHRISTI armum, funt. Innocenies, qui pro
€o occifi ab Eferode fuerunt. Reiro aute Slat quoniam velut virgines vivginem CHR1STVM
fequuntur non [olum. munditia. decorati, fed. proprio etiam rabricati [anguine.
Hi rubeis floribus ornati funt. Retro finiflrum armum, illos po[uimus infantes,
qui circuncifione in "veteri, ee baptifmate, in nouo. teilamento fignati
funt. bos floribus. albis lilijsqueredimitos. cernes. In "vltimo circuitu
[cecus Ciuitatis fuperna excelfa maz via, turbam innumerabilem con[hice ; de
qua : *Uidi turbam magnam, quam dinumerave nemo poterat:, ex omz gibus gentibus
eo tribubus € populis, ev linguis flantes ante T hbronum. Demi murorit
Ciuitatis pradicla Ieru(ale, latitudine altitudiné atq; longitudinem equales
e[fe confi derato. Fios rum murorum firuclura ex. la]bide conflat. fundamenta
eiufdem "vrbis, ex duodecim preciofis lapidilus, videliz cet Lafpide :
Saphiro : ((alcedonio : .5 maragdo : .$ ardoz nio : Sardio : Chry[olite :
erillo: T'opatio : (y[opafvo: Hyacinto : edmetbi[lo.in qua ein murorum
flru£tura Ine 12.port& Pars prima. [^ 12.portde funt, quas ff ngulas
fingule exormant Margarita. "Platza (Ciuitatisex auro mundo fimile «vitro
perlucido. Hac autem omnia, dum in altum "volat Aquila caleflis et vidit
ce teftificata cst. VHS US Schalam,quam ante Paradift fores pofuimus,illam effe
confiderato, quam lacob raptus [omno vvidit.buius fcha Le gradus: diuer[2 [unt
immundo creatura, pecie e pera féeélione diuev[s. Efos creaturarum gradus
diuer[os, ^ ngez lici Diritus afcendentes gg) de[cendentes gubernant, atque
custodiunt. quibus creaturarum gradibus intelleclis, ad "Dei fuprema
cau[& cognitionem, qui in celis habitat, peruenimus,ui dixit "D. Paul.
inuifivilia enim ipfis à crea tura mundi per eaqua facla [unt intellecta
con[biciuntur, eo cetera. Hac autem cognitio, fi fide augeatur c illuflre tur,
Charitateque ornetur, eg perficiatur, celeflis nos regni baredes conflituet, eo
diuine con[ortes glorie efficiet.Uerum.n.uero quoniam quatuor elementa, eo ndez
cin celi totius orbis cum c/dngelis tamen principales partes exiflunt: ideo.
prediéía buius noflra [chale gradus exis Want: fupra quos gradus [Diritualis
profe&fus nostri pedem ponimus,cum fupra illos, per quodda donum, "vel
per quadam [ocietatem, (ut cam Angelorum gradum pertingimus )a[cendimus, vt
"Deo in vita coniungamur «terna: Supra terram, que primus noflra fchala
gradus exiflit, a[cendimus,dum corpus ieiuniis, vigiliis ev ceteris
fimilibusterimus. Tu per catevos pradicle fchale gradus, fimili modo difcurras.
v, MEO Ad T hefauri memoriz artificiofx Ad hanc. Cinitatem nos dignetur
perducere ille à quo omnis nofira [alus dependet. uico mirabilis efl in maz ieflate
[ua, terribilis atque laudabilis ce faciens prodigia, eo in [an&lis fuis
admirandu exiflit. eo bac in Ciuitate magnus €) laudabiliá ritnis inuenitur,
Deus fcilicet, per . omnia benedictus. d'equitur Figura (nitatis Sancl«. mg
-GGÀ edd 2 134 4 MY "S D- LO 7 AC ] - ; NT nu rj Sce SSULTED AS : TAPPA ZA
c3 Thefauri memoriz artificiofz c/Armina boc in loco inter[erenda: quia iterum
pofita C funt, pofl carmina de ocfaua f[phara, pagina 28.-vLi incipit, c^t
globus empyreus ec.v[que ad finem : con[ulto dimifimus, ne cadem
[epiusrepetamus. de vfu ampliffimorum locorum. e Timur locis predictis, modo
infra dicédo. Lo ER] camus enim rem primo recen[endam «vltiz r9 VA « mo
loco,verbi gratia,in vltima inferni p^ rev Qi te in puteo. f: ee deinde alias
in locis fuperio ribus [uccfeiue ponimus: "U[que dum ad "Dei [nlium
peruez niamus, prapo[tero etiam ordine procedere po[Jumus, vt [incipiamus à
fuperiori loco, e ab illo in inferiores ordina te de[cendamus: *vel alio
modo.[. à loco medio a[cendendo: "v[que ad [upremumyvel de[cendédo v[q; ad
infimum:pro ut locande figura, ac memorandarum fpecies exigunt : vcl etiam
commini[cédarum rerum ratio expo[Lulare «videtur. Sienim in [ermonis tui
principio, pro memoranda vei figno, locandus fit c Angelussin Cælo potius qua
in inferno et. eius imago ponenda. A lia deinde alijs in locis unt [ucceffiue e
ordinate, conslituenda. Et quamuis locis quibu[libet non omna memoranda, nec
vniuer[ c memorandorum figura, (quas locare evolucz ris )conueniant:arte tamen
qz) exercitio, e cyebeméti ima ginatione ita id poterimus comparare, *ut
cuilibet loco rem omnem cuius memini[[e volumus, eiusq, propriam figuram
inuenire Pars prima. Td es inuenire eo accommodare. [ciamsus. €). uod fieri et
experti. fiunt, manifc[le fatentur. Cuius autem imagines conrra naturam eg e[fe
rerum aut artem vel vfum, ab imaz ginatione locata funt, frequentius oportcbit
rcbetere, vut exercitio a[Jequamur, quod longe à naturali ordine rerum
con[picimus à nobis e[Je locatum. Vr autem locis fugure ponenda conueniant
(quoad fieri pote[) 'atagere oportetvt fr figure quinto loco ponéde fex ro
potius loco comueniant, magis ibidem in fexto ponantur. Et qua in fexto alias
reponi debuerat, in quinto collocttur. Zfoc autem dixerim, fi permutatione banc
repetendaz vum verum ratio patiatur:ficuti in aliquarum rerum di[cur fà fieri
contingit. Siquis enim duodecim iciunij fruclus dicez re propo[ uerit, vefert
nihil fi quintum Sexto preponat, vcl poft ponat abfolute loquendo: A b[olute
inquam, quonia aliz quando(quamwuis ravo)in coni milibus ordinem dicendorum
cogimur ob[eruare. In vfu ctia pradiclorum ampliftimorum locorum, illud oportet
animaduertere:nece(Jum nequaqua e[[e, vt in una eadem, oratione vo el concione
uel leélione,vel alia rerum recitatione prediclis omnibus, e fingulis utamur
locis.T'ot enim loca fumenda dicimus,quot pro figuris ponendis [uffiz cere
pojJunt aliad, linquenda. Si enim paucorum meminiffe «volueris : fat tibi erit
aliquando folum principalia [umere loca ab(que corum partibus. verbi gratia
[umere infernum pro *ouo loco tantum, Purgatorium pro alio ec. "el poteris
[umere locum «oni principalem, verbi gratia infernum, cum fais partibus pro tot
locis, ee alia linquere, qua for(an vvice alia, (cum multa in diclis locis
reponere "volueris)mas ximo commodo erunt-Q ue autem figna fint bis locis
ponen da acil dicemus. De locis amplioribus diffinitione, numeto, partitione et
vfu. 5 Y Oca communia ampliora illa funt, qu& inam 4 DmRM plif(imis
continentur,et ipa [uis in partitus, «B XE y ampla loca, Mediocria, Minora,e9:
AMiniz LÍ BE AX oma queque continere poffunt. Loca autem talia;[ant bac.
Regiones ez prouinc ie: fecundo * Paradi[us terre[Iris: tertio Itinera ab-vna
in aliam Preuinciam «vel (juitatem:quarto Montes ej omnes colles: quinto Planiz
ties'fexto * Poffeféiones:Septimo Lille: OClauo Fluminum decur[us : nono Stagna
cum corum circuitu. uo ad partitionem borum locorum in partes: que partes pro
tot dez feruient locis, quod quilibet corum diuiditur, a[Jerimus. Et quo ad
primum Regionum ee: Prouinciarum partes potez tunt e[fe Flumina: .$ tagna:
Silue: T vactus, €7 [hacia terz. rarum slerilia:culta quoque pinguia atque
fertilia loca:C iuitates: Caflella: P agi : vel vici: P o[feféiones
infrgnes:doz, minia diuer[orum Principum : Montes THAN, nomina. ti.Vie
celebres:Balnea: P lanities. fParadifi Terreflris spartes,illa poterunt ef quas
fucra. fep in codem effe commemorát. Ut multitudo lignoz; ) rum Pars prima. MA
WÀ run fractiferorum, palchrorum vifu, eo ad ue[cendum. fuauium. 1. Lignum vita
in medio Paradifi. 5$. Lignum infuper [centia boni cz mali. ^ dg M
4-Fluuius,qui inde diuiditur in quatuor capita. N'ome vni Phifon: SNomen fecun
di Gion: SNomen terti] D'igris: uartus Eufrates.ex Gen.[ecunao. if Malta
praterea. ineo loca poteris imaginari, nec incons ueniéter,ut letiftima
nemora,vt ameniffimos montes, flos ventes agros, ridentia prata, pulcherrima
planities, cetez ra fimilia. pan RN v . Ommnt iter ac via ab "vna
Prouincia, "vel (Ciuitate in aliam [nas partes baber, ee funt"
Po[feffiones celebres: (muitates (Caflella:vilLo: P agi: c edificia infignia:
H'o[bi talia:eccle[ie:montes: planities:fluuij:Biuit: triuiziS tabla diuerfa: Q
uelibet caupona. Q uelibet officina co apothez tha; Quéque aliaa nobis euntibus
per illam vel redeuntiz bus obujant zo occurruntyvt lapidum acerui [upra depras
datos peregrinos comportati: Pontes:Silus : illeq, maxime, que infidiantibus
latronibus latibula funt loca infuper fle trilia: Fertiliætiam eg fruclibus
accommodata. o 4 Montisui collium, fecliones ab eor inferioribus par tibu;
incipiendo, funt flumina «vel omnes ad coru vidfz ces: T 'orrentes ex ipfi $1n
m4 fluentes. Etiam ea,que in c0rum a[cen[u-vel defcenfu oceurrunt,cvt
"Domus,P alatia, Ecclefte: Monafteria:aliaue edificia. Infuper
po[fefriones, hor. t,pomeria,namora Jftlua, Supercilium montis: ciui catu i n O
men Thefauri memoris artificiofx m. Infupcr. Jantes putei aquarum:
"Decipule co fóuea ad "capienda animalia. Loca laqueorum tuenanri
aMGÉ memorabile, quod occurrit in COCWRIMBODU 1 $- Plaviticipartes, Domus, «dcs
hui Lacw: Lafter lunii, fend lios 6. PofJeffiones
habent p» partes; apud 'Agrós: vineas: V ilias: :Oliueta: Frutleta.,
'e-fucuparia. vel MARIÆ laco, Semitas fontes, torrentes.eo«.. « 2. Fluminum
decur[us partes [unt: rh m A silia, Jéapuluf as de[céfus, AM
olendina,Pifcineectrbores drcums quaque: oca Pifcantium. ,.. RStagnorum partes
po[[unt'e[fe tot, quot maris, de quo fagradiximus praterea Portus: sinus:
Ciuitates : C aftella; mirteta: Oliucta. einen, ca pi[cantium » m n ád E777 9
4.0c4 autem Bi cn omnia, qué elt ss Leonie oKamaus,ndis notifftima e[fe debent;
qua lcaseg locorum par tes ft minæ nouifli vel vidi f fimilia. ijs confingere
lie «dit, ct CICERONE (vedasi) dicit,. Ufus autem taliseft, vot hisin UE auia
figuras (que ibidem funt vel e[[c, de ABE Jut plurimum pes [ludeamus, / cut ie
C Midi locis dic XÜHMS ou De locis communibus ampliff. et par titione, &
víu,& difinitione,& numero. id () Oca communia ampla funt, que in
ampliféía mis continentur, et ipfætiam continent in p fuispartibus alia
loca.[-minora co:minima. Y NI Hofpitalia, locus officinarum,cArcus infignes,T
efludines &dificiorum,cAfrcts, ^vieres, Propusmænla. ^0 00s o x, Locaautem.
iflasxtea: ('inirates,mon debent effe vont, Thefaurt memoria attificiofz gnis
ciuitatibuscUti(quoniam tibi faltem mote [unt, qui f: paruarum notitiam minime
babes) [ume in illis vias prinz cipaliores : eov infigniora edificia : Forum
aliasq partes et loca notiora, dimifsis alijs. uo ad-v[um.. Hac loca ficut
[uperiora omnia congrua funt reponendis figuris omnibus naturalibus, qua ibidem
funt, vel po[[unt ibi effe:zNaturalibus autem figuris, que ibid? non funt, nec
naturaliter effe po[Junt: Infuper &j artificialibus, eg ima. ginarijs,non
ita, (ed minus conuenientia funt. Attamen inz duflrius bomo, c& ad
imaginandas figuras locis conuenienges idoneus,omuibus quibullibet locis ad
quecunque memoz randa poterit vti: ut apud expertes: exploratifsimum cit. Ád
quacunque ergo memoranda commini[cendasd, res om nes, figuris mediantibus
aptiffima [unt loca pradicía, ficut precedentia omuia co fab[equentia. De locis communibus mediocribus, et ^sdeeorum
diffinitione, numero; partitione et vfu. . PEU] Oca commutiia mediocria
[unt,qua in [upra ERU :diilisaut continenturyaut contineri po[unt; SA que «7
alialoca.[.minima poffunt continez M eA] reset funt Cenobia; Ecclefie; Palatia,
Doz mus mediocres Ædificia alia, P latee, Diuerforia, Diuer ticula, Pie. oo
lows - c Canobiorumy inferiores partes [amt : Clauffra, ave ds p um: tc 4 v
Parsprimas $$ Ium: Schola. Officina: RefeClorium : Cella uinaria: Et ora, TED
he partes fuas babent. 2 tielibet enim manf o di uiditur in quatuor angulos :
cg omne etiam infigne in tali bus manfionibus pofitum poteft [eruire pro
loco,cot porticus, vt [l'atuayut [cala cec. Cenobia habent partes [speriores, €
[unt dormitoria,Bibliorbecam,eo alias manfiones prz. ter cellulas fratrum,qua
ob nimiam mfra [c ip[as frmilituz dinem difficillime pro locis deferunt;
fimilitudo enim men. tem errare facit:eo» ex boc loco in alium fibi fimilem
tranf meare:quod experientia millies comprobatum e[t. c^4t ft quifpiam eis vti
"voluerit, in ofl io cuiuflibet illas rum fignum aliquod ponat,quo una ab
alia differre caideus tur.Signa autem bac imaginariæruntyer) inibi babitantiz.
bus (quoad fieri pote[]) conuenientia, «vt memoriam ma-. gis excitent o[lium,
vuerbi gratia, Sacrifl a boc modo poterit. obfignari.c/4ppendam per
imaginationem in eius oflio claz nium multitudinem in catenula ferrea infixam :
qua catez. nula etiamper foramen alicuius Spherule lignea vel marz more«
tran[eat,rvt meliustot [igna memoriam excitent.In. oft io indici pones librum
rationum mathematicarum, vel rátiocinationum prouétuum conuentus vel ('enobij.
Et fic de cateriscellulis officialium. A ljs autem cellulis priuato rum fratrum
vti, cg eorum o[lia fignare, difficile aliquanulum erit Uerum enimuero ipfis
etiam uti co eas frgnaz ve poterimus.In "vno enim o[lio immaginare, qui d
[it in[criz prus numerus talis cella.In altero, quid fit nomen fratrisindabitantis:
In alio, quid aliquis [anclus fit depictus, eo ca^ m £erá The(íauri memoriz
attificiofx tera fimilia in illis ponere «vales,qua ibi aliquando funt,vel
f«cile effe po(funt. ^ cidunt f'epe [pius multa in boc vel il
loloco,qua pro fignis tibi poterunt de[eruire, Ut patet. Sis gnum etiam
memorabile erit:quia aliquardo«vidifli in iflo. «velillo ii qa in terra
cecidi[Je, "vel uas vupiffe, vel eleunm effadiffe:-vel fimilia eo in loco
contigiffe. mW Ne Ecclefiarum partes funt gradus ante porta introitum,
"Porticus et vesisbulumyfi adfint. Porte,Va[cula lapidea «el marmorta aque
Sancie, qui introeunt ibus primooccur. runt.c/frguli principales: Sacella
fingula: aliaue, qu& diuer frtatemin fua figura eo diffofitione ey)
magnitudine prz feferant. 1n quoliber autem (acello babes quatuor A ngulos ord
inate:ee c/dlrare e medium [acelli, qu& omnia pro tot deferuient locis:
Spaciaitidem inter pradicla Sacella tot los ۈ dabunt: 'olumues Sepulchra.
in[igniora: que in pariete exislentia,foris [apereminent. Sepultura erce uel
marmo rt21 terra ceteris infigniores. Sculpture: Pictura:feneflre principales:
Poflica. Gradus presbyteri dlrare maius.cho vus cum angulis
cos-ombone:Orcana:" Prefepealiaque inz fignia, que Di extiterimt partes
funt Ecclefiarum. io "Palatiorum gj Domuum partes, oflia principalia ex
onmes manfroncs cum angulis fuis, vo«omnibus vebnainfis qnibus in ipfis
existentibus, verbi gratia, columnis;imagim i bu, Seulpturis, Mis, fedilibus,
Menf r: difbenfatoria, (.a nino, Ofliolis, Ælutorio, Strath, eo fimilibus aljs
: feneJis: Armaris, ("apfis eot. ym Wer urtease s oat ^ CPlatearam
pagórumue partes f^ nnt plare: officine tuel t contigu Patsprima. .;^-07D 56
eontigue "vel (eparata, "Putei, fontes, exitué Uiatum., Satlla
Ecclefiarum: co P alatiorumzez Domuum; aliorum, ædificiorum facies extrinfeca :
Columna : Statue, qua ibi funt; cc. utt 3? De à; TUM - G uoad v[um,loca ba
inter omnia alia fuperius dicla, eptima [unt ad omnia locanda. Hic animaduertas
qua fuz pra de ciuitatibus loquendo notauimus, ne.[.in cadem loca particularia
bis incidas,circumeundo manfiones,e ne slatuendo vária loca in "vna
cademq, manfione vel domo,mi ?is appropries locis iam à te pof. tis vel confi
itutis, Co tuis iam replendis figuris (e imaginibus ; ne confufioncm ingez Tani
inenti loca iàm fibi propinqua, (y) ne imagines ibi à te reponenda
[ecomprimant. ' 000 00 007 : Cap. ro. Délocis communibus minoribus, "^7.
"difiniuonejnumero et víu. Y Oca communia minora. : minima, de quibus :
ler 4 infra CMMSREUR cel nie pn. cel 1 le a pls realiter vel [ecundum
imaginationem. Fac Der X9 autem poterunt e[Je owines officime diuerfoz
rumartificum: quarum multas infra ponimus fecundum c dIpbabeti ordinem plures
Íab qualibet if tus litera, t "ex ei /ymamus quas co quot fuerint nobis
nece[faria." D of fmmus autem fumere 7 iginti officinas, f. ul qualibet
litera "Unam quarum «ona queque loca quinque dabit, ct infra
"dicengus.ex quibus centur oca pro memorandis, figurisque OWBaW reponendis
"I hefauri memoris artificiofze reponendis babebimus que fat erunt noftro
negocio. Plura autem bis babere nece[e mon efl neq tutum:ne locor muls titudine
nimis grauetur memoria. L Oca auté bac [epe mente inuifere,et imaginatione pers
currere opus ef1, cut familiaria nobis fi at,quo ad ficri po tefl, con eis
faciliter vti po[[umus, ibiq, noflras collocare fis £uras,prorebui memorandis
quatiaocunque «voluerimus. Sequuntur diuerforum artificum denominationes,
fecundum Alphabeti ordinem; quorum officinis pro locis minoribus vti
mur.Suntauteminfrafcripu. iRehitetlores, WÆe Aromatarij. SN jJ Alutarij.i.(7o
Æn ÆS riarij. Aurifiz ces,acupictores, uocatur Phry giones, qui aurum e colores
«vefl ibus intertexunt. Braclearij, qui bracicas faciunt, quiq; aurum,rnalleis
raum, ej) ad quauistenuita tem daclile, rebus inauradis
reducitBalneatoresyBalnca ramminiflratores. la Stwfa. Chirurgi Medici
uulnerarij. (eroplafte : Cereas rum imaginis Artifices. (inerarij cg C
iniflones dicun tur, T on[orcs, Calceolarij qui calceos con[uunt et con
ficiunt, Coriarij, Crepidarij, Fabrilignarij, qui Carpe taconficiant.. 0
Duliarij. Piflcres.Plaz centarij. "Darda nartj dicup tur propole, qui
omnia prz emunt., "vt charius poslea vendant. l'ars prima. vendant. E (fc
darij dic cuntur f^ li effedorum ehiculorum. Fartlores,qui farcimina faciunt,
ex in [echa carne et adipe " Ferramentarij: Ferraz mentorum Faclores : F
urz hio eG angaba ', qui SH otiera portant : Gemmarij : Gemmarum venditorcs.
orrearij, (wflodes bor reorum dicuntur. In itores,rerum delicaz tarum
-venditores,Ce* nego ciatores. : Librarij, Lanarij qui la "as curat.
AMen[arij, Trapezite, AMolirores,qui vulgo, Mo lendinarij; Macheropij gla:
diorum fabri. N'ouacularij, qui fti0uaz culas;feuraforios cultros con ficiunt.
t Odorarij, qui odores con^ Sas EI 7 fíciamt eo cvédunt, Cencos poe qui taberna
vin: expo nunt, C rganici Organorum au ifices. "Pigmentarij,qui pigme
tacvendunt aut conficit. *P iflores, feu in[ores dia cuntur Furnari, Pharmaz
copole -Ollicacitét um ue ditores. "P lumarij, qui acu pingunt feu
polynita rij. Ratiari] ; amgréitorer, qu ex ipfa rate qrajium f^ ciunt.
Sal/ametarij, alfarij.a "d ditores ciborum, [ale dre rum,eo Sellularij
fedentas rij,qui opus aliq uod ad fcdé um conficiunt ..$ tatuarify qui Slatuas
fingunt. T helonarij,ct T lelines, dici po[Junt tributorum colle éores. : -
Uulnerarij, qui (o (bis. rurgij."veteramélari,qui ue teres ueiles
calceosque refiz ciunt, P Si -. Thefauri memoriz artificio (ze » autem:alicui
placuerit oficinas diuerfa "fecundum eundem Alphabcti otdinem. ^vernaculo habere fermone, vt occurrant facilius, ex
intrafcriptisquas et quot vo-, lüerit fü mere pone It. *
Rmarulo 5 eMgguindo t4, ccauis gliah eg Arrotatore, AL- : ba: 03:
jsAguchiatore. Santo, Bartiloro /Berret. tai, Barbiere)Beccaio, Bic dhieraio,
orta, Bande: ran. à AC. Cappellaio., : io, Cinzia. - Dipintore, Dogana. *
Fabhro, Fornaio. Forlis ! ciaio, Filaioio, F atidaco, Formyiaio, Giielliere. -
Hole, Horiolaio, » M .. latore di fe - Cartolaio, P alzolaio,/ eraiuolo,
('ialda. baio, C alderaio, Colrellina Ld * PAIR negli. tore. - Lana, Lanaiuolo,
Li ina ies 3 Latternaio, Lanz: ciaia. : acManiseleo ddaniéus, e Merciaio,
Muratore, Mi : i niatore, Mugnaio, Aatera[faio. (o EAT à 55 SN'otaio,
SNotatore.: i», -Qrafo,Oliendolo;Ottoz t4io, Ochialaio ; Qrtolaza no,
xProfiniari: qi lieder, lo; Pelliccinia y Pollsiualo, Pe[cheria, -.- s E c
uoiaio., Aicanatore ipei Riuendilor C. Asa Sculptorty fcarpellino, eta iuole
Pavsprirt: ;8 iolo,Sarto, Spetial, Spada T'reccone; l'o rbidto; Tira io,
Sellaio, Segaiuolo; Sar ^ telo, P'iraferro, T'iraloro. giaio,yeggiodlaio. ^
Ueletalo, P'afaio ; T'e[fitor dipapi;di drap . 'aiaio. Num pi d'efracarie »
Tine: os Zeccolaio,Lecea.. T dex] Uoad vfum vtimur locis predictis frequen VI
tius alijs f'apra pofrtis, cum pro memorandis : ^e / Jj] occurrentibus
aptiftima inutniantur.proptez REN e rea, quia in cás babemus locafamiliaria, e
not ifsima nobis,eo que fenfum excitent y ez fatitafiaimoG04At E872 propier
diuerfitatem inflrumcentorum €o* "vas rietatem -vendililium, 4 inibi
[unt,ti propter operationes, q 4b cMrtificibus exercétur in ipfis.Q ue locætiam
adfis: guras inacfHisandas eov fimulachra inuenienda pro diners fis memorandis
commodiffima [unt; eo quXd "varijs natura ' libus rebus alique iflarum
apothecarum artificialibus ms. nes-rutrisque fimul multe plene inueniantur;
quibus amnis bus,prout fuerit opus; pro notis atque figuris optime poterant ^
eferaire. (33 POS tA ji - Ordo autem in eorum v[u eft, ot prius affumas offici
nam,cuius nomen incipit à prima liteva.[.c/4. [cundo offici. nam [ub [ecunda
literæ fic deinzeps.o.g. ^ E^: Prius pro locis particularibus comparandis fura
; banc officinam Armaiolo,"vel aliam, proutevolueris, fub eadem ^ litera
incipientem.pofl banc aliam Barbieve, «vel aliam ut" uolueris ciu[ dem
littera : et fic deiuceps [umas, tot quot tb? a d ud fuerint : LJ 9. Thefauri
memoriz artificiofx f«crint Æce[faria; M^q- TANT d) ue fi noninueniantur in.
Ciuitate vel Terra boc or dine digefla,eo* boc fitu difpofita v f'abrefatta:
pofJumus €as noflro marte di[bonere &&* ordiare: eg earum multis modis
pradictam. difpofitionem, ordinem cAlphabeti, reminifci. o Primo ; [i literarum
c/Alpbabeti ordinem fic mente vez tineamus,ut pofl. talem literam,verbi
gratia.cA [ciamus, que [equaturyverbi gratia, B.eo* fic deinceps-quarum fi ve
Gle ac celeriter remini[ camur, fubito officine quorum nomi na [ub ipfis
literis incipiétoccurrét,exépli.g.recordor litere. cd. (ubito occurret
officinaillius litere, que eft in tali Ciuis " tatis locoyputa
platea:cvelforo, vel via. "Deinde pofl. A. [cia quid fequitur. B. tunc
occurrit officina alia,litera pdiz Gs. B. qua for[an in alio loco Ciuitatis
erit, qua ft forte con. tigua c[[ent melius, gg) velocius remini[ceremur carum,
et fic de alijs omnibus... - Arf alique prediclarum c/Apothecarit, diuer[orum
ta. men artificum [iviul e» contigue in rei veritate, in Ciui tate aliqua
extiterint: "velocius carum recordaberis,ab[que boc, quid pro ipfis
inuenicridis ad literas carum cogaris on fugere; quibus ad officinas mann
ducaris. ! Secundo. predicto ordine c/Alpbabetico Officinarum di uer(aram.
recordabimur, fi per imaginem veletiampitta ram in vna magna manfione vel
duabus, wvel etiampluri bus ordinate et [uccefiue plures artifices diuer[arum
artis fib qualibet litera num,- quos nouifie oportebit, ponas. mit « Pars
prínra. ET $9 muss. efrtilices autem in duas proprijs cellibu z7 Labinbus: iffi
aliquod, «vcl aliqu. ; fua artis inlrumenta in manis Lus ye Q uorum omnium
artificum quolibet corum ui fà ab imaginatione ad ciu[dem officinam [latim
animus po terit éuolare ibique [ua laca e ni T277, imagines perdus firare. -
Tertioreminifcemur officinarum odisii ia ditio.f. eAl phaleei fi earum nomina
ucl principia diclorum nominum, fcilicez literas,à quibus ipa nomina incipiunt
in parietibus "vnius cel plurium man[iomum literis,eo: caratferibus na-
gnis fcrip[erimus vel atramento,cvelrubeo colore;«vel aliox 4ui ctiam opere
celatorio Jculpferimus, uel cereis literis,vel alteriss rei. caracleribus in
4ngulis manfionum, wel certe interfHirjs parietum inter angalum, ej angulum
alicuias manfiopis impre[ferimus. Vel
faltem fi talia nomina wel ea rum principia [cripta vel [culpta. efe
inpradiclis manftom bus imaginati fuerimus. Q) wolibet autem «vifo nomine «vel
litera,adl eiu(dem nominis vel litere officinam in tali ciuis tatis loco pofi
itam. protinus tranfire poterimus. Q warroviam mente confingere po[umus,im qua
cogita tus nostri opere viginti fabricemum officinas, [ub qualibet Alphabeti
litera, "vnam quam «voluerimus ordine aped tico. €) wod faciuntmulti, quos
nouimus. : - Rterum, f has officinas aliquoi in loco,et quidem optime malam memorabili
fingere «velis : duo fratrum claustra: fumes,in quibus casomnes locare poteris.
qN'am quodlibet" UM tredecim officinas, cvel[altem decem continere
poterit: Thefauri memoriz ártifi cio fc poterit: In quolibet; fcilicet angulo
duas e ininterflitio fci dicet inter angulum £g) angulum,unam (excepto
intcrflitio llo, inquo porta vel quedam apertura fingenda eff, «val per quam
intra in meditullium clauflri ; mente ingrédi 9 egredi poffit.) Et
iterum umama fimiflrisyalteram a dextris pdi&te porta uel apertura, boc
infrafcripto ordine localis. 4ngredicsido uim predicium meditullium à finifiris
prope porta locabiscunamofficinam,cuerbi gratiayofficinam aros watarij:
infequenti angulo ponam aliam, verbi gratia, ofs ficinam Traclearij : ineodem
angulo fed corre[bondenti az teri parti claufivi aliam, puta (Coriarij: in
medio aliam : frc. deinceps: v[que dum deuetias ád partem dextramporta, per
quam mente ingve[Jus espradiélum meditullium ;et inz termedium
clauflri,quod.(ub dio eft ... ev c^t tiotato; quód amnes bas officinas intra
cdlauft H9 ;. quod coopertum efl, ponimus, (ed tamen earum aperturas «verfus
meditullium di]bonimus, quod tanquam plateam, «vel forum negociantium
imaginato.. sss Wh es Q uinto nomina veleorum principia, elementa fcilicet
literarum;a quibus incipiunt in digitorum noflrorum articu lis effe depicla vel
[cripta imagineris : evelcerte ca calamo iidem defcribas bore vnius (bacio
perman[ura, quo ad vu[que videlicet corum runiu[cuiusq, in tali articulo cffe,
vbi illud [cripfifhi cosaddifcas facillime vemini[ci.£ia au tem modas optimus
$1, fi diclarii memini[fe velis officina.. rum, [ecundum pradiclum A
lphaberiordinem. : - QNotandum.tamen, qud ft plures nouisli officinas &uf-
em » Parsprima3. 077 6o dem artis,verbi gratiasplures aromataviorum officinas
sn udrijs ciuitatislocis pofitas,derelihis alis cogitatum tuum, ) mentem in
"vna tantum obfirmes, a ramen opibus alijs infigmior tibi fit eg morior...
S0 ED c Diéxbpus ob[eruandum, quód vnam tamcn apad vel officinas habeas cox
teneaneiufc dem artis, e litevs;et non plurcs. puta.fs / fub. A. litera babes
officinam. aromatus rj ;nàn [umas;nec queras aliam (ub eadem litera imcipienz
kem,verbi gratia officinam et lutartj. Et adiecimus, quód ordo A
lphabeticusobferuetur, vt post apetheca incipient ab a, [amas aliam
incipiertem.. A Begin 1ron. incipientem 4 litera. f. vel D. Hoc autem ad eos
pertiner, qu/d-utvez cordentur talis: apatheta. pua Caupone. C-tantura
litérafrá pfi uerunt. € ui enim po[uit integrum nom£ "vel. ipfum. r
tificem vel inflramentum illius artis, alteram eriam eiu[dem litera;puta
Apotheca Co oríarij poterit [umere e alias etiam quot. "voluerit. eiuíd dem littere. Item esiam post
Apothecam littera, p Jumere poterit aliam, littere «videlicet. Se T. eo. quia
ratio [ui ordinis nom [unt ^ lphaleti líera: fid Artifices: E in frumenta corum
hic vei ibi dis : [of MATS IA pA "fi quis enim vighiti P cina disci 14. 1n
"Una eadem 1 eia vel duabus nofceret e]fe [ecas, nn oporteret imo offi ^
ceret, ordinem alphabeti retinere, e fitum earum verum, coxrealem relinquere. ^
nimaduertendum efl, quod in v14'Uia, vbi [unt multa officine ein[dem artis,
po[u"may dibemus,vna [umpta, alias linquere, ct ad d.uers [as Thefaurt
memortz artificiofz fas fequentes apothecas tran[mearc. 4n vu eiiam eorum [cire
deberrus, centum loca particu laria fufficere nobis, pro occurrentibus
memorandis, T ot aw tem loca. 100. videlicet in. vo. officinis babere pojjumus
et ualibet officina quatuor ^ ngulos babet (jj medium: qui anguli c? medium
quinque luca dant.cviginti ergo dir boc modo. ioo-loca dabunt... IE Omnes
officinas in una Ciuitate vel opido ec patueris, babeas,ne magna diflantia
oblivionem inducat vel faltim tot barum habeas, quot pro uva
lectione,veloratio: nc,cvel recitatione occurrentis diei deferuire poterunt. De locis communibus minimis,& diffinitio ne eorum,
que &€ quot fintin numeto et ^ víueorundem. La 1I. ER d 'Ocacommunia minima
funt, que in omnibus 51€ alijs locis [upradiclis contineri poffunt. Sunt. i jn
li auté multa : uolumus "vero ponere plwa eoz 9 9 rum, que notiora [unt
nobisalijs pretermi[r 5, € (ab c dlphabeti ordine claudere, vet quado €: il (P
quibas voluerimus vti poffimus. Pars primá. 61 Hxc autem loca (unt homines,
Anímalia et Arbores. Omines autem (unt aut ma[culini [exus, co [ic omnes et
«iri, aut feminini,ut mulieres. 1. 9 uidam eiu[demna tionis Co rcgionis, vt Hiz
fpani-eoc. 2. eli eiu[dem Pros uincie,ot T'a[cis qoe. 5. Aj ciufæm Patri£, zvt
Florentia. 4c Alij eiu(dem ("omma -tonis. 5 Alij eiu(dem Patris. Multi
eorumdem vel 4i Pad diuitiarum. 7. Multi fimilis 2Nobiitatis: -. 8 Alij fimilis
Domi ] : vog. Alrj frwnilis pulchriz tudini. 10. fimiles Ingenij. 1. Einfdem religionis; 1:. Eiu(dem affeclionis eo
factionis. TC Ewfdem dbi. tionis. I4. PACTIS profe "fion nis Co arti s
mechanicz. 15. Eiufdem artis libez ralis. 16. Eiu[dem fele: 17. Eiu(dem
«virtutis, 18. Ciu(dem vits. 19. iuf dem babitus. . £0. Eiu(dem Infortus nj
"vel Ewufortunij. ednimaz 2 t Thefaurimemoriz artificiofz SW EE AN U 2t^ M
BUZZ eNimaduertendum, quid fecundum quam.Is 3 Get condition bomiwum, potevis
formare zc feEANS)E fcribere Alphabetum nominum eorum bomi IBN] mum eandem
conditionem babentinn, verz bigratia bominum alphabetum, in quo fiut nomina
bomiz an, qui babuerunt talem vel talem conditionem,nobilita tem, "vel
diuitias g)e. Hortamur autem buius. artis cupis dosis nhoditoordinationes
bominum diuer[arum éonditionum formare co pre manibus habere.£) uosautem fuz
vélus, qua ve. commoda [int percepturi, qui. coordinatiomibus pradictis
aliquantulum inuigilauerint, tacere uolumus. Fyrastuum eum borum effc præcones
eos dumtaxat vvoluz maus, qui buius non [unt atis expertes,cvel infuturum moz
nar eos;qai eiuf dem.artis exercitio nauavint operam. AIn coordinationibus
autem preditlis folum bomines ili feribantar $ quorum notitiam babes ; vel quia
éos "vidisti, «vel quia plura de illis audifli, aut quia multa. de
ipfislegiz fli aur certe quia erum imagines pluries con[pexifli. Proz pterea
cotilifimum erit. dita fcripta. gesla, vitamq, pradi &orum bominum. apud
varios authores videre,maxime apud Diogenem Lærtium. Cum enim corum dicla «vel
fac la cognoneris erit baud difficile de eis aliquam figuram: fimilitudinem vel
fimulachrum cuiu[libet conueniens men te concipere eo excogitare. Coordination
auté iflarit alique infigniores, «vtiliores, et notiores bic infra à nobis
ponetur, ptermiffis alijs quaplus vimis: Leilores enim noftros ad Ioanis
Rauifij textoris o cinam gm Pars prima. » 6, cinam romittimus, in qua
diuer[arum conditionum Lbomis num -vberem copiam eft videre. Philofophi
Alphabetico ordine. SESS Rrifloteles, »M Anaxagoz: ras, Anaxi: mander, Az
naximenes, cfrchelaus Ariflippus,' Arcefilaus, cntillenes, Alemo, ez nAXAYCHÁ.
Bias,Dio. Chilo, ("leobol", iub Cebes, Crates, Crantor,Car neades, (C
litomacus,leanz tes, Crifrppus, Clearcus. Diodorus, "Demetrius, Diogenes
(inicus, "Dionyfius, Democritus, Dioz genes. Epimenides, E [chines,
Euclides, Erillus, Empe docles, Epicarmus, Eudoz ' Xus,Cpicurus. Q Ferecides,
Fedo, Filoz laus. Glauco. H'iparchus, Hippafus, Hes racletus, Efevaclites. L
acides, Leucippus. AMifo, Menedemus, Moz nimus, Menippus ; mt trocles. -
Ontficritus ; Onedjres. Periander, Plato, Pols 220, "Pythagoras, Protagoz
ras, Parmenides, Pittacus. Solon, Socrates, Stilpo, Simo, Simonides, Simia,
Speufs ppus, Strato. Tales, T'heophraflus j Y dno. Zenophon, Lenocrates, Ze.
BOCILEACUS CHO. PRN iri m Thefaurimemoriz artificiof:e c Mirrdoái& literam
amantifz fs eodem ordine.. F5 xi Leibiadei , Lx NS cufonius, Eye -ehriflides :
eV grat Bularchus, Burfas, Bef f Arion. (Claudianus, Cicero, Cy dias, Cyrus
poeta, CATONE (vedasi) nep.. E wipides Homerus, Hf ppoerates frxss «5 soigne
" muapgndne Jfocrates, Iulius Cæfar. Ouidius. "Pindaras,. Plinius Ius
nior, Petravcha, P bilo. Quintilianus. 4 opbocles, Statius. 7 ucidides, T
bemiftos cles: - Tertullianus. Terentius "U'ayro. VIRGILIO (vedasi)
VARRONE (vedasi) LA Ueptfianus ila ot æe epe bland ocHise Alphabetico. SU
e Pollo, eJefculaWC pius,c/fefclepia : A des, Arab, Anci vanus, Auicenna. 7]
tius, Berofus. iron, Cornelius (els fnis, ('rifippus, Cofreas eo Damianus
Sancli. - Diofcorides, "Dexips pus, Diodes. Epiclamus, Erafifiraz mus
Enforbius; Galenus FH ermogene:. Lucas. $. €uangclifia. Lyeus SNcapolitanus,
epud Pünium. eMenecrates. SNicas medicus.P yrri. Oribafius Sardianus y qui
[cripfi 7t 7idibros mez dicine Ocularius in c 4egi pto pra antiffimus: À utboz
MD so PE ET E rec 14vcrüaugíQ., 63 Pacon, P etriclius, spud Plin.libro fecundo,
Pródis cus Medicus, E [culapijid fepulus, t bili ift ion, de quo Gellius
lib.v7.cap. x j. Poda briusflius Ef. culapi. 7 bemifon,de quo Plin. €o
Iuuenalis, T beombroz tus, de quoidem.T be[jalusy de quo idem, F. eft ius. i
Poetz ordine Alphabcetico. S1 Lceus, Aratus, Architas, Arz chilocus, * bius, 5
vul Aurelius Praude tius, a Miflophanes. SB acchilides,Battus. ( berillus,
Callias, ( als liznacus. "Disdóraus, Dioxippus, "Discles Democlus
Euripides, upbronius, Rie. arl Qin Ennius, Vudoxius, Eumenides, Fabius Frfinus,
Fausfius Galbus. Germanus Brixius. . Homerus, Hippomax. E phefrus, 1 deus
Rhodius.. I. ycophron. - eMo/lcus Siracufanus, AMenader..ielitus. * 2Neflor,
Nicollratus, *Nicandrus colophonius. Oppianus, 'Thefaurt memortz artificiofze
Oppianus, Orpbeus cro toniata, Olympius, Ouiz dius. Phocilides, Phormius, PAilocdes, Pindarus, Proper tius,
Politianus, Pontaz nus. 9 nintus Catullus. €. *Nonius.Q. Atta.Q.Corni ficius. .
Horatius. Flac Cus. I NEED Sappho, Steficorus, Simo nides, Sophocles, Sillinas.
. T'riphiodorus, T'imocles; Thales, T be[pis, Tibullus, "Virgilius,
Voconius, Iis &lór Roma floruit, Adriano Imperante, Venantius. Xenarcus.
Zenodotus. Fortiffimi fortitudine corporea. Gat bo, Ariflomenes, Atbanatus,
Attilius, Amelongus. Jiitbon. Cleomedes,Caccus, (Ci neyius, Carolus magnus,
Corbulo florentinus. Dioxippus. £utbymius. . Firmius, Fuluius Sal. uius,
Freficus. : Gratianus Glaucus. Ærcules,. . 0. AMilo,eMonicus, Maximinus eM.
Seruilius. - SNe[lor. Odenatus. Peleus, Periclimenus. A boetus. Scinis latro,
Szfon, Sabi nus ;Syrus,Scillis, Sonerdis, Seleuchus.Siodus. T he[eus, itormus,
Tau rea lubellius,'Yritanus, Ti deus, Telamon. Ufo. Alphabetum Y Alphabetum,
Diuitum.Esopus Antiochus Crefus, Cacilius, Claudius, Calliz Tfus, Camertes,
Cyrus, Cez far: (Antonius. C. Gal'igu . Ja, Cifamis, Callicrates Dorilas, Dion,
Dauid, Darius. £ufobopes Gale[us Herodes, Helio gabalus, . Iob. Licinius,
Lentulus, L. t Lucius, Lucrius: Aruera nus. eMidas, M. Cra[fus, AMurena,
Mamurra, Minyas, Menander. "Narcilfus, SNicamor. Pallas, Ptolomeus, Pys thius,
Bithiniu perfeus. s *P. Claudius, PLINIO (vedasi) Junior. Í Abampfinitus,
Sycheus, T lla, Seneca, Æfoffris, Semiramis alos »on. Tariusrufus, Tantalus.
Volunx. E Hiftorias T hefauri memoriz àrtificiofx Hiftoriesautem przdictorum
hominum in Alphabeto,;& fuperioribus ordinibus po fitorum videre
poterisapud Ioán. textorcm infua oficina;Et apud Plin Etino cabulario Ambrofij
Calepini : et ed Vincentium Bcluacenfem... ] Etc periran[eat amice lector alia
A Iphales ta bominum a te cognitorum, formare rhjje» qua quidem "maiori
commodo erunt, quim pracedetia: propterea quia tibi familiariora erani» sz wart
hortamur,*vt [cribas. Alphabetum. bomiz num diuitum, quos tu nofi i aliud
[apiétium: À lind talium: militum eec. ceterarama, conditionum, vut cum [uerit
opus, adl ip(a recurras, uo ad partitiongeoris in partes ^ "AS : Y 7
partes jn. fot locis inferuiét: € uod uniufcuiufa; conditionis bómo in TM
pertes diuidatur,dicimus. Ejus autem partes, ba infrafcri pre ez fimiles
poterunt e[fe. Manibra ev partes dextij lateris adi ibet bominis, M abimo
dextri. latetis [pnt Prima pars. Caltangwn ; Secunda cauum inferius. Lm tia
digiti, Q uaria tütaparsfuperior ufque ad collum imi i pedis, eo talos, et litt
m eiu[dem. 1. Cris. dextrum e7 eius partes,que funt .Prima,col dao pes; à talis
vel ligatura, "U[que ad [uram exclufiue. Secunda, X2 (9 e LL. Secunda, tibia, que eft os cruris.
T'ertia Sura,qua ell caro eius po[lerior. 3. Coxendix «velcoxa dextra, cuius
prima pars, à genu "v[a; ad femur, fecunda femur, qua [uperior pars efl cox,
à quo enfis dependet, qua vv [aue ad cincluram procedit. 4.
Latus, quepars à cinclura "U[que ad inferiorem par tem, [ub brachio,qua
proprie c/Axilla vocatur.c4xilla ergo altera pars fit, aliusq, locus. 5.
Scapularum una -velarmorum alterum.i.bumerus, eneri aptus. 6-Brachium e partes
eius. Prima pars, qu& ab humero fluit víaue. ad iunfluram inbrachij medio.
c/4lia pars 4 pradicla iunélura v [que ad Aliam, qua ci coniungitur manus. i; o
qMan alia pars efl, Cuius portiones, Vola «vel pals ma,qua efl media pars
manus, eo digiti, vel fimulomnes "vel diuifim eorum finguli. 8.Genarum
altera dextra fcilicet. Tempus dextrum. 9.c duris dextra. 10.24embra [iniftri
lateris tot erunt, quot in dextero numerauimus, fcilicet decem. Et primo auris
fmiftra eo: cetera membra defcendendo. "v [quc ad pedem imum [inilrum
incluftue inuev[o ordine, € numerando frillatim 'unumquodque;ficut afcendendo
ecimus. o1 - Pofl ifla locain bomine, que particularia pominamus, quia partes
[unt bominis, [amer alia in codem po[[urcs in NECS ECT acipien do ab ambolits
poplitibus 1 que funt partes genibus oppojt t que cursantur:fi c dici quàd poft
plicentur. i 1:54 -Poplites ergo pro aliolocoi bomine. ^ s 23-Natessqua Junt
conglobataváro «uerfus os facrum 4d [effionem apiifsimaa. "Sus dst nad Sh
pn^ 2.4. Lunnbi,qui à natibus, « que ad cincluram a 'fcenz dunt, co» à
cincluraad nates profluumi. 2 5. (Cinctura ipfa. Aaol d A6 Remphudines
velvenes, que à cinclura vv[que ad fumimitatem earum fub collo, afcédunt,que
diuiduntur in olas c [binam. a7. Collum vbi nerui. ! bh, vus 8.Ocaiput; vel
occipitium, quod ef? poflerior pars capi tisin qua memoria. PSUM :. 23. Vértex
velcorona vel [ummitas eiufdem capitis. 30 Frons anterior capitis pars
occipitio oppofita EN 31.7terque oculus 52. eNa[ us, 9 S$N'ayes. 33. Oscum
partibus dentibus,palato lingua, fandibu.epc. Mentum eoxbarba.ss. Guttur,
Gula.56. Peclus, quod ex coflis con[Lat cum mammillis. 37.Stomacus,qui
immediate ft ub pe&lore in cauo f ub cofis innenitur. WB 3 * (Corpus cum
umbilico pro vno loco. 39. Ima pars corporis. 40-Gremium.i.coxendicum partes
anteriores. 4n.Genua,que [unt commifsiones ee coniunctiones fez morum ac
crurum. yequantur alie (echionet, e? diuiftones M rum 3 membrorum Pars prim
membrorum (cu partium, eo» portionum bominks, incipiens do à partibus,que foris
apparent, et procedendo vfque ad interiora. 1. (apilli capitis, Pili aliorum
membrorum. ». Pellis cutis.3 .(Caro.4 V ena.s.eo fanguis. 6. Muftuli,qui [unt
mollia.7.INerui,qui dusa funt liga menta.8.lacerti o[fa,et corum medulla. 10. Arteria.1i.Pinguedo.
12. Panniculi. 5. Cerebrum. fequuntur intetina quedam. 14. Lien,velSplen.i s.
Fela6. Iecur,vel bepar. 17."Uenter,'vel ceterusA8.Pulmonesi9.Cor,à quo cfr
teris. Lo.Rete.21.vejtca. Sequuntur alie partes[biritualiores. axsSen[us commuhis.13.F
atajta. 2 4-cogitatiua. a s. Me moria. NIS
»6.Intelletlus et potentie eius.[intelle&fus pofübilis,in telleiusasens. E
norum ! 27.Foluntas,qua efl appetitus rationalis 28.4 nima tota
"vniuer[aliter confiderata. Inpauciores e principaliores portes diuiderc poteri
bo minem pro "ut tibi pro occurrentibus memorandis neceffe fuerit-2N'on
enim tot bominis dimenfiones, eo portiunculas pofiimus,ot ijf dem omnibus et
fimgulis [emper debeas uti: fed ad boctantumut necefitatzs tépore, quando
multorum recordari volueris, locis abundes,cubi figuras multas vepoz perepofis,
707 : s As De Thefíauri memoriz artificiofze De alis: locis mitimis.i.de
Animalibus et x. arboribus, Alialoca minima funt ani malia et arbores. Cap.X]
(3 gl Onimus autem fub qualibet litera multa anima lia,eo« Arbores, A
Ipbabetico Ordine, vt ex mul «l ris fub qualibet. litera pofitis [(umamus «vnum
keen] evel Arboreim quamcunque voluerimus notiorem. nobis, ce propofito nofiro
aptiorem. iisrnn Animalium ; và bed "s Eg gonoceros.. Ug 3Bos Bubalus, Jionacon,
Boza[us. 3.Camelus, Capi Ces : uns, (l'anis, ('aniculus, ('atz tue, aper,
Centaurus, Ca. melopardus, Cercipitecus (tor. 4. Dromedarius, Damz mula,
Dromeda, "Duran. s. Equus, Elephas Eriz uacius, Eale, Euchires, qud T auro
eff h mile. 6.F. alena, F iber,qui co? caflor. dicitur. Furo, Fu runculus. .. .
g.Gali, tui 8. ]5 d$be Hadas, H;- l;flrix, Eryena, Hippolaz pss, Efinnulus.. t
E 9. Ibis Innulus ; kinus quod idem eft quod eripaz cius. Inachlin. 10. Leo,-
Leopardus, Linx, Lupus, Lutfira; La pus, Lamia, Leuiatam. ii. Malus ificiofze i
menori« art T hefaur BM ! / n j ju BA E eH 4 / 7 AAT Á z () iA e, "d (;)7
/ [P ETT VuT 7 p i 1) «c ih 1 / (^ t f 1 Q7 72 D . 11. Mulus, Mula, 2M ticora, e Monoceros, ZMus quilibet, 4 quo
mu[cus gene ratur. 12. Quis, Oricentaurus, Orix,Ora[ius, Onager,Ono centaurus.
z1 3.Pardus, Panthera, Por:us, Pocphagus, Pæanz 67 L4. Pinoceros, R binoce
phalus. Aansiuer, Rofurelz la. 15 Simia, Sus,Storco. (bi nca, Sciurus, Sphinx. 16.7 aurus,T igris, T ava drus,
T Axus, T'efludo. 17/Urfus,'U acca, CU itu lusyU'eruex, I1 ulpis, rus der. !
Bol agreflis in Germania. "Nimauda utem pradaicla e [imilia bis,
diuidaniur A; fnas partes, quas eo ordine quo eas hic ponimus (uel alio, vt
tibi libuerit,conuenienti tamen ex memorabili mo do) (quando fuerit opus) mente
inuifere c perluflrare debest ibi vel figuras à te pofitas cernas, eo» ves,
quas figu ris illis commendasli,tuo cogitatu éxtrabendo recipias. AB
'ANTERÍORIBVS PARTIBVS ANIMNELIS IINGIPIENTES Uterq; pes imus, eg» crura cum
genibus funt. 2 Peílus 7 Aures 12 T'ergus 3 Guttar 8 Cornua ft afint. 13.Pofleriora
tergoris 4 0: 9 Caput 14. Cauda $Nafus 1o (Collum 1$. Pedes pofleriores. 6
Oculi Ii "Dorfi prima pars uli offa. Ul incipe apilis ficat fpra de bomine
diximus. Quo clarius bominis portiones ceterorumque animas lium corporum mole.
[pectabilium nente percipiantur, hic infra [upra depicto: bomines e) animalia
[cripto e? lineis diflinélas inuenies : In[uper ibidem cernes quo ordine quas
rundam grandium auium (fi "velimus ) affignari debeant partes. edrborum
etiam partes per anticipationem antea quam enumerentur ipf-e arbores,po[uimus
impre[Jorum eg imprimentium commodo conde[cendentes. Sequuntur figura. Sequitur Alphabetum arborum,quz pro
locis et ipfx defcruient, et optime quide. NN ANANAS LEUTE zl 4 1 21d ha un 2.
; [ü*we. idis Ric DEVE me cn ÓQ n! Ó€ MÀ vlt nhu N Padi PNCAR S ETt /) Un M d í
j i j E] i4 i DL) SBuxtis,Bdellium, Bac« Cus. Cedrus, Cipreffus vel Cupre[Jus, aut. C ipari[Jus,
Caflanea, Cera[us, Cidoz »ia, Cedrus, Cornus. Dipítws, Dalilus. €bamus,
Efculus. Fagms, Fraxinus, Fi» Cus. Genesa, Geneflula, ZLfedlera, Flarundo.
Ilex, Inniper. Lenti[cus, Laurus, Liz . cios. Lotibos, Larix. eAMirtus, M
alungrana 69 tii, Malus cotoniut, MeJpilus, Mirabolanua. Nux, Nux mu[cata,
pinea. Olea, Oleafter, Olcoz sella. *Palma,Populus, Pirus, Pinus,Platanus,
Perficus, Prunus. E uercus. Aofmarinus, Ramnus, Kubus, Robur. falix, Sicomorus,
Senz tix, Sorbus, Suber vvelSuz beries fecundum fidorum Spina alba. s Tamarix,
vvel'Tamarifceus, Taxus, Tilia, Tarbitb. Ulmus
Vimen, itis Alphabetum Arborum aromaticarum. Loes, Amomum. Bal/amus. Calamus,
afia, (inanomum.Cyperus. AFiflula. X sgLibatus. $ 6.24atir, E ' I hefauri
memoria artificiofze 6. Adatir, 14 óreba. 7Nar dus. 8.Piper, Piflacius, iz C4,
4 quà pix emanat. Storax. Thus, Therebintus. Vulgari idiomate placet nobis
ponere arborum multitudine fub eodem ordine, vt fa cilius et promptius nobis
(qui vernacuas lo fermone fxpius de eis mentionem facerefolemus) occurrunt. A
AS Peto, Alloro, I Arancio, Arz MA Licocco, Arbo D bSeuen r0, ACETO. uff, 2
dellio. Cipre[fo, Cedro, Ciriez gio ( orguolo, C érbezolo, (a agno. Dattilo. -
€bano. Frafino, Fagpgio, Fic. Gelfo, Ginepro, Griugz giuolo, Ginestra, -
Helera. Leccio, Limone,Lazza ruolo, Lentifco. AMor tine, «Mandorlo, Melagrano,
Melangolo Miliaco Melo Meloco tognoy ZMelappio. SN'efpolo, 2Noce, SNocciuolo.
Oldmo,Ontano, "Palma, Pino, Poppio, Pero,Pi[lachio. uercia. Temite :
Runiflico, Ro^ore. Salcio Sicomoro, Sorbo Sufino,S enti Sent T bamerigo, d im
The rebintho. «U'etrice,I liuo, vpe Vinco. HÀ RVAM HARVMAVTEMPART TES HOC
ordine poni debent et recenferi. Primo Radices. F olia. 2. T rancus. 7.Fruclus. 3. A amus. 8. Vertex e apex,
vbiniA-Surculi e ramu[culi. dificant aues. Figuram y.Gemma. fuperius pofuimus.
psoome gum e l ! ux] E vu omnium prediclorum locorum miniz NIENS SAM morum
dicimus, quid omnibus pro locis vti J po[Jumus e2* eos affigere. (nam loca
nimis ES i] ( (o NI mobilia funt ) ee dilbonere pluribus in locis, «verbi
gratia,in officinis,in ecclefi js,in foro mari et fimilibus in locis: we loca,
ad qualibet memoranda aptifii mayip[a comprobabis experientia De animalibus
autem et arboribus dlicimus,quid ifla in agro : "vel borto uelnemore
fimili funt ordine di[bonenda, quo c apothecas diflinximus."veruntamen
[cito, qud admodum facilis memorabilisq, modus radica difbonendi erit, fi
aliqua fratrum clau fira [umas eo intro fub dio ingrediens tu per aliquam porz
tam "vel aperturam quam finges in medio vnius quatuor partium. clauflri a
finiflris locaueris una arboré prima litte r& alphabeti fi co ordine
procedere "velis) wverbi gratia, Abietem co [ub abiete vnum animal eiu[dem
littere,ver bi gratia afinum. Et [upra auem eiuf dem litera, verbi gra 237.2
ti4 Thefauri memorizx artificiofz tia cq ula v Sed notato, quod animal
tibiyprimo cccurrat memori deinde arbor e$ tam animali quam arbore(cum fuis
dwifionibus,de quibus fupra ) vti poteris. In angulo propinquo. aliud animal
verbi gratia, QSubaz lum:eo [ecus eum arborem, verbi gratia,buxum : icq, in
intermedio inter angulum € angulum, donec veuertaris, apertum, ubi intrafli.
Inmedio autem aliud animal, e aliam arborem ponas. Verum [cito, qu d hic
aptiffime «vti poteris multis locis amplifcimis. nam [ub arbore c/Abietis in
imo «venas auri et argenti conflitues,qua per a littera incipiunt.fic reliqua
mi neralia, qu& infra inuenies difboft ta ordine alphabetico : Et [arfum procedendo
[ub radicibus arboris pones quedam fubterranca animalia eodem alphabeti ordine,
ficut infrà babes.1d f2ntias de reliquis arboribus, [ub quibus reliqua mi
neralia alpbabeti ordine pones. At fub arbore qua in medio efl
loca ampliftima infcrioz ra co infernalia recenfere poteris. Reliquas arbores
qua ex alphabeto tibi abundant, in alijs reponas claufiris. Missi De
animaduerfionibus circa prxdicta loca. Vlta circa locos animaduerficne fant
digna, quorum quadam iam fuis proprus locis futt dicla,quadam hic infra ponenda
[un:. In primis animaduertedum, quod entia omnia tum vcalia tum etia imaginaria
(dummodo partes habeant infignes) eo magnas "vel mediocres (altem,ita ut
aliquarum fi nt receptiue figurarum) pro locis babere po[juz mns, quapropter
formice caput, vel os veletiam ipfa to1& pro locis inferuire non poterit
nobis, alioquin ft utamur illa evel eius partibus, difcrimini magno ipfi nos
ponimus,na par HA res e memoria noftra faciliter effugere poteft. 2 Etfi
omnibus fere memorandis loca omnia apta fint (ot infra dicemus cum de
figurispertraclabimus ) attame i/His velillis memorandis, e? mediantibus
figuris reponédis in locis, quedam loca aptiora, quadam ineptiora €: minus
idonea inueniuntur. 5i quis enim cvefHimentorum f(acerdotalium memini[fe «velit,
acrarium vel facrifliam e2» eius partes, ej) non Coz quinam bonoris caufa
[umere debet. 5i quis impre[Sionum ignitarum "vel aquearam ant etia
ærearum «voluerit recor dari,melius evit vt ærem cum fuis
partibus,"vhinaturaz liter isle flunt,eo generantur, quam domum ucl
plateam, C? [ic de ceteris. 3 Propterea elaborandum,vt multa baleamus loca di
utr[A uer[a,eo variat diuerfis, (prout occurrerit;) memorandis,diuer[a loca
correfpondeant,quo ad fieri poteft. Eifdem locispro diuerfis memoradis, ee pro
alijs fi guris ponendis eodem die vel (equenti non vtimur, [ed tri bus vel
quatuor tran[actis diebus vel pluribus, quou[4, «ve terum fimulacrorum ibidé
pofitorum penitus obliuifcamur. Loca cadem iam figuris impleta ad alia
reponenda non vez fumimus,ne forte in eifdem locis diuer[e pofita note [e inui
cem prepedientes y) prauenientes, menti noflra ultro [cfe obijciant,ac fimul
omnes occurrant memoria, e confufioz nem ingerant non mediocrem,dum e?
præteritorum, quoz rum pro nanc recordari: € illorum,que pro tunc meminiffe volumus
imagines, figüra indifferenter occurrunt. 5 Siergo babeas cétum loca vel plura,
e te oporteat fin gulis dicbus aliquibus corum vti pro occurrentibus quotidie
memorandis,in tres evel quatuor partes numerum locorum diuidas, e locis primi
numeri primo «vtaris.[ecunda «vice fecundi, tertia tertij numeri locis qc. Deinde reuertaris ad primos locos, boc dixerim, quia
talis vel fimilis diflanz tia téporb: quatuor.[. dierum antequa eifdem locis
iterum «vti cogaris,ad obliui[cendum priorum imaginum fufficere poterit, eg ad
alias figuras ponendas idonea reddere loca valet. 6 Contigit autem,quüd
figurarum aliquarum, qua conuenientis[imo artificio boc «vel illo leco pofita
crant pro memorandis difficile obliuifcamur, vt eorum loca longo tem pore
ami[Ja, «o» pro alijs reponendis inepta cen[eamus, c.t ou non Pars prima. 75
aon ita ef], quoniam frequens eXercit atio, fortis imaginatio «ox à memoria
facía, freqaies repetitio,nouarum fgurarum nuper fabrefactavum, ey) talibus in
locis pofitarum-veteres figuras ita diflurbat, eo delet.-vt vbi erant ille
maneant ifle. 4t de delendis fsguris infra traéiabimus. DEMICA, qua pro his,
quorum [emper memorari "vola mus,eg* babere pre manibus con[lituimus,ad
alia reponen da, non erunt idonea, ea qua fuperius dicam, eo vatione. uidam pro locis particularibus ubi immediate
(rut in pluribus) figura ponuntur angulos babent mafionum: qui da «vero
intermedia inter angulos ipfos, quod vltimum won [aiis approbo, p'opierea quia
iam didicimus in una ma Jtone (maxime fi parua fit) imagines pofte in
intermedijs € interftitijs predictis nimás illam replere, et propterea ali
quando confujionem non paruam generare: Q we autem in angulis [unt pofita
figure duplicem nobis pra[lant "utilitas tem. primo quoniam nón ita vt
prime manfionem repleue vveloccupant, aut offufcant, immo eam expedita reddunt,
et latam effe demonfirant-[ecundo quia fixius angulis pre diclis inberere
figura nobis "viditur, quam in intcrmedijs. &) uod tenacem ac firma
veddit memoriam. Verum [fi ma gna fit in longitudine ce latitudine manfio, non
[olumangulis, [ed e interflitijs ipfis prolocis uti poterimus. 9 Platcayvie,
Itinera,et reliqua buiu[modiminus apta loca dicimus ecclefi js: domibus
fimilibusue locis, propterea quia nimio[dbendore refalgent,eo: immoderata [unt
magni tudine,quod "Vtrum imaginationi nocet. eNeé Thefauri memoriz
artificiofz *Nec propterea dicimus ita inepta effe loca, ut illis alis uando
utinon debeamus, quod contra Ciceronem e alio: e[fet:fed vt raro cvtamur ifia
docemur amimaduerfrone. De conditionibus locorum. V Itas effe locorum
conditiones ip(a experiétia do JB V cuit, fine quibus multos buius artis
cupidos errafi2 M fe circa locæligenda, quam plures buius artis ex pertes
nouerunt, cox confefi funt. De conditionibus ergo locorum, quas noflro experimento
didicimus pertratlantes, di cimus rk criptas, e hifce fimiles effe videlicet
primo: In uariabilitatem:[ecundo Immutabilitaté; fiue firmitatéiterz t10
ANumerum:quarto proportionem:quinto continuitatem: fexto diuerfitatem: [eptimo
Q uantitatem continuam mo deratam:otlauo Claritatem mediocrem:nouo Succeffioné,
Ordinem, diflantiam notabilem, folitudinem, Poffeffionem, de quibus figillatim.
1 Circa primam conditionem, qua efl inuariabilitas [ci to,quia multum memorie
officit, fs locum nunc fub vna frs gura e[Je videas, verbi gratia, triangulari
: munc [ub alia, «verbi gratia, quadrangulari: «vel quomodolibet notabiliter
evaratum. ficutie[[et,ft nunc inillo angálo tali uel talis pla
re&;,officinam fabri carpentarij, paulopo[l "vnguentarij ape thecam e[Jé
videres: quam ft [emel "vel bis videas ita imz mutatam e[[e, dubio procul
prioris tátum recordaberis,vls la ab(que difficultate : nec tibi talis variatio
confufionem ingerere Pars prima. 73 ingerere poterit. unde fic ca poteris vti,
quafi immutata non fit. e/At fi epe [epis eam te «videre oporteat, "vnum €
duobus f«cito, vel multiplici repetitione mente priorem res cen[eas (ut eius
non obliuifcaris) [ed fixe priorem retinea:: «vel certe, (quod potius [uadeo
tibi ) prioris forme loci illius obliuifcens, mentem fige in posleriori forma
pradiéli iam vvariati loci. Et fi talis loci puta officine cav pentarij partes
dam figuris imple[li, perpetuo man[uris, propter quada que femper pra manibus
te oportet babere:commuta figuras, et memoranda nowis fieuris comménda, qua in
poslerioris offe cine partibus [unt, vvel e[fe poffunt. SN am im diuerfis
officin tis diner[ a [unt ajJumende fygure pro memoradis que locis
copueniant,ut infra dicemus. € uod fr loco illo non perpetuo memorandis, [ed
prooccurrentibus tantum quotidie uteris, nullatenus priorem loci modum vel
figuram re[erues, [ed ta li modo predicli loci dimiffo,locum iam "variatum
oculis, ac mente inuifere, eo«in illo mentem figere: «7 firmare memo riam
debes. ! 2 Circa immutabilitaté, que [ecunda conditio ef, anis maduertito loca
immobilia, uel faltem firma e[[c debere jte im ipfis recen[endis mensnoflra.
poft illa-vagetur : Et dez mum rvagando ab eius memoria excidant cum figuris et
memoeradis. Idcirco, fi qua loca habeas, que molilia [int ffe cuti ef] bomo,
Leo, Arbor eo. ( cum cis pro locis non pro figuris vteris) im immobilibus locis
uerbi gratia, angulis pla tarum vel domuum caterisá fimilibus locis ea ponendo
e figendo.fir mitatem dones. SNauim etiam f [ro loco acciz jd pi^fi^".
veleamfirma [upradiélo modo fngevco eam intali "angulo effe, vel ponendo
ibidem eius depiciam imaginem, «vel certe in portu tali,ubi aliquando haue
vidifi aliga «tam ejJe arbitrcris, evel denique anchora fundatam et obfiv matam
ibidem in portu,aut alibiin mari immobilem exifle rc imagineris fi enm loca
flua nt figure in eis locate à mez moria labi nece[Je eft. : 34 Numerum vero
locorum babeas talem,ne laboret ni mium mens in ei[dem retinendis e
recen[endis,numero[a nimium locorum multitudine pregrauata, co maxime fie tem
non dum fueris expertus:quapropter Cicero dixit cenz twm loca fufficere
po[Je.quem numerum prestare cuna etia mediocris ecclefia cum aliquibus
manfionibus circum ea exi flentibus verbi gratia [acri[!ia, Capitulo, (
laufiro,nos ipz Jf experti [umus.Centum autem loca [ufficere poffe pro ocz
currentibus memorandis tantum, etiam experimento fatemur. ct [i quis non [olum
occurrentium rerum memoriam babere uelit uerbi gratia concionum,[ermonum,
le£tionum, collationum, qu& omnia quot idie occurrunt fed multa preter
occurrentia illa cupit memoria mandare: 9N ece[fe erit il li ce alia babere
multa. ficut qui multa fcribere "voluerit, plucima-vellongiori indiget
cartba. Petrus. R auennas, in bac arte exercitatiffmus, dece fee millia babuit
loca;aliaz que prater illa fe fabricare dicebat.quod mea ententia pro. fit iTi,
quia memoria infigni vigebat.quod co fi memoria &lariscon(alendum e[fe, eo
nos ipft dicimus: attameé his qui Ao Lantum mediocri, verum etia infirma funt
donatimez "oria, i: Pars primo 55x 74. moria, ne dum dicam prodeffet
"verum officeret nimium Jf «uitra mille locos baberent. 4 De quarta
conditione dicius, proportionem: locorum cum memorandis(cum fieri commode
poterit) feruada e[fe ; vt ip/æligantur loca,que memorandis pro bac vel illa ma
teria fernanda conuenientia ['nt: "vt eiusrecordemur facis lias,cu»m
proprijs "utimur locis.æ qua conditione «vide in fc cunda animaduer[ione.
Continua aut contigua aut faltem vicina et proxima fibi inuicem debent e[Je
loca illa, tum communia,tum parti eularía, quibus «uteris pro conferuanda «vna
atque eadcm concione [eu lermone aut collatione eg»c.me erret mens recen fendo
memor da,qua fub figuris in locis remotifimis et et prioribus valde diflantibus
po[uifli. Itaque impleta vna apotheca uel domo aut ecclefia aut alio quolibet
fimili locos figuris eo femulacris verum, quarum recordari "veli: ad alium
locum vicinum eo proximum qj) collateralem, ft fie ri pote/!, procedas,co* mon
ad remota loca,ni for/an concios nem,vellectimem in partes diuidas, eo primam
partem in taliloco repmas:eo« aliam in alio à priore,remotifimo lo: co. Poterit
enim mens aliqua facla paufa ad-remotiftima etiam loca: tranfmeare. €-uod fi
inteydum aliqua ex cau[^ti remotifmis locis cóncedismus, (puta quia
cosiuenicttiora [unt talibus memorandis,loca veémota proximis eo ui cinis
"vel quiaimplefli vicina loca, eex adbuc funt ej) alia memoranda : -oel
quia remota melius no[li quati; vicima, qua [equantur) attamen quod raro.
facias intadem ates hi9 £52 ria lo vialocanda, «9 commini[iendà dicimus &o«
hortamur. - 6 Loca communia, diuev[a e diffimilia fintalioquin dun fueris in
primo loco,cverbi gratia,tali manftone vel ec clefia eec.ad aliam illi fimilem
facile mens tua tran[uolazre poterit,quod omnes experiuntur.'Unde apud omnes
con fnltifimum e[l neminem cellulis fratrum aut fimilibus loxcis vti debere,
propter nimiam inter [c ip[as fimilitadin. Cellularum oflia, aliqui fignis
notant quibu[dam vt [upra diximus, At tutum e[Je illo modo «vti dei exiflimamu.
Ni ergo defint tibi loca, ea dimi[fa facias. as 7 Ecdefie co domuum manfiones,
ez) quelibet alia los ca.comimunia, oportet; quid in. quantitate continua
medios. critatem babeant : nam ficut in amplis locis res ibi exiflenz^ t£ 5 ab
oculis nostris aufugiunt,ft milimodo à mentis oculo iw ipfis elabuntur
imaginate figura c Ampla emim loca vagasreddunt imagines, ca occultant Necnimis
arcla delent efa fe loca, tiam imaginum collocationem angu[la loca c idene tar
capere non po[[e.loci ergo mediocres [int. x ..8 Claritatem, (cd mediocrem,
babeant loca omnia, ne aut occultentur tcnebris imagines ponenda, aut blendore
prafulgeant nimis.-Ut enim corporis oculus, ita c9» mentis, nimio luminis
[plendore offufcavi videtur bancob cau[an, Jilicet [blendorem nimium: P
lateayvig. Itinera,eo eiufz. mo lireliqua loca minus idonea [unt ecclefris,
domibus ; e». of cinis eic que lumé moderatum [ufcipiunt et Petinent::
"Unde gg clara monflrant pofita fimulacra claritate mon opprimene
intellectus nofiri vi[um, [ed excitante mentis : nofir& uni c E nofira
[énfum v aciem. 9 Sicut in.locis communibus comtintitas;et
propinquitas obfernanda efl, ita in particularibus locis. [uccefcio locorum:
tenenda eft. ! "nga Loca communia funt Ecclefia Domus Cc.particularia
autempartespradiclorum eg«[nmilium locorum; vut czilta ria, dnguli, Columna
erc. tlle ergolocus.qui tibi introtum ti,uerbi grat !4, ecclefiam, primo
occurrerit pro primo baben. das efl. ille autevo,qui primo fuccedit,eo poft ium
fequi tur, quia, collateralis efl ili y pro [ecundo locoiqui tertio ter tius,
€g frc de alijs.Sic autem procedens circum eas totà eca cteftam, cx
omniaparticularia loca sotabis,et qualibet fa cella, et raria,
Portas,callaterales;presbiteria ez/c.donec cin cumeundo reuertaris ad prioré
locum, à quo recefcifri-) uod f Ecclefia tot quot*volueris loca non dederit,
dum eam cir. cais, particularia loca notando, f facilem ingre[fum báa
beasyintra facrarium,Camiterium, Clauf rum, €7 ceteras collaterales e&&
propinquas, ac contiguas man[iones, co» nes tatis particularibus locis corum
ordinate e [uccef'iue reuer tere in Ecclefiam,et figna reliquæ parteseiu[dem
ecclefia, quou/que circumeundorewertaris prope primum locum; «vt diximus. uod
de ecclefia diximus, de alis etiam fimilis bus locis intelligas. ! : "s .
Cum intras loca communia «t in éifdem notes parti cularia, bic ordo tibi
[eruandus ; t.f.à latere frniflro mme rare incipias particularia loca, víque
dum tircumeundo de acnias ad "ulumpun [igiflri lazeris, cumdbunc ordinem
com wHI muniter I hefauri memoria attificiofe muniter [cribentes obferuent,
quosvoslibentevin bze arte, fequimur,cum locare figuras fere differat nibiiab
avte fcis bendiyvt ait Cic.confuetudo emim talimodo c2» ordine [cri bendi,eo in
collocandis figuris promptos e faciles nos veda det: à finiflro incipere
lateremaxime cum aliqua in parieti bus [cribere ip(a nos cogat nece[sitas, ut
dicemus.5N'e ergo in. uer[o ordine cogitatu noflro fcribere, ey) fcripta
repetere coz gamur;à fimiflro incipiamus..5i quis autem bebreos [criptoz res
[equens,à dextro incipiat, in finiflrum procedédo, quod omniex parte erret non
dicimus, motus cnim et dextro inci pit;ait c/Avifloteles.Q wolibet modo
procedas, "vel à finiflvo incipiens,vel à dextro, illum [equere [emper, ne
dimittas pifi maxima -vrgente cau[a,netalimutatione oriatur con ffo eo furrepat
obliuio. s n "Diflantia locorum particularium ab inuiccm paulo plus aut
minus pedi trigenum fit. nà. ut afpacius,ita cogita tio minus "valet :
Siab uno loco ad aliii nimisremotum per tranfire debeat: quod fi vvehementer
prope admoueris, id quod videri, velcuius recordari "volucris, «9 locum
loco quafi coniunxeris: propinquitate conturbaberis .pyediéiem autem difl
antiam à Cicerone traditam ob[eruandam: dici mus,quandoloca [unt
ampla.Diflantia enim quindecim,et «etiam vundecim pedum at erit,cum apotbecii
uel aliquibus mediocribus manftonibus evtimur,cvt [ape probawin us. Similiter
probamus frequenter, quod fi cna e? eadem mafione plura fint loca particularia.
ab inuicem differétia, vt femdfire edblutorium manuum, ( aminus,osiium Tas à
tua Parsprima, tua zo talibus rebus infr
gnita loca, quzuir propinqua conz fionem non ingerunt, fcd memoriam [ua
excitant varies "tate. si autem in man[ionibus aliquibus mon e[fet aliquid
in figno, fed parietes tantum, profecto anguli folum,*veletia intermedia,fi
oportuerit, € ft loca amp!a fuerint pro locis inferuient. €) uod fi in eif dem
alia particularia componere loca vvellemus,ce laboriofum opus c periculofum
a[Jumez remus. Cum loca communia intras,non tantum loca particu Maria in eif
dem con[ideres notes, tov ob[erues [ed eo: qua in - illis [unt
ob(ernato.contingit enim («pe [pius loca. fi expoli 14 non [unt, [ed rebus
aliquibus referta, non [olum locandi figuras facultatem praberc, (ed figuras
multas vealiter no bis offerre ut armaria, fedilia,[canna,[lrata ceteraq, [imi
lia,quibus pn figuris quorumlibet memorandorum uti omni diligentia c9 arte
nitimur: relictis imaginaris figuris,quas p memorandis querere, inuenire, e per
imaginationem in pradiclis locis nos ponere, eg) frngere oporteret, non nift
cum magno labore Duo auté commoda,nobis proueniunt, ft furis in locisinuentis
"Utamur.primo enim non tenemus no uas qu&rere, e locare:feciido quia
facilius recordamur fiz gurarum realiter pofitarum,quàm fi Clitiarum.N erum non
negamus, quód memoradis rebus multoties confingé da ima gines magis conueniat
quam ibidem inuenta figura: [ed fa temur etiam indu[lrium bominem,eo in bac
arte aliquan tisper expertum. feré figuras omnes [uis memorandis adaz piare
po[Je. quod fi aliquando non valeat quis, ad libirum conj.ngat Thefauri memoriz
artificiofz consingat De bis autem diffuftus infra dicemus. 15 Solitaria debent
effe loca.Solitudo cnim locorum cogi tatwn noflrum aggregat e» ecollizit. at
loca bominum fe quentia occupata confufionem faciunt memoranti, cox men tem
diflurbant. 1d circo commmnes platea, ej) fora pro los eis tibi raro
deferuiant. Verum experti [ant aliqui,vt Petrus Rauennas.[ufficere aliquando
talia loca-vidi[fe vacua, quod e7:nos tez flamur. Loca quibus
vticvolumus,antequa ipfiscotamur,oporz tet [epe [.epius oculis inui[ere,eox
cogitatione percurrere rut féciliora nobis reddatur,ne cum figuras ponere
uoluerimus, - tunc primo ea familiariter pofsidere fludeamus. Prudens fcriptor
chartas [emper praparatas babet eo tenet. E xplicit prima pars tra&latus de
Memoria artificiali. PE d TRACTATVS DE MEMORIA ARTUEICIOSA PRÆPHATIVNCVLA ON
folum locis, verum etiam fiz guris(cut diximus) artificiofa COfi-Sat memoria. £)
uapropter cum in faperioribus delocis.[atis fuperq, di Glum fucrit, de figuris
ordine infra pofito dicluri [umus. P1imo enim f guras,non omnes Jed notiores
nobis, e» psum qua noflra memoria pr ode[fe p ofcint,porez re cvolumus, ee»
exinde illarum applicationé ad diuer[a me moranda gene ralibus quibu[dam
regulis trademus. U af ecundo, Thefauri memoriz art 'ficioíz Secundo, de
applicatione figurarum: in communi, ad res xenoraudas,eo e conuer[o. fA
T'ertio,de animaducrfionibus circa figuras, eo conditios nibus earandem. y ^ EM
) vh. Q uarto, de v[u quorumdam locorum eo figurarum, in particulari,
[ub.cxemplis, quibus intelleHlis quilibet locis vti e? figuris ad quecunque
memoranda, idoneas inuenire po[fit De quibus omnibus ordinaté tratlabimus;ut in
primo bu ius fecunda partis capitulo patere poteft. Secundi tra&atus de
diffinitione figurarum.. "oco tali "ponam. ^ In diffinitione nota ly
Immediate: quod ponite ad dif ferentiam Pats fecunda.. VEN A ferentiam locorum
qui non nifi mediantibus figuris memos randaretinent ej conferuant.atque ex
inde, nobis feruata pra[entant, quaudo fcilicet pradiclarum figurarum recore
dati fuerimus ) uo ad [ecundum,id efl fisurarum multiplices denonci pationes,
evt fequentium intelligentiam habere pofsimus, «oportet nofcere, quod ba
[upradicla figura, buic noflra arti in[eruientes multiplici appellatione, ab
buius artis peritis, denominantur. Dicuntur enim etiam imagincs:Simulacra, -€9*
Idola:.$ igha quodi, fimilitudines, ac J[pecies, Not ctia evacitantur,eg«
memorandorum vvmbr a. j £ uo ad diifionem figurarum, (ciendum, quod illarum -
quadam (unt naturales, quadam artificiales, €» quadam . BRAgIBATIA. o ss VOTE
CRISIS MEOLGE 1 Naturalium quedam maxima,quadam minores. AMaximarum quedam
inferiores, vt Infernus, Purga - torium 9 vuterq, Limbis. 9 uedam fuperiores,vt
elementa omnia. - £uedam Celeflescvt Celi,eo eAdslra. Q9) uedam [uper Celefles,
«vt ea qua [upra Empyreum ' clum e[fe iam [upradiximus, quorum omnium partcs
inz ter figuras computari poterunt. De quibus vide in prima parte, cum de locis
tra£tauimui ^N mireris, quod qua pro locis fupra pofuimusypro figu vriánunc
Apta e[fe dicamus. Locænim pradicía pro
figuris, (fecundum diuerv[os ve/Pecius) [eruire poterunt. ( quamuis minu fint
apta [équétibus, cum fi pro figuris ca babere tec Q limus limus,vix locus
aliquis ilnueniatur, qui tales figuras capere, pofiit) Dicimus enim nos, extra
Celum embyreum, omnia locata e[fe, co eapropter pro figuris etiam pradiéla
baberi po[eimmoe illud po[Je pro figura vvelfiguris deferuire,st infra dicemus.
reos i03 bi mass n oy 3 ^ SNaturalium autem figurarum minorum. *
9 uedam inferiores cut infernaler.-vt Diaboli. Dame nati,eorumq, varia tormenta
egc. MS Q uedam [unt [uperiores praditlis, fub terram tamen, . quarum alique
funt inanimate;ut eMetalla, et Mineraa lia:alique animata,ut animantia [ub
terra commorantia, "eer [erpenteseo. tV UY X 5: hs on T voc Quedam
materieterra brüiniores eo fimiliores, evt qua fapra terram [unt,cvelqua
inprima terre [uperficie commorantur,'ót Lapides pretiofr." hy] "u^
Quedam etiam [unt terre adberétes, gp) ipfa impenez trantes, eg: tamen ab ea
exeuntes, eo procedentes, eo fw praipíam furgentes, vt Arbores fru£lices ev
berba .. 9 uedam terreftres, e fuper terram ambulantes, vt ' animalia,quorum
aliqua funt magna aliqua parua. £ uedam quee vel aquatiles,cut qua in mari
inucni ri po[Junt vt *Pifces,conchilia ev. i Quadam autem æree, quarum alique
animata (ibidem pertran[euntes,non tanquam in proprio loce flantes)ut aues
omnes cz "volucres parue vel magna. clique inanimata ibi generate tanquam
in proprio loco,ee ibidem aliquantulun perimanentes,vt imprefsiones varia, qua
ibidem funt ignea, Pars (ecunda., 79 ignt&,vtl aduea ec. 225 01 Quedam C
eleftes,"ut Stella. Q uada [upercele[les, vt an&li et corum ordines
ec. -; x1eZfrtificiales autem figure funt, qua humano inuenz tu con[urgunt eg»
fiunt, eo proizunc funt! "varia «dificia "varia apotheca.
Insflrumenta artificum diuer(a. 9 uaz zum omnium verum, que pro figuris babere
po[Junt, le gentibus copiam dare in animo cfl, nc negligentia inquirendie
difficultate inueniendi prapediti multi,ab buius ope E ftudio auertantur eiusQ,
optata careant vvtilitate. Pra oculisenim omnia quodamodo ponere volumus,ut
cuilibet huius artis cupido diuer[& et multiplices imagines, occurrere
pofsint,quas pro memorádis rebus, ponere valeat, . prout fibi placuerit. «0
wofatlo, ip[arum applicationem ad memoráda, me fiori, quo poterit modofieri fub
aliquibus regulis co inslituz tis,tradere volumus. Nuncautem frgillatim de
[upradiclis figuris dicendam eB, em omijfis hguris maximis, naturalibus, de
quibus in, primo traclatu differuimus, [ub nomine locorum de minoribus loqui in
[zquentibus capitulis intendimus. Thefauri memoriz artificiofx De ffigutis
naturalibus minoribus. Et primo de his,qua inferiores vel naturales dicuntur.
Secundo de figuris terreis. Tertio de fubterraneis i inanimatis.C uarto
fubterra " pmeisanimatis "^ (Qap" TE lgure infernales funt
diuer[a "Dæmonum [pe S Ln imaginesd, ; eorundem "varie t [ub diuerfis
animalium gj befliarum figuris danatis ap' E e parentibus. V ide in [uperiori
parte tratlatus in Pe " locis inferioribus, diuer[as eorum imagines, e
deformiores et turpiores illis, tu confingere poteris,prout pro memorandis
occurrentibus, tibi vifum fuerit oportunum. (Ex fcriptura autem [acra figuras
conuenientiores dea . mon imaginaberis. P't quid aliqui demones fint [miles lu
pis. Secundum iZud, quod de damonibus, ait Abac primo: "velociores lupis
vve[pertinis. c Aliqui Leonibus, Secundum illud: "Togun Leo "uqiens
rime Petri quinto. A liqui À quilis. Secundum illud :-velociores fuerunt prr
fecutores nostri, dquilis Celi*Tbrenorum quarto: cliqui fimiles [erpentibus.
tertio G'enc.ed ferpés erat callidior cunclis animantibus. Ali; jin forma
Draconum, c9: ^ [pidum, co Bafilifcoz run E^ 9o.Super Afbidem eo Bafilifcum.zo
c. - 4nfguris etiam Coruorum apparent. G enc. 8. Capitulo, post Parsfecunda..
8o pol diluui decrementum [cribitur: Aperiens Noe feneftra, dimifit coruum.
c/dAdde ctiam,quo et ipfi "Damones fint iu forma Stra kbionyn, fecundum
il'nd Deuteronomi quartodecimo Capitub. "Na firuthioi inter aues immundas
computatur : Et in ibo alijs borrend's formis eos conf ngas. "Damnati
etiam varijs penis(prout ia predicto loco pri mi tracfatus pofuimus) pro
figuris deferuir e eco femi liaá, his fingere poterimme. - "Supplicia
etiam diuer[a, rot ignis calidifimus VANS Tnt xtinguibilis, fons
borribilis,odor peflilens, ob[curitas borrida, gelidiféima aqua fletus, flridor
détium, Voces flebi Jés, Chaos magnum, V ociferationes altiffime,Coniortio ocn
lorum, Faciei deprefsio, totius corporis cruciatus. 2M altituz do etiam
damnatorum, eo corum confu[a congeries. T wmultus,&) «varia tormenta pro
figuris baberi poffunt. In Purgatorio bomines «vultu maflifsimo, fed
patienLiffimo animo cruciati tormentis varijs, et igne,promeritis, £A ngeli eos
confortantes, pro ima cinibus defcruiett. In Lymbo infantes svarij, diucrfis
vninbéi; c? coloriz bus,prout bicvidemus. SUE DE TERREIÍS IM AGINIBVS. T'errez
veroimagines, fum: [axorum et petrarum cvaria genera, lapides etiam pretiofi
quorum nminum aliquos i» 1gniores ordine Alphabetica ponimus: T t reliquos in
lapi . dario-viderepoteris, Et in [Fecalo naturali Vincentij A Iphabcrum
'Thefauri memoriz artificiofz Ed aod lapidum fimul et Gemmarunr. Www] Ænacius
laMEN pis fiu libus b. s i E xS contritus eft maris. Alabafrites. Achaz tes,
Adamas, Ametiflus. Al lecorius. 2, Berillus, Borax lapis, qui &j) Nofe,
Carbunculus, Chryfolitus, Corallus, Cryftallus, Celidonia, Coz tis qui lapis
[eciidum fido. [ic diclus, eo quid ferrum ad incidendum acuat : cotis enim
grace inciftoest: Cari fieus lapis, qui viridis eft, "unaque esi marmoris
[pes cies. 3 D«emenius, "Draconti des, Daicodos, Daymantiz ««o5, Dionyfia,
Drofelitus. 4 Ebanus, qui lapis al Rs efl, Emathites lapis ruboris fanguinei,
Etbites pez tra aquilina eft, Elo pro lapide ft placet, £matbites, Enidros,
Efcflis. $ Falcanus, Filaterus, F longites, F luuiatilis,Edift tjs aptus lapis
e 6 Galiclites lp alius est, qui attritus [fuccum red dit,faporem lactis
babente, Galacies lapis ad fimilitudi nem grandinis, et frigidifis "mus. 7
Hiena lapis, qui in Lie na beflie oculi inuenitur, HhYyeratites. 8 Ja[pis,
lacintus,I acinz tizonta. 9 Kacabre, JOE NM Kamam. ro Lapis Lazuli, Liz
[chinis, Lapis efl refulgens, "Ut lucerna ardens. 11 eAMarmor, 7Molaris
Lapis, ex quo fiunt mola. eMargarita ^ -Parsfecunda;i Margarita lapis,qui ex ma
vinis colligitur conchis, AMelotbites. 12 "Nitrum,. lapis est fabalbidus
eo perfpicuus. eNofe, qui «9 Borax [upra [ub itera B. 13 Onix,Opalus,
Optallius,Orithes,Oflratites. 14 Pumex, Pipirinus, Porfidus, Pantberus. ig 44
Jrmilitudinem P anthez ra, Paragont, quo "verum probatur aurum afalfo.. .
1) Q wirinu lapis, ua nidros..Ramnivel vali, id quod bolus armenicus, Raz daym,
qui donatides etia di citur, inuenitur in. capite-. Galli ez. . Y
Serpentinum,mvelOz phitis. Serpentium enim,ma., gulis con[ber(us efl, unde et á
"vülgo etiam ferpentinum dicitur, ilex, Spongia,Spez 81 cularis lapis,
faphyrus, Sara dius, Sardonicus, Smaraga dus, Succinum, vel fnccis
nus,"uulgariter dicitur Am bra. 18 T ilurtinus lzpis, To phus, T'opation,
T urchois, T beogolitus. ty "Uarabc. feu fanguis draconis. [ecundum.
Arift, lapis efl, Venix valet cona tra mieiancholiam, egeta naitalica gemma e[,
"nio, efl quidam lapis. 10 7 ris, Iridi fimilis. 21 Zimeniellazuri-vales
contra melacholiam, €t con tra quartanam ej) Sincoz pim. idem esl cum lapis laa
guli. too im 21 Zignites lapis ell «vi treicoloris, ee fanguinem fringit eg)
mentis alienatio. ncm depellit : flamam ignis extinguit. : X: Ub-vna eadéa
littera plures lapides vel faxa mo etiam aliquando po wimtus, «vt eifdem
indigeat AA nemo.es ad boc,vt quifque quem «voluerit, € quem [uo propofito
viderit, accommodatum [fe e deferz uire, eligat, eo tollat, ceteris pro illa
vice dimiféis. Eorum autem ez fequentium quorum c/4lpbabetum ponimus,cver bi
gratia, animantium crborum tum f. guras,tumnatuz vas, tum commoda ex ipfis [i
nouerimus optimo,e7 eficaz ciféimo adiumento nobis in bac arte eas e[fe
probabimus. 1dcirco "vtile admodum erit in naturalium eo Phificorum libris
eorundem naturas perquirere, vt pro figuris ocurren tium niemorandorum audacler
ea ponere, €2* locare po[fim. Inter figuras terreflres e terreas placet nolis
feces et excrementa rerum diuer[arum ponere : tamquam cateris compofitis. infra
ponendis minus [uperiorum elementorum «virtutem retinentia:immo illis omnibus
terre materiei proz "seimiora:"vel certe tanquam indigna obtutibus
noslris praz fentari: vel [altem minus bumano*v (ui apta:(ed penc diz gna
dumtaxat terraip[a recondi. [unt autem bac c7 fimiz lia bis. ! c4 cAmurca,que
fæx est olei: Analecla,qua ciborum funt purgamenta: Apluda, que purgamentum ea.
Milli: Panicieo fi[ame:cA[[ule,quas "vitruuius vocat fragmen ta, qua ex
operibus deijciunt Marmorarij. 93 "Bolytus-cvel'BolytonBubulum flercus
eft. F Fufur farina cfl purgamentum, Floces purgamenz £4'vuarum Pars fecunda...
$2 ta vuarum eos vini: Flaces purgamenta [unt oliuarum. G Gra[um fignificat
lanarum [ardes in ouibus. E Helcifma;[coria efl ex argento. I Ipeleuthrum, fuis
flercus. M. Magmata,vnguenti fæces dicuntur. eMuccus, narium fordesefl.
Mu[cerda. Murium flercus eft. M etys, purgamentum esf cæra. O Onida gg Onthon,
eAfiniretrimenta (Celius dicit. Oiptoten ouium fLercus eft. P. Prefegmina c?
Re[cgmina, que ex "onguibus pras fecantur. i; SScoria, Spurcitia omnis
meialii. Sparyle,flercus bos minis.Spyrada e& Spyrathia caprarum. Sciri,
Sordes e fpurcitie cafei. Schidia fragmenta lignorum, que veijciuns tur ab
abictarijs. T Tartarum :Fæx vini eft. j -DE SVBTERRANEIS
NON tamen penitus terreis figuris. MIS FERE. U bterrance autern figure
inanimate que minus - "rediclis terree matericiproximiora [unt ac ces ANSA
gri terorum elementorum naturam excellentius par "uot metalla uniuer[a: vt
aurum ec. eo que cx r ^ 1 f. mE Q ticipant,iu ipfis arte fiunt, ut auricalcum:
Et mineralia cuncla, vt Sulphur. de quibus omnibus vide aliqua, qua ivfra po
puntur. c eMctalla principalia funt. Aggentum folidum, &sgenz Pl tum
Thefíauri memoriz art' ficiofx tun viuum. As, Aurum, Ferrum, S tannum, P
luyibusn: Q uaaatem ex ipfis arte fiunt, funt [equétia, ien: Æs,quod
"vulgo dicitur Bronzo. Extra [eptem metalla -( que inter mineralia primum
obtinent locum) bac ue infra ordine alphabetico di s anus,ab. Alberto .ZMagso
eo» Mi numerantur aut bai Ads Alphabetum Miselatíum ; ex, Alberto Magno. nare
pani Alidena WC feri fpecies i inoz N riepte, Aurum ui Aum, quod e ex argento
nimis incenfo fit, Auricalcum, Ar fenicum, quod co Auri piga mentum dicitur, eo
colligi : tur ex auraria materia, in "Ponto, Atramétu quod Plinio tefle
fit vel arte hama. a, vel terra fulpburea, An qimonium, quod fecundisa plumbi
mortui e[t, Arena, Æs quod Bronzp. Bitumen,
quod c faxo profluit. eun 3 oem; quod valgo ' Rn e Peltro dicitur Chal, Cre
t4;C eru(a,quod flos plumbi eft, Chalcites, Calcantum, Cernfa. 4 Difriges,
quod. ect - eotloeremanet: ^^ v -s Electrum feu [nccint/, Fu Bituminis genus
cfi € faxo profluens: non arboris n lacryma, vt peo "Ucteres. 6 H. alitis, qe lapis e, de quo ipfum «s coquitur,,
Hidrargirum. 7 Lytargirium, quod ji ex argento eg) ploibo quod - nos argenti JL
Hocamue. $.A4etala Pars fecunda. $ Atetallii, quod
mixtu væfl,ex qud conflántur ca ca pana: Minium. 9 "Nitrum. YO Ocrea, n
AnA,yvis eri genus et. u Pomex, Porph igo e 3 IL Sulphur, Salnilifüss, quod ee
Salpeftre FW "Nritro differens, de quo ali qui opinantur (beciem e[Je ni
tri,Sandaracha. Tupbus, Tubal, quod eris coria. 14 U'itrum.*
"Aimate autem C MA »s r7 Men funt Sors . Y, peter 0mnes,co- quadam alia animalia paruula,
edlphaberic dicemus. Alphabetum, fcrpentiun,. i UA Es pisc atmphilofes
naycfnger, Amps. dites. 2 Bafilifcus,'Boa, Becmot. 3 Cotrodilus, Cecula,
Cenchris,C Ws C erasies, Cantarides. 4 Draco, Dipfas, Tra gocompides. s
Enydris, Emorrois, Exidaa. qu& fub terra me de quibu; Rgilitim ordine 6Fetnatrix.
«4 7 Glandofa. v BS ermorrois, Ffydrts, £r
ydra. 9 laculus, Ichneumon. 10 Lacertus, Leuiatam. ^ mNea,Natrix.12 Olites. 13
Pharias, *Prefler, Porphyrus. 14 Rutila, R egulus. 1 Salpinga, .$ rellio, Sæ
lamaudras "I hefauri memoriz artificiofx lamandra, Syrena,qua Ser pers eft
in Arabia, i 16 Taranta, Tyrus, Tortuca. 17 Vipera. Alphabetum paruorum
animalium fub terra degentium. : f Neuilla. Bufones, Dorax, ! Sotracha. . s
((unicula, Caflio, Clo-. chea, Cancer, Cuniculus. AFormice. s Glires fi placet,
Gama lcon,G urgulio. 6 Herinacins. 7 Locusle nigra;que in «vere nocle canunt,
Lums bricus. 8 Muflella, Mufaraz neus, lv ures, e7Martires. o Rane, Ruletz. to
ftellio,Sciurus, Salamandra,Sorex. 1 Talpa, Tefludo. J/ermces etiam omz pes, qui [ub terra condunz
HT. Pe Pars fecunda... 94. De figuris terre(tribusaniimatis tantum, qua funt
vegctabilia, et de figuris verreítri bus animatis fenfibilibus, qux
funtanimalia. Cap. ELE : Me. 3 Rbores m herbe: Animalia etiam omz 3 aia, eo
magna, e? parua pro figuris, et.notis N u erunt in bac arte nobis perutilia:
d'ímodo coz e: de^ y rum naturas,eo proprietates [ciamusyvt f ieiiimlbon
dicendorum facilius in eis inuenire poffimus, tex pro memorandorum Tismulaceis
in locis dfbonere.: 1dco2 que nos inordinem Alpbabeticum difponimu &g).
vedigiz mus ea folum "vel TE Bor, "vel qua de facili nofcere
pol[umus. c drborum autem eo: animalium magnorum bic c ALphabeta non ponimus
cum [upra in primo tra&latu, ea viz dere liceat. Frué£ficum ergo 7 herbarum
ac paruorum «ni malium terresirium coordinat;ones fub Alphabeto bicss f^
redigimus. Alphabetum fru&icum. Dfintbium, quod briofa,que vulgo canapac ee
ponticum dicis cia, Artemifia mmor,il mas tur, Altea, que co ciale, ^ rundo.
enaluafilueflris, Artemis ^ i Brofia. fia wel Ambria,"velàmz : 3 Canabum.
h 4 Dipfeua Thefauri memoriz artificio 4 Dipfcu:. E. s
Feniculum. 6 Gine[la,vel gue € g ineftula. yi Liquiritia, que co Glicoria, c9
Glicoritia diz citur. 8 Malua. " 9 Rubus, PB m quod e ali lithos vocant.
Ao[a, Rannus. 1C Jentix, -Sambucu. Saluia, Symapis. uU itis, Vepres. E T inter
frutlices predi£la numerantur à naturalibus, «vt apud co: pa[eim el «videre,ex
quorum e et alia extrahere poteris. Alphabetum herbarum vulgarium et plantarum.
CHMMiÉ: Pyos AS Allium, Az pium, A[paragus, efuena, Atruneolus, Amaz
ranthi.i.[ciamitini. Bleta, Beta, Borago, Bulbus, Buglo[Ja, 'Battis tula... 3
Camonilla, C. pilus eUeneris, Capparis, Cepa ^ Crocus, Cucumer, Carz [TU l b [
duus, (enti foeni, Corono pus Calendula. (ichorim. .4 Dracontea, T argone, $
Endiuia, E linee, qe intybu: dicitur eruca. 6 Filix, Fumus terre, Faba, Far,
Fafcolum;Fra go; Fabecula,.F arpnota dium. hes "T 7 Gragmé, Gáfifliná d
Ælitrapium, Elexbn pireris Pars fecunda.. piperis, Hf fonus. 9 (uncus, Intybus
i. Endiuia, Intybum erraticum.i. cichorium. 10 Lappa, Lacíuca, l ilium, Linum,
Lens, Lupiz num; Lanceola, Langenia; Lupoli. . n cMaiorana, Meli ifa ipa efi
Citraria berba, aMeiba,«Milium, Marra biun,M elomes. /Nepa, vel nepita, eNaflurcium. 13 Ordewm,
Origanum, Ocymum. 8; 14. "Plantago, Pauper, Pepo, P astinaca, Pidrofeliz
non.Porrus, Pifum, Paniz cum, Pulegium, "Portulaca. 15 Radix, Raphanum,
Rapa, Ruta, Rubia ; Aiz fum, R obelia. 16 Semper viua berba, ipfæ[l Louisbarba,
S cirpus, Satureia, Serpillum, Saxiz fragia, Siligo, Sanfucus. oiz Tuifolion,
Yirimaiz lus, Trina Triticum. Vifcus, Viola, 'Urti€4,V acia, vicinia. 1 19 Fus
/[opus. E "iila fermone quilibet fili poterit herbarum nota V rum
abundantiimum Alphabetum formare,quod et fuademus, 0nusq, hoc leuiffimum
le&lori relinquimus, tum quia herbarum nomina apud. diuexfa loca permaxime
uaz riantur ("vt fere omnibus compertum efl) tum ne tractatus lus nosler
optata a nobis breuitate priuetur. "E Alphabetum T hefauti memorisz
artificiofx Alphabetum Gummarunmb. AMoniacus cf a2 fetid«. L DBernix, Borax,
diidella. ; Campbora, Cedria, Colofonia. 4 Dragantum. y Eaforbium. 6
Gummiarabicum. 7 Karabe vulgo. Labra. $ Laíla, Licium. 9 AMaflix Myrrha : 1o
Opobal[amum, Bal [ami fuccus eft. n Pinca reina : t? Refina lacrima cft arboris
cuiufcunque vel fru ticis (uccum. fudantis c exhalantis. Jarcocolla,Stacte, ft
rax,Sanguis draconis. 14. Thus, T berebentinz.. 15 P'ifcus. : Zuccharum, quod
infra cannam generatur in Hyfbania. Similes autem guttas co lacrimas in
arboribus fcife ris,"ut in cerafio, pruna qe-requiras. Alphabetum (eminum
fegetum vel leguminum,vel &c. "Doreum, quod eft tritici genus, Aniz
fum, ^ uena. 2 Bromos,Branx, genus Farris. ('andreos,genus
tritici: ^.. e * (minum, Coriadram, Cicer. 4 Daucus, [umen banz ci&. $
Eurus, Pars fecunda. 3 Curus, Erifmui 6 Faba, Far, Farrago, Fafcolus,F
eniculum, F az Aum H4 r&cum. 7 Gith.genus leguminis: cimino fimilis. 8
€rbum fiue Orobum, uod "vicia dicitur. 9 Lens,Lupinus, Lolium.l ini [emen.
10 Milium. i Ocynuri, Ordeuni, Ocymum, quod bafilicum 96 vocant. 11 Panicum,
Pifo, Paz poser. 13 Risum, Rubelia Sefema ex Indiaaz [portatur Siligo, cenus
tritici: Siliqua genus leguminis, Sifamum,Synapis. 15 Triticum. 16 Vela, icia.
17 Zea, Lizania, quod fecundum S. E'iero.Lo lium eft. Lphaletum florum eo
frutluum ab berbis eo arbori A bus [upra pf tis quilibet ex fe formare poterit.
Alphabetzum animantium terreftrium paruorum. Rantus;c Afcaris A des. 2 Bufo »
Borax, drucus,Bratla, Bupre[tis. 3 Cimex,Culex,Cama leon, Centipeda-vermis pis
lofus eft, Cryfalis, Coffus, Cicidile,( ofli, (nips.qui in ligno vvermiculus
eft, Cips frumenta corrodig, («ree lio. A4 Eruca, Emigraneus. Viidr s Gura
Thefauri memoriz artificiofze s Gurgulio, qui in faba efi.Gryllus, Galba. 6
Hepacontinus, Herz: pes lps "vermis eff, Idibis. 8 Lita, Locu[la,
Lumbricus, Londes, Tier Leoneephos. 9 AMelolantha, Milipe da, Milochos, Mida,
qui in fan me. AMirz smicoleon. 10 Opimacus, Olobygon, it Pulex,Pediculus. 12
Ricizus, « qui canum: auribus inberet. 15
Scerpius,Sanguifuga. u4 Tarmus, Teredo, Tinea. ^ 15 Vfía, qui vermis est
porcorum y eos urens, viz: werd. H À ec dicía fint de pu qua e quomodolibe
adterra pertinent:nunc de aquatilibus.ezc. Defigurisaquatilibus Æreis et
igneis, qux in aquis, in Igne et ære inueniuntur pro figuris
nobisiníeruient.Primo igitur hzc inueniuntur In aquis. x $) guilla, Aras NE
nea, Allec, mS Ariens, Arni. ? i Barchorá, Talena, Cap. III. *Borbotha, Botha,
Brenta. 3 Caab, (anis, ( ancer, (etus : de quo. 5. Ambrof. qu d [i quando
[upernatet fluclibus, ambulare infulas putes Pars fecunda; putes, Coruus,
Conger, (n che . 4 "Draco, "Delphinus, : "Dentrix,Dies,qui Una
tà: tum die viuit. 15 Equus, Echinus, Effi mieron, Eccola, concha efl
margaritifcra. et Felco,Foca, Faflaz leon, F icis, Faflen. 7 Galata, G
ammacus,Go bio, Granus, Gladius. ^8 Hirundo, Hircus, Haz ig. 9 Karabo, Kilon,
Kolchi. 5óf^" 1 Lacíus; Lupus, Lepus, ro Iricius, Icinus mari 97 Leo,
Locuffa. iz Mulus, Muflella, AM ugilis, Miluus, M «na. 5 Narcor, Nubes, Nau
tilos. 14 Offrea, Orca, Orbis. : 15 Porcus, Purpura, * "Pinna,
Plais, Perna, Pi rix. 16 Rombus, Raba, Raz na marina. ; 1 7 Stella, Scorpio,
Stuz: rio, Salmo,Scolependra. 1$ T'orpedo Irucía, T hinnus, T enca, Trcbio. 19
Vulpis, P itulus mari nus.Uentb..- 20 Zedrofus, Zefio. Et plura alia qua
breuitatis caufa omittuntur. Q ua in ære inueniuntur in duplici differentia,
quedam ibi generantur, cz per aliquod tempus ilidem mant, €) apparent quadam [olum
ibipertran[cunt. Qus ibi generatur [unt impreffiones c/Ærea uel A quorum omnium
Alphabetum ponimus, "vt eorum facilius: rimini[camur, et eis cum
"voluerimus, pro figuris memorat. dorum vti fuo loco pofei dora i [o loco
po[simus, A fub, Thefauri memoriz artificiofz A) ub,c/fqua. 2 Barbata [lella,
qu& ex cometarum genere cf Bruma. 3 Crinitaflella, qua ex cometarum genere
eft. Coz lumna ardens, Capra (alta tes, l'orru/cationes. 4 Domus ardens, Draz
ca volans. $ Fatuus ignis, Fulgura, Fotamina cali. 6. Grando, Gradenula. .3
ZHalo.i.corona circa Solem. Lunam vel alis quam sellam. 8 Ignis cadens, Iris. 9
Lancea ardés. o Manna, Mellis que dam [pecics, qui "'vulro dici tur
melata. ! 1 Nimbus ventorum, *Nix,SNubes varia. 12. Perpendicularis ignis
"Pruina,Paraylij. 13 Aos. 14 sintille tanquam à fornace. egredientes,
Stella cadentes. 15 Turbines ventorum. 16 "U'irge rubea, c Alba, VU'irides
aliorumque caloriz. enti vartj,'U apores "uavij a[cendentes. Extra bac
diaboliibidem [unt,tanqua incarcere, vut upra dixiz mus, quibus pro figuris( eo
f finc inuifibiles ) vti poteri mus. V2 aute tibi per æreyn [-pertran[cunt,
fimt «voluQ"' cres pennate eo "volatilia cetera, que optime pro furis
vti poterimus. [ecatur autcm animalia bac in: animalia Adaiora (o minora: de
utrique autem. A Iphabeta ponimus tum voulgariter,tum latino fermone. Alpbabeto
Parsfecunda.. Alphabeto de vcelli, Lodola, e"fccegs gia, Ánitra, Ajfloz
re, Allocho, Accerz tello o. ^ ffiolo, A uoltoio. Bubbola, Barbagianni, Buzago,
Brauieri, che e picz colo, :Bonicola fimile alla flarna, Bechafico. ^
Cicorna,Cigni, Colomz Lelle,Cuculio, [ ecero Cors bo, Cornacchia, Capinera,
Cingallegra, Calézuolo, Cal derino,Cutretala. Formicone, Folagbe, Fagiano,
Fringuello,F orci. glione, Fioralifo, Frufone; Fanello. Germani, Gru, Gallo,
Grifone,G azza, Gaza marina, Ghiandaia : Geppio, ufo. Lucherini, Lufignoli. aM
origlioni Mozzetti : «vccelli d'acque tutti duoi : Merle,Mergoni,o Mugnaij,
Montanelli. Nibbio. Ocha. P a[fzre de diuerfe fhecir, Pagone, Papagallo,Pi/ p
Pettiroffo. $ uaplia. AR ivogoli, R aperini, Ron 011. Smerizlo, Jtarne, Stors
nello, Struzolo, $1erlo, che piglia le allodole, Scricz ciülo, :
"Terzuolo, Tordo, T ortole. Zigoli. Alpbaletun "Thefauri memorisz
artificiofe Alphabetum Auium latino fermore,. uila, Ardea, Ac cipiter, Anas, A lau da,
Achantis, qui et iur fecundum 1[id. Á criophilon, Alcedo, Az Sar, ^ pos, ^
egoncephalus 2. 'Bubo,Botaurus, qui in genere eft accipitrum,Biflar
da,Beno[a,Berencha. 3 Ciconia, Cuculus, (Co chilus, qui € rex auium di citur,
Coruus, Cornix,Capo Cygnus, que eft. olor, Colum ba, Coturnix ; Calandriw, C
ypfellus. n PU Diomedis,que eo hes rodius. S Egythus, Emeria, Er cinia,C
rythacus.. Falco-velherodius, vel Girifalco vel Diomedis,Fi cedula, Fringilla,
Faftanus. Grues,Gallus, Gracuz los, Grippes, 1Lis auis Nili fluminis. - Harpia,
auisrapax in Arabia, fere [emper in[atia bilis, H'irundo, nee br. c an X bin
epe cornix, iden e[t. Linachos, Lucinia, La gus, Laro, Leucon.. Ad co A Mos
sedula, Merula. : Niclicorax, Nifus. :Onocrotalus, O:hus,aff olo Oft ifiaga,
Opimachus, Oriolus,Ofina,Otis, €Palumbus, T auo, Pelli catus, Perdix; Penix,
Piz C4, "Picus, Pf tt4Cus, T4 [er$ uerquedula. Regulus, R iparia, Ru fica.
Strutbio, Sturnus,Selen tidis,Strophilus. T'ur dus, Pars fecunda. 39 Turdus, T
urtur, T ar2 da, Tragompan, T'erraa ncola. "Upupa, "Uultur Velia,
"'efpertilio, U anclius, V lu lay'U ipio. Alphabetum paruorum volatilium..
Pes, À filus. A Jibio. Canthbaris, Cinis fex, Cinomia, Culex,Cicaz da,Conops,
Cicindula, qua e) nitedsla. 4 Engula. $ Fucus, Formicoleon. 6 Grillus. 7
Ibcneumon,vefpa ma ior. 8 Lampyrides, ex genes ve [unt [carabaorum. 9 AMuf[ca.
10 IN Gitedula, e) *Nocli luca. 1 Papilio,Pbalena, Far f^lla. 12 Scaraleus,
Jcabro, Sphalangio. 13 Tabanus. 14. U/efpis. F Igure autem, que injgne
inueniuntur [unt. Galaxia intercifa, eo Galaxia continua, qu in ignis regione,
fes eundum Autborem profpecliue veficiunturton autem fes cundum Albertun
eMagnum. Thefauri memotizx artificio(z De figuris coeleftibus Qe fupra
ceeleftibus; "Cap. V. ^ SUN Ocli omnes extra Empireum non folum pro SZ]
locis,cverum-etiam profiguris eruient: Imn: o e Empireum.ft extra illud c
fupra,aliud sere quid (ipfum continens)imaginaberis. Celi aw tem [unt. xj. Q
worum primi feptem planetis [eptem infigniti funt;à quibus cg denominantur.
Celum enim «Li Luna ell, Celum dicitur Luna: eo fic de ceteris : Os auz tem
celi eo fepté errantia )dira, 9 uadraginta € octo figura firmaméti,et easquas
fupra in prima parte cap.4 fe guras [upra celum quodlibet finximus,pro tot noflra
artis figurisinferuient. MOM TO queas q EY 2, S Quadraginta autem et octo
figuris o&auz Spherz fub ordinc alphabeti, ca hic infra di gcffimus,
ratione quà fuperius adduximus. ^ À Rie,
À quarius : Artbofilax, quod : et Arclurum, eo. Jiootes dicitur, Anguis, An
dromeda, Anguis ophiuchi, . Aquila, equus alatus, quod pega[us, Avgo, quod eo .
tuis dicitur, Ara. 2 Bootes, quod c7 arciu Caffiopea, Caput Medu[u, crum
vtdiximus. 3. Conofura, quod e? *Planice, c2 vr[a maior, Cygnus, quod cox
EHolor, Circulus Iunonius, Cepheus, Canicula,quod eft canis ma ior, quod
procion, Cancer, ( apricornus, Cetus, quod Parsfecunda.. eo Piftrix, Chiron,
quod phillyrides, Ciphus, Coruus. 4 Draco, Delphin, Dels toton, quod ez
triangulus. y Elice, quod «o "vría minor,Cngona[is, quod Gez nunixus,
Eridanus, E goceros, quod ee Capricornus, Ericthonius, quod co Hec niochus,e9*
c/duriga. 6 Fidicula,quod €? Ly 74. 7 Gemini, Genunixus fu pra En gonafis. 8
Ffolor, quod e» Cygnus. E niochos, de quibus fu pro; Hydra. 9
Lyra, [upra fub nomine fidicule, Lepus, Lugule, «eliugula, quod € Orion, 9o
Leo, Libra. 10 SN'auis fupra Argo, Notius pifcis. I Ophiuchus, A nguifer, Orion
de quo.f. Lugule. 12 IPer[eus, Pega[us .;. equus alatus, Pici, Pbanice, quod «e
ur[a minor, &) cynofura; vt fupra diCum est, Piflrix, quod eo (etus,
Procyon,quod ee ca nis minor, vr (upra, P hillyrides,quod qz) chiron, P i[cis
MotiusyUt[upra. 13 Sagitta, Sagittarius, Sinus, Scorpius. 14. T aurus. 15
Vr[amaior, Vr[ami nor,I'irgo. Vper celefles autem figure [unt,c.4ngelici fpiritus
fan 2 Cli homines eo «Mulieres, cox qua ibidem difbo[i tiones, ordines, co
Gradus inter illos Junt, cut fupra diximus.Item platea ex auro purifimo: fons
arbor "vita: Porte: Comiuis qp men[«: T'urres 'c.de quibus fupra. 2 o£ 'De
'Thefauri memoriz artificiofz De Artificialibus heuris. SS Rtficialesfigure
funt que arte, non natura PM con[urgutt, ca autem ab artificibus facta in QE
nofiram-vtilitatem a(Jumimus. funt autem esos eæ Palatia, Domus, Manfiones,e
4pothece ee fingula bis [srailia, que fupra pro locis enumerauimus. Nec dedecet
inbac arte(ut iam fupra diximus)quod illud, quod pro loco aliquando babuimus,
pro figura altera vice babeaz mus:dummodo, quod pro loco antea babuimus, fr
aliquado pro figura babere velimus, loco alicui affigatur, qui tamen locus ita
fit capax, quod continere ee» capere pofit figuram. (Cuius medi autem loca, que
pro figuris "volueris, (fcilicet &dificia diner[a coc.) vel ibidem,
vbi funt, pro figuris dez féruient, "veletiam per imaginationem alicubi
transferre poteris,ft tibi opus fuerit. Q uod raro vel nunqua fieri conz
fultiffimum erit. Inter figuras artificiales computantur etiam voniuer[a, que
in praditlis enumeratis, aut fimilibus enumeradh adi ficijs conduntur e
referantur, V t puta qua in palatijs, in monaflerijs,in domibus,in apothbecis
eec. inueniuntur.quaz uis illorum multa naturalia fint, ficuti funt frumentum,
vi num, Panni: Et domus, aut palatij [upelleclilia queque. Inter pradi/Las
artificiales figuras connumerantur inflrumista omnia cuinfuis artificis, eut
ferra,ut malleus e. Hac autem inflrumenta procomperto babeas in bac arte valere
Pars fecunda: ! 9t «valere quamplurimum, e) ea tibipermaximeprofutura e[Je
pollitcimur : qua propter buius artis cupidum, monitum e([e volumus,vt multorum
artificum inflrumenta pernos fcat y c in fcriptoea ardisie alphabetico redigat
Co confer et, quou[q; familiaria fibi reddantur, vt cum fuerit oporzunum
aliquod vel aliqua illorum infirumentorum producate eo vel eb profiguris valeat
vuti : "Diximus autem, quod multarum artium inslrumenta in
alpbabetiordinem vedigenda [unt,cuius dicti ratio praflo eft. Si quis enim
fabrilignarij infirumenta cognofcat alpba betico ordine. facilius eorum cum
"voluerit eminifci poterit (cwm ordo memoriam adiuuet,tefle Ariflo.eo
(cerone)ac in[uper eis pro literis vti velit (vut infra dicimus) ea magis in
promptu babere poterit, que [uo [erwire poffint bropofito. Figuras ctiam
artificiales appellamus, e/Alphabeti €lementa-[unt auté tria principalia
alphabeta notifsima muls tis. latinum, quod constat notis Vigintitribus.
ABCDEFGHIKLMNOPQRSTVXY L Grzcum, quod conftat literis infrafcriptis.
ABRyS$en6Óix^ uvriompeTuxqQdLs 'Thefauri rnemoriz artificiofz Alphabetum
Hebraicum. Virinint" : ar. HEBRA* Parsfecunda.::5.0527 92
Alphabetum,;Períaru m, Turcarum omniumqQ; Arabum. : dJIT3WN^1l HD 4865 jJ Hav5
Jar] wv] RIW (25 nn Cz veru» 33 EA i em m NE) Rs i4 i2] Alphabetum Caldaicum.)
Ocin loco ne te pertran[cat alia. plura alphaleta r H naturalibus rebus nos
accipere po[Je : Ctenim ab animaz: libus alphabetum «unum accipimus boc mod o.
P ro litera. A. Sumimus animalcuius nom ab eadem incipiat littera,ver: Li
2ratia, e dgnum-pro B.bouem, pro C.C apram esc. - € uod fane alphabetum
voberrimum efl, dum in eo que libet littera nobis multiplicatur : quoniam fi ub
cade littera y: plurium animalium nomina incipere no[cimus, verbi gras. ti, fub
a.littera [cimus effe bac Nomina animalium. [. A2 gni,c Arietis, ^ fini boc
autem esl. nobis commodo gj) nece[-. frati mam [i plurium litterarum fpecies e
figuras volu mts :eis abundamus. Eodem
autem modo à cateris fimilis: bus naturalium rerum ordinibus alphabeta
accipere. pofus. mus. Q uapropter bic te meminif[e oportet naturalium illaz.
rum rerum, cg mineralium ee lapidum, eo animalium. eo berbarum,eo arborum, eo
volucrum,ee Celestium fi furarum, eo ceterorum omnium, quorum fupra mentione
fecimus, 7 alphabeta pofuimus, in prima: € in fecunda: bac parte:qua ibidem
ipfa-videre pots. ^ bæ wer . eft for[an tibi illa minime [ufficiunt yel in
promptu (tibi inquam non [unt,cveletiam [emper eis*uti mon liber) a4 diuer[orum
artificum mercimonia confugias, €) cuiu[li bet artifi cis mercimonia in
alphabeti ordinem digesta baz beas, quibus pro litteris vti poteris, fi corum
nominum quibus. a nobis appellantur principia [umas : vt de Animalibus, co e
diboribus, alijsq, rebus fupra diximus. CuinllibetetPam artificisinflrumenta,
fab alphabeti 0f« ] cda dine Y T hefauri mémoriz artificiofx dine
congrégabis,qua eo modo quo fupra de alijs rebus dixiz pus,pro literis
inferuient. .' Alio autem modo, ee quidem optimo, prater alphal.eta
pradiclaalterii formare e habere poterimus, fi videlicet. figuram talis
littere, vverbi gratia. C-diligenter confiderez mus,eo ad naturalia feu
avtificialia confugientes, ac figuram tantum illorum attendentes, quod eiu(dem
figura,vel. faltem fimilis efe iudicabimus, pro tali littera, cuius [imis
litudinem restalis babet, [umamus uerbi gratia, pro.C.litz tera
[emicirculum:cuius.(". littera fimilitudinem babet. Verum experti fumus
inter cetera alphabeta iflius moz dialphabetum pro maiori parte [ui ab.
artificialibus [ums pi? inflrumentis, maiore quà alia aphabeta nobis
"vtilitaté" praflare.quod euenit,tum quia inflrumenta
artificum,"Ut. in pluribus familiariora [unt nobis, eorum, multa [ape [ec
pius c7 pra manibus c7 pra oculis babere contingit: "Tum demum, quia à [z
inuicem figura diuerfificantur: quod pluri snum noftre conducit memorie.e?*
propterca hic infra id uo lumus ordinare, € illud quidem «vernaculo idiomate
poz sere, ne corum aliquod circum[cribere cogamur, quod clare aliquis babere,
c9 aperto "vocabulo imelligere vellet. I eAlphabetum Parsíecunda.. 24
Alphabetum fümptum à fimilibus figuris rerum artificialium,vel etiam aliquando
naturalium.. $quadra de mura- tori, Archipendo lo de medefimi (ompaffo c efle,
grande di legno. da legnaiuoli. Vna Feala in tre hie che f uf; 49^ à potare e
cogliere frutti. 3B. Acciaiuolo, Ceppi di ferro ritti da vnabada: fe ro da
finefIre, doue ft tengonoe pannelli.ezc. C. Corno : mezo cerchio : ferro da
cauallo: Luna quan do c piccola. D. Meza luna,Bigoncisolo,co' manichi diflefo.
Ma náia, Ceftone bocconi, cioe rimboccato in terra. E.'Unamezaruota una.
c^dncora p il trauer(o vitta, [ga col legno dalla parte del lacorda,
Capellinaio, Raz flrello, Pettini: Forcone,tut te quattro queste cofe vitz te
per canto, ti vapprefente ranno la lettera E. volte all'ingiula lettera. 2M. Av
chetto da fonare la lira anChor potrà [eruir pr£. € F. Fnafalce fenaia col
ferro volto all'infu, una [ci mitarra fitta interra. G.'Una chiocciola, V na
cornamu[a, Una Gucchia ra da muratori i. Cazuola, ó me[lola «volta all'infu,
"Una [ega da fegar grano col piede all'ingiu, fiafchets to XIrozato. Hf.
vna botte sbarrata. "Dua colonne legate com una fune nel mezg. c4 1 1.Vno
) Thefauri memoria art'ficiofx 1. Vno oncino da corre i futi, «na Colonna,
"Un Pe[ce attaccato, rvnabacs chettaritta, Vno fbontone. da' Peregrini, na
Torre, Vncampanile.. L. Scura,o acetta col fer ro alli ingiu, 5 quadra da fear.
pellin ino d oitonc c ritta, Alareo Capo fuoco. M. Vn. T repic da cals daie,
Defchetto, Corona uol ta all'ingin, ^ quila che voz li alTinfuytutte q[le co[e
che feruano per E volte all inz [2 feruiranno per M. N.Vna fum legata à due
"Colonne à ) pali, "n paio. di forche, "vn paio di Molle. O.
Cerchio da botte, V n popone mela pe[cas à fimili frais, ai i fi milfigura
rotonz da, yonaglio, Mondo di ipinto,e molte altre cofe. p."Paflorale
Bandiera mezaripicgata, Meza forbicia da farto col ma: nico al l'infu, 0 da
cimatori an hora.. DO. Q. Vnaparte di fuis cia da cimatori, con tutto quel
torto,che ba da lato do ue [1 ticne 1n mano,eg quefla fta wolta per il
trauer[o. R. Vn'paio ditanaglie, Vs freno torte da. vno de picdi, e [lien
"volte al'infa alquanto aperte. .. 9. SETPE, T romba tortá, (ada di porco.
T. Martello, Martel lina, Beccaflrino da murato: riySucchiello, Anchudine. V.
Ra[oio mezo apertoalT in[u, Vn paio di Sefle mez "c aperte. all infu:
:ferettoio da libri : molle uolte all'in[a dua dita aperte ali in[u,c fimilia.
T X. Vna Croce, 9Naue con la vela raccolta atrauer[o allo arboro. Y. Vitticcio
di vite, Zuccba,eg« col quale fi As I5] Parsíecunda; ^ 95 pA, €
Pattacahpali,che lingin, me[fa à. trauer[o, li fono dati per regimento. cioe à
fliancio. ZL.Lappa col manico " Ecundum ordinem iflum pradiclis litterarum
figuris, S alias addere poteris, e forf an conuenientiores, qua;tia bi
[altem,magis fupradictis «tiles erunt. sN'otandum e[t autem circa pradiclas
figuras, fitum il larum valere quamplurimum- Refert enim multum.fi i[lo «el
illo modo ponantur. 4d alleus enim nunquam.T /ittez vam demonilrabit, nifi
erectus ponatur alicubi, ficque de alijs. At fi iffarum multa figura tibi
minime placeat, alias qu&tt, CP memineris diéli Ciceronis, quüd eade figura
vez rum memorandarum, omnibus baud placent. Facile cnim erit inuentis addere.
PRG equuttur F igura. ficio fie 1 mmemoriz arti q Mæ 2 cuyas Uus. ÆG P. Ner A
hr PEE US IIR IRÆ Ce e - Te i e ep "ERAT Ww. 4 DLE - ; A ai: HGGKUAT.
ARENFOSL AA Dr. tht Næ runs : x ip X. " COMI (4 eNWWSA h 1 Ttetum
defigurisartificialibusa'is à pra diáis Cap. VII. Vnt quedam res naturales
"vel artificiales, Q que literas Alphabeticas nobis reprefcniæ [pofitione,
varias præferens literas erga te imagination£ videlicet tuam, bicuel ibilocatus
fit: ita quod tu ipfc facie evel venes eius vel humerum rocl eo caterva prout
opus fuerit afpicias. Situs enim varius
diuer[aq, pofitiomultum nofiro negocio «vel prodest vel obefl. A. igitar: buius
caracte ris dabit bomo ante [uam imaginationem locatus : feiunclis ab inuicem
cruribussimisq, pedibus flans vel fedens. Item NK dabit cauum imi pedis cuiu[libet
bominis. «. LH uius caratferis [i ligatis manibus ante pectus appaz reat:
"vel brachijs fuper alterutrum diffofitis. e. Iterum [utor evel L'urca
[edens pedibus in crucis moz Bb a dum T hefauri memoria arttficiofx dn
collecfis. A .talis chara£leris flomaci donat figuta. 8. Dabit na[us aquilinus.
b. Huius charatleris dabit bomoretortum fup bumerum [init rum brachium tenens.
: C. In amplexum conico vel duobus brachiis ruens. d.$i dextrum brachium [upra
dextrum humerum rea tortum teneat. o. Huius caracleris fi [iniftrum brachium
[upra caput ve[lexerit.d. buius charatteris fi dextrum veflexerit [upra caput.
D.buius figni:corpus hominis prominens. E.Simaxum velpedem nudum digitis a fe
inuicem [e iunélis oftendet. T. Sidextrum in altum erexevit brachium ; finistro
in eius medio in modum crucis tran[uer[o. Iterum ft finistro pede in terra
defixo tran[uer[aliter fimiflrum [uper illum retorftrit.. G. 5i finiflrum ad
petlus brachium veflexum tenuerit dextroin figura (J.proten[o. Item :
qu&libet auricula eandem preJefert literam. H. $i inter gena dextri. fi
nillrumq, baculum aut aliud quid ca quaft aperiens pof ueris. Li in altum
protenderit brachium. j. uius figura fi extenfoin altum brachio manum paz
rumper reflexerit. K.5i brachij finiftri cubitum cin&lura. laterió,
contiguit tencat,rcliquo brachij à cubitu f. 7 fur[um in ante " um: Pars
fecunda; : 99 fum: Item eodem modo coxa fuper coxam difbofita: Iterum membra
qua «.. dant. L.Si extera fimiflro brachio:uel pede, ft in alto vel am bobus
pedibus fi in terra [deat homo, dabit. AM. Sibrachium inter crura deflexerit.
"vel fi in moz dum mifericordiam pofcentis deor[um «vtraque deflexerit
brachia:uel fi manus "vel pedis digitos deorfum extenderit. n. Si in loco
[ablimi [edenspedes pendentes teneat. NL. Fl'uins figura fi inter cos aliquid
tran[uer[aliter poz f uerit. O.rachia circulum componétia: uel Caput: Os
aperti. o.' Paruum-vterq; oculusumbilicus, cateraq id genus. P.'Utraque
coxendicum propter conglobatam carné «ver fusos [acrum :. Iterum qualibet [ura
cum tibia, qua eft os ruris. p.Paruum dabit cvterq; pollox. q.Huius charatleris
ea membra dabunt, que [upra b.de dere:dummodo diuerfo di/ponamur fituseo
dextris pro [iz niflris utamur. R. J) t ^ » Dabunt capilli retorti S.Iterit
dabit bomo pede vetro veflexo, e in ante capite inclinans co pendens ficut qui
reuerentiam alicui prabet, f«cese fola. T Manus [uper caput dilbofita dabit:
vel bomo fedis, furamá, (upra genu tenens. Vtraqi brachia uel pedes in alti
ereli et extéfi donat. ificiofze ü AC B :3i dye ' ! Pars fecunda. ic TEE Re leq
j C^ Q7 3777 2-5 ^ Sa S S IN Ni en Pg Ll hos d] Thefauri memoriz artificio(ze E
7771/7, 11e 5 (4 ? 7 : (MÀ á * $ UA 775 dau eye pata air pn v
A174, e a M " í W : wuET id ST itt L^ € X! S4 MJ /7 : p ut 162^ // ; À n
ANC M, i ez B 47, : ES ; t -. RAS co - UC 5n jondese] -: es So 3 Qo e [es es Oo
nh Me ? rn [s Ca . ; x! : Lis b Mecul UIT: mri [LM mpm : ds Alphabetum à varia
digitorum difpofitione defüumptun, : a. Juins praccdentis characleris compones
; fi pollicem fupra indicem tran[uer[um aliquo in bomine confinxeris. A.Si
indice ) minimo terram ver[us protenfis alios ad colam plizatos homo tenuerit:
€ uod in-vtraque manu fe ri facilimepoterit, a minorem habebis, fi pollicem
dextre manus pradiclus bomo in terram extenderit indice tamen fub codem
curuato. b.Si pollicem dextrum in figuram cuiu. dam arcus ad in dicem
deflexerit. Ate conuer(oin finiflra eueniet manu, eNa in altum pollice
exten[oindicem ad pollicem incuruare oportet.- (Si index et pollex cuius vis
manus [e in femicirculi figuram retor[erint. d.Dabit index dexter, fi fe ad
pollicis vetor[erit medint. D. autem huius figura dabit index i[dem ad «uertice
pollicis deflexus. E.Si digitos trescvel e fimul oés extenderit bomo non in
altum non in terra. nam 7M .daret:[ed erga te verterit. F. Si digito medio ad
celum erecto,index (in predicto bomine ante te, vel imaginationem, pofito)
tran[uerfus in. crucis modum confingatur. G.Dabit index aliquantulum retortus,
e fub eo pollex curnatus, quafi ad c. figuram componendam:dummodo tamen plus in
fe ip[um idem pollex retor[erit,quam ipn az Parsfecunda K.Eadem digitorum
compofitio dabit:que A. talischa racleris dedit. boc tamen ob[eruato : quod
index eq minia mus fur[um eleuentur, non deor(um incuruentur. 1.Q uilibet
digitorum in altum proten[us. L.Figurabitur, fi index vel pollex in altum, in
qualis bet manu fe eleuauerint,runo corum in latus exten[o AM.Sicut eo E
componitur : [itu tamen manus varias tot [upra diximus. Nn. Index co medias
vver[us terram extentivelme lius. «Pollex ee index «verus terram difbofiti, ab
inuicem tamen [eiuncii. O.Si pollex cum indice in [ummitate (e. comiunxerit, in
uauis manu. P.p.Si indici dextro bominis ad terram extenfo polle fe retorferit.
q. Figurabitur ft é conuer(o pollex ad terram in eodem bomine difpofito, ad eum
[e veflexerit index. Reliquas literas varia digitorum compofitione conficere
poteris. Hic que[o notato, qu)d barum, quas fcripfimus literaz rum qua[dam in
"vtraque manu bominis ante tuam imagi nationem pofiti,vel e in qualibet
tuarum manuum ab[ai aliqua "variatione videre potes : qua[ dd tamé in vna
ma nu non in alteracernes : € uod fitus diuerftate contingit : ficut [upra de
b.litera notauimus.-verum eo animaduertis to quod bas literas, quas infra
digitorum varia di[bofitios nt formatas inuenies, in manutua [iniflra vt
plurimum Üc 2a difbofi uimus: 'Thefauri memoriz arttficiofz d fo fuimusyco
tamen qua [cripfimus in manu dextra bos minis "velbomini ante te pofitorum
formauimus: bac ratio ne permoti.ut illarum quas fcripfimus legendo,e in]Picien
do,iflarum quas lineas formauimus infpicien do tantum evberem copiam babeas,et
*otri[qs demum abundes : aba; nostri operis optata detrimento breuitatis. Sequuntur Figura. YA dh i ] o" MU yf mamme : bi at
omar Pa Tars fecunda.. Thefauri memoriis artificiofze IO $ laletum Ab bd Pars
fecunda.. Thefauri memoriz artificiofzx Alphabetum àvocibus hominis naturaliter
fignificantibus:vel faltem non perfecte de articulatis extractum. A Dalit
bominis quedam "Uox exprobrantis «el eriam minaztis: vel iterum bominis
dignum inis mico [upplicium tion inuenientis, idcirco conquez entis. 9.
dabit indignati bominis minantisq, vox: eandem. 4, li teram veplicantis, addita
litera vocali.a.«vel e. C.Ft infra. TNrinfa. (1 "eras. E.Uox aliquem al
incepto opere vel [euitia eoe pratextu milericordia retrabere
cupientis:cvel-vox ad «oerez cundiam inaucentis. ut F.vox ventum vvalidum:-vel
arcus bellici [onum exz primere tentantis:addita tamen vocali litera v.
"vox tediam interius uel infirmitatem gemitu quoz dam demonflrantis. j Zt.
vox citbaredum male pulfantem deridens : addita «vocali.o.vel a. Reliauas
alphabeti literas eo duplicatas €) triplicaz tas: [upraditlasd, infuper
ingeminatas: eg) «ct plurimum follabátas, quod maxinzo adiumento efl, exprimunt
bomi nes diuer[as aues «9 animalia aduocando:expeliendo:oncz
rando:[limulando:percutiendo cz «. Has Pars(ecunda.. 106 FEfas ergo bominum
«voces diuer[as, e ft negocio tioflvo perutiles effe fateamur:attamen bic infra
posere volumus: 9 uwilibetergo artis huius percupidus eas fibi profuturas ex cogitet
:. [ciatq, hanc artem in [uo effeciu quidem egregiam nobilem defiderabilemq,
existere: verumtamen in vfu ips fius cam quandoquidem in quibufdam «vilibus
abie£lisd, rebus ej) prope deridendis valere multum:cvigere qua plus rimum cg
[«pius confistere: Nec fime vatione autboritated, loquimur. SNam imagines, que
admirationem e rifum) "utl aliquid buiu[modi («vt ('icero &&*
Rauemas a[ferunt, excitarint, aliis meliores inueniuntur. : Alphabetum a
quorundam animalium vocibus, et quibufdam rerum fonitibus ex.
preffum:defumptum. i A ni Dabunte nates, culus frigulans: Gallus 7 . dum
iretinunt, COUR edhnferes, dum curiens.eox G allina Jac il, JaPEA T S ONPM
gratitant : Iterum Aféllus. / D. Campana paulatim rudens eo oncans. pul/ate
fonus. B. Bos vel Taurus muz F. Fragor efrborum : iens: Ouis balan:.Canislas
Felisvixans : ventus va» trans; "vulpis ganiens: Bubo bubans: "vpupa
[uo cantu. '* Coruus crocitans.Gra4 lide proflans à G
.Grus dum gruit Sues grunnientes : Grilli dum Qd 2 grillant. hs grillant.
I.Equus Efinniens: L.'Uox cuiu[dam auicule. JM. eMiluus dum lips p^ P.P affer
pipiens. Plaufus manuum: [onus exufflantis. -..Q. SNoGlua cucubans: (culus
cuculans. R.Rana coaxans: Ruz beta conclamantes. S. Jtrix ve[pertilio Thefauri
memoriz artificiofz Slridentes : ferpens fibillans; AMurium flridores. j p^
Clangor buccina: fonus cornu. T Sonus gutte [uper pes tram cadentis : vel faxi
in terram. U. Vllula vel fecundi alios ulula vlulans. Z. edpes. bombilantes:
Regulus (o merops zinzus lilantes:[carabei : ve[pes foz num [uum emittentes. A
Lias pent infinit às figuras quilibet bis vifisexcogita (Xre poterit diuerfis
[uis conceptibus commimcédis infer sientes: SNam figuris abundare diuerfis
quilibet huius artis cupidus: quique quam plurima memoria mandare defides
rat,nece[Jarium admodum e[fz perno[cet. o0 XXe Parsfecunda;i:0:57 7 107 De
applicatione in communi figurarum pre di&arum ad memoranda: et € conuerío
memorandorum adfiguras. Cap. V II. v7 Ofttis figuris, nunc
confequenter quomodo ad 7a d) memoranda applicentur dicendum reflat.5imilitado
autem in ve bac figurarum ad memo 2 randa ege conuer[o: tota eft ratio
iftiufmodi applications. Ea propter quot modis ves aliqua alteri fit fi milis
indicare conabimur.V erum enim vero antequam «vl tra progrediamur,,
pratereundum non e1,quid [i aliquod, cuius memini[Je "uolo, pre manibus
babeoyeius fimilitudin£ non queram, (ed ip[ummet, tali loco,vel angulo reponam:
«ut puta fi repetenda e[Jent à me "vniuer(a, quein bac noz Slra man[ione
eg cella, conduntur:omnia illa (uis locis ordi tate difbonere: e tempore
fuo:ordine quo [unt difbofita, mente percurrerem fimul, ac memoriter retinere
conarer. Caterum,quoniam «ut plurimum querum recordari-vo lumus copiam nou
babemus:idcirco ad fimiles res debemus recurrere, qu& aliquo modo pradicla
no[lre mentivepre[enz tare "valeant e per fimilitudinem,quam babent ad
ea:il lorum imagines fieri: quibus uifis mens,corum(quorum [unt imagines, et
fimilitudinem reprefentant) recordari ualeat. Similitudo ergo bac in arte, tota
efl ratio mucniendi «p plicandi4 ; ad memorada figuras: Ea propter quom ado mul
tisiodis, Aliqua. res alteri [it fimilis ratione (gj. apertis €X€in pus
Thefauri memoriz artificiofz exemplis declarare tentabimus. Et boc expleto,
quomodo ad literas, (etentias conceptusque commini/cendos, appliz centar
figura: fubinde docebimus. i. Efl autemres aliqua alteri fimilis in fubfl antia
velcor porali, vel ab[lratla: quamobrem vvnaw: pro alia fumere otero.
«"Ponamus difcurfum aliquem e? fubneGlamusapplica tionem:quod nobis pro
exemplo eripi ts 4 e "De excellentia bominis locuturus [um, de quamulta di
cendo,ad bunc difcur(um deuenio, quod [cilicet. Homo creaturarum omnium
corporalium 9» fubceles fiium maxima efl. F/omo eft enim praftatifimum animal,
ait 4riflo. Q uid aio? qj) etiam corpora. celeftia fua dis gnitate e nobilitate
pracellit : ip[osque attingit angelos, cum [it medius inter corporea, c7 pura
intellectualia. Etéz nim bomo non immerito. dicitur eMicrocofmos. i paruus
mundus, omniumq, creaturarum nexus pulcherrimus, qui omnium [ubcelefliura pfe&tiones
miro in fe modo recludit. "Difcurrite, que[o,per fingula quaque /U'idete
terram, ac inde noftras per[picite carnes, binc ee attendite illa, quo dam
excellenti modo in noflra carné tecludi: T etro 6; im colore in fe ipfa terra.
nigre[cit : at carnibusin noftris ipfa erlucet. Ages in ied da In oféibus
lapides faluantur,et marmora: In carne, ifla: in terraillaconclufa. ENSE T'erra
aqua perfunditur. Flegma; humores quoque om aque pre[eferunt clementum,ac
multoties circumquaz que Parsfecundas; 57207 que abundanti (udore membra noflra
madida efficiuntur, tanquam Ægyptus Nilo c. TS eferem rejbirat hbomo,ac in fe
calorem retinet ignis. -Ceeloinfupex ip(o., in. (uo corpore excellétior! [i
tamen ce lun ab[qua anima efe fateamur) inuenitur:proinde in ani ma [ue
[ub[lantia angelis etia, qui [eparata dicuntur [ubs flantia, ac à materia
prorfus abilracta, comparantur e fimilantur. - T'otum bunc di[cur[um locare
poteris in locis, qui fupra: amplifimi "vocitantur: Ita-vt primo terram
[umas.deinde elementa cetera: celum etiam, demum angelos,qui [upr celos fait so
uma VENIT : T'erra ergo carnem: lapides offa, Aqua. bumeres,z Ær ba. litum:
Ignis calorem:celum corpus: c4nge lus animaim hoz minis reprefentabit. Hinc per
totum dilcur(wn vnam [ubzflantiam poni pro altera cernisseos vides utpote
terram pro carne, aquamypro bumoribus eec. quod c9» clarius appavt in
/apradiidis vltimis daabus collatienibus, pradicli cis fcurfus. ! MT Obiter autern
[cias fimiles difcur(us. ("vtetiamtu ipfe experientia comprobabis) duo
loca apriffima vbi locentur, babere. diner[. usd, higuras etenim difiurfus
pradiciu alid Jivmles in bomine locari polfant, in cius carne terram : in
ofsibus lax a:in anhelitu ærem - quorum omnium predicia fi militadinem babent,
quamobrem co figura infuper ejje poffunt, Caro./ offa, anbelitus c9 cetera iam
dicía: Ita ta«. men,qu d vbi prius terra Carnem mibi reprefentabat e €id$ *
'Thefauri memortz artificiofz eiuserat f. gura:eo. aqua humores, e fic de
alijs:modocaro terram vepre[entat,bumores aquam ege. I ipid Nec mireris, quàd
eedera res, qua pro lecis feruiunt in «uno cgxeodem difcur(u misime alterato,ac
in codem tema pore, etiam pro figuris de[eruient. in con[imilibus enim diz
fcurfibus eafdem ves eo» figuras effe € locanon dedecet; fatis eft enim tales
illas ves, ab aliquo alio contineri, verbi gratia, in boc
difcur[uprapoftto,[atis est bominem(in cuius. partibus locauimus, ce
defignauimus carnem terram vepre fentantem:o[Ja lapides: «gc. )ponere et
obfirmare in tali uel tali angulo. Forte dubitas in codem di[cur(uycum terra
car nem reprfentat, 4qua humores cz. vt [upra:ubi ifiu[mo di elementa ee celos
pro figuris babes, quis locus talesconti nere poft figuras, (atis efl inquam,
ip[am-[-terram aquan& ærem egc.(cum f(umuntur mon pro locis, fed pro
figuris) a fnis contineri co» ambiri partibus, que partes "vicem locoz rum
gerunt. Et tamen in pdicfo difcur[u pofito,cverbi gra tia in terra
ifliusclauttri velplatea, ea terga mibi fufficit proterra,qu carnem
repre[entet, queque carnis comminifeenda exiflat figura: que profecto terra
portio, ab alijs reli quis terre partibus, ("verbi gratiareliqua terra
)continetur, €) circundatur tanquam à [uo loco ec. 4dem de alijs ele snentis
fimilibus dicimus, eo» de celis eoc.te cadem [pius cogamur repetere. : 2
Similitudo etiam inuenitur in diuerfis rebus, fimilis autem quantitatis
di[creta : fimilis inquam non eiu[dem y quando quidem q fi [ecumdum
abstractionem "Æm " AMT inaria Pars fecunda. 109 binario minime
[pecie differat, fed idenifceturtin concrea to tamen confideratum et [umptum,
ficut et v os [um inzus) iflud binarium, quo numerantur dueiflg nuces,fim
ile,non idem efl ifi, quo numerantur hec duo mala panica. € uapropter iffas res
talis numeri poni poterunt pro dis uer[is rebus ciu[dem tamcn numeri. E xemplum
ponamus. Eioc mane concioni adfui, atque concionator in [uo quoda propoft to,de
facrorum mifleriorum numcro loquens, talem fecit difcurfum, dicens:SNouem [unt
bominis fen[us,quinz: que exteriores, et interiores quatuor. S. T bo.p.q.78.
Decem (unt pracepta legis,quatuor cardinales uirtutes: T'res E beologales.7.
dona Spiritus.7.Sacramenta:quatuorz decim articuli fidei.duo caritatis
pracepta:vmum ( aput Ec clefie Chriflus.omnium tamen istorum finis vnus.'Una có
rona pro iu[litia de reliquo repo[ita ec Unum lumé Deus, Vna-vifio, Vnus
denique omnium 5 anclorum bominum locus, (lum empyreum : N na cum [an£liset
Angelis perz petua focietas ..F.ec autem omnia Concionator ampliauit
vverbis:dilatauit circumlocutionibus:ornauit [ententijs Gen tilium,
corroborauit c confirmauit [criptura,quorum e f non omnium tamen multorum
recordabor:Si diclorum cas pita principalia, puncta, aliquo in loco reponam fs
ub certis figuris, ipf areprefemantibus. Horum ergo dictorum talis erit
memoria. Sratuo bominem (fupra quem omnia bac ponere "volo ) in
talilocoputa apud parietem, qui alteratim nudos pedes agitet,atq; corum nobis
[ammitates demonflret:ex qua diz Et giti Thefauri memorix artificiofx giti
procedunt ex prominent. quinque ergo digiti finiflri pe dis (qui ignobilior ef?
dextro)quinque [en[us cxteriores(qui interioribus ignobiliores
funt)demonsirabunt: Digiti autem dextri pedisinteriores fenus : eo quod
nobiliores a nobiliori. fianificari con[onA fit. At quoniam. [en[us imtevni
quatuor funt:digiti quinque : ideo vnus corum, verbi gratia, mini "mus
ab[ci[Jus exiflimetur. e4t fi tu paruam e[fe banc conuenientiam. inter figuras.
eo figurata iudicabis: [citoquod non omniumrerum f, guras proprias, habere
po[Jumus : in[uper fi auditor concionis immemor omnino non fuerit di£lorum à
concionatore: etia minimo figno commotus, facillime recordabitur. Atque hic
le&lor animaduertito artem banc ignaris verum omnium ez«vniuer[orum penitus
obliui[centibus minime dari: Opor tet enim talibus, non vemini[cendi artem
tribuere, [cd mesuorie potius fenfum prabere : "Pro decem praceptis pone
iflum bominem vtráfc que f mulprotendentem manus,exa tendentemá, digitos omnes,
quorum mumerus,praceptorum numerum emonf rabit, to maxime cum manibus co operationibus
Dei precepta compleatur, fecundi illud, Leuaui sanus mcas ad mandata tua, qua
dilexi."Duotum autem brachiorum partes,in quibus nofira corporales
coirtutes:i.ui res apparent, quaque numerum conficiunt quaternarium, cvirtutes
quatuor indicant cardinales. A fcendendo autem «venio ad faciem talis hominis,
ibiq, in [ua inferiori parte confidero tres efe fen[us inferiores, et yuum
fuperius, tres illi, tres tbeologales virtutes fignificæ im unt, Parsfecunda.. bunt, Guflus charitatem, eod, dulcis fit Amor,
e» fapida charitasodoraus fpem, etenim celi gaudia iufli;in "Domi no
jperantes leuiter olfaciunt[: atiabuntur autem cum appa ruerit. Auditus fi dem
demon[lrat,quia fides ex auditu. In ore autem muli bomines, quatuordecim dentes
babent, in fuperiori parte, totidemá, in inferiori:in duos ergo feptenaz
rios,uperiorempartem diuidentes, in una ponimus numez rum [eptem donorum [an£li
(piritus : in altera [eptem Ecz clefie [acramentorum numerum. Inferiores autem
dentes, 14-f/ant, qui numerus quatuordecim articulos demonflras bit. Aliam
barum figurarum cum figuratis predictis conue nientiam preter numeralem (fi
illa non [ufficit) ex [e quili bct excogitet. Sur[um procedendo, «vides illius
bominis duos oculos ex cuna tantum manantes potentia, vvelcerte melius in vna
Humtaxat potentiam concurrentes: qui duo charitatis pres cepta ab «vna manantia
charitate motabunt: Oculibene fiz gnificant. duo precepta Amoris, fime quibus
bomo manu tentat,eo: in tenebris efl,vt ait [criptura.[ur[um a[cenden do
inuenitur iflius bominis caput, Caput autem noslrum (Chriftus efl. Evgo caput
Chriflum ostendet. In capite autem fit. [acerdotalis corona, qua eternam
fignificabit, l'apra caput bominis percutiat e ve[blendeat Sol.itle lust
repre[entabit diuinum,in quo videbimus lu men eoc.[upra Solem celum empireum,
locatum e[Je credi f?us nos omnes. In ip[o communio, et focietas [anclorum
inuenitur, que EM: duo Thefauri memoriz artificiofz duo quoniam (unt illamet,
quorum recordari voluxaus,fe fe - nobis offerent. lis d: Multa praterea funt in
quantitate continua, fi milem - uel quafi fimilem quantitatem habentia.
Recordaricvolo certaminis Dauidis cum G oliat cuius hiftoriam [cio : fufficit
4, mihi in communi eiu[dem certaminis vecordari:pono er qo vtrorumque imaginem
rverifimilem congruamq "Vel f -moui bominem magnum, pono pro Golia t
puerumaq rufum gro "Davide ponam : illum armatum,Et galeam,e9 bafla
imaginor:iflum funda munitum,eo baculo.N erum dubitas forfan, ac dicis, f
bominem magnum [ine bala, eo puerum fine fanda, ponere, neutrius
recordarer,vidédo coris [olumz modo quantitatem:Ca propter quantitas [ime
babitu hoc in oco parum prodeffet: O0 id non diximus figuras bas, "vel Ji
miles borum e fumilium occurrentium memorandorum;in quaititare tantum continua
conuenire debere. Aliquando -enim eo fi non [emper:alia ctiam requiritur
fimilitudo. Similitudo etiam e[l in vtroque correlatiuorum, runde illorum
quodlibet alterum repra[entat. At quia relatiua in triplici [ant differentia,
vel quia [unt equiparantie rvel [uz per pofitionis vel [uppofitionis: ideo
cuiu[libet [beciei relatiz num pro altero poni,e& pro figura [ui correlæiui
afJummi poz terit, cut in fuppofitis exemplis, etiam ignorantibus logicen
manifestum e[t. : Hominem puta. Siluefl vum, Petro vicinum vel amiz cum aut
inimicum, «vel collegam wel comuiuam,con[obvinu, Co mpatrem, ( lientemcou[ortem,velcondifcipslum,
vel aliqui Darts fecunda. tH aliquid buiu[modi pro ipfo Petro reponam .. uod
euenit propter [imilitudinem relatiozis alterius ad alterum,qua fiz ilitudine,
alterum pro altero nobis offertur. In fecunda [pecie patrem profilio, Dominum
pro feruo, vMagiflrum pro di[cipalo babere po[Jum. Ité pro-casfato cau[am,vt in
artificialibuspermaxime fit quapropter in vna T'u[ciz ciuitate quandam numisma
tis [beciem à quodam artifice tufam ej) impre[Jam, ipfius artificis nominc
"vocitabant omes, quo in cafu caufatum procaufa (umebatur. xxl U'oniam
Planeta gj frgna cele[lia et fi uniuersa 3p [ales caufe [rmt et equiuoce
re[peéiu inferiorum Apes) eos fubceleftium corporum: quibuf: dam tamé bg mani;
membris bominumá, partibus apblicátur (vnde eo inflaunt illis et fa uent) id
circo boc in loco,ubi cau[a pro cau [ato ponitur, ex € conuer[o : mon incongrue
eo ipfa pro cis ponentur, ee é conuerfo. Planetis ergo e» cele[libus [iz gnis
atque figuris ; multis noflro negocio defernientibus noz dis,vutimur: Inter
quos «unus efl, «vt planeta quodlibet, Et Jignorum cvnamquodque:aliquam noflri
corporis parté cui faucet fua figura, demon[lret. Eficergo Planete eo figna;et
quibus bominum faucant partes enumerentur. 1. Sol capiti cg: cordi conferre
dicitur. à Mercurius lingua cg» ori. 3. Saturnus [Pleni. e 4-Tuppiter Epati. jd
dars fanguini. Venus renibus co femini genitali. 7. Luna [lomacho. Ex
Crin.lib.i2. Capa. "Duodecim figna que mébris bumanis fauere. dicuntur,
eandem vtilitatem noflre memorie pre[lamt, quam co planeta donant. Le/drieti caput bumanum fube[fe autumant. 2.7 auro
Ceruicem. 3.Geminis humores. 4-Cancro Cor. $. Leoni Peélus e$: flomachum.
6.U'irgim "ventrem. 7. Libro renes vertebrasQ. 8.Scorpioni
genitalia. 9-Sagittario femoralia. 10. Capricorno genua. I1. A quario tibias.
1. Pi[cibus Pedes. Manilius &9 Crini.vbi [upra.i. lib. 12.Cap.*.
Iterum,quia Authore eodem Crin.ubi fupra, 4€ quamz pluribus alijs. 1. Caro à
terra prouenit. 2. Humor ab c^fqua. 3. Anbelitus ab c Ære. 4. Feruor ab igne.
$- Ingenium a "Deo: c/4 quo bona cuncía procedunt: Ideo ergo caro terram
in bac arterepre[entat e e connerfo, ej f/« de ceteris. £ uoniam Pars fecun
da.. It - Quoniam elemento cuilibet tria iuxta cAflvologos Zos diaci figna
re[pondent eg) pre[unt, bac ergo de caufa Eles mentum quodlibet im bac arte pro
quolibet trium fibiprafidentium fignorum figillatim atque diuifim : «velpro
oibus tribus fimul [umptis poni potefl, e: € comuer[o. Igni præt Aries: Leo:
Sagittarius : À eri Gemini: Libra : Aquarius: Aqua, Cancer: Scorpio:Pifces:
T'erre, T aurus: V ingo: Caz pricornus. Iterum
pro fordida, «vel pulchra figura, vel Jculptura, vvel [cripto, vel alia quauis
ve artificio fabrefacta, ipfum eius artificem tuo loco repones. €
conuer[o in tertia [pecie fit, quia pictura "velfculptura fium repra[znta:
artificem. SNam [i à pidlura quis fibi nomen aliud à proprio aliz quando
vendicat (^ut piclori illi contingit, qui à pingenz dis auibus miro mido,
Magifler ucellosmuncupabatur)quaz re ctiam, ipf a pidlura, alicubi pofita per
realem pofitionem vvelimaginariam, ip[um picloré non repre[entet:que quan oque
fe pingentam prater proprium alio nomine donat : Amplius: diur[arum qualitatum
[becies, l'ecund quas bomines "vel aliares, quales e(Je dicuntur € funt,
faculta tem non mediocrem nobis inueniendi pro memorandàs figu ras
conuenientes, prabent eo donat. LH abitum vel difpojrz tionem(qua in prima
qualitatis [becie computantur ) baben tes,pro alijs, qui ciu[dem funt
qualitatis, nom incomueniéter ponuntur. deo (im prima qualitatis [becic
commorando ) edilronomum, pro altero eiu[dem babitus [ciétifici ponam, Thefauri
memoriz artificiofz eo babcamyverbi gratia, A tblanté;cvel Prbolomeum (qui iam
pridem in astronomica floruerunt [ciétia) pro tali astro nomoputa Iobanne
babere poteris C7 e conucr[o.Sic idetiz dem inter omnes illos bomines, qui
babitibus intelle£fualiz bus fiuc moralibus, fiue naturalibus, [eu diuinis
refulgent,. evel reful[ere, fimilitudinem talem efl inuenirc,qua bic pro illo
ponatur, € isle atium repr&fentet,in noflra artificiofa memoria. Similiter
idem de "vitis, qua in hac reponuntur fpecie; fantiendum.*unde pro
adultero Paridem ponas «vel Phocam Imperatorem vcl Ce[arem Buguflnum pro
gulofo:. Claudium (Ce[arem, vel Holofernem, vel Cambyf[em. Pro crudeli:
Eferodem: Diocletianum "Domitianum ; *vcl Neronem vel Madeam: vel
Athilam.fíc de ceteriseo e conuer[o:nam rvitiofum quem nofii, pro quolibet
fimili poz nere "vales. Improprie autem animalia quedam hifce e fimilibus
paffiombus pradominata: diuer[os uitio[os repre[cntabunt. Uude vrfumpro bomine
irofo, Leonem pro fuperbo : pro auaro [erpentem:pro luxuriofo,columba:pro
«vanagloriofo, equum eg pauoné:pro gulofo,'voracem lupum «(J[umam. Hic te no[[e
oportet, qualitates in abfiracto, fr 'gnificari po[]e per illa, qua in concreto
nouimus aut etia (cn[u «videa mus co ca propter, fi qualitatum aliquarum
recordari evelis,aliqua tales qualitates babentiaspro figuris ponere utis le
admodum erit : Idcirco, ut [ub exéplis loquamur de qua litatibus dumtaxat
fpiritualibus (idé aut£ erit iudicium de ceteris [eciebus qualitatis) diciumus,
quod, M, Ed a Parsfecunda ; 15 Si multarum [cientiarum "vel artium nomina,
vecenfere mos oporteat, ucl eiu[ dem callentes,cvelearum inuentores, aut etiam
amatorts, non dedecet pro carum poni figuris. «Unde Laurentium V allam, vel Prifcianum,pro
Grama tice pono: MT ull.pro Retborica : pro Dialeclica,e driflo. € pro
Philefophia: Platoné;pro T beologia: Galenum vel Iippocratem, pro e edicina:
Alchimedonem, pro fculptus ra: Pbyadam vel zeufim, propitiura : Democratem, pro
Architettura: Atblantem, Zoroafte,rvel Ptholomeum pre e Aflrologia:
Archimedem.pro Geometria: A ppollinem,Orz leum,vel Iopam, pro Muftca: Penelopem
vel Lucretia vel Iudith procaflitate: Cacum vvel Neflorem,vel T hefeum, ucl
H'erculem,vel Milonem, aut certe Sanfonem, «vel Goliat pr fortitudine etiam
animi. "Pitbagoram, Zoos roaslé, Simonem, Samarcum pro Magia: T'raianum
«vel Ca[arem, aut T itum, ey Vefpaftanum, aut Antoninum pium.pro Clementia £o
humanitate. 'Themifloclem, Pomz peium pro modeflia,cvel-verecundia: Socratem,
Zenonem, pr fobrietate, co temperantia. Item A ppollonium, lohannem Baptitlam,
Heliam,c/fmos, pro auckoritate. Aliud bic infra exemplum ponere volumus,
concionato vifor[an baud ingratum, &j) boc quidem materno. [ermoz ne ficut
to concionaturus vti a[folet. Sicome un bel prato di wvagbi e diuerft ftori
'adorna; et come il corpo noflro di ricche e nobil vefli coperto, e) varie
parte di quellocome corpo, collo,braccia,mane, eo dita di varij ornamenti.
vi[blendenti danno gran confolatione Ff all ocs Thefauri memoriz artificiofz
All occhio che li miras cofi il prato dell'anima noflra con tut 1 le fæ nobil
parti, quando fi troua delli odoriferi fiori dclla «virtu coperto; &g* la
noflra incorporea [uftanza quando ff tona delle nobile ricche «ve[li delle
[pirituali perfettioni veslitayeo delli eterniornamentivifhlendente dona inesti
mabile vtile al poffeffore » €2* à i vigmardanti con[olatione, eo infino quafi
à gli Angeli marauiglia. Che "vago, €» odorifero fiore € l' bumiltà,
ch'infino ne aggiugn: al Cielo. MORI 3 - SNardas mea berba bumile, e piccola,
dedit fuauitatem odoris,dice la V ergine. T rouafi pia leggiadra rofa,cbe
lapatientia,che alle tem pefte (empre € cvigorofayanzi quanto piu neuica,0
grandina, pin bella ne appari[ce,et fi trouaficut aur probari igne etc.
"Vedete di to7. ( onftderate di Y obia. Haute mai inte[o vna conditione di
vefte,piu maraui &lio/a di quella della pouertá, che quanto piu fei
pouero;tan. £o meglio ti copra, anzi vve[le,che quafi infinitivicchi:fbrez.
zate le loro,banno pre[a qfl1a per e[fer meglio coperti,come il Santiffimo
Aleffio : dellaquale ancho il. R icchiffimio "Dio prendendo carne humana
[& ne vvolfe ve[Hire. £) ui cum di ues e[fct, pro nobis egenus factus eft.
Rare eo fignalate ve[li la elemoftna, e hofpitalità:la «vaghezza delle quali
tir nol tabernacolo di Abraba itre Angeli. riceuerno nello ho[pitio d' Emaus -
briflo, cg cifan no meritare Dio, T'alibus enim bo[hijs promeretur. Deus, die
San P olo. Era Pars fecunda; 114 Era Giouabattifla nc] deferto non mollibus
«ve[litus, ma della bonorata veste e da Chrifto lodata austerità,dal capo à
piedi coperto : chi vorra.opporre à questa «ve[te loda ta da Chriflo? Q uid
exiftis in de[cretii nidere bominé mol libus v elitum? uata ricca gioia €
quella dell'anello della [anta fede, con la quale Dio [pofa l' anime nostre.
"Defbon[abo te mibi in fide; (Come refplendeua di quella il Centurione,
che vibe deua pev quella come di fplendidiftimo carboncolo trà tutto ['
ifrælitico popolo: SN'on inueni tatam fidem in Mræl,diffe C/hriflo. At ual
Corallo che in ornamento al collo fi tiene, che à chi loporta,[econdo i F
ilofofr dona allegrezza, ft puo ag guagliare D, quello ornamento della
[peranza,che et tiene in feflaSpe gaudentes: Eccoui "Dauid:l atatus fum e.
*Pretiofiffimo metallo, e belliffimo ornamento, l'oro,che doue fi troua, ogni
cofa ra[fetta : che i Signori intorno alle braccia, à al collo per collane
tengono. ma dicattiuo conio ee di ba[[a lega fi troua à comparatione del.
Celesle oro dellacharità, che perfettiffimamente adorna lamima:perche efl
vinculum perfzclionis:onde,[nadco ribi à me emere aurum ignitum,probatumyt
locuples fras.dile San Gioua. nel Apocalipft. Oxnium barum virtutum optime
recordaberis.fi homi ncs illos,in eifdem florentes, quos dedita opera in
predicto difcurfu pofuimus pro imaginibus talium «virtutum, babue ris: Malta
preterea inueniuntur animalia: Aineralia,lepi F fF 2 des T hefauri memoria
artificiofz des: Avbores,eo bis fimilia, que propter corum varios effez
&us,virtutes, f apores,colores ceterad, fimilia, diuer[as vir tutes
reprafentare poterunt. Quapropter Bal[amum Graa tiam: Aurum charitaté.fmaragdus
[pem: ^vgétum cbariz tatem: Nardus bumilitatem: lilia virginitatem:Carbunz
culus feruoré.£bur ca[litatemr. Mirra mortificationem c. repre[entat. 1d ip[um
iudicium feras de vitijs. De habentibus etiam corporales babitus.[-[anitatem,
robur, elegantiam, agilitatem, idem dicendum efl .[-quod "Unum pro altero
pori pofiit. Hominem robuflum proSan* fone.polchbrum pro Dauide: Nifum,aut
Eurialum pro agili, ac fic de cateris:eo- é conuer[o. Multa preterea f milia
funt inter cayqua babent uctu talem potentiam, wvelimpotentiam,que [ecundæft
[pecies qualitatis,qua aliquod potentiam habet *velinclinationem faciendi
velpatiendi vel alicui refiflendi, qua propter pro altero [(umimus.I/nde (uem,
ponimus,pro muliere multos gi gnente liberos, Ciconia promutriente patrem. Hac
autem exempla impropria cg» nos fcimus in bac qualitatis [pecie ; fed etiam
noflro apta negocio nouimus, propterea ponimus. Fungum "vel fruticem cito
à terra profilientem pro ve. cito ere[cente: Lacertum, Mufcas pro obliuiofis,
deficientibu: in bac naturali potentia : fed «ut aptioribus vtamur exemplis
dicimus,quüd Cyneam: Mitridatem:T bemifloclem: Horz tenfium: pro aliquo vel
aliquibw memoria claris: Meffala: qui ui nominis oblitus fuit,pro obliuiofo.
Méte captum pro flulto:Cacum pro Tobia; (laudi pro Miphibofet : Durum ]'?
Patsfecuhdaz ^ 75 ang po duro, quod reftfien di facultatem habet. Interca item,
qua fi milem paffionem vel pafübile quas. litatem (qu&tertia [eciese[? eiufe
dem pradlicámenti) obtiz nent :requirenda ell fimilitudo, vt «onum poffit pro
altero poni. Hinc nigri coruum, pro c/fetiope earegie ponimus. C y. gnum,pro
albo -velcano bomiæ .c-4marum ab[yntbium, pro aliave amara,ot puta
agarico,c/Aloes ec. Pallidam,eco f"lzid ; auricalchum, quod forfan pra ma
nibus habes, pro auri imagine (quod forte non babes) talilos co puta méfa,
locabis: Mclpro manna (quod forte nunqua vvidifli (ee confequenter fguram
difficaler fabricare poz te A wmor,Murmur, e Twnultas,pro defluentibus aquis,
vel [onitu maris. Rofaredlolens,prove alia [nauem odorem fpirante d € comuerfo
ec. Sicinter cetera qualitatibus buiufs modi qualificata.[. humido ficco,
frigido grami leui, et alijs ef? fimilitudo rez quirenda,-ot exemplis imnentis
ej datis, erit addere haud difficile. i: Iterum in tertia [pecie pafsione
iracundia aliquis agita tus, pro alio poni poterit, vt pro aliquo iracundo
Alexana drum "vel Herculem vel Æ[chinem ponam: fic e conuer[o faciam.
Animalia etiam bis predominata pafionibus: Ut fupra de vitis diximus, nobis
inferuient, ut homines ipfis fimiles fignent. €9 repre[entent: unde equus co
mulus. pro fuz rio[o:Vr[uspro ira[cente ponatur.QQ uia timet lepus,pro ti mido
erit. T riftis (7 melancolica eft felis,pro triftis hominis figura deferuiet.,
eo é contrario, T'imidum pro Lepore ponimás:egsfié de alijs...T Addere que
figura cel forma (que quarta [pecies e[D)ft. bi fimilia fint; [uperfluum
puto,cum bac omtiium notifcima Etiam in agere vel aclione inter ea qua diuerfa
funt fpecie vel indiuiduo adeft fimilitudo,eo:-unum alterum ve
pra[entare-valet. V nde in [uo ince[Ju,leo &) Inuis ales,eo« equus, ei in
[na rota pauo [uperbum "vel [uperbiam vepraz fentabunt, Bufo ac ferpens
deuorans terram, auarum terz. renisin[iflentem ac inbiantem lucris: Canis ad
vomitum rediens, peccator em recidiuantem. Leana buc illucque diz.
furrensiiracundum,velimpatientem. Homo manus frez quenter mouentem, fe in
diuerfa «vertentem, et ora ad ( æ lum erigentem: iram patientem Nuda brachia
protendens aliquis, lacertos, [uos acoffa fubinde demon[lrans, coin pugnos fuas
manus refkring eus, fortitudinis eel fortis ima ginem tua offeret menti.Cancer,
T'efludo,eo e/4finus, c9 3Bos lento incedentes gradu : vel Hotno manus [ub
afcella reponens,pigri bominis nos admonet recordari. A d men[am per
imaginationem poft tus bomo, parum bibens, eo» comez dens,vel aliud
animalpaulatim aquam in vafe;velflumi ne bibens: parcum ac temperatum
vvelparcitatem €? tem perantiam. j Antiquitus duodecim men[es anmi: duodecim
bominum imaginibus (qui fere omnes «varijs geflibus e acl.onibus fe fe circa
diuer[à occupabant officie )pingebantur, tt eX tva riarum UrsParfecunda. riarum lelionum [ylua colligitur : e abalijs
extrabitur «authoribus. Idcirco boc in pradicamento, prediclorum men fium
imagines videntur(eo fi non omties ) pro maiori [als tim eorum parte ponendze:
quarum qualibet ab imaginatio nc "vifa, menfis fibi ipfi correfbondentis
recordabitur, « e comueríó. 7 0 1d gu EUM, r- Januarius fianificabatur per
bosniné piclum ad men fam fplendidam opulemtamá, [edentem,ac auide comedenz tem
: manumq, ad crateram mera plenam, tanquam quid bibere velit, extendsté:
tlloenim in tempore cum feeundu Hippocratem [lomachi calidiffimi fint:
faciliter cibos [um ptos digerunt, e ad alios [umendos frutluofe anhelant. 2.
Februarius, perfenem igni fe calefacientem:Cuius ra tio freni, efl, "vel
quia menfis bic reliqua frigoris ventorum ac int:periei,que Ianuario debebatur,
fepe numerovetinet: vel quia iam in co vltima hyemis [enechus adueneritz- 7 3.
Martius per bortulanamCuius ratio omnibus: pratipue ipfi hortos feréti plana
e[V. Q uis ne[ciat hortos Martio operoftas coli, eg) tunc carlo fauente bolerum
[ufcipere [eri n4: z) quantocyus herbas multas progignere? 4. 5 prilis.per
iuuenem flores manu tenentem,cum tune temporis vniuer[:e fer? arbores ex herbe
flores emittere fo lite, iam cosemifi[Je cernantur? $-Maius,per iuuenem
equitantem mollibus veflitum, €o mann accipitrem tenentem :quo frenificabant
il'ud tem pss vagandi [patiandi,equitandi,itinerandiue aptum:ccoluptatis inf:
uper principium effe c2: a4 indulgendum uniuer "t cora Thefauri memori
artificiofze fis corporis commoditatibus atis idoneum. ! Iunius.per c gricolam falcem grandem, qua
fenum fécatur, manibus arripientem «vel arreptam tenentem. 7- Iulius, per
alium, minorem falcem, qua [ecatur f t/a menta,tenentem. Augufius,per bominem
currui inf dentem:nam tcm pore illo frumenta equorum fuper illa difcurrentium
terunz tur pedibus,rveliterum per bominem -ventilabrum tenenté ad purgandum
aream e. c September, quo men[e iam vindemia tempw adest, per bominem «vuas
legentern. 1o. OClober, per bominem (accum [uper bumerum reiez &Wum
babentem,eg [emine plenum:nam eo tempore [emi"4 terra conduntur. x1.
SNouember, per bominem glandes à. uercu baculo deijcientem:SNam co in tempore
matura glandes inucniume tur,e7 [uibus impinguandis (olent offerri. December,
per hominem [uem cccidentem et exenterantem: Pradiclarum imaginum [um in noflra
memo ria [uperius diximus. Apes ab aluearibus gregatim currentes ad florea
rura: Formica euntes « redeuntes onera, portantes, prudentis «velprudentia
memini[]e nos excitant :in ceteris, vifa bac vvia,tu ipfe di[curras. 6. ue
aliquando pa[Jus eft aliquis, (in fcflo predicaz »mento loquentes)alterum in
boc fibi fimilem [ua demonflra bit imagine:pauper bomo fcabie plenus, 10b
:vlcerofus, Las zari yotonbiar sfecundas 0: oT ] 17 zári erit figura-Obedientis
vecórdaberis, fr bóminim capite demi[[o.«? v intlum manibus c9 ab alio duclum
imagine. rispatientie,fi bominem percu[Jum, [capulas «vel genas ofa ferre confinis:
vis sow won esi ctn ome 7. ue boc in tempore «velillo à natura gignuntur in
terra, tempora*varia poterunt demon[lrare: Flores Maj men[em, Amigdala viridia:
Cerafa Iunium: (iceves recen tes, Iulium: Pepones,sAugu[lum:V ua; Ficus,
Septembrem: "Dira, Mala,Oclobrem:Sorbes, Mefbila, SNouembrem :
Iterum-vetu[laves, vt Columna, lignum,fene[lra annos fa quercus, anno[ad,
pinus, bominem longeuum,vel aliud " quid peruetustum cuius recordari
ccolueris. --.,.Locus locatum demonftrat: 1gitur (colaféolaves (ias: rus uinum,
Menf[a epulas, C'aminus ignem, fuo abfle pofita: femulacro reprefentabunt. EL
9."Pofitione fua fimia, bominem demon[lrat: que feffio: si
"velutbomo]e aptat. jet 10.Inbabitu multa funt digna confideratione .nam
ve flitus bominum:ac ornatus mulierum, fpecies quam pluris mas, co imagines
rerum commini[cendarum nolis alunz de miniflrant. "Uirgo niuis indumentis
fidem : viris dibus [pem: Auratis j ier Cinereis cel pallidis bumi litatem;iN
igris mortificationem: pannofis, Co refarc itis pau pertatem veprafentat. Regis
etiam optime recordaboris. fr Coronam:€pi[copi,fi Mitram: Doctoris, [i "T
unicam talas rem vel pratextam: Religioft fi habitum alicubi pofuerisz. [altem
per imaginationem. quit UN er 9 uoniam cit. Thefauri memoriz artificiofze v
uoniam Ægypti «vice literarum: (qua tumc teyporis inusnt& non erant )immo
non.folum litevarum,everum etia C9 "vice nominum c conceptum anirnalibus
alis rela maltis vtebantur, que arti nofira non mediocriter prodez? runtádcirco
hicinfia ponentur,eo«iflarum notarum [imiles quilibet perquirere poteritzaliqua
tamen ratione deductus. fiet e pafim boc i in noflro traélatu maxime in boc
capitu lo e$) *rniuerfis in purtibus eins nos [pius feciffe omnis lez gens
videre potefe - Flas autem notas idcirco infine. buius capituli [ubnectimus:
quoniam barum notarum fimilitudo.. cwn rebusmemoradis:non un& tatum, [ed
plura circuit pre dicamenta:cum illarum queda feipfis:quedam [ua actione:
quadam naturali potentia: Alia paféione: cla f. d effigie. diuer(a. nobis
offerunt. eg repre[cntant. Exempla igitur aliquot Hierogliphicarum notarum,
qui, bus Ægyptij rütebantur, [unt infrafcripta, teftibus &pollonio,
interprete Beroaldo, Crin.e Macrobio . Celi. libiY6 capias. Diodiro alis
"vt puta Stra vefibus bo fept. lib. «Plinio. aru (fignificat. Wen.
derpéscauda fibi mordens: A: "nj; airs torii, difcur[us iiir ^ Ocul«s
luflitie feruator et corporiscuflos i interpretatur. fuus ^ Auris memoria
['ignificat Aures leparis erecta : magna E owes igaraleonis; Furorem indicat...
(memoriam. jo" ^ Amteriorespartes conis: Fortitudinem divoruón: Ine-.
Mufca impudentem. Canis, quia blanditur e nren cA fpem:futurum tempus ez.
denia. F ermica: C du c» prouidentia. y GS 4otsuPanfeeundal n8 ! Cáput leonis: «vigilantes aut Cuffodes :
velfecundum vigi alios tempus pra[ens., ram - QCelum pictumrorem
eijciens:Difciplinam evelartem. ig (d Pellicani forma: infidiantem. Infidiz. C
ucuf. £ effigies: i ngratitudinem. S pn ( conia: parentum amatores defignat.
dan or Columba: tngratitudinem: l upustempus prateritum, V7 quia caret memoria.
007 rib Vipera: Muliere m «viro infidiantem. "icm f yena picta:
Incon[Lamem bominem. oen neos Pellis Hyens: Fortune co« calamitatis
contemptorem. Capra figaraoptime audientem. oe. c efnguilla: omnibus inuifum,
vel alijs inuidenté: uia bomi. boc
animal aliorum pifcium focietatem non babet. peus (amclus: Pigrum. Sw s
Pigritis; Apiseffigies: Regem indicat. Cni Valtur. Genium et AMaieflatem,
velnaturam.Amias *n0 Marcellino c Authore. *"Bouis figura: T'erram. Terra;
Sceptrum cum oculi [becie: O syrim feu folem. Sol. Perdicescontumeliofos
bomines. b (. ; f, at. * ippopotani "ungule deor[um ver/e; Impium Inia-
lor hi fluma, [rgnificat: : ju. A ccipiter:rem
denotat cito fatlam. dur. TO REMIT ow. Solicitu Dextera manus paffis
digitis:libertatem fronificat. do. Sinistra comprefüs: T'enacitatem: Hec tamen
Ultima ceaaquatuor,de Acthiopibus Diod.intelligit. "n Gg; i C pedis dI
Thefauri inemoriz attificiofze Malum: "Cocodrilus Malum notat : Baptifta
in annotatióiibus etia) prioribus. Literarum Ajieroglyphicarum nieminit Lucax
soo ams libadis verfibus. SNon dum flumimeas Memphi conte xere biblos nouerat:
Et faxis tátum-volucresi, ferzá: Scul pad, [ernabant magicas animalia linguas.
E: Apul. libr. euliino Afini Aurei De opertis aditi profert quofdam liz bros
literis ignorabilibus prenotatos: partim figuris huiu[cez modi animalium
concepti fermonis compendiofa uerba [ug gerentes:partim nodis cain modum rote
tortuofi capreolaz timq; conden/is ait curiofitate prophanorum leclione munita
Et Gornelius T'acitus.Primi, inquit, ^ egyptij per K guras animalium [cenfus
mentis effingebamt x €otamiquifima rio i numinta memoriz bümane faxisimpre[[a
cernuntur. li - erárit inuentores perhibentur «.Pradicta litere potius note -
fignad, conceptus mentis explicantia effent dicenidasct, aus : thoritatibus
predictis patere pótefl: cveruntanien quia litez gis nomina Cos cvtrba [cripta
componuntur, € ita nominibus eo verbis conceptus mentis explicantur : ideo quod
. everbis vel nominibus attribuitur(quia mediantibus literis - boc fit. )etiam
literis verba componentibus attribui poteft. Hac ergo vatione litere Ægyptiace
dicla [unt pradicta animalia cateraq, rem aliquam ad rationem fpectantem, .
ideft conceptum mentis explicantia: cum potius note «uel fr (2 gna conceptuum dici
debui[femt. Q9) uiatrgo ad explicandos, . vel melius dixerim,ad [cribendos
conceptus mentis c "vo «ees eos literas nou babebant Ægyptij,animalibus
pradiclis que rebus co bis fimilibus vfi [unt,loco &g) vice literaruns
»omind Passfedinda sS] 7 omina cz verbaque fcribi debeant componentium, atà que
exinde conceptus mentis demenflrantium ...Hoc auté. dixerim, *vtnemo exiflimet
buinfcemodi nota ^ egyptioz «um pro literis, [ed pro'conceptus mentis
explicantibus, poni polfe-1deo ab illis non litera: [ed Hieroglyplice litere:
ditla funtideft nota quorumdam animalium, uelaliarum vea rum £c-quibus vice
literarum vtebantur. De fimilitudine,& confequenter de applica.. tionc
figurarum ad memoranda fub alijs modisà przdicus. .Cap. IX. QE Ei ad rem fimilitudinem
exquirentes in [uperiori capitulo diximus,rem aliquam altcri conius cg eiufdem
pradicamenti fimilem ef tu WO SW] fe, eovconfequenter repra[entare pofJe :c.At
nunc operofius ac [ubtilius rerum inter fc inuicem fimilituz dinem
per[crutantes,alias infuper [imilitudines, quibus Yes fe nobis offerant., et
altera [uo fimulacroreprefcntare po[fimi, indagare «volumus, «vt nobis
vndequaque [uppetant menorandoramfigure. Res ergo primo quafi per fe ip[am
twerepre[entarimez smorj« poterit, ficut fupra prelibauimus - Quod tunc audaz
ler fecerés, cum ip[iuspra[entiam babes: fi ergo que tua in manfione "vel
cella-velin tua [unt pote[late recen[ere figils latins debeas, fuo in loco
ordinate cuncla difpones,viu perz : lastres The(auri memoriz ártificiofe
luflves, deinde mente vecen[eas: "Non enim alie ab illis fum abfle tunc
pro memorandis confingenda figura. Secundario per [peciem rel iam pridemabste
vie, eg) in mtinoria fenfu feruatam,e per imaginationem in tali lozcataps
angulo, vcrbi gratia Equi, quoniam eum multoties evidi memorabor. fi in tali
loco, «vbi mili placuerit, eius fis mulacrum e[fo, imaginatus fuero. 3
Tertioper imaginem pilam vel [culptam. Vnde [i Vir ginis Marie recordari
vvoluero,eius illic [uam ponam imaz ginem realiter vel per imaginationem. uarto
per literam vnamyvt Dei recordabor fi D.se tam in tali loco reponam,In(uper per
literas omnes illius no minis, quo resnominatur : quas oportet e[fe infignes :
"Ut j^ uoluero T abule vecordari,in [cribam vel [culpam realiter, «ucl per
imaginationem in pariete, literis aurcis,rvel nigris, evel rubis boc nomen,
TABVLA. Li Q uinto per literas fíélas, ([umptas ab alphabeto anis
maliam,velauiumyvel arborum,vel herbarum,vel lapis dun velaliarum rerum,de
quibus [upradiximus)qua com ponant nomen illius rei, cuius memorari
volueris:nderez &le adinodum recordabor buius nominis, ær.[i pro. A.pona A
finum.pro €. Elefanté;pro. R. R inoceroté.N erum enim vero,rot melius
alphabeta. tibi de[eruiant : cum aliquod eorum literis, nomen componere
volueris, [ume primam li IerAm ab vno alphabetoyverbi gratia,animalium:alteram
«vel duas (equentes ab alphabeto c/Arborum, pro ut tibi [ia buerit.nam
experientia difces pro futuram tibi non prem, ! banc Parsfecundaz 065817 m0.
banc abste literarum fiélarum diuerfitatem offampram. fi enim quod agant
aliquid figura nece[fc fit,cvt diximus, e dicemus: eor a nobis, im ponendis
figuris a[Jumpta diuerfi tas, quamplurimum no[lro negocio proderit. [i eim
litere: JM eov C. vecordari «volueris, murem corrodentem ciceres. («o* bac
acbione tuam excitantem memoriam faciliter) fin. ges.Quod fi pro JM milium, ej)
pro C.Ciceres poneres,quid apere inter [2 ifla poterunt,quo tua excitetur
memoria? Sexto reprefenzatur res nobis per aliquod [olo nomine fimile fibi,ut
in equiuocis di[currentibus patere poteft jfi eteznim Canis Celeflis recordari
voluero, ('anem auimal terz reflve,"vel pif cem pro cius afJuinain fcgura.
- Hc tibi im equiuoco. laborare ne timeas : comextus. enim dictorum fuperius,
dicendorumue inferius, te aberras renon finet - te ese ELSE CADÆNY Septimo per
ironiam, quado fcilicet pro f apiente pono fa tuum. Et Pocte denfum nemus
vocant Lucum;eo quod ng luceat.1tem bellum, eo quod minime bellum .Et Pifcinam
dicimus,quibuf dam terminis,reulu[am aquam,pi[cibus cas. rentem. : Oclauo per
(beciem impre[Jam aliquandoin aqua vel eculo "vel terra vel niue:-unde
recordor T tij, eo quod in tali loco «ubi fbecalum efl vidi eum [e
contemplantem: lus pisquia cius ip niue cernuntur impre[[a vvefligia. INono per
aliam rem nominis eiu(dem, fed noneiu[dem pronuntiationis:ut pro porr), porrum
ponam:pro «ver, 'U/crum, pro fane:[anum qgc-« € conuer [oye 6. ups wach Decimo
'Thefauri memortzartificiof ^ "Decimoper aliquam fimilitudinem, qua babet
in prin. cipioynomen unius rei,cum alio nomine altevius-rei... Unde procAriflotele
ponam Ariflam: ein vulgari Vna Avifla. e'arrofloo Rofla, e* é conuer[o.pro
locetiam uerbo Aupus: ponam Asum.Per fi militudinem quam babet nomen, cura alio
nomine,in medio uel fine,ut pro boc nomine ambo ipone tur a me N mbo, Hominem
babentem faniem egc.pro fané. babeam. Ffic modus inuenitdi figuras primus efl
omnium,. ce admodum facilis, quo ut plurimum ego utor: eiusd utilis tatem
pernofco. aie Sum Undecimo per [imilitudinem uel identitatem, quam ba. bet cum
[uo genere [pecies, e € conuer[o.V nde fi woluero ve. cordari huius nominis,
e/4nimal, ponam Leopardum. ('onz fultum tamenerit,quod fi quando generis
alicuius vecordari: uelis,multas [pecies in [imul uno in loco imagineris, V
nde. Bos, eo Afinus e» Gallus eg* Cuniculi vc. in ftabulo poz fiti, melius
tibi pro figura animalis in[evuicnt. SUPE Duodecimo, inflrumenti, quibus
artifices tuntur, eof. dem artifices nobis pra[entant in [uper egs artem: vt
Ruffi ci, eo Agriculture recordor, fiin angulo Ligonem ponam uel uideam.erjc.
Mruteti-62130 8. "093 Qni Iterum infignia inanium Deorum ut feeptra, t
tela efues, arbores ee fimiliayà Gentibus eo infidelibus eifdem dicat«,eos
repra[entant, e € conuer[o: Yn[uper pradicta,ea. nobis repre[entaripo[Junt, ob
que talia illis aktributa fuere. nde fingularitatem natura excellentis,
[plendorisá, [oliss. Phenix nobis iufipuat,cum in mundo una [ila, fingularisq,
orsias Xl "Phenix L Parsfecunda.. I2Í Dhenix inueniri dicatur [olidemtidem
Phenicem indica. vt poteft. "Uitis, «o ex uite uinum, Bacchuns Liberumq, p4
trem: Et iterum Bacchus vinum indicat. ( iem enim pluries eiu/dem rei, vel
nominis vel vtriusq, : diuer[is in locis «vs nius er) einsdem orationi «e
concionis recordari, € confequenter pro talibus memorandis figuras poncve
uoluerimus, ne pluries in idempenitus, c7 eodem modo propter eamdem in diuerfis
locis difPofitam figuram incidas : &&* ex: boc loco in alium vel
fuperius poft tum vel infra locatum abso, orz dine pertranfire cogarissoportet
"Ut eiusdem vei vel nominis diuer[as figuras babeas,que diuerfis in locis
difbofite,camz dem rem [ub alio conceptu, vel alio ordine recitandam fub
miniftrent, Co porrigant. Hoc autem terminos intellieenti absa, alio exernplo
clariffimum efc pote[l Ut evgo abunde mus figuris: bac funt, que Dij: prediclis
attribuuntur. loui : c/fquila, [ceptrum e Fulmen : c/fefculus eo Quercus
arbores eMarti: Picus eo* Framea Mercurio : Harpe, quod gladius e$t. falcatus :
Q uod &) Oyllenides dicitur. foli: Pbenix eo» Currus. "Ueneri:
Columba, Cycnus &) Mirtus Iunoni: Pauo. Plutoni: ('upre[fus.
*Pano'Deonature : Venus, AMinerue "vel Palladii N ochua: Et afla quam
"tibrat: oleum -veloliua: cox lana. Hb Neptuno: Thesauri memoriz
artificiofx Neptuno: Fu[cina, que eo Tridens 500000004 *-. efpollini vel
"Pbabo: Coruus €» Cyenus : Laurus e: Loto ee Palma arbores: Lyra:
Gryaneum: Arcus Sagitta. €^ Clipeus. V IS ro qmeR ist : Herculi : Claua y
Leonis pellis ac baculus : Et Populus arbor, : "Diomedi: Cataracle aues.
€T hetidi: c4lciones. " "Baccho: Hedera,'U'itis e» Ferula tefle
Plinio. T byrfuscetiam. à; - Palamedi: Grües, que eo dicuntur SNaupliada. (bel:
Pinus data efl. 55 rerum infignia gentium ac eorundem T ela:vel uiua »modiillis
aliqua attributarationeeamdem «vilitatem pra flant mam eafdem demonfirabunt
gentes, €x é conuer[os Fulmen ergo Scythas demon[lvabit. G allos olim Buffone:,
nunc Lilia: Romanos Aquila. [us Phrygios: Arcus t9 Pha retra Perfas : Anglos
Leonesem Ro[e.Senas Lupa: Floren diam Leo:Lucam Panthera coc. Grypbos Perufiam:
Framea Germanos. R omp bea T braces. Lacea Kifbanos: Pila Romanos: 16
'Boios.Sari[Te Macedones:Sibini Llliricos dez enon[lrant,e esonuerfo. 7 LEM
Iterum Populive aliqua infignes, illam reprefcutant, ev é conuer[o. Populi ergo
infra[criptiinfrapofitis rebus celebres extitere. Scytha equitatus gloria:
Seresorientales populi noliles [ant "vellere.Itburei : Medi «9
"Parthi [agittis: T'u(ci falsi, c drufpicio infignes ab infidelibus
diccbans Iur. Addis Pars fecunda. bur: Phoenices literarum in uentione:
fnderurmn: e Nana liume ac bellicarum artium: Marfi-umbri : *Pylli venenis
clari fuere Ægiptij fiftro: eg) iterum Nemptii 7 Babilogi e 4ffrologia: Lacones
breuitate:Scytbe, Cretenfes eo» Geloy ifa gittis: Curetes ^ eve T yffaceta eo»
Lyrce venatibus, quibus €? viuunt: Beotij palestra (o pymnych exercitationilus
: e/ftbenien[es naualibus ej) Geometria: Lacederznones legis bus:Greci
ingenio.c Alexandrini dolis. 4mazones pelti eos fecuri: (rotoniate medicina:
Ægenire Atbletica:7 bel ani, Tibiarum modulis. eMitylenei arte citbaredica.
Iterum caratiberes quibus apud ^ f!'rologos feptem plas netayam, ee daodecim
[igna Zodiacinotantur: eadcm fis gna ég planetas demon[lrant:€o € conuer[o: ey:
plurimun noftro de[eruiem negotio. vau robin 000€ Hb i (uas T hefauri memoriz
artificiofz "CARACTTERES: PLANE TAG] ERTSOLIS. n zm zi RE LED inENET Xu
&ua Pars fecunda... T'ertiodecimo,
organum alicuius fen[us,puta oculus tc. alicubi pofitus pilus uel imaginatus,
admonet dc uifiua pos sentia,eo de aclu,qui e[] "videre. Q uartodecimo (
bimere quedam, à nofira imaginatione confecla, cut equus cum capite
aureo,pedibus eburneis Cg. memoranda repre[entare po[[Junt. Harum autem
machinationum (( himerarumque. coz piam dare baud decet. multitudinem enim
talium figu rarum fi quis uoluerit in promptu babet, unde accipere ques at: Q
uocirca mi[Ja bec facere volumus : admonentes intez rim predicfatunc ualere
quam plurimum : cum alie tibi figure non f'uppetunt. De applicatione quorundam
memorandorum ad figuras. Cap.X. - "Ptime recordaberis rei, ff. cam figuris
quafi ] SW depinxeris:quod facile erit, fi ea ves [enfibus D NS «0 A exrerisemaxime
uiui taclui £u! eiq, tempe P OS 23 re elapíoosqeipotuerit D uod inomnibus bis y
0677 : slorijs recen endis, fatis cà mode fieri affoiet. Eapropter f
byfloriarum ueteris tell amc nti aut noui wel certe e ctbnis caruwn
[ecalariumq, meminilfe velis : fimiles gura» in tuis locis repones: quarum
attionibus seflisqi gre. ilarum facile ecord iberis. Exempla tamen lic ponere
nol'amus auandoz quidem i4 omuibus artis bains cupidis facizima e[fe [ciamuse
Senicna Sententiarum aut? [acre [oripture "vel fanclori dotTes run cum
recordari voluerimus: e« im duas vel tres partés evelplures fecanda [unt. Et
memineris, quód non quodlia bet verbum nece[[e cfl [na nos obfignare figura :
(. exceptis quibu[dam, rt infra dicemus) [ed «vna figura pofita trius «vel quatuor
"velplurium uerborum ad [c inuicem quadam chatena colligatorum,vt puta
quia alind eft [ubflantiuum, aliud adiecliuum,aliud verbum eo: pronomen ; que
omnia «verba cum nece[Jariam colligationem ad [e inuicem bas beant, memori
faciliter eccurrent. eft inquibu(dam fententijs, quorum unum uerbum cum alio
ligari baud apparet : multiplicare figuras, €» cuilibet. everbo fuum donare
fimulacrum cogimur : fi enim illius pul cherrime [fententia Rom.1. Tradidit
illosin reprobum fen fum," faciant ea, qua non conueniunt; R epletos omni
ini quitate, malitia &7«. cuilibet verbo [uam affignabofrgus ram: qua eorum
quodlibet repre[entetur. Et pro principio 7 fententieimaginabor deum bomines
multos babitu philofoz phico, indutos (nam de philofophis eft [ermo. ) ex
pellentem illos 2 (ua facie, impellemtemq; in rupem [entibus plenam, qui
ibiobícena multa patrant: Ecce prima vcrba figuris do mata. [tradidit illos
inveprobum fenfum:vt faciam ca,qu& son conueniunt. nam rupis : [entes ee
facinora qua ibidem p nbi v regulas, [upra in oCLauo Capitulo pofitas præ dicla
verba repra[entant. fequitur in [ententia : Repletos omni iniquitate : malitia.
Provverbo Repletosomni iniqui tate y fecus illoscva[a plena, inequaliatamen:
tamumdem: enim Pars fecunda. enim fignificat iniquitas.idefl nom æquitas, non
«qualitas: Pro verbo malitia,quendam bominem huius nominis, qu£ noui,in aliquo
loco dif[ponam, «vel inum malis repletum. "Pro. verbo nequitia,pigrum
bominem ocio[umq;. nam nox quitia inertiam fignificat eo. Siillius fententia
diui" Pauli 1.ad Corinthios.ij. ter vir giscafus [um:[emel lapidatus
[um:ter naufragium feci coc. recordari velis, fingulis tantum dictionibus vna
efl confiz gnanda figura, reliqua autemnaturali commendanda mez morie :
"Unde uno in loco pro prima diclione pones bomiz. nes virgis hominem alium
vverberantes : pro fecunda lapis dantes : pro tertia nauim periclitantem :
"Nocle e? die [ub «una feneftra fila uel era, qua modo aperiatur, modo
clau datur. pro in profundo maris fui:fub fcneflva ab intra maz gnum-o0as aqua
fal[e,co in profundo funis pro fà ey)c. In itineribus [pe pro bac dictione
innumeras formicas ad dis. uer[a loca procedentia confinges.vel mures: vol
peregrinos: dammodo fui loci limites nullus tran[grediatur. At fcito buiufmodi
[zntentie (upra bominem «vel anizmal,'vel arborem:vel edificium, vt puta
turrim, pertesq, eorumdem ab imo incipiendo, ac in ei dem partibus multipli
cándo,figuras poni co locari po[fe, €) perquam conueniens. terne loca absqs
neceffitate multiplicentur.1dcirco prior fen tétia, Wepletos omui iniquitate:
malitiæ 7c.imaginabor ba minem in pedum digitis [cabie repletum: qui
digitiinequaz les funt pro hoc verbo. Malitia.pedis collum melle inanctit,
Nequitia inter tibia e tibiam fuperius. fN. confinximus : idco T'hefaari
memoriz artificiofx idco bac litera totius vverbi nequitia erit inditium ec.
Nominum autem ( feu fint [ecierum,cut arborum, vut animalium diuer[orurm ec.
(eu indiwiduorum,cvt elemenz torum,celorum, Stellarum,aliquorum angelorum :
bominis ceterorumq, fimilium ) recordamur, [i primas eorum literas vel fyllabas,
fub aliqua figura difbofue imus. verun tamen egregie [upra bominem talium
nominum imagines lo care experientia comprobatum efl: € uod propter imnumez ras
pene diuifiones ee figuras, qua inibi reperiuntur, vut fu pra diximus: a[Jolet
euenire.Ver[us vergilij eu aliorum poetarum, i principia tans mum eorumdem
figuris noflris exarauerimus:eof dem facili ter recen[ere poterimus : Nec
elaborandum (*vt in pluribus loquor ) ut fingulis verbis fingula dentur figura,
nc innume rabiliam figurarum congeflio, aut oneret [en[um nofiri vl tra quam
oportet: aut naturalem memoriam «/tili [uo exer citio priact. Numeri "vero
bis fequentibus fimilibusq: fignis figuram ti,occurrent memoria. Pro vvnitatis
figura,omnia illa poni pofJunt,qu& fupra pro figuris litere coc. pofuimus :
illisq; fimilia Pro numero binario vnitatis figura duplicato, € fic de
reliquis. Pro codem binario figure arithmetica [ignatopis fern os aperiettem
uel erpenteryel aliquid huiufmodi, co dabit duo quafi buius figura. Pro
tersario tripadé ponas : vel aliud quid triangularis figure: REitide
quadrangularé, pro quatuor [rc de cateris. Pro numero quaternario poni feretrum
poteft, quo mortüi deferuntur : vel aliud quid : ot quedam [edium [pez cies,
que quatuor pedibus con[lant : vel animal quadra pe ec. Pro quinario anguem :
c? ea omnia, que [upra profigus ris litera. S. pofuimus. Iterum que pro
bypfilon figura fupra pofuimus, ea quinarium dabunt buius figura.v. Pro fenario
tripodem [upra tripodem pones. Pro feptena rio, ex quatuor boftij angulis unum
eorum:quod fi quatuor ponas, eg obfignes,cviginti «e oclo dabunt :[t duo,
quatuorz decim: fi tres,rviginti eg vnum. Iterum pro [eptenario vez ftis fab
figura huius caratleris 7. confracta vel fciffa : Poz mum [upra pomum
difpofitum .. O Clo dabit buius figure 8. Nouenarium dabit pomorum
"vncinus. Denarium buius fgura.x .crux dabit: buius autem alte rius 10.
malum velpepo vel aliud fimile [pherice figure, [e ens baculum
ere&lumpofitum. Cateras numeri fpecies fub figuris huius artis quilizet ex
fe reducere poteritcum figura eedem in ceteris [equentibus numeris veplicentur.
- Jterum'vnitas per pollicem dextrum figura bominis an e te locati
fignificabitur. Binarius per indicem erect, fica, de fingulis "Us, ad
decem : boc tamen ordine, quod cum «ve neris ad pollicem alterius manus, qui
pro [enario ponitur, ad volam manus plicerar, reliquiq; [equentes, vt bac pera
motus differentia, tua non vacillet memoria: À liqui etiam codem ordine pedum
digitos attendentes, v[q, ad «viginti, li mnanez Thefauti memoria artificio fze
pumcrando perueniunt. Menfes bifce idolis
reprefentabuntur.Nam Aaiw, foves repr&/cntant : vel bomo magna Slatura:cvel
virgo flos ribus redimita. Iunium : Iuuenis[peciofus : evel [Lecies agri frages
metendas continens. Iulium,talis Imperatoris imago,'vel cerafa, amig dala:
aliac fimilia,que co tempore mature[cunt esc. Augufum, ein[dem Imperatoris
figura, pepones.eec. Septembrem:vua ficus: Mala perfica ez«c.indicabunt.
Oclobrem,mala cotlonea. punica eo. Nouembris atQ, "Decembris,mumerus
proprius erit ins dicium. Ianuarium, lanus bifrons : vel pauper algens : vel
nix reprafentant.Februarius,memoria occurret, ft roo bo minem "ventrem
purgantem ponas : febri enim idem ef, quid purgo. Martium, infita,uel Romuli
pater indicabgt. Dics fic occurrent. Pro die luna: Luna uel Dianam: ffc de
cateris:de quibus [upra inprima parte tratlatus locuti fumus, capitulo quarto.
i 1 INegociorum,qua quotidie nobis occurrunt, memoria: in - locis,puta
ecclefits, apotbecis,manfionibus, ponitur. Infuper optimie in digitis manuum
vel in digitorum articulis multi ponunt eorumdem [igna : ita quod cuiuslibet
negocij momen per primam tantum literam geflu digitorum confecta expri
mant:-velpropter quandam conuenientiam,quas multi ada inueniunt inter
digitos,eorumq; articulos,ad (ua negocia:ut aliquibus iam diclum, e ab eifdem
experientia pofimos dum comprobatum eft. Si multa argumenta abfte fuerint
replicanda, fufficit, vut pro corum de memoria media tantum [ub figuris
veponas,cetera faciliter occurrent : Q uid fi volueris utramq; extremitatem concluftonemq,
locare : Primam extremitatem in capite bominis alicuius (ft [upra bominem
difponere solueris,ficuti eg) confilium eft ) [ub aliqua reponas figura :
fecundam in peclore : conclufionem (ub pedibus locato, wel éconuer[o. [.
Maiorem inter pedes, JMinorem in pecore, Conclufionem in capite. Geflu
autemcapitis evel manus fu prapecfus mota vvelpedis illius, quod affirmatum vel
affirmandum fuerit, «vel negatum aut negandum recordaz beris. Scias autem
prudens leGlor, argumenta multa fupra eidem hominem, qui in difputationibus
contra te, vel coram te fitus efl vel in tali angulo tibiprefenti,vel alibi per
ima ginationem abfle locatus vel locandusest,poni p^[fe - :Nam nilprobibet,ac
nilobe[l immo eo quam plurimum prodefl, primum argumentum circa pedem imum [iniflri
lateris pra dicli bominis, [ub aliqua uel aliquibus figuris reponere: [ecia dum
[ub a[cella in eodem tamen latere.Tertium circa manü brachíjq dextri partes: €
uartum fupra bumerum. Q uinz tum in capite vel fupra caput. Cum autem ib;
perueneris, ne defcendas [uper finiti lateris partes, alia argumenta: (ft forte
alia fuper[unt ) ibidem locando : ni forte tibi [appetat tempus, quo figuras,
morofe eo conuenienter inuenire, e inuentas artificio eo audacter locare ac
bene difboneve : e» d'ilpofitas bis vel ter ante quam alijs profundas, tu ipfe
tez CET cum Thefauri memoriz artificiofz cum vecitare pofsis : Cur ergo fuper
caput borniris quintum argumétum locauerisad faciem decendito, in qua [éxtum
difbones. Im pe&lore obbauum,circa corpus nonum eec.Et f vvolueris non
tantum medium argumenti, [ed eo maiorem £p) minorem diflincle locare,et [ub
figuris veponere:quamz libet predi&larum partium in duas diuidito
portianes:quaz rum prima-vbi maiorem extremitatem reponere debes illa fit qua
prim) ab imo incipientibus &) [ur[um numerando a[cendentibus nobis
occurrit: fit ergo prima extremitas pris mi argumentifub pede dextro pradicli
bominis fecunda in ipfo pede vel circa ipfum fub vel [upra vel circatalos: Et
frc deinceps de alijs argumentisxemplo autem,vt morem. geramus amicis
petentibus, e lectoribus cupientibus, hac do Cina clare[cet. Sit ergo tale
primum argumentum. Omne quod ex materia conslat,eft corruptibile. Cælum con[lat
ex materia. Ergo ez. T'erre cumulus in pila uel fphere fieuravotundus imagiz
pgatusmateriei figuram eo: imaginem gerere poterit : cum fb diuerfis formis
plufquam catera elementa elementataqi uniuer[a [ape f apius appareat.eo feciidi
d.T ba.q.66.ar.1. infra. Materia terra dicitur,quia informis eft. Intra rotun
dà terra glebam, corruptos cvermes ex ip[a capofitos,exifle re imaginaberis:Ly
autem omne. fignum vUniuer[ale adhaz rens [ubieclo, ipfumq; determinans per
rotundam figuram pradicti terrei globi defignabitur. Ergo figura pradicta ly
omne demonf[lvat .'Yerra materiam osten dit, intro corrupti "Vermts ly
corruptibile, "Pes autem imus ( dexter yii : alicuius hominis [upra
pradiclam terram aliquantulum i? arcum ve[lexus. C literam, € confequenter per
regulas [i prapofitas celum demonf[irabit : quàd fi tibi bac litera pro celinon
fufficit figno, flellis pedem e[fe depiclum, vt claré calum reprefzntet,
imaginato. fi autem "Utramq, extremitatem probationibus munire
cvelisquoniam ee etiam medio criingenio memoriaq praditis faciliter occurrent:
ideo nai ralifunt commendanda memoria. 'U erum e fi pro probationibus memoratu
difficilibus figuras babere, eg «ubi boe in exemplo ee fimilibus poni posfint,
cire de[ideras: Nota t0 probationes cuiusqs extremitatis, prope diclas
extremita tes,tamquam ad illas pertinentes poni debere. Probatio er goprime
extremitatis predicli argumentistalis effe potest. Materia per cAriflo. [emper
machinatur ad malum .'Uel,. "Materia efl in potentia,ergo fatis idoneis
familiaribusq, ho rum ab c drift. diclorum figuris omifgis: ( quas ratione
[atis digna exprimere nolumus:[ed oretenus [icut alia multarefe randa co
explicanda feruamus ) dicimus, quid pradiclus terre cumulus materiam
pre[eferens inflrumento quodam (quo moles aliqua impelli folet, que e2* machina
dicitur) ta 4i agitari eg circum uolui credatur, quod inflrumentum a manu culuf
dam bominis melle linita comprehendi fingatur. Sufficit ergo, cot buius
uerbiymachinatur, aliquo frgno pmotus recorderis, vut totius fententia [emus
occurrat: Manus autem eg 2d elbper ly Malum in propofitione predicta fygni
ficabitur. fi autem pro probatione velis illud: Materia est in potétia cc.
prope pradicium cumulum puteum fine oriz. cio, Thefauri memorie attificiofe
ficio, quo faciliter ipfe cumulus intra eum impelli eo immit ti poffit
imaginato. Probatio minoris.i.celum con[lat ex ma eeria.fi caufa exempli bac
minor probari debeat, e) prope eam,vt diximus, probationem poni oporteat :
prope digitos evel ad talos vel [upra pedem imum eft fub aliqua vedigen da
figura. Poterit ergo talis e[fe probatio. Omne corpus con ^ flatex materia: Cel
efl corpus.ergo, vut totius argumenti eistibioccurrat, (ufficere tibi
poterit,ut recorderis, quód ce lum corpuseft .. "Partis ergo humani
corporis ( qua vulgo corpus dicitur,quod [ub ftomacho fitum e[t,e& prominet
eo turget ) [pecierm fimilitudinem figuramq; egregie gerit imi pedis fuperior
parsqua cum comuexo 9 cauo pedis, quod pro celo po uimus,correfbondet :quod
celum eft corpus indicat. Lficautem timeo,ne legens.perdifficilem,
tedioplenam,eo numquam nifi magno cum labore e? longo exercitio fibi banc artem
comparandam fore arbitretur propter infinitas feréfauras fimilitudinem
memorandorum vetinentes,quas in bacarte inuenire eo uti compellimur.atq; itá
poft longam pradicla artis le&lioné, animo deiectus ab incepto defiflat,
opere eg optata ab illo vtilitate priuetur. [cito ergomi le&lor, qud
poslquam fex menfium [bacio uel circiter operam buic artinauaueris, exercitiog;
qua legifli a[fequi e comz plere conatus fueris, qud tam facile,tam celeriter,
tam cos piofe tibi memorandorum occurrent figure: quam facile, di aliquid
cribis, literarum alpbabeticarum tibi [upperumt no t&: Quod ideo
dicimus,non vt cuiusq, minime rei femper guram ponere «uel vilitate debeas vel
neceffitate cogaris: (nam pro vebusprincipalibus duntaxat funt neceffitate con
fiugéda figura, atq; pro di[curfibus £f rerum multarum ve plicationibus pro
reliquis dicendis e recitandis figuras pos nere non impellimur ) fed ut artis
buius vim exercitiíjqi uti litatem perno[Cas. [ed ad
vem noftram reuertamur. Fore fan memini[[c defideras fub qua figura &&*
in quo figura modocompofita fit argumentatio facla. ft verbi gratia in pris ma
figura cec. fi. in barbara vel darij ege. Eorum remis nifceris, fi tecum ip[e
antequam in medium diffutationis de fcendas figurarum co: modorum : tales
confinxeris imagiz nes, que illos repre[entent modos, qua prope argumenta pro
fignis [unt difponenda figurarum atq; modorum. cft fi multiplicentur
argumentavecen[enda: multipli centur bomines [upra quibus bac [ub figuris
collocentur. «ve rum alio gestu diuer[oq; motu, moueri, aliaq; opera facere,
fecundum bominemyvbi reliqualoca[H argumenta, confitz gasfic de ceteris. Q
uoniam in difbutationibus: corum queneganda aut ntgata,C o corum que
affirmanda-vel affirmata funt ano bis velab alijs,remini[ci uolumus: idcirco €»
ea fignis quis bu[dam funt obfignanda.cverum quoniam fapenumero boc contingit
ideo plures ( e» diuer[as multoties. ) affirmatios nis eg negationis figuras €)
modos pramanibus nos oportet babere:Éapropter pro affirmationum ee negationum
fignis atq; figuris,ea ft wolumusya[Jumere po[Jumus, quibus antiqui pro
ab[oluendis «vel damnandis:pro fauore vel denegatios ne "vti [olebant: Fac
autem erant buiu[cemodi. Calculus thesauri memorie attificiofe Calculus albus
in. ab[oz lutione. Fabe albe in abfoluz tione. $ Litera c4 in abfolutione. Litera T.cumvesplaz ceret. Et
nota ab[olutionis. 9 Pollex pra[Jus fauorisft gnum. Calculus nigerin dame
natione. Fabanigra in damnaz tione. LiteraK in damnas tionc.Litera Thitadamnas
tiohiserat. to Pollex «verus denegan tium esl fignum. ip Creta motarunt ruetez
1». Q ue viciffim fugiens rt5,qu& fequenda erant. da, carbone.
"Perfius fatyra quinta.(Crindli.6 6.8. aler.de in[li.anti. Plut.
Polit.eoc. Rebus.geflis eo fignis, quibus in ab[oluendo «vel fauenz
do-vtebantur, pro affirmatione vel afhrmatis velaffir mandis a[Jumes: Eis autem
qua in damnando "vel negando «ptebantur, pro negatione, vel nogandis vel
negatis; tu ip fe tuisin di[putationibus vti poteris : ita vt ei[ dem «vti fim.
gas: vel circæa aliquid agere imagineris figuras illas, bos mines.[.*vel
animalia cetera,cvel alia que viua aliquo mo do dicuntur,cut ignem, «vt aquam :
qua pro predictis affirz mationibus uel negatiomibus locandis a[Jumph li. Mille
etia modis alijs, fisnamus qua affirmata «velnegata [unt, vt eo tu legens
experientiadifces.Si entiz dientimemati recordaricvolueris,vel comfequentiaruns
multarum, fimilifque generis avgumentationumypar erit eas rum fingulis fingulas
donare figuras. Exempla autem ponere baud e[fet difficileveri regulis
exemplifque [uperius datis noua apponere [uperfluum effc puto:co maxime, quia
tedio non [olum acri ingenio le&lores praditos:everum eo mediocri pollentes
2M inerua nos 4fficere po[e, timemus : ea propter dimi[Jeis eifdem, ad finem
tracfatuli properamus. Deanimaduerfionibus circa figu tas. Cum rebus paruulis
pro figuris cuti cvoluerà: Ut puta formicis, apibus eoc.multiz tudinem copiofam
a[[umas. Sicut locis non eodem die, nec fequenti "vtimur, ita nec hguris
implemus : «vt fu pra de locis.. Rem
aliquam,qua beri v[us fuifli pro figura ne tam cis cito «v g.bodie pro alterius
rei imagine loces, ne forte menti tue, quod prius illi dedifli, redonet. Sienim
malum punici; pro cibo egroto conuenienti,collocafli,ne altera die ipfum ponas
pro Kege pomorum omnium, eoqu! d Coronam babeat. Si quercus pro alicuius
walidi[ simi ligni figura;pofita fit, poft tam parui temporis intervallum, non
cfl pro SIGNO cibum por corum repre[entante,ponenda. Kk. Ao Pros Thefauri
memoriz attificiof:e 4 Priores figuras à fuis locis delere difficile nonerit,
ali quo interit£lo tempore.Verum fi alijs poft paululum [imt ves
plendafiguris:bominem man[ionem intrare, cuntiaque fiz mulacraad terram
prosjcere, c7 inde foris emittere,cvel per feneftram protjcere fingas :
eAMented, coneris fepius noua. uiferc simulacra,cut memoria tenacius bareant.
AMemoranda vesprius,quàm figura con[cruanti donetur: bis velter, diflincle
legatur.[icut &&x CICERONE (vedasi) placet. 6 Figuris naturalibus uel
[alternm ab[(que intellectus neftri opere cz pra[entiimaginatione ex
iflentibus: (vot [unt natu ralia omnia,co artificum manibus fabrefacta) quo ad
fieri potefl uti nitaris: Et iterum ea qua tibi in loco, quem figuris implere
conaris,occurrunt, [unt pro figuris a[Jumenda : nam femper imaginarijs vti
figuris imaginationem nofiram nia mis laborare compellit. Fatigatur enim tam
ipfas querenz do,quam inuentas conuenienter locando,cz locatas per ima
ginationem recen[endo. et uod noflvo experimento didiciz mus, ej) fatemurycum
pro figuris res, que in manfi onibus no flris vel locis vbi babiramus,occurrunt
inquirimus, c9» los camus;parum velnibil nos laborare. 7 Figuris autem illis uti laborandum est que loco (quern
implere volucris) apte conueniant. Q) uod
exercitio cor paz ratur,z» admodum vtile reperies. 8 Cum igitur proloco Uteris
terra,terreis figurissutaris, cit. aqua aquatilibus, cum Carlo celeflibus eg:
Nu[qua aut r4 roin cdere edurum imaginandam erit, 9 *Natura docet locatum
loco,e» é conuer[o, conuenire des bcrc. To bere.£t ea propter,nec in Cella aut
Ecclefia afinusper imas ginationem ponendus. "Ni forfan depitium : «vel
aufugiffe conn igA$. 10. //patantum litera vera vel fifa(. fab alpbabetis ani
malium «vel fimilium verum [umpta) totam unam [enteuz tia vel-ver(um integrum
repre[ent«t,quod fufficit multis. Ji quis.n.V'irgilij verfus quámplurimos
repetere debeat,[at forte illi erit. primà lizera cuiullibet poneres uerfus uel
carmi nis pro uer[u evgo,0 R egina nouam, cui condere Iuppiter etc, ponet
onagrit ; [equitur, Iuflitiaq; dedit gentes frenare;pone ilice. T roes te
miferi ec. pone taurii.Oramus prohibe etc po nc olearum montem.s Alium modum
locandi, et confi ngedi fuguras pro [milibus infra ponimus fub codem exemplo. Cii
figura defunt, cuius recordari velis, vocabulum fcribas, quod euenire facile
efe, cum locare nos conuenit nomina fta cunda intentionis, vel res [pirituales:
deprimoyvt cum vez mini[ci volumus buius wocabuli [ubieGlum pred catum con
clufto eec. De fecundo, "vt cum recordari cupimus intclles lus rationis
Mentis ec. 1c Aifigurarepre[cntare debeat vé, quam [ub [exu MASCULINO vel
feminino nominamus, eiu[dem fit ipfa fexus: vn de fi paupertatis meminif]e
volo, non pauperem bominem, fed paupercalam mulierem pro figura fuo loco
veponam. 1L Si forte difcurfus aliquis cverbotenus ate
fit memoria retinendus. V erbum quod primo occurrit, illud locato: fit i lud
[ubieclum prædicatum, adietlinum nomen «vel fub.
flantiuum:prepofitio:interietlio vel aliud quid: deinde ca. mi. Kk 2 tera
Thefauri memorisz aitificiofze teractrba. 0 dus . eft notato,qu d fi locato
"umo verbo. v.g. primo tui di[curfus eg)c.facile [equentis vel plurium
[equentium vecordaris,neceffam non effe, qud pro illis, quorum facile recorda.
ris,alias adinueuias figuras: [ed tran[cas ad alia, qua memo ratu [unt difficilia,
eo illa tuis notis obfiena, «vt q fupra diximus. 14 emimaduertito nece[farium
baud effe vut quilibet los cus na tantum impleatur figura: nam experientia
difces in eodem angulo uel alio loco plures figuras memorandorum deberi, ee»
po[Je reponi:ni fov[an iu dicendo aliquis notabilis tran[itus fiat:ot contingit
in dicendorum principalibus punlis et capitibus:que vut plurimum fingularia
expetunt loca. I$ dienim quidam diui Thome articulus ftt memoria icti.
nendas-v.g.-vtrum Deum c[fe fit neceJarium: cA firmati. uam conclufionem e
corpore a[umptam vno in loco fab fn ra reponam. E t ibidem (fi potuero) vel in
loco fequenti figu Y45, quinque rationes ( quibus ea probatur concluft 0)
reprelentantzordinate difponcre po[Jum. Ineadem leclione,feu concione, [iue
oratione, feu quarum uis rerumrecitatione,caue ne bis candem a[[umas imaginem
pro diuerfis, nec etiam pro eif dem memorandis e» rc. petendisyne forte
contingat retrogradi propterea evgo pluris bus atque diuerfis abundare figuris
: literarumque diuerfis e vvarijr affluere caracleribus eo fignis, quibus ip[a
litere fignificentur, confultiféimum erit : De bis Juperius abunde locuti fumus.
In bacarte nouitij pro principalibus punttis duntaxat figuras confingant : ne
multip licibus figuris corum grauetur moeinoria.[at eximerit pro qualibet
lectione «uel czcione etc. dccem «vel quindecim vveladplus viginti principalium
me morandorum [pecies € imagines fnis locis ordinate di[pofaifi 17 Q uorum vt
in pluribus euenire folet,cot memorari ve lis, corum longe antea [unt
confingenda figura: bac ideo de caufa, "vt cum in tua fuerint condenda
reponendaque memoria, tuis in locis, [uis [ub figuris quantocyus reponi ualeat.
Etenim ft [nrifle terminos: vel fimplicium berbarum: feu diuer[orum bominum vel
regionum "vel Stellarum nomina fimiliumque rerum [ciasste in breui
auditurum, memoriaq, ca retinere ez) repetere uelis,vel cogaris, earundem rerum.
figuras adinuenire debts, «vt tantummodo cum audieris non adinuenire figuras,
(ed ordinate eas locare. e difponere pofGis. 18. (Cum in codem loco,puta
ecclefia vel palatio e. diuer fa locara debeas,memento, «vt cum contingit de
difcur[u in difcur[um tran[ire, cuel de materia, dicendorum in materia alia, in
principio illius rei, uidelicet conceptus "vel difcur fs a primo diuerfi,
talem figuram componas, qua conceptus variationé diuerfitatemq in[inuet. co.g
fi de e[feclibus cha ritatis,quos D.Pau.enumerat dicés,C barita: patiens e[l,
be pigna efL, charitas non emulatur, non agit perperam ec. t-afire velim paucis
interiectis uerbis ad fructus fpiritus enu mcrandos:quos ipíe met. D.P aul.
alibi ponit : tunc inter effecum Thefautimemoris artificiofze fec uus charitatis:
fpiritusd, fructuum figuras : arborem pooeisoneratam ponam, qua fructuum omnium
[4 ubfequenzer dicendorum erit figura: Deinde prope illam ponas figuram primi
fructus, qui efl pax : duo uidelicet feofculantes, em fc deinceps: Etenim ft
ab[as predicta arboris figura: dco fé tibi oculantes occurrant, quid tua quefo
indicabunt mes morie? Nil ; uel fi aliquid concepti obtruncatum, aut cum
fuperiore continuationem oflendent : quod exrore pleniffiz mum eft. . eAMulta
alia. animadwerfione. digna. circa. figuras inueniendas [iue locandas fuis in
locis [upra digeffimus. De conditionibus figuratum. a Maginaria, vel reales
figure mediocris flature [umáturjmaxime fi loca, in quia bus figure [unt
collocande, ampla non font, ne locamimisvepleta, confufionem p inducant
memoria:ft autem loca fint am pla,magnas ibidem figuras locari nil vetat : immo
2: conuenit. z Ineoaltitudinisgradutua fimulacraponantur vt abf. 4 nimia
oculorum cleuationeaut eorundé depre[fione,ea cuncta perluflrare "valeas. 5 "Nota &) imagines mediocri fint luce perfu[u,
ficut [upra de locis a[feruimus. 4 Dillent ab. inuicem figure [patio decem
cubitorum, ni forte locusnotiffimus fit tunc enim fsgura figurat propior pos
terit e[[;. Ef oc autern dixerim nece[fe fore, cum fit tranfitus ab una in
aliam rem:mamy,vt diximus, in codem loco n res fyguras ponere non deæcet. : $
Cera vel aliquo buiufmodi imagines conf ngere, quam plirimimultum prode[fe
memoria experti funt. 6 (uwnfiguras locas,videas que[o,ne prima qua occurrit,
fubito in loco ponaturymift frt tibi conuemientiféima nam poft quam cam
locaueris (clariffimum e$t ) per difHicilem effe (fi occurrerit alia
comuenientior,) primam 4 fuo loco proijcere. Figura aliquid agere imaginentur, alioquin
memoriam non excitant.fi equus ponendussungula terram fodiat; fi ln pus;
deuovet:ft bomo, aliquo geflu capitis manus uel pedis uel corporis [e moueat.
motus autem fit talis, quid fe a fuo loco. nequaquam remoueat. 8 Siplures
figuras fimul ponere te oporteat (ficut contingit, cum mome:, aliquod litteris
animalium «vel auium componé duin efl ) inter fe inuicem figure ordinate
imaginentur, eo nain aliam aliquid agere confingatur:fi boc nomen, Deus,.
componendus fit, pro*D. Draconem, pro.E Elefa ntem, pro V Uv[um,pro,S-Serpentem
ponam. Draconem exten[um ponam in terra, Elefantem eum conculcantem pedibus anz
terioribus, quem V r(us in po[leriora mordeat dentibus, eg: vvnguibus
excarnificet, et Ur pedem ferpens «vel (uscorz rodere exiflimetur. 9
Poftisfiruris mel faltem, amequam alijs vepetere dez. beas,tuipfévecenfeas. Pe
Thefauri memoriz ártificiofze De vía in particulari quorundam locorum '
&figurarum fub exemplis. Cito prudens lector, quid alphabetamulta 1 fupra
pofuimus, ut pote flellarum, impre[Lonum ærcarum caterarumá ue anima« zeros)
Igm,arborum, lapidum co cetera. 9 uorum (us efl ut omne illud, quod fub aliqua
litterarum alphabeti vedegimus,ad compofitionem dictionis vel nominis deferuire
poterit. "vnde [i componere «voluero. boc nomen etrium, pro a, [umam
arietem vel abietem, vel egc. po. taurum vel ezc. 2 eZliquandoip[a nomina
rerum, que fub. alpbabetis pofnimus,velin parte vel in toto «vel fecundum mmen
dunz taxat eam rem cuius memini[[e uolo, repre[entant; ficut est in equiuocis
videre;ficut fuperius diximus;idcirco, malum, quod pomum eft : malum quod
morbus efl, velrem malam repre[entabit:eox canis terreflris:celeflem e. Tertio
cffetius operationes natura, diuerfitas corum,que fub alphabetis pradiclis
reduximus,de[eruicnt,ut frmilium rerum(in aliquo [altim fimilium)recordari
pofSim, ficut [upra inotkauo capitulo [cripfimus. 4. Officinis diuer[orum
artificum artificibusá ue eartdem animalibus, quadrupediLus, arboribus, auibus:
deinde herbis: locique omnibus ampliffimis optime wvtimur:fi quodam orz dine in
duobus fratrum claustris per imaginationem, omnia predicta di[pofuerimus. $À y;
4n $ 1n quolibet enim angulo deambulatorij claustri eo dua [unt ordinanda
officine, quarum apertura co oflit platea, vliberba, claustrique meditullio
centróque corres [pondeas Anter angulum deinde priorem, [equentemá, una
tantum,e? fic deinceps 5 o boc fecundum alpbabetiordinem. itaque primo loco
vnam officinam [ub nomine a: v.g. edbaco, cdritbmetici fcbolam, fecundo loco
'Barbiton[oris apothecam. e fic deinceps. : 6 Inmedioueloflio quarumlibet
officinarum,cArtificem ipfum fub eadem litera difpones. e Ante uero quamlibet
of ficinamyarborem,fub arbore animal, fupra arborem auem: qu& omnia ab
eadem incipiant litera, collocato. Impleto fic clauftro,tum in parte interiori,
tum exteriori, inmedio fautam imaginato,qualu[que ad infernum pertingere
videatur:ex qua apertura infima eo: ampliféima cernes loca:quibus tuis
obfignatis figuris,ad [uperiora perges;cu[aue ad fus perceleflia. inclufiue:ft
opus tibi fucrit. eio nS 7 Jibocordine pradiclis locis utiuelismaximo tibi
emolu méto e4, effe promittimus.c/Alioetiam modo, vt fapradis €um e[L:prediclis
vrimur locis. Hk .. Omifsis con[ultó exemplis, que ad loca ampla pertinent,
"Ut puta ciuitates, caslella eoc. "Uel ad loca mediocria, «vt puta
eccleflassedificia:vel minora, vt officinas diuerz. fas(quoniam apud diner[os
diuerfis inlocis diuerfrficantur ) de reliquis locis in prima. tra&latus
parte citatis: qua loca epud omnes eodem [émper modo [e babent:eo exempla [uz
pra dedimus, c» quedam infuper pro artis buius pleniore à : Ei declas Thefauri
memorix artificiofx declaratione ampliori, intelligentia in pre[entiarum addi
mus cox [ubneclimus: Q) uibus pofitis,quedam exempla de quarundam figurarum "vfu,
vut amicis quibu[dam morem geramus,in medium adducemus. Dcampliffimorum locorum
vfu tale nobis occurrtexem plum,quod Concionatoribus haud erit inutile. rius
[imilitudiné [pecificam babeat: propterea quia. ! omnia.bumana corda fab «vna
cademque, ficut eo ipfi bomines omne [Deciesreponuntur. V eruntamé in genere
mori, diuer(a diuerfis hominibus ine[Je corda fateri cogia mur:e: ea diuerfis
nominibus iuxta corum diuer[(as qualis tates conditione[que,nuncupari,e
epitheta diuerfa [ortiris eAliquorum enim bominum propter [celefüifimos
cogitatus e» obfcuri[fima defi deria,quibus agitátur, cor profundum «velut
inferno fimile dicitur. veh qui profundi eflis corde. J/aie
primo. cAliorum graue appellatur, Fili bomini v(q, quo graui corde. P [al.s. 4i
enim terrena [ubfl antia. «vel inbiant irrationabiliter : uela celo cecleflibus
«ve rebus abflracli atque feclufi in terram corde. fere [emper inueniuna tur
deprefsi:diffolutum eft cor eorum Iofu.5. dicitur de illis, qui in multos
atque. diuerfos [ape [pius cogitatu atque affactu dilabuntur errores : Q
uicvelut [nperabundans aqua Yogiones multaá infundit, fi ctales fuis fluidis
cogitatibur af L ids. Et si secundum naturam cor cuiu[libet bominis altes
féGlionibusd, per diuerfa. quafi inumdantes aqua labuntur: Immo £g) velut amariffimum
mare ebullive dicuntur. Cor. impij quafi mare fernens. E[a. 57. edliquorii
corda vana gloria velut ære inflata vvefica diflenduntur:q ét ttao faci lius
eleudtur in ære, quanto inani fubtili leuique re pleniora inueniuntur: De eorum
quolibet Iudith. primo Cor eius eleuati efl. Q ueda vero corda fic inflatur
fuperbia, quüd ad celum "v[que elata dicantur. Eleuatum efl cor eius t
anteritum [uum:et indurabitur quafi lapis, tob. 4 .A lij diui[um cor babent:
Diuifum efl cor eorum,O[e« decimo: bi fant, quiin duas claudicant partes: Quiue
duobus dominis feruire ge[fliunt.Cor durum alij retinent : Cor eius induraz
bitur quaft lapis, Iob. . eAlij [ptem peccatorum nequitia. impurum cor
pofsident: feptem nequitia funt in corde illius, : "Pro. x6. A lij
cecum,de quibus. Eph.a tenebris ob(curatum babentes intelle&Ium, alienati
avita "Deiper ignoratiam, qua eft in illis;propter cecitatem cordis
ipforum. Cor uanum. retinent multi, de quibus Pfal. 4. Corcorum vanum eit.
evacuum, videlicet meditatione inarde[cente:eo» aL [aue bo ni affelione:quo
fit,ne bona quidem loquatur, [ed t4quam fapulcrum patens cor corum exiflat,
in[nauem exbalans odorem.Peruer[um etia cor inuenitur, quo && nature,
deiq, ordinem difpofitionemque peruertere in [eip[o molitur : c rebus pene
vniuerfis inuerfo vti nititur ordine.Veb autem pr omnibus eis, qui peféimum
habuerint Cor :quo etiam contra Deum ipfum eleuantur eg eretlo callo,vt
fcriptura dicit, contra dominum quaft procedant, dum aduerfus eum. Ex cogitas
Thefauri memorisxe ártificiofze cogitationes pefimas machinantur: Hoc ergo cor
Deo infenz f fimum exiftit, ficut eo [acra(Prou.6.)f criptura comme morat. Cor machinas
cogitationes be[fimas.1a ergo audiflis cordium diuer[orum bominum variam
malignitatem,imz probitatem atq; nequitia UVUCrUIm qui voluerit cti (os Deus
annceritcontra bas omnes mali cordis pesfimas conditiones: 4 nalitatesq moliri
bellum,dimicare:etia eo illas oppugnas rec expugnare poterit: ee
"Deiroboratus munimine, vitiorum cvice totidé virtutibus id orare valebit.
Eapropter. quiprofundi cordis erat,celeflibut repletus edulijs, (quee fur fim
eleuant: mentem ) a/cen[iones im corde fuo difonat -wi graui diuina imbutus
[cientia uel fapientia exaltabiz tur apad proximos fuos, qj) nomé bavcditabit
aternit:Gra--. «i corde beside tale quid. D. * P[(altes [uadere wvoluir s:
fabiungédo.Et fcitote quoniam mirificauit ec. Q) ui enim. gloriam [anclorum
nouerit, gg quomodo deus eos in celo fit: honeflaturus à f acra [criptura
cognouerit, graui cacitatis et dgnorantie onere in terra demiffo, celeriter
rapietur incez: lum-CPer ceteras mali cordisconditiones qualitatesá,quas fupra
citauimus, di[currens concionator, &» contrarias cx aduer[o cum predictis
conferens:eas mon folum exaggerare: «verum eo audientium animis [uadere, et
pene in[erere nititur: FLarum autem diuer(arum conditionum cordium ad inuicem
ab cafaéta collatio,eundem concionatorem bis ex integro a fummo vv [ue deor[um("vel
quo «voluerit ordine) pra litum difcur[um repetere cogit.c t predicti difcuvfus
iterata vecitatio Cg» repetitio, [ub «vna cademá, vecladetur sii iX artificio
artificiofa memoria, ac eif de in locis [ub eifdem figuris conferuabitur. SNam poflquam
prima vice loca perluflzaueri oniuer[a, in quibus fub figuris bac predicta
difhofuifti:aliquo [igno vltimo in loco difbofito,puta manu regref fum
demon[lvante: vel bomine obfiflente ne vlterius pros grediaris, fed gefíu pedis
vel alterius membri de vepetitioz ne co reuerfione admonéteseadem loca
pertranfire, figuras inuifere ee» conceptus peneseas difpofitosextrabere
poteris. Loca autem buius difcurfus [unt infra[cripti. Profundum inferni
deferuict, pro corde prima conditionis: Elementum terra, quod inter cetera
eleméta grauisfimum efl, pro corde fecunde conditionis. Pro tertio corde,ideft
diffolutoe 4qua propter [ui diffuffonem. Pro quarto ær,quod elemétum primun
eft, quod upra noseleuari con[picimus. Pro quinte ignis de[eruict, qui omnium
[ubceleflium corporum primus esf eo loco catcris [ublimior. Pro (exto corde
ideft diuifo, nobis de[eruiet celi Lime infima fuperficies terram ver[us
difpoftta:qua e fubceleflia terminaris, eo ibidem cele ftia inchoare,co quafi
"vtraque diuidere, «o ea ab inuicem feparari cogitato. Pro corde epté
nequitiarum: Planeta ois, qui feptem fant,poni bac in arte conuenientiffimo
poterunt..Pro corde excacato, celum fixarum slellarum, que cales fles oculi
dici affolent, es per ezantip brafimcacum cor,tale celum demonfivat. ( lum nonit,cvanum
cor indicabit:na, "vanum ac [uperflu) pofitum à quibua ee inuentum
a[ferunt multi: Pro peruer[o primum mobile, quia peruer-Jo vel melius inuer[o
vefpetu tamen inferiorum orbium, contra Thefauri memorixz attificiofz
contrarioque motu mouetur. Cum id ab oriente inoccidenz téferatur : reliquis
Jpheris ab occidente in orientalem plaga tendentibus. Celum empyrcum vbi
Incifer eleuauit fe contra Deum,;pro pesfimo corde audacler reponitur. Exempla
ponere quomodo fingulis ampliffimorum locorum partibus vti pofsimus
[uper(luum,tedio plenum.graue nobis, lecfori grauisimum, co noflri
tra&latuli breuitati (atis contraz rium exiflimo, ac ideo deditaopera ea
dimittimus. €) uod €? de aliorum locorum infra dicendorum portionibus vvni
uerfis,nos feciffe intelligas. Devíulocorum minimorum, qui homines funt, quzdam
nunc exempla fubnecto. O Cto euagelice beatitudines,que funt «voluntaria pauM
pras Mititas Luclus: E[uries.Mifericordia: ( ordis vunditiapacificatiosmalorum
toleratia,et eorum voly.nta ria (f lata perpefsio,[upra bommem ( quem tamé
noueris:) fic locato. Sicut apud [acros doclores capilli capitis, pro fus
perfluis rebus, ac diuitijs(ft affluant)poni [olent:fic eorum uo l'itaria à
nobis abrafío fa&la paupertatem indicare poterit: 1n capite ergo pradicli bom'nis
capillis abra[o paupertatis fignum Atque Jfugura poterit apparere. Deor([um
autem gradatim ac pedetentim à capite iam [epe dicli bominis in inz fériores
partes defcendendo, Mititatis recordabimur:fi am borum [uperciliorum in arcus
in. ipfrus medio deflexi figuram co: quaft charaélerem M figurantium
co[pexerimus. Lucium oculi. Osexuriem, Brachia deor[um eni ubin Parsfecunda.. ^
m6 fbinde Manus aperta mi[ericordiam.e Atque fub ipf. Co intei ipfas cor
locatum,atque ànatura in medio fere difpoz fitum pettore, eius munditiam
demonslrat. Crarum utro3 ramque figura duplicem P.tali figno demon[lvantes
pacifia. cationis Co per[ecutionis exi[tere po[Junt figura. Iterum decorundem
minimorum locorum vfu. DE bonis, qua in terra viventium perfruuntur Leati, los
quens concionator,multa,qua à [acræxtraxit fcripta va, populo deprompfit,
dicens. ( um de veliquo repofita fit no bis corona Iulitie,qua in illa die
reddet nobis iulus Iudex: 1dco post bac (in calo videlicet) corona aurea gemmis
com, pluribus circum ornata micantibus,perpetuo coronati inuee piemur. In celo
gaudium eternum cii angelis poffidebimus. Gaudent in celis anima [ancforum,
canit ecclefia. In Paz radi[o Dei noflri, Leetitia inenarrabili perfruemur:nam
[is eut la£fantium omnium babitatio eft in te, dixerat Dauid: Et alibi,
Letamini in domino,co: exultate iusti. 9 ui les tabuntur in cubiculis fuis.
Yerum ergo ibi magna erit beatorum exultatioin domino,dum exultabunt [ancli in
gloria; Pf-149.In "Domo patris domini noftri, eli man[iones mul t [unt
perfectiftima ( «vt pote beata) [ciem:ia decorati eris mus: et wando fcilicet
Deus perfetle fcientiam [anctorum, dederit nobis, ex) boneflauerit in laboribus
ee compleuerit labores noftros, ficut $ap. vo. fcriptum eft. V ifione infuper
Dei,vvt clariori vtamur [ermone;ip[o,in loco [anto eius,. aperiiftima
beatiféimad, ppete? pfruemur. ua co p maz xin Thefauri memoriz ártificiofze
xime letificabimur: letificabis me in gaudio cii "vultu tuos eNam bac efl
"vita eterna, vt aperta atque beata vifione, ze uerum Deum cognocant, «o quem
mififli Lefum Chri fiumi oh.17. t Q uid inquam?Beatiqui babitant in domo tua
domine, in fecula feculorum laudabunt te:Os nostrum ergo inferius exteriusQ
laude diuina (dulciori quidem [vper mel e fauum )repletum erit.Inibi igitur
laus in Deum refonabit ater na. Suauifcimietia cantus.dulciffimumque
Melos,latifiz mumue.cAlleluia,eo« F/armonici concétus audiétur.Cibus. €? potus
beatos uniuer[os in eterna uita con[eruanies inuiz fibiles erunt, [icut eo R
apbæl c/4ngelus dixerat de (c. £go cibo ej potu, qui ab bominibus videri non
pt, utor: qui cibus 7 potus "vniuerfis animabus conuenire credendi [unt.
Nec exteriorapa[cua deficient, quà oniuerfi [en[us noslri vefecti permaneant :
nam ingrediemur e9- egrediemur,D iz. uinitatem contemplantes eo perfrwentes:et
egrediemur bu manitaté Chrifli [ublimé in gloria con[picientes, et pafcua
inueniemus: [en[us. n. noflri Chrisli bumanitate maxime oblectabuntur.Cibus,
frumenti adeps erit:cibabit eos ex az dipe frumenti: P[al.8o.Et alibi: adipe
frumenti [atiat tte] qua autem [apientie [alutaris,potus erit. Et aqua faz
pientie [alutaris potabit nos Deus. Ecclvg De [anctaauz && ac fobria
ebrietate, qua inebriabuntur fancti ab ubertate domus Dci: «Ac de faturat:one,
qua fatiabuntur cum apz parucrit gloriæius, uullus [atis,nerno digne loqui
potefl .Infuper im monte boc [ancto Dei, fummus inerit ac perpetuus "x
necp cord; Pars fecunda. 17 cordi Iubilus, quem apprime ac perfecliftime Dei
populus im celo exiflens, uere inre folix dicipote[l. Beatus populus, qui [it iubilationem.
. IfHs,in ciuitatis [upernataz ernaculis omnimoda ab[(que fastidio inuenitur
vepletio: "Nam replebimur in bonis domus tua : predixerat "Dauid
Pfal..1llic in [apercelefti Hieru[alem.) uoniam confor tauit dominus [eras
portarum [uarum.[ecuva [effio erit pulcherrimum pacis [ubfellium babens :
fedebit. enim populus meus in pulchritudine pacis,ait [criptura.E[/aie . Pax au
tem erit continua. wes noninterrupta, [omnus fuauiffis mus non interci(us :
alienationem mentis non operans : nec intellectus (peculationem minuens uel
interpellans: [ed viz gilem continuumque:quietum atq, [ecurum beatifima cons
templationi animum con[lituens. Inibi merces magna nis mis, Deusin fecula
benedictus : Ego ero merces magna ni. misipfz olim Fabræ loquens, promi[erat,
Gen... vide. te quefo coagitata eo» [uperfluenté meritis vestris menfura in
finum veflrum dandam, ev A*vobis letanter fufcis piendam. Videte magnificam
munificamue retributionem: Denarij fuperceleflis,in quoconueni[lis,
praciofttatem attendite, eterna glorie pondus, quod modo operatur in noz bis:
(leue quid ac momentaneum tribulationis noflra) quod quidem in aterma gloria
posfidebitis,confiderate,Cocatera. CPrediélorum decem eo» nouem capitum buius
difcur[us. memoriam [upra quendam bominem tibi notum e in talilocopofitum, hoc
infra dicédi modo, locabis.Imaginata co. rona anro fulgens gémi[que maxime in
[wiipfus [ummita-. eim te co- "T hefauri memoriz artificiofze ec
coru[catis corona in celo perfruence, ac conditionis cif dem erit indicium.
Galerum autem fipra «velcirca qsod predicta corona difbonimus, gaudij extiterit
f. gnam prigu las in 9. cap. [ecund« buius partis traditas. G alerurn esté
praditfum aurea gemmataque ornatum corowa [upcrpradicli bominis caput locatum
imaginaleris. Per vegulas (uz pracitatas latitie figuram babebis fi morbicuiuf
dam capiti aduenientis bumano gp) primas letitia fllabas vetinentis recordatus
fueris, quo e predicti bominum caput languens imaginaberir. E xaltatio autem
qua quis exultans vel admirans frontis in altum erigit ee eleuat rugas,
exultatioz uem indicabit [anclorum. Interiorum [enfuum in capite locatorii,
quorum primus communis dicisur fenfus circa frin tis partem interiorem refidés
confideratio fcientia qualemcunque fimilitudinem dabit cur nil [dentiam, ni
illud qd per illos ordine quodam pertranfierit: Circa ac intvoparzem interiorem
frontis, cuius frontis in [uperiori capite difcur[us pre[entis mentionem
fecifli ordinate € fuccefüiue difponuntur à fen[u communi incipiendo: Ordinem
evzo tes nemus in noflra memoriadum exultationem in fronte, c^ féientiam
immediate [ub fronte fub citatis figuris reponis mus. eA capite iflius bominis
im anteriores partes eiufdem ordinate de[cendendo occurrunt oculi. Q ui
beatifica viz fionis poterunt effe figura labia laudem demonfivant, tum quia in
os lingua reuerberante laus exterius e[fonat : tum praterea, quia labia ca[dem
«votriu[que nominis primas rez einent literas. fonus autem à labijs inguad
repercu[sione COH. Pars fecunda confeclus, eo ab illis ad nos exiliens cantus
exiftit fioura. Interiores autem ipfius oris partes, vbi, ac quibus nadinus
cibum deglutimusd potis, cibi nos admen et potusá, celeflis.Thefauri memortz
artificiofz Inore autem flomaci, quod pradictis fnccedit ac fubefl partium:in
quo eo primi facillime (aturatio redundat, e digno[citur ebrietas : V'triufque
"vocabuli veiq, indicium exi[lere poterit.Cor,'vt ita dicamyexterius,
carneum [Gili cet,in pe£loris parte, [i fupra flomachumytamen [ub ipz fius ore,
ab ip[o uulgo non incongrue penitus credito, pofitum : quodq, iuxta
Ffippocratem, benigno affluens [anguino,letitie ctiam exterioris in carne
redundantis caufa eft. Interioris iubiliin celo perfruendi erit
imago.V'enter,qui in inferiori noftri corporis portione conslitutus eft,
repletionem indicat ni forte fuperius dum [aturationis mentionem fez
cifli,repletionis etiam recordatus fueris. Siautem [edeat homoprediclus:eius
fc[fio fe[fionem illam fuperius citatam indicare poterit utraque fura cum
utroq; tamen offe cruris propter figuram. P. [imilem:quam exprimunt; pacem in
pra[entiarum demon[lrant. €) ua £t ratione pes imus à taz lis incipiens,e ad
digitos u[qs profluens.Q -buiusfigure de monflrat,indicatá, quietem:cfnte buius
bominis pedes interea effufa pecunia mercedem fignificabit: Modius autem fecus
pecuniam ordinate, gj) [ucceffiue locatus men[uram: fupra ipfam denarium
"vel multa denaria collocata: eÆternum denarium [ignificabunt; circa
uidelicet os eius : Pro ponderis figura flatera deferuiet;fi [upra uel fecus
pra diéía ordinate locetur. Quomodo
Parsfecunda.. Quomodo humanis digitis noftra hac vtamur in arte. Q/amplures
[acra fcriptura expofirores,ac catholici . declamatores, quinque afferunt
impedimenta,qui bus "Damon,tanquam inimicus bomo, quinque digitis maz nus
os peccatoris obfiruere foler ne Confeffario in [ui [alut£ fua pandat peccata:
€ uorum primum impedimentum, iuxta lob. Raulin : Impotentia efl,
qua ipfe peccator, Dei mifericordiam non attédens,peccato [e credit non pof fe
vefifleve. Secundum: Fidei fractio tépore elapfo pluries reiterata:
Longioris-vite [pes fallax e$l flulta pra[umptio: edmor fii ipfius
amicorum-ve."U erecundie moleflia, dum quis qua fecit, vel cogitauit obf
tara ore confiteri compelli tur. Digitus,pollex dicitur;quia cateris potentior
e[I:per anz tiphra[im impotentiam o endit.Index,quo celum verfus. erecto
iuramus,codem figura fidei fra&tionem figurat. Me dius,qui ceteris longior
eft longa -vite nos admonet.e 4nuz laris ( ad quem-v[que, iuxta M acrobium eo c
Albertum magnum, cvena à corde procedens profluit co extenditur ; ob quod etiam
anulo infignitur. ad matrimonij fidem amoremá, indicandum ): amorem: proprium
peccatoris extez rumq,, quo amicos amat, demomflrat: AMinimus, qui oms nium
de[pecii imus eb, eo auricularis dicitur, quia eo mundantur aures: P'erecundia
caufas talemrve paffionem trobis oftendit. Iterum Thesauri memoriz attificiof
Iterum de vfu eorundem digitorum exemplum aliud. .NL oclaua quatlione prima
partis "DT bo. a[ferit omni] bus in rebus Deum tribus ine[Je modis: Per
potentia prs fentiam eo e(fentiam : Poles evgo potentiam: Index quo pra[entia
demonstrantur pre[entiam; Medius,qui ab alijs compre[[us vallatusà, pene
occulituryvix 4, «videtur,e[fenz tiam,que "videri non potest,indicant.
Iterum in bonis bominibus per gratiam ej) charitatem inbabitat Dew:. In fanélis
per gloriam.cAAnularis, quia amoris,cvt diximus,in dicium e[l, gratiam e&*
charitatemeAMinimus, qui poflrez mus eft, gloriam quam po[lremà dat Deus
qualitercunque vepre[entare pote[? : per antiphrafim autem digitusinglorius, co
ignobilis aloria fignum memorabile erit. De modo quo quibufdam hominis membris
ac Ícctionibus eiufdem fupra in cap. xj. Secunda partis pofitis utimur. Embra
diuer[a bumani corporis, diuer[a nobis indi M cant. Digiti pedum eorum,
articuli velocem, e« evelocitatem nobis ofkendunt : Ofium crurum reclitudo
furis oppofita ve&lum, veclitudinem. Genua timorem tresmorem vel
bumilitatem. Gremium fouentem vel fauen tem cvelfauorem "vel verenda lca
verecundiam : az Flitatem, pudicitiamyuel aliquos,tales conditiones pofidéz i te5:
Parsfecundu: - i140 tes : Iteyum generationem «vel generatum: filium,patrem,
matrem,egc E mbilicus centrá rei cuiuslibet, medium vel medictatem ; Omnem im
communi virtutem,que confislit in medio: Stomachus fobrietatem «vel [obrium,
ieiunium, uel iciunum eec P etluus conlantiam:iterum: Peclus di« fcoapertum
[inceritatem : coopertum duplicitatem. Omnia autem membra interiora diuer[as
fignificabunt ves noflro propofito deferuientes Nam cor amorem. Feliram. Puls
enones animo deicélum,pufillanimitatem: 7d anus e» brachia binc eo inde deorum
pendentes: petentem mi[ericorz diam, vel ipfam mi[ericordiam. Manus iniuncle eo
elenate orationem: eXMamus cancellata, ideft digitis infertis compofite
admirantem, admirationem .. Brachium in alzum extentum eo» inpugnum complicata
manus pugnam, iram, fortitudinem Brachia nuda: virtutes, cutres.
Ffumeripatientiam.:onus Charütatem ac Pietatem Collum, in quo neruorum omnium,
qui dura (unt corporis ligamenta, Cg à capite in totum corpus defluunt : R ei
alicuius vel revum colligantiam:coniunclionem, conuenientiam;atque fisilia
defignant. Senfus oymnes ac eorundem organa preter atlus ipforum [en[uum, quos
apertiftime demonflvant, alia etiam nobis indicant. Ociuli,qui iuxta
e/dri[l.reiá, veritatem inucntioni deferuiunit,rem inuentam vel inuentorem
fanificant: Iterum intellügentiam, intelleclum, fcientiam,
curiofitatem,peiulantiam,luxuriam.fatuitatem, frmiliad, qua oculis facillime
demom[trari folent. e4uris inflrumenz tum eg [abictfum auditus, Difcipline nos
admonet;atque à Pa 'Thefauri memoriz artificiofz dolhrina: difc ipuli etiam
atque do£lovis imago poterit esse: e/fuditus enim di[ciplinam à doclore
traditam indicar: Iterum auris obedientiam bumilitatemue pra [e fert. Os, cuins
in pártibus exercetur gustus, « obrietatem,parcitatem, abflinentiam.eo
iterum,quia ore loquimur, locutione. atque filentium/Nafus odorum di[cretiuus,
difcretionem, iuxta D.c/dntoninum .. Frons difcooperta, nulla
notatuminfamia:cooperta infamem: Reneseo lumbi, caflitatem vel luxum. fNates
igpauum defidemqa, : conglobata enim caro ad fcffionem apta buiu[cemodi bominem
fignificare potez vit." Poplites,qui
[ic dicti [unt,quid posl plicentur, duplici. tatem fraudemá pratendunt. Q ue
membra "virtutes fi gnificare diximus, quia contraria debent fieri circa
idem: idcirco vitia opposita demonstrare poterunt.Q) uadam auté »nembsa alia
ratione contraria finificant;[cilicet per antis hrafim,ut intuéti patet. Hic
tertio animaduertito, quid 3 in ab[lracto aliquid fignificare diximus,
inconcreto eadem fignificare intelligas, eo € conuer(o: Pectus enim non tans
tum con[lantem;fed gj con[lantiam fignificare potefl, e fe de c&teris. De
quibufdam huiusartis fi guris. Et primo dehumanis digitis, ac co rundem
nominibus, &., eorum víu in hacarte prafenti H Vmani digitiin qualibet manu
funt quinque: Primus, A. A qui cateris breuior, [ed cunctis potentior, unde e:
Pol lex Pars secunda.. lex dicitur:eAppellatur etiam ez) Ffallux quia fuper
alios faltat «e [candit. Secundus Index efl, quem alio nomine veteres falutaré
dixerunt. Ffoc digito filentium etiam anz tiquitus indicebatur ft ad os
compre[Jus € [uppofitus oflenfus fuiffet, Martia. libro de Nup. *P bil. T
ertius medius efl,qui ce alias uerpus à "verrendo podice diclusefl. nde eo
terri) infamis vvelfamofus, vel impudicus diclus eft : $ uartus Medicus evel
medicinalis e? anularis appellaz tur: uintus,qui minimus €? auricularis
nominatur.Pollex ergo potentiam.faltum,[canftonem vel a[cenftonem fi gnificare
potefl: Index [alutem:e falutare, falutiferà etc. filentium,iuramentum c7
fidem.ZMedius,quia medium te inet,bonorem uel bonoratum:regem:prafidentem:Q)
uia lon Jor eg maior ceteris:maiorem vvelmaioritaté: longitudinem:excellentiam
qualibet "Uel quia wverpus dicitur infaem, impudicumá, demon[lvat:
MedicussZMedicii,mez dicina. €) wia anularis:matrimonium:amorem, fidelitate,
obfignaturam eo obfignatum: M inimus bumilem atq, dez eCfum : cvel obedientem,
quia auri deferuit:evelimmundum:*Nlec arti noflra officit, quod idem membrum
diuer(a €» aliquando ctiam contraria fignificet : nam diuerfo bropofitodiuer[is
in locis : tempore diuer[o: pro diuerfis eodem «uti membro,ac etiam qualibet
artisno[lre figura res rez [cferente diuer(as nom dedecet, mon inconucnit, immo
boc fapius ipfa nece[sitate compellimur. eN n Iterum: Thefauri memorrie
artificiofx Itérum motus diueríi corporis. variarum rerum : nobisimagines
donant. Eeuatum igitur caput [uperbiat indicat: Os apertum; E celum,
blafphemiam, bla[phemantem eec. AManus complicata auaritiam: Malus aperta
liberalitatem: Yterum dextra liberalitatemymunificentiam s finiftra
auaritiam,cupiditatem;tenacitatom: Dextra iterum bonor em,
profperitatem:finistra ignominiamjinfortunium. "Pes. dex ter affeilionem
eo afectum bonum : finifler in malum accipi ur. "Pes defixus
immobilitatem, firmitatem,con[lantiam.Oculus in terram depre[Jus, «verecundiam,
honéftatem. Oculorumautem motus diuerfi plura interiora cordis oftendunt
pafsionesq, multas bominis indicant nobis. Pedes: ad fugiendum compofiti,
fugam, timorem:commordens fibi digitum, 'vindiclam vuelbla(bbemiam.Primi dextre
maz nus digiti, quafi ad numerandum compofiti,&el ad [criben dum
deflexi,numerorum vel [cripturarum: vel numeran ti vel [cribentis indicia
[unt.fic de cateris De vfu alphabetorum omnium fiue characteribus. conftantium,
vt füht alphabet grzcum:hebrai cum:Latinum ; ceteraque: vel ipfis naturalibus
rebus: vt fun t alphabeta mineralium, lapidum; gemmarum, herbarüm,arborum;
jummatü:pi Ícium,auiü,imprefsionü, ftellarum, horum &c. é: Vn qua locanda
[unt, «vt memoriter teneantur:qua vel effe non babent prater opus intellectus,
"vt intentionalia Pars fecunda. riohalia omnia vel pure [piritalia funtzct
gratiatvt virz tutes feré omnes, qua vix éxterius apparentyvixq, compre bendi
po[Junt:. uorum omnium [imilitudo ac exterior figu ra excogitari eg inueniri
baud occurrit: tunc ad alphabeta predicta fuperiusque ordinate difbofita
confugiendum res flat; quibus prædictarum [piritualium rerum, eo fecunda
intentionis nomina componas. fi cut fupra prelibauimus eo bic denuo tanquam
memoratu necc[Jarium con[ulto vepetimus De vfa alphabetorum ex literis et
caractheribus: compofitorum. y Rocuiuslibet rei figura, per regulas [uperius
ditas in p nono capitulo omne illud poni pote[!, cuius nomen inis tium babet ab
eadem litera, à quaves cuius memorari vvolueris, incipit: Quapropter apte
recordor peffimorum ludi fi«iuum effe&tuumq,, fi infbiciam in manuum
articulis uel Alibi difpofitas per imaginationem literas illas;à quibus pra
diclorum frulunm nomina initium babét .'Unde quidam declamans,e ludi errores
exaggerans co» commemoras fe cundum albbabeti literas viginti, tot enumerauit
errores ; quot apud Gabri.Barl.eoj Paral. D.czaninuenies. N»e5 a Iterum
Thefauri memortz artificio fz Iterum de eifdem alphabetis ex characteribus
compofitis.. qox sIMnes litera: cuiuslibet fint alphabeti, numerum diÓ quem
denotant : ed prima noflri alphabeti litera : e4lpha prima in greco: ac Aleph
prima in bebraico,viitatem eg principium numeri denotant: B binarium :
C.trnarium numerum, e fic de ceteris alphabetis ; C9 alpia. betorum literis.Uer
enimuero figuris caracteribusq, qibus aritbmetici numeros fignant,cUti
pofJumus: In[uper cia quibu[dam alijs modis, [icut [aperius prolixe [atis
diximus, prædicti numeri notaripo[Junt. ez4t quia uarietas €g* duer fítas,qua
diuer[os notamus numeros,conducit memorie go eam tenacem reddere valer:ideo
dicimus, quód fi [piu di uer[orum numerorum. [pecies haurire memoria cvelis vel
ea[dem pluries replicare, e ab[que tadio.«v fine ervrris nagationisque periculo
eas &ud celerius occurrere menti defi deres, omifis quibus atitbmetici
vtuntur figuris : vel ea[ dem pluries replicare fpecies, quibus non frequétius
vvtimur, cum uon [atis memorabili figno ab inuicem. difinz guantur, ad predicla
alphabeta vecurreré peteris, charaGeres atque figuras : eg quodlibet elementum
ez liera numerum aliquem tibi donare poterit, prater primam, que prima vice in
figuram defumpta, non numerum, [ed numeri principium co unitatem donalit. *
Prima ergo e4lphaberi litera v. £. e]. nitatem: 9. Linarium numerum donat.ce
[ic deinceps. cvniuerfis aiit literis prima «vice dez curfis, Párs fecünda,. 55)
343 curfis,ad eA iterum redeas, && duplicata figura pro vigez nario
[upra "nitatem deferuiet numero: fic de reliquis lite ris alphabeti
pradicli dicimus, In infinitum boc modo litez ras replicando procedere
po[Jes,[ed tutum baud efl :nec arti noftra con[cntaneum; idcirco duplicatis
characleribws litte raríjs, quibus nos cvtimur,per bebraicum atque gracum eos
dem modo di[curras. De Alphabeti hebraici vtilitate,. A 9 Hebraico alpbabeto
aliam vtilitatem noftro defer uiente negotio extrabere po[jumus:-nam quia my[Teris
multis haud caret, et quoniam eiu[dem qualibet littera fiz gnificartionem ctiam
duplicatam qj triplicatam babet: id circo tales charatleres ; diuer[arum verum
per ipfos fignificatarum indicia ce [igna erunt, co é comuer[o: Harum aus tem
litterarum eg» pradiclorum charatlerum nomina eo appellationes:e fi fuperius
po[uimus cum bebraicos chavaz eres difboneremus : hic tamen eafdem replicamus
litteras litterarumque nomina bac dum taxat de cau. 4, "Ut pene il las
earumdem fignificationesponeremus, tum ad noflra ar tis pleniorem notitiam, tum
ad legentium «vtilitatem e eorundem animi obleclamentum. eN n 3 Alpha t
Thefauri memoriz artificiofz "Alphabetum, Hebraicam. z E Ames le Lo Q0 HÀ
AVN SAMECH NVN vw v SADE ALPHABE-, TAV Tnterpretátio Hebraicarum litterarum
Diui Ámbrofii Alepb. 2. Beth. 3. Giumel. Dalet. s. He. 6. Vau. fuper Psalmum
dicitur Doctrina. interpretatur Confufio. dicitur Retributio. fignificat
Timorem, feu natiuitatem. denotat effe vel viuere. Interpretatur vt ille;vel
non eft. 7. Zain 22. 23* 24. $4. 26. 27 Int I. 2. 3 Teth..|. interpretatio eft
Exclufio. Lameth.fiue Lamed. interpretatur Cor. vel Parsíecingdai. oir Zain. ..
fiue Sæn fignificat Ducte, vel huc.. Heth. dicitur Pauor. ipd mech Ioth.
significatione confeffio vel defolatio dicitür. Caph.. fignificat Curuati
funt... 5 s Caph. iterum fiue fecüdum idem fignificare poteft. | rra quodeft
verbum.i.íeruo,feruas. Mem. SIGNIFICAT ex intimis,velignis ex vltimis: Mem.
fecundum.idem fignificat. Nun. Interpretatur vnicus.vel pafcua eorum. Nun. fecundum.vt
fuperior littera. Samech. dicitur, Audi,fiue firmamentum. Ayn.. Oculus feu fons
interpretatur. Pe. Interpretatur;erraui,fiue os aperui. Phe. Interpretatur forfan
vtlittera fuperior. Zadich. dicitur Coníolatio. |... Zadich. fiueZade,vt
præcedens interpretatur Coph. fiue Cuph.Interpretatur cóclufio,vel Afpice. Res. | Caput fiue primatus dicitur. Schin. feu fin.
Interpretatur fuper vulnus. Téu.ss errauit;fiue confumauit. erpretatur
Hebraicarum litterarum Iuxta Domini Vgonis Cardinalis expofitionem fupe Cap. X
X X I Prouerbiorum. Aleph. interpretatur. Mille vel doctrina interpretattonum.
E Beth. — interpretatur domus vel habitaculum. Gimel. Interpretatur Retributio
vel Plenitudo Daleth ND T" Thefauri memoriz attificiofe 4. Dalet.
Interpretatur tabulz vcl tabulatum, aut Ta 5. He.
6. Vau. 7. Zain. ' | 8. Heth. 9. Teth. 16. Toth. 11. Caph. 12. Caph. nua.
Interpretatur Ele vel viuere, vel üfci cipiens velfufceptio. Interpretatur Hec
vel ipfa fiuc ipfe aut ille. Interpretatur Ducte.velhuc, fiue oliua;aut fornicatio;vel
arma,fecuhdum quendam, Interpretatur vita vel pauor. Interpretatur fubter. vel
infra fiue bonum. aut exclufio. Interpretatur fcientia vel dominatio.
Interpretatur Inclinatio;fecundum alium vo la feu palma manus.
iterum;interpretatur vt dictum est. Lamed. Interpretatur Doctrina difciplina.
14. Mem. 15. Mem. 16. Nun. 17. Nun. Interpretatur vifcera. iterum.interpretatur
vt fupra. Tnterpretatur Pifcis vnicus aut fempiternus: Iterum; Interpretatur vt
ante. Samech.Interpretatur erectio fiue fübftentatio. Ayn. 20. Pe. 31, Phe. 23.
Zarils 23. Zade. 24. Coph. 25. Res. 26.
Schin. 27. Tau.Interpretatur fons vel oculus. Interpretatüur.Eructatio
velabore. Nihil fignificat nifi forfan quod de Pé dictum eft.
velZade.Interpretatur venatio. iterum vt fupra Interpretatur. fiue Cuph.
Interpretatur coriclufio feu exclu fio, vel fecundum quemdam fcimia.
Interpretatur fapientia. fiue fih; Interpfecatur fuper vulnus; INTERPRETATVR
SIGNVM Pradiz Parsíecunda P Radiclis exemplis de diuer[orum locorum atque figuz
rarum v [u, eos ad "vtrorumá ad cà, qua memini[Je «uo luerivaus
applicatione ad noflra artis: pleniorem. notitiam (^et in principio ecunda
buius partis promi[eramus ) poft tis:ad finem [aue 1ralfatulus ifle nofler
peruenit. E.a au tem exempla hoc in prafenti capitulo eo alibi bac in (ecunda
adduximus parteiqua Concionatoribus de[eruiant, cum precipue iftis adiumento.
e[fe defideremus. P hilofopbus : Lurifla: Medicus: Procurator ceterid, ipfi
fibi conuenientes figuras excogitent. e confingant, atque [uis in locis ptodiueris
memorandis ordinent eg) difhonaut. /ia etenim inz ueniendi locos atqua figuras
y €» eas applicandi rebus illis,. quarum recordari "voluerimus, [atis
[uperá, [upradiclis exemplis omnibw patefacta e[l. $i quis autern plus forté iu
flo in dandis exemplis proceffiffe * e&x in applicandis locis atque figuris
prolixius quam par erat nos extendi[Je [ermonem incu[et : meminerit ómnium
legentium defiderijs nos baud occurrerepotuife. Flanc enim artem
"'oebémenter cus pientibus, co* à nobis fepe ['epius eam cflagitantibus :
eg uantocyus eamdem cape[Jere,eg ea vti po[Je defiderantils fatisfacere in
animo érat. Exemplis enim datis, quilibet legens, quas in communi dedimus
regulas, celerius fuo applicare propofito poterit. Q ue fi à nobis appofita
proliz xius non fui[[ent multo cum t«dio, labore,exercitio, ac [atis longo
temporisinteruallo, vix eam artem noltri lectores a[[equi potuiffent.F tilitati
ergo legentium intendentes, bu- cusQ, traclatuli noflri artem protraximus. Hie
autem [ub ifo (RC "'Thefauri memoriz artificiofe ipfo pre[entis operis
fine con[lituti 1 «vniuer[os buius noflri operis admonemus le&lores,ot fi
qua forte inuenerint à no. : h fcripta, qua "vel non illis [atis vel etiam
minime plaz. ceant: quod Jf non opus laboresá, noftros confiderare velint:
altem nimis auidum cunclis [atisfaciendi animum confi. derent, eo attendant : f
qua autem boc in opere legerint ; qua cvtl (atis vtiliaexifliment vel
delectabilia, vel aliz quo modo fibi grata perno[cant : in Deum ipfam referant
«vniuer(a, à quo Lona cuncla protedunt : 1n cuius laudem prafens opu[culum
laboresá, nostros 2 omnia tum interio- ratum exteriora noflra, gp) nos etiam
ipfos veferimus,ac in pofterum veferre, ipfo anmuente;proponimus. '
Cui laus e bonor in fecula. voee Fitieaot wu 3j 6 Acta, Finis T'raclatus de
memoria artificio[a editi &. R.*P. F. Co(ma RofJello Florentino Ordinis
Predicatorum. ERRATA SIC CORRIGITO. Pagina r. pag.7. a. pag.1o.b. pag. 1 1.2.
pag. 1 3. b. pag. t f. b. pag.ead. pag.23.2. pag.24.b. pag.5o.b. pag. 52.2.
pag.ead. p32.3 4.4. pag.37.a. pag. 42.2. pag.43.a. pag.44.b. pag.45.b.
pag.6o.a. pag.72.b. lin.7 lin.4. lin.4. lin.1o. lin.t1. lin. 17. libezh lin.10.
Iin.i7. lin.18. lin.12. lin.8. liti. 14. lin.9. lin. f. lin. 1. lin. j. lin.2t.
pag.68.poft fig. Equi, et Aquilz,locandz funt figure hominum ; que, quia per
errorem pofitz funtad pag. rco.& ror.idcirco ibi delineabis, lege, lin.
pen.lege, lege, lage, lege, lege, lege, lege, lege, lege, lege, lege, lege,
lege, lege, lege, lege, lege, lege, et repones prout dixi. pag.of. et 96. ez
duz pri in Titulo, lege Auttore F. Cofima R.offello. notitiam. claufus.
perducantur. fculpat. 31500. decemmillia, conftare. moueant. infigurabilis, ad
latus. quz reliquis.& lin.feq.lege, dominantur. nmanuducant circundantes
Contemplantur gratiz dei. Tenentur et demum. Duximus uariatum quaz.n.eft
prior,debet effe pofterior pag.rrr.a. lin.zr. lege, pag.irz.a. lin.rr. lege,
pag.r18.a. lin.25. lege,, pag, 127.2. lin.vlt. lege, pag.156.a. lin.16. lege,
lege, pag.ead. b, lin.6. partibus fuo loco fparfis digitis; fiue orificium
latantium interius mz figurz funt przpoftero ordine pofita. o us qe nem e 5st
Cil 1211 H i «Cididcli € i s i E wr Qr WO T T 4 p * E 1 . j - 1 -- i : . LU a f
B 4 á et :Dotux eb | DO V E 0 0n LC E GETTY CENTER !IBRARY ios d vei mus -— z^
NACIME I SM SLDU em E. py e Ta ni iaxalis "iar «d Fir edasptt enisi o a
aser ie cus S ap cp ^9 Jh gi "ao CNSSSERGAN PSU NR QN i ip rn. 2^ OE op
nie. QE aC Pl e Ws (oda pedi d. « vom i iii 1 xd w Là t J ig i - Je» er.
MEMORIA 'ARTIFICIOSA. Nome compiuto: Cosimo Rosselli. Keywords: mnenomico,
personal identity and memory, chiave universale. Refs.: Luigi Speranza, “Grice
e Rosselli.”
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rosselli:
la filosofia italiana nel ventennio fascista – filosofia italiana – Luigi
Speranza (Roma). Filosofo
italiano. Roma, Lazio. Diresse il mensile “Noi”. Discusse con SALVEMINI la tesi di laurea su “MAZZINI (si veda) e il
movimento operaio”. Pubblica saggi su riviste storiche italiane, tra’altri, “MAZZINI
e Bakunin: XII anni di movimento operaio in Italia” (Torino, Einaudi), e “PISCANE nel Risorgimento italiano” (Torino,
Einaudi) -- raccolti in “Saggi sul Risorgimento italiano” (Torino, Einaudi). Inizia
a far politica ed è col fratello R. (si veda) tra i fondatori del giornale
"Noi". Col fratello e con Calamandrei, e col patrocinio di Salvemini,
fonda un circolo di cultura -- chiuso dai fascisti. Fa parte dei fondatori del
gruppo fiorentino di “Italia libera”, fra cui, oltr’al fratello, Bocci, Rochat,
Vannucci, Traquandi. Adere alla fondazione dell'unione nazionale delle forze
liberali e democratiche promossa d’Amendola, e partecipa alla fondazione del
giornale anti-fascista clandestine, “Non Mollare”. Arrestato e condannato a V anni
di confino a Ustica. Rilasciato, venne nuovamente arrestato e condannato a V
anni di confino a Ustica e Ponza, dopo la fuga da Lipari del fratello. Ottenne,
su intercessione di Volpe il passaporto, con una sollecitudine che ad alcuni
amici, tra cui Calamandrei, parve sospetta e motivata dal fine di arrivare
attraverso lui al rifugio del suo fratello. A Bagnoles-de-l'Orne è assassinato d’una
squadra di miliziani della Cagoule, formazione eversiva di destra su mandato,
forse, dei servizi segreti fascisti e di Ciano. Con un pretesto vengono fatti
scendere dall'automobile, poi colpiti da raffiche di pistola. R. muore sul
colpo, R., colpito per primo, viene finito con un'arma da taglio. I corpi
vengono trovati due giorni dopo. I colpevoli, dopo numerosi processi,
riusciranno quasi tutti ad essere prosciolti. Commissione di Firenze,
ordinanza contro R. (“Attività
antifascista”). Pont, L'Italia al confine: l’ordinanze d’assegnazione al
confino emesse dalle commissioni provinciali, Milano (ANPPIA/La Pietra), Ustica celebra la libertà dei R., profilo di
Volpe, profile nel sistema informatico dell'archivio di stato di Firenze. Fiori,
Casa R., Einaudi, Franzinelli, Il delitto R.: anatomia d’un omicidio politico”
(Mondadori, Milano). Altri saggi: “ “Inghilterra e regno di Sardegna” (Torino,
Einaudi); Ciuffoletti, “Un filosofo sotto il fascismo: lettere e scritti vari”
(Firenze, Nuova Italia); Colombo, I colori della libertà fra storia, arte e
politica” (Milano, Angeli);Belardelli (Catanzaro, Rubettino); Visciola, “La scuola
di storia moderna e contemporanea. La prima fase della ricerca di storia
diplomatica, in Politica, valori e idealità, Maestri dell'Italia civile, Rossi,
Roma, Carocci, Visciola, “Soi "maestri". Il rinnovamento della
storiografia italiana fra le due guerre, in i R.: eresia creativa eredità
originale, Visciola e Limone, Guida, Napoli, Visciola, Uno filosofo salla
ricerca della libertà in tempi difficili: appunti sparsi per una biografia
complessiva ancora da scrivere, in I fratelli R.. L'antifascismo e l'esilio,
Giacone e Vial, Roma, Carocci, Tramarollo, “Tra mazzinianesimo e socialismo”, Belardelli, Un filosofo anti-fascista” (Passigli,
Firenze); «Il filo rosso». Il carteggio di i R. con Silvestri, Gabrielli,
Storia, Franzinelli, “Il delitto R.: anatomia d’un omicidio politico” (Mondadori,
Milano). Treccani Dizionario di storia, Dizionario biografico degl’italiani,
Istituto dell'Enciclopedia Italiana. Sabatino, R.. Nello Rosselli. Rosselli.
Keywords: risorgimento, Mazzini, operaismo, movimento operaio, risorgimento
italiano, Piscane. Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Rosselli” – The
Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rosselli:
la ragione conversazionale dell’apologeticus, o implicature cucullate – la
scuola di Gimiliano -- filosofia calabrese -- filosofia italiana – Luigi
Speranza (Gimiliano). Filosofo
calabrese. Filosofo italiano. Gimiliano, Catanzaro, Calabria. Far dobbiamo
onorevole menzione di lui, letterato insigne del suo tempo e filosofo di grido,
Cattedratico in Napoli ed in Salerno; il quale, a dir del Barrio, partitosi pel
genio di visitare l'Africa, e ucciso dal proprio schiavo. Della famiglia di cui
è stata la madre del celeberrimo Scorza, matematico distintissimo, istruttore,
autore di merito, ed illustratore della scienza per metodi ed invenzioni, morto
non ha guari in Napoli. Conchiudendo adunque, pare non dubbio essere stato Nifo
calabrese di origine, ed avere avuto tra noi i primi rudimenti di letteratura,
tali da avergli dato a vivere. Dal contesto di scrittori calabresi, contemporanei
alcuni, e vivuti altri dopo breve tempo della morte di lui, a cui noto veniva
per recente tradizione, chiaramente se ne rivela il vero. Discepolo del celebre
NIFO (si veda), per la sua dottrina e prescelto a leggere filosofia per più
anni a Salerno. Saggi: “Apologeticus adversus cucullatos philosophiae
declamatio ad Leonem X Oratio habita Patavi in principio suarum disputationum;
“De propositione de inesse secundum Aristotelis mentem libellu” --- LIZIO -- ;
“Universalia Porphiriana”. Calabria, Le biografie degl’uomini illustri delle
Calabrie, Accattatis, Di questo filosofo si occupano nei loro studi, tra gli
altri, Zambelli e Franco. "Rosselli di Gimigliano. Dalle origini a
noi" (O/esse) che ricostruisce la sua vita e le sue opera. Dizionario
biografico degl’italiani, Istituto dell'Enciclopedia Italiana. L'Apologeticus
adversos cucullatos è un'opera del filosofo Tiberio Rosselli (1490 Gimigliano -
1560 Africa), pubblicata nel 1519 a Parma grazie a Girolamo Sanvitale che
accoglie il filosofo calabrese presso la sua corte di Fontanellato. Apologeticus adversos cucullatos Autore
Tiberio Rosselli 1ª ed. originale 1519 Genere Apologia Lingua originale latino
La prefazione dell'Apologeticus che consiste in una storia delle vicende che
portano alla sua composizione, è dedicata al vescovo di Lodi, Ottaviano Sforza,
figlio naturale di Galeazzo Maria Sforza, duca di Milano. Alla fine
dell'Apologeticus si legge una peroratio, che non è più rivolta allo Sforza, ma
al Conte di Belforte, Gerolamo San Vitale di Parma, suo mecenate. Dopo questa Peroratio, si legge la
declamatio e infine sei brevi componimenti poetici in lode all'autore; chiude
il foglio il seguente colofone: “Tiberii Russiliani Sexti Calabri Apologetici
Finis ad laudem Individuae Trinitatis”.
L'esemplare parigino reca sul frontespizio, sotto i titoli, un breve “Ad
librum Carmen”, composto da due distici elegiaci; mentre nell'ultimo foglio
sotto il colofone presenta la seguente annotazione a mano: “Parmae MDXX”, e
cioè il luogo e la data della stampa.
Che il libro sia stato stampato a Parma viene confermato da Girolamo
Armellini, il quale, nel suo libro, intitolato Jesus vincit, scritto proprio
contro l'Apologeticus, fornisce queste notizie:
«...dopo l'abiura sotto riportata, temendo tutti i luoghi sicuri,
profugo delle varie scuole d'Italia, si portò a Parma...ivi di nascosto stampò
l'opera sua velenosa; scoperto il suo inganno da me inquisitore, (come
richiedeva il diritto) viene chiamato in giudizio, coperto dallo scudo della
contumacia; viene condannato all'anatema, vengono requisiti i volumi stampati,
vengono interdetti e bruciati. Dopo che in seguito venne scoperto fuggiasco a
Pisa, e, cosa veramente impudente, nel mentre andava in cerca di una cattedra
di filosofia, per mezzo della quale potesse infettare i giovani col veleno
della sua perfidia, con la forza e l'aiuto dell'allora reverendissimo Cardinale
Dè Medici ed ora Papa Clemente VII codannammo che fosse arrestato e che in tale
posizione fosse rinchiuso nelle carceri di Firenze; da queste carceri tuttavia
col favore di alcuni scappò libero prima che gli fosse fatto il processo.» Tiberio scampa all'ira di Armellini, il quale
non potendolo processare, compone contro di lui lo scritto già menzionato, il
cui lungo titolo richiama tutti i capitoli dell'Apologeticus.Tiberio
Russiliano-Sesto. Tiberio Rosselli. Rosselli. Keywords: apologeticus, adversus
cucullatos philosophiae; de propositione de inesse, universalia porphiriana,
Lizio. Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Rosselli” – The Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rossetti:
la ragione conversazionale del fratello perduto – la scuola di Vasto -- filosofia
aburzzese -- filosofia italiana – Luigi Speranza (Vasto). Filosofo abruzzese. Filosofo italiano. Vasto, Chieti,
Abruzzo. Grice: “A philosopher can also discover an ‘antro di pipistrelle.”” Filosofo,
illuminista poli-edrico, poeta estemporaneo, tragedio-grafo, archeologo e
speleo-logo, da Martuscelli. Studia a Napoli e Roma. Si trasfere a Elba.
Ceelbra la liberazione del gran ducato di Toscana con il canto estemporaneo“La
superbia dei galli punita” (Firenze, Gio). Si sposta in Sardegna, sotto la
protezione del vice-ré Carlo. A Sassari compose e rappresenta la tragedia “Morte
di S. Gavino” (Oristano, Arborense). Si sposta in Provenza, a Nizza, dove scopre
la piramide di Falicon, che gl’ispira un poema, “La grotta di Monte-Calvo”
(Parma). In seguito, si trasfere a Torino, dove conosce Caluso, e si stabilisce
a Parma. Inizia a dirigere “Il Taro”. Altri saggi: “Cantata in occasione
d'essere l'augusto imperator de’francesi Napoleone I coronato re d'Italia” (Parma,
Luigi); La note” (Parma, Paganino); “Alla tomba di Hoffsteder” (Parma, Luigi);
“Ode saffica” (Parma, Giuseppe Paganino); “Le nozze d’Esculapio De Cinque” (Lanciano,
Carabba); “Annibale in Capua (Napoli, Flautina); A. Lombardi, Storia della
letteratura italiana” (Venezia); Andreola,
Biografia degl’uomini illustri del regno di Napoli’ Gervasi, La famiglia Pietrocola di Vasto; Spadaccini, “R.
e le sue battaglie per la libertà”; R. e quei versi ispirati dalla cacciata dei
francesi, Catania, R. e la grotta del monte Calvo, Mugoni, “Il fratello perduto:
R. e R.”, in Studi medievali e moderni. Nei panni dello speleo-logo ante
litteram, si avventura in una cavità del monte Calvo, scoprendo nelle viscere
della terra un antro, che ama definire fascinoso ed insieme orribile. Ne
celebra la scoperta con la pubblicazione di “La grotta del monte Calvo”; dato alle
stampe a Torino, per i tipi di Domenico Pane, Parma. A Pezzana sub-entra nella
direzione. Si mostra più attento alle notizie scientifiche e contribue ad
introdurre nel periodico notizie leggere, come favole e indovinelli che il più
delle volte incensano il nome di Napoleone. Con la sua direzionei supplementi
al periodico, da semplici elenchi riguardanti le vendite per espropriazioni
forzate, si trasformamo in pagine che arricchiscono i contenuti culturali e di
svago della testata. Marchesani, Storia di Vasto, Apruzzo Citeriore, Napoli,
Torchi dell'Osservatore Medico, retro copertina di Spadaccini, “R. e la Grotta
di Monte Calvo: tra mistero e leggenda” (Lanciano, Torcoliere); Martuscelli. Saggi:
“Opere” (Parma, Paganino); “Ai liberatori dell'Italia: ode di Tavanti; Chiari
nella Condotta, Anelli, Ricordi di storia vastese, Arte della stampa, Oliva, “Abum
di famiglia: documenti, testimonianze, immagini” (Lanciano, Carabba); Dizionario
biografico degli italiani, Istituto dell'Enciclopedia Italiana. Nome compiuto: Domenico
Rossetti. Rossetti. Keywords: il fratello perduto, la Dora, L’Emonia. Refs.:
Luigi Speranza, “Grice e Rossetti” – The Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rossi:
la ragione conversazionale della volontà e della temperanza – la scuola
d’Appignano del Tronto -- filosofia marchese -- filosofia italiana -- Luigi
Speranza (Appignano del
Tronto). Filosofo marchese. Filosofo italiano. Appignano del Tronto, Ascoli
Piceno, Marche. Grice:
“Rossi touches many Griciean points: universalia, strength of will, and etc. –
he also commented, like I did, on Aristotle’s metaphysics.” Attivo filosofo fra Aureolo e Rimini, dalla
parte di Occam e Cesena, e oppositore di Giovanni XXII, nelle dispute dei fraticelli,
che portarono alla sua espulsione dall'ordine. Ha idee innovative e spesso
influenti in teologia filosofica, filosofia naturale, metafisica e teoria
politica. Soprannominato come "doctor succinctus" e
"doctor praefulgidus", come osservabile dalle iscrizioni su uno degli
affreschi del convento di Bolzano, e studiato e commentato soprattutto per
alcune tesi risalenti del suo commento alle sentenze, i Libri IV Sententiarum
dichiarazioni autorevoli sui passi biblici che l'opera riune di LOMBARDO. Le
sue vedute contribuiscono all'evoluzione della filosofia basso-medievale. Appignano
del Tronto fa parte all'epoca della Marca di Anconada. Nacque da una famiglia
con il nome di Rossi (Rubeus). Studia sotto Scoto. Insegna a Perugia. Sottoscrive
la risoluzione con la quale viene dichiarata lecita la tesi secondo la quale
Cristo e gl’apostoli non mai possedeno beni. Prende parte attiva alle
lotte interne riguardanti la povertà che divide l'ordine. Insieme a Michele da
CESENA, Occam e BONAGRAZIA di Bergamo, sostenne una regola di assoluta povertà
per i successori di Cristo e per la chiesa. Si ribella a Giovanni XXII,
sostenendo il suo avversario, l'imperatore Ludovico. I francescani che rifiutano
la condanna della critica dei frati minori della bolla Cum inter nonnullos di
Giovanni XXII sono accusati d’eresia. Questo avvicina l'ordine allo
schieramento anti-papale rappresentato da Ludovico. Questi era divenuto ostile
a Roma dopo che Roma rifiuta la conferma
e l'incoronazione come imperatore dopo l'elezione a re di Germania, preferendogli
Federico I. Ludovico scomunicato, rispose con un Appello. Con esso Roma fra
l'altro, viene accusato d’eresia, quindi delegittimato per la sua presa di
posizione nella disputa sulla povertà. Lo scontro divenne acceso, la
conciliazione di CESENA al capitolo di
Lione falle. Cesena venne convocato e trattenuto ad Avignone insieme a BONAGRAZIA
da Bergamo ed Occam. R. come lector nello studio generale dell'ordine,
sottoscrive una protesta redatta da CESENA contro l'operato di Giovanni XXII. Ludovico i
giunge in Italia, prende la corona imperial. Dichiarato deposto Giovanni XXII.
Nomina Pietro da Corbara, con il nome di Niccolò V. Scomunicato da
Giovanni XXII, R. decide di raggiungere, fuggendo, Ludovico a Pisa con i suoi
con-fratelli prigionieri. Ancora una volta si ribella per protestare contro la
sua scomunica. A Pisa i quattro pubblicano un documento, l'”Appellatio maior”,
nel quale Giovanni XXII e dichiarato eretico per la sua posizione nella
questione della povertà. Lui e i suoi compagni andano però perdendo le simpatie
all'interno dell'ordine. Il tentativo di CESENA di impedire lo svolgimento
del capitolo generale convocato a Parigi falle, mentre la riunione dell'ordine
conferma la scomunica di CESENA ed elesse, quale nuovo ministro generale Guiral
Ot, ovvero Geraldo di ODDONE, favorevole alla curia. Lui e i suoi compagni
sono condannati ed e formalmente confermata la loro scomunica. R. ispira la
protesta espressa nelle “Allegationes religiosorum virorum”, che dichiara
invalida la deposizione di Cesena e l'elezione di Oddone, per l'esclusione di
metà degl’aventi diritto alla partecipazione al capitolo. I quattro
francescani, con Marsilio da Padova, entrano a far parte della curia di
Ludovico. Con lui, raggiunsero Monaco di iera, ove si stabilirono nel convento.
Perseguitato dalle autorità ecclesiastiche in Italia, fa una ritrattazione
formale -- che dove servire da esempio per tutti i dissidenti successivi -- e
si riconcilia con la chiesa e con l'ordine. Nel Improbatio, si concentra sulla
determinazione di quando e dove i diritti di proprietà hanno origine per
sostenere la convinzione che Cristo vive in povertà assoluta. Distingue tra due
tipi di proprietà: la proprietà prima della caduta di Adamo, e la proprietà
dopo. La proprietà prima della caduta di Adamo, nota anche come la proprietà
dello stato pre-lapsario, momento in cui tutte le creature del divisno si
rallegrarono nella felicità, sono profondamente collegati tra loro, e condivisa
nella creazione del divino. La proprietà dopo la caduta d’Adamo è stata causata
dal primo peccato d’Adamo, rendendo la questione del diritto di proprietà distintamente
umana. Giovanni XII nega che l'origine della proprietà è legato agl’esseri
umani, sostenendo che e il peccato d’Adamo in sé ad esserne la causa. R. convene
che, senza peccato non c’è il diritto di proprietà. Tuttavia, il peccato non
porta immediatamente al concetto di diritto di proprietà. Sostenne che la legge
umana è responsabile della formazione del concetto di diritto di proprietà, non
la legge divina. Usa la storia di Caino e Abele, citando volontà corrotta di
Caino per sostenere la sua convinzione. Fiorirono una serie di studi nel
contesto della filosofia naturale in relazione alla dottrina del Lizio del
movimento applicata al moto del proiettile. Per Aristotele un corpo inanimato si
muove spontaneamente verso il loro luogo naturale. Un corpo in movimento deve
alla presenza continua, e per contatto, di un motore che dirige il corpo verso
un’altra direzione. Già Filopono mosso logiche obiezioni a questa
dottrina. Con la definizione di un “impeto”,
la discussione prosegue, ripresa d’AQUINO. Solo con R. si giunse a
conclusione. La sua teoria sul moto del proiettile o moto para-bolico, indicato
come virtus de-relicta (forza rimanente), è descritta nelle sezioni di suoi
commenti sulle Sentenze che spiegano la consacrazione dell'Eucarestia, in una
quaestio sull’efficacia dei sacramenti. Il moto di un corpo è causato da una
forza lasciata dal corpo che agiva su di essa forza, quella forza residua
impressa al proiettile durante il lancio. A differenza della teoria
dell'inerzia che ha lo scopo di spiegare solo il fenomeno naturale, la sua teoria
della virtu de-re-licta è una spiegazione che include i fenomeni naturali e
sopra-naturali. Questa virtu derelicta spiega diversi tipi di moto perpetuo e finite
ed è destinato a tener conto delle variazioni innaturali. Gli elementi chiave
della de-re-licta virtu includono: Un corpo viene messo in moto da un
altro corpo, che lascia la forza rimanente in corpo in movimento. All'inizio di
un dato movimento, la ‘de-re-licta’ virtu puo lavorare con o contro la naturale
disposizione del corpo in movimento. Se funziona *contro* il corpo in
movimento, la virtus derelicta si dissipa ed eventualmente lascia il corpo,
cessando il moto. Se funziona *con* il corpo in movimento, la virtus derelicta
rimane nel corpo, provocando il potenziale moto perpetuo. Ci sono stati diversi
filosofi prima del suo tempo, come ad esempio Richard Rufus di Cornovaglia che sembrano
disporre già di versioni della “virtus derelicta”. Quindi non è chiaro se
questa teoria sia veramente originta autonomamente da lui. Tuttavia, filosofi
come Buridano e Odonis utilizzano la teoria di R. per affinare i propri
concetti di virtus derelicta, confermando che gioca un ruolo chiave
nell'evoluzione della filosofia sulla fisica. Nel secondo libro dei Commentari
sulle Sentenze, si focalizza su come la volontà potrebbe agire contro la
ragione con conseguente colpevolezza morale. Se la volontà potrebbe o agire
prima, o contro giudizio razionale. La volontà è la causa dell'azione. Dopo che
l’agente elabora un giudizio, la sua volontà decide di agire sia in conformità
con tale giudizio o *contro* di esso. La volontà e il termine medio tra
giudizio e azione. Senza di volonta, il giudizio richiederebbe un'azione,
negando il concetto di libero arbitrio e colpevolezza morale. Inoltre, la
volontà dell’agente è sotto una legge che *obbliga* a compiere un atto buono.
Senza questo impegno non ci sarebbe peccato, o colpevolezza morale. Per
rispondere a come la volontà dell’agente puo andare contro tale obbligo,
distingue tra l’atto apprensivo e l’atto gidicativio. L’atto apprensivo è
necessario per far funzionare la volontà. L’atto apprensivo è frutto della cognizione
intellettuali e del giudizio. L’atto giudicativo è formato dalla *conoscenza* più
complessa in cui il ragionamento si applica giudiziosamente. La volontà non
richiede un atto giudicativo da eseguire. Ciò spiega come gl’esseri umani sono
in grado di peccare. La volontà non dipende da un giudizio *razionale*. Per
evitare l'obiezione che il giudizio è necessario per il ragionamento e non può
essere ignorato nel processo deliberativo, offre un'ulteriore distinzione tra *conoscenza*
apprensiva e *conoscenza* giudicativa, e due tipi di giudizi riflettenti
razionali. Queste distinzioni consentono un giudizio da selezionare su un'altra
causa della forza che riceve da essere *selezionato* dalla volontà. Altri
saggi: “Improbatio contra libellum Domini Johannis qui incipit Quia vir
reprobus, una confutazione alla bolla papale di Giovanni XII. Quodlibet cum
quaestionibus selectis ex commentario in librum Sententiarum. Affronta i
principali temi: le relazioni delle persone divine all'interno della trinità e
il rapporto tra il creatore e il mondo, la libertà di dio nel creare, la pre-scienza
divina e la pre-destinazione alla salvezza. “Sententia et compilatio super
libros Physicorum Aristotelis Quaestiones praeambulae et Prologus” -- Riflette
sullo statuto scientifico della teologia e della metafisica. Distingue primi
libri prima ad decimam Questes super metaphysicam. Repertorium biblicum Medii
Aevi, IMatriti Visita triennale di O. Civelli, Picenum seraphicum, Ratisbona,
Chronica de ducibus ariae, Leidinger, in Mon. Germ. Hist., M. Firenze, Compendium chronicarum
fratrum minorum, in Arch. franc. hist., Emmen, in Lex. fA. Heysse, Descriptio
codicis Bibliothecae Laurentianae Florentinae S. Crucis, Plut. A. Heysse, Duo
documenta de polemica inter Gerardum Oddonem et Michaelem de Caesena,
Perpiniani, Monachii, in Arch. franc.
hist., A. Pompei, Enciclopedia filosofica, Venezia, cfr. anche impeto, Possevino,
Apparatus sacer, Venezia; A. Tabarroni, Paupertas Christi et apostolorum. L'ideale francescano in discussione Roma A.
Teetaert, Deus et homo ad mentem I. Duns Scoti. Acta Congressus scotistici Vindobonae,
Roma; C. Dolcini, “Crisi di poteri e politologia in crisi” (Bologna); “C.
Dolcini, Il pensiero politico di Michele da Cesena, Faenza, Roma, Schabel, Il determinismo,
Picenum Seraphicum. C. Schabel, “La virtus derelicta e il contesto del suo sviluppo”
in C. Schabel, “La dottrina sulla predestinazione di Rossi,” Picenum Seraphicum,
F. Giambonini, Giovanni dalle Celle, L. Marsili, Lettere, Firenze, Repertorium
Commentariorumin Sententias Petri Lombardi, F. Tinivella, Enciclopedia
cattolica, Vaticano, Gonzaga, De origine seraphicae Religionis franciscanae, G.
Cantalamessa Carboni, Memorie intorno i letterati e gli artisti della città di
Ascoli nel Piceno, Ascoli, G. Mazzuchelli, Gli scrittori d'Italia, Brescia,
G. Sbaraglia, Scrittori francescani piceni; G. Sbaraglia, Supplementum et
castigatio ad Scriptores trium Ordinum S. Francisci, Roma; I.A. Fabricius,
Bibliotheca Latina mediae et infimae aetatis, Firenze; L. Wadding, Annales minorum,
Quaracchi, L. Wadding, Scriptores Ordinis Minorum quibus accessit syllabus
illorum qui ex eodem Ordine pro fide Christi fortiter occubuerunt, priores
atramento, posteriores sanguin. christianam religionem asseruerunt, recensuit
Fr. Lucas Waddingus ejusdem Instituti Theologus, ex Typographia Francisci
Alberti Tani, Roma, Ludger Meier, De
schola franciscana Erfordiensi. N. Glassberger, Chronica, in Analecta
franciscana, II, Ad Claras Aquas; Schneider, Mariani, “Francisci de Marchia
sive de Esculo, Quodlibet cum quaestionibus selectis ex commentario in librum
Sententiarum, Spicilegium Bonaventurianum, Grottaferrata; N. Mariani, Francisci
de Marchia sive de Esculo, Sententia et compilatio super libros Physicorum
Aristotelis, Spicilegium Bonaventurianum, Grottaferrata; N. Mariani, Due
Sermoni, Archivum Franciscanum Historicum Nazareno Mariani, Francesco di
Appignano OFM, Contestazione, Appignano del Tronto, Nazareno Mariani, Francisci
de Esculo, OFM, Improbatio contra libellum Domini Johannis qui incipit Quia vir
reprobus, ed. (= Spicilegium Bonaventurianum) Grottaferrata; N. Mariani,
Francisci de Marchia, “Quaestiones super Metaphysicam”; Spicilegium
Bonaventurianum), Grottaferrata; N. Mariani, Francisci de Marchia sive de
Esculo, “Commentarius in IV libros Sententiarum Petri Lombardi”; “Distinctiones
primi libri a prima ad decimam”; Spicilegium Bonaventurianum, Grottaferrata; N.
Mariani, Francisci de Marchia sive de
Esculo, “Commentarius in IV libros Sententiarum Petri Lombardi; “Distinctiones
primi libri a undecima ad vigesimam octavam, Spicilegium Bonaventurianum, Grottaferrata,
N. Mariani, Francisci de Marchia sive de Esculo, Commentarius in IV libros
Sententiarum Petri Lombardi. Distinctiones primi libri a vigesima noa ad
quadragesimam octavam, Spicilegium Bonaventurianum, Grottaferrata); N. Mariani,
Francisci de Marchia sive de Esculo, “Commentarius in IV libros Sententiarum
Petri Lombardi”; “Quaestiones praeambulae et Prologus, Spicilegium Bonaventurianum,
Grottaferrata); N. Mariani, Franciscus de Esculo, “Improbatio”, Grottaferrata);
Mariani, “Questioni sulla metafisica”, Spicilegium Bonaventurianum, Grottaferrata;
N. Minorita, Chronica. Cividali, Il beato G. dalle Celle, in Mem. dell'Accad. dei
Lincei, Gauchat, Cardinal Bertrand de Turre, Ord. min.
conc. "Quaestiones in
Metaphysicam", Serino. Istituto della Enciclopedia Italiana, Roma, R.
Lambertini, “La proprietà di Adamo”; “Stato d'innocenza ed origine del dominium
nel Commento alle Sentenze e nell'”Improbatio” di F. d'Ascoli, in Bull.
dell'Ist. stor. ital. per il Medio Evo, Bennett, Offler, Guillelmi de Ockham
Opera politica, Mancunii S. Baluze Mansi, Miscellanea novo ordine digesta,
Lucae, Cipriani, Dizionario ecclesiastico (Torino); Collectanea franciscana, Nani,
Duba, Carron, Etzkorn, “Francisci de Marchia, “Quaestiones in secundum librum
Sententiarum”, Reportatio, Quaestiones, Leuven; Eckermann, Hugolini de Urbe Veteri
Commentarius in quattuor libros Sententiarum. Francesco d'Ascoli, Francesco della Marchia,
Francesco d'Appignano, Francisco de Esculo, Franciscus Pignano, Franciscus
Rubeus, Francesco Rossi, Schneider, A proposito della teoria dell'mpetus nella
filosofia della natura. Sbaraglia, Supplementum et castigatio ad scriptores
trium ordinum S. Francisci a Waddingo aliisve descriptos; cum adnotationibus ad
Syllabum matyrum eorundem ordinum, S. Michaelis ad ripam apud Linum Contedini,
Roma, Wadding, Scriptores Ordinis minorum, Roma, Napoli, Biblioteca Nazionale. Explicit
fratris Francisci de Marchia super primum Sententiarum secundum reportationem
factam sub eo tempore, quo legit Sententias Parisius anno Domini; Commento ai
primi sette libri della “Metaphysica” di Aristotele, N. Minorita, Cronaca, G. Pamiers,
Quodlibet “Acta, gesta et facta fuerunt
praedicta coram religiosis et honestis viris, fratribus Ordinis Minorum”, Francisco
de Esculo, in sacra theologia doctore et lectore tunc in conventu Fratrum Minorum
de Avenione. Lambert, Povertà francescana; La dottrina dell'assoluta povertà di Cristo e
degli apostoli nell'Ordine francescano, Biblioteca Francescana, Cf. MS Firenze,
Biblioteca Laurenziana, Santa Croce, pluteo, sinistra, Appellatio maior, N. Minorita, Chronica. Cui
appellationi et provocationi incontinenti adhaeserunt et eam approerunt
religiosi viri frater Franciscus de Esculo, doctor in sacra pagina. F.
d'Ascoli, Occam, Enrico di Talheim e Bonagrazia da Bergamo, Allegationes
religiosorum virorum, Baluze-Mansi in Miscellanea, Lucca e dallo Eubel in
Bullarium Franciscanum, Roma, Lambertini, “Rossi e Occam: alcuni aspetti di
un rapporto non facile, Convegno su Francesco d'Appignano; Jesi, Terra dei
Fioretti; Lambertini, F. d'Appignano ed
Occam: alcuni aspetti di un rapporto non facile in AConvegno su F. d'Appignano;
Jesi, Edizione Terra dei Fioretti; G.
Filipono, Commentari alle opere di Aristotele, “Sulla generazione e corruzione”;
“Sull'anima”; “Analitici primi”; “Analitici secondi”; “Le Categorie, Fisica,
Meteorologia Fabio Zanin, Francis of
Marchia, Virtus Derelicta. -- "How is
Strength of the Will Possible? (cfr. H. P. Grice, “I’ll show Davidson how
continentia and temperantia are POSSIBLE!”). Dopo la grande edizione critica di Mariani,
Grottaferrata, Dizionario biografico degli italiani, Istituto dell'Enciclopedia
Italiana, Centro Studi Francesco d'Appignano. Nome compiuto: Francesco Rossi
della Marca. Rossi. Keywords: continentia, temperanza, giudizio, giudicazione,
volonta, volere, atto apprensivo, appresione, atto giudicativo, conoscenza
apprensiva, conoscenza giudicativa, decisione, libero arbitrio, colpavolezza
morale, agire l’atto buono, possibilita della colpavolezza morale, la legge, la
volonta sotto la legge, giudizio razionale, agire razionale, ragionamento,
conclusione, sillogismo pratico, elezione, la caduta d’Adamo, la teoria
dell’elezione e la deliberazione, i peripatetici, virtus de-re-licta, teoria
del moto, moto perpetuo, virtus contro il corpo, virtus con il corpo, volonta
con il giudizio, volonta contro il giudizio.
Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Rossi” – The Swimming-Pool Library.
Commenti
Posta un commento