GRICE ITALO A-Z P PO
Grice e Porta: la
ragione conversazionale -- filosofia italiana -- there may be another!
Luigi Speranza – GRICE
ITALO!; ossia, Grice e Porta: l’implicatura conversazionale – filosofia
italiana – Luigi Speranza
(Castelnuovo Garfagnana). Filosofo italiano. PORTA
nascea Castelnuovo Garfagnana e muore a Venezia. Pittore, matematico, astronomo
e astrologo italiano, studia a Roma, dove conosce il maestro Francesco SALVIATI
(del quale assunse il cognome), assieme al quale si trasferì poi a Venezia.
Ivi, tra le tante opere, si occupa della decorazione del soffitto della
Marciana e affresca la sala regia dei Palazzi vaticani a Roma. Nella prima
parte del Codice Marciano Porta affronta il tema del rapporto tra movimento
degli astri e linguaggio, indagando la formazione degl’elementi vocali,
definendo un'embrionale tassonomia dei suoni e prospettando la possibilità di
una loro riproduzione ARTIFICIALE attraverso appropriati dispositivi
meccanici.Per approfondimenti vedasi
treccani.it/enciclopedia/giuseppe-porta Dizionario-Biografico, a cura di
Biffis. Giuseppe Porta, detto il Salviati o il Salviatino (Castelnuovo
di Garfagnana, 1520 – Venezia, 1575), è stato un pittore italiano.
Targa al pittore visibile sotto il Loggiato a lui dedicato Biografia Si
formò nella bottega del celebre Francesco Salviati, in onore del quale decise
di assumere proprio "Salviati" come nome d'arte. Già nel 1535 era a
Roma assieme al maestro, dove si dedicò alla decorazione esterna delle facciate
di vari palazzi; è in questo periodo che i due poterono studiare da vicino le
opere di Raffaello: sarà questo un fatto centrale in quella definizione di
maniera che così come stabilita dai due artisti di concerto al Vasari guarderà
alla maniera dello stesso Raffaello oltre che di Michelangelo. Nel 1539
il Porta lasciò Roma per recarsi prima a Firenze (dove ebbe appunto a conoscere
il Vasari), poi a Bologna e quindi, nel luglio dello stesso anno a
Venezia. Il suo primo lavoro autonomo fu quello che gli garantì la
maggior fama, ovvero l'incisione posta a frontespizio del volume Le sorti
intitolate giardino d'i pensieri, libro divinatorio pubblicato da Francesco
Marcolini nel 1540, di cui il Porta curò anche le illustrazioni interne: tali
vignette formavano un repertorio di tipi e di situazioni figurative a cui si
ispirarono i maestri della nuova generazione (Tintoretto, Bassano, ecc.); lo
stesso frontespizio, di per sé, è da molti studiosi considerato un vero e
proprio manifesto del Manierismo. Alla partenza di Francesco Salviati,
nel 1541, il Porta cominciò a dedicarsi con maggior costanza alla decorazione
di palazzi veneziani, tra cui Palazzo Loredan a Santo Stefano. Fu in quel
periodo che lavorò alla splendida Sala della Libreria della Biblioteca Marciana
assieme, fra gli altri, al Veronese ed al Tintoretto: sono del pittore
castelnuovese una delle file di tondi del soffitto ed un Prometeo sulla parete
destra. Nel 1548 gli venne commissionata per la Basilica dei Frari la
pala d'altare Presentazione di Gesù al Tempio. Nel 1565 il Porta tornò a
Roma per completare gli affreschi vaticani, lasciati incompiuti dal maestro
Francesco Salviati; nell'anno successivo venne eletto membro effettivo
dell'Accademia del Disegno a Firenze. Tornato a Venezia, fu chiamato ad
affrescare un soffitto di Palazzo Ducale, oggi sfortunatamente perduto.
Negli ultimi anni si dedicò prevalentemente a studi di matematica.
Giuseppe Porta da Le vite del Vasari «Fu allievo di Francesco Salviati Giuseppo
Porta da Castel Nuovo della Carfagnana, che fu chiamato anch'egli, per rispetto
del suo maestro, Giuseppo Salviati. Costui giovanetto, l'anno 1535, essendo
stato condotto in Roma da un suo zio, segretario di monsignor Onofrio Bartolini
arcivescovo di Pisa, fu acconcio col Salviati, appresso al quale imparò in poco
tempo non pure a disegnare benissimo, ma ancora a colorire ottimamente. Andato
poi col suo maestro a Vinezia, vi prese tante pratiche di gentiluomini, che,
essendovi da lui lasciato, fece conto di volere che quella città fusse sua
patria; e così presovi moglie, vi si è stato sempre et ha lavorato in pochi
altri luoghi che a Vinezia. In sul campo di S. Stefano dipinse già la facciata
della casa de' Loredani di storie colorite a fresco molto vagamente e fatte con
bella maniera. Dipinse similmente a San Polo quella de' Bernardi, et un'altra
dietro a San Rocco, che è opera bonissima. Tre altre facciate di chiaro scuro
ha fatto molto grandi, piene di varie storie: una a San Moisè, la seconda a San
Cassiano, e la terza a Santa Maria Zebenigo. Ha dipinto similmente a fresco in
un luogo detto Treville, appresso Trevisi, tutto il palazzo de' Priuli, fabrica
ricca e grandissima dentro e fuori; della quale fabrica si parlerà a luogo
nella Vita del Sansovino. A Pieve di Sacco ha fatto una facciata molto bella;
et a Bagnuolo, luogo de' frati di Santo Spirito di Vinezia, ha dipinto una
tavola a olio; et ai medesimi padri ha fatto nel convento di Santo Spirito il
palco overo soffittato del loro refettorio, con uno spartimen to pieno di
quadri dipinti, e nella testa principale un bellissimo Cenacolo. Nel palazzo di
San Marco ha dipinto nella sala del Doge le Sibille, i Profeti, le Virtù
cardinali, e Cristo con le Marie, che gli sono state infinitamente lodate. E
nella già detta Libraria di San Marco fece due storie grandi, a concorrenza
degli altri pittori di Vinezia, de' quali si è ragionato di sopra. Essendo
chiamato a Roma dal cardinale Emulio dopo la morte di Francesco, finì una delle
maggiori storie che sieno nella detta sala dei Re, e ne cominciò un'altra; e
dopo, essendo morto papa Pio Quarto, se ne tornò a Venezia, dove gli ha dato la
Signoria a dipignere in palazzo un palco pieno di quadri a olio, il quale è a
sommo delle scale nuove. Il medesimo ha dipinto sei molto belle tavole a olio:
una in San Francesco della Vigna, all'altare della Madonna; la seconda nella
chiesa de' Servi all'altar maggiore; la terza ne' Fra' Minori; la quarta nella
Madonna dell'Orto; la quinta a San Zacaria, e la sesta a San Moisè; e due n'ha
fatto a Murano, che sono belle e fatte con molta diligenza e bella maniera. Di
questo Giuseppe, il quale ancor vive e si fa eccellentissimo, non dico altro per
ora, se non che, oltre alla pittura, attende con molto studio alla geometria; e
di sua mano è la voluta del capitel ionico che oggi mostra in stampa come si
deve girare secondo la misura antica; e tosto doverà venire in luce un'opra che
ha composto delle cose di geometria.» (Tratto da: Le vite de' più
eccellenti pittori, scultori e architettori di Vasari, pittore e architetto
fiorentino) Opere Circoncisione di Gesù, collezione Luigi Grassi, Roma
Ciclo d'affreschi sulla Passione della Cappella del SS. Sacramento, chiesa di
San Polo Frontespizio "Le sorti",
Fine Art Museum of San Francisco Presentazione di Gesù al Tempio., pala
d'altare, Santa Maria Gloriosa dei Frari, Venezia Profeti, pala d'altare, Santa
Maria Gloriosa dei Frari, Venezia La Purificazione di Maria Vergine e santi,
pala d'altare, Santa Maria Gloriosa dei Frari, Venezia Madonna con Bambino e i
santi Antonio Abate e Bernardo, pala d'altare, San Francesco della Vigna,
Venezia Santa Caterina d'Alessandria con i santi Gerolamo, Giovanni Battista e
Giacomo Apostolo, pala d'altare, San Francesco della Vigna, Venezia Cristo
Redentore tra san Giovanni Battista, san Gerolamo, santa Caterina e san
Tommaso, studio per pala d'altare, Getty Museum, Los Angeles Ratto delle
Sabine, disegno a penna e inchiostro bruno, Museo del Louvre, Parigi
Crocifissione, cappella della Trinità, Basilica dei Santi Giovanni e Paolo,
Venezia Cristo Risorto con gli apostoli Giacomo, Tommaso, Filippo e Matteo,
1560, cappella della Trinità, Basilica dei Santi Giovanni e Paolo, Venezia La
Resurrezione, Nationalmuseum, Stoccolma Riconciliazione dell'imperatore
Federico Barbarossa, affresco, Palazzo Vaticano, Roma Guerriero e tre donne
attorno alla morente, disegno a penna e inchiostro bruno, Museum of Fine Arts,
Boston Ratto delle Sabine, olio su tela, Bowes Museum, Durham Cacciata dal
Paradiso, olio su tela, Musée des Augustins, Tolosa Presentazione di Gesù al
Tempio, basilica di Santa Maria Gloriosa dei Frari, Venezia Presentazione di
Gesù al Tempio, basilica di Santa Maria Gloriosa dei Frari, Venezia
Caterina d’Alessandria con i santi Gerolamo, Giovanni Battista, Giacomo
Apostolo, chiesa di San Francesco della Vigna, Venezia Caterina d’Alessandria
con i santi Gerolamo, Giovanni Battista, Giacomo Apostolo, chiesa di San
Francesco della Vigna, Venezia Vergine con il Bambino, sant’Antonio
Abate e san Bernardo, chiesa di San Francesco della Vigna Vergine con il
Bambino, sant’Antonio Abate e san Bernardo, chiesa di San Francesco della
Vigna Cristo Risorto con gli apostoli, basilica dei Santi Giovanni
e Paolo, Venezia Cristo Risorto con gli apostoli, basilica dei Santi Giovanni e
Paolo, Venezia Deposizione dalla Croce, chiesa di San Pietro
Martire, Murano (Venezia) Deposizione dalla Croce, chiesa di San Pietro
Martire, Murano (Venezia) Voci correlate Francesco Salviati Giorgio Vasari
Mattia Biffis, P., Dizionario biografico degli italiani, Istituto
dell'Enciclopedia Italiana Portale Arte Portale Biografie
Categorie: Pittori italiani Nati a Castelnuovo di Garfagnana Morti a Venezia [altre] PORTA (Salviati), Giuseppe. – Figlio di
Ludovico e di una certa Maria de Rocca, nacque (come riportato da
Migliorini, sulla scorta di documenti
non più rintracciati) a Castelnuovo Garfagnana, feudo estense in territorio
toscano. La famiglia paterna costituiva
una delle casate più autorevoli del centro garfagnino, annoverando diversi
membri impegnati nel campo dell’amministrazione e del diritto (Nesi). Il padre
fu più volte sindaco della Vicaria, mentre il cugino Francesco è ricordato per
aver ordinato e tradotto in volgare gli statuti cittadini, nonché per essere
l’autore di un poema di ispirazione dantesca intitolato La visione (Firenze,
appresso Marescotti). È possibile che anche Giuseppe, primogenito del ramo di
Ludovico, abbia potuto contare in gioventù su una prima educazione di stampo
umanistico, di cui resterebbe traccia negli interessi scientifici della sua
maturità. Stando a Giorgio Vasari, la
sua formazione si svolse a Roma, dove giunse accompagnato da uno zio
«segretario del vescovo di Pisache lo mise a studiare con Francesco de’ Rossi,
detto il Salviati, a quel tempo una delle personalità emergenti nel panorama
artistico romano. Qui, sempre secondo
Vasari, il giovane Porta evidenziò ben presto una naturale predisposizione
pittorica, imparando in breve tempo «non pure a disegnare benissimo, ma ancora
a colorire ottimamente. L’apprendistato dovette plausibilmente svolgersi nel
segno di una solida pratica disegnativa, maturata a contatto con i tradizionali
modelli dell’antichità e con l’ambiente dei seguaci di Raffaello (soprattutto
Perino del Vaga e Polidoro da Caravaggio). Significativa fu senz’altro anche la
pratica come frescante, tecnica di cui in seguito il garfagnino sarebbe
diventato un riconosciuto maestro e da cui avrebbe derivato una peculiare
sensibilità cromatica, evidenziata anche dai critici seicenteschi («arricchì la
pittura di colori non ordinari», Boschini).
Non sono finora note opere risalenti al periodo romano, anche se è
plausibile che egli possa aver collaborato con il maestro in occasione di
commissioni pubbliche degli anni Trenta, come nel caso degli apparati temporanei
per l’ingresso di Carlo V a Roma (1536), o dell’affresco con la Visitazione
della Vergine per l’oratorio dei Fiorentini, sempre a Roma (McTavish). Non si
può inoltre escludere che alcuni dei disegni giovanili di soggetto antiquario –
come la Scena classica di Windsor (Royal collection) – debbano essere riferiti
a questo periodo di formazione. Intraprese, al seguito di Francesco Salviati,
un viaggio verso il Nord Italia, che lo condusse prima a Firenze, poi a Bologna
e infine a Venezia, dove i due artisti giunsero
(Cheney).Il soggiorno veneziano fu probabilmente propiziato da un invito
da parte dei Grimani, che in quegli anni stavano portando avanti un ambizioso
programma di rinnovamento decorativo del loro palazzo di Santa Maria Formosa,
coinvolgendo maestranze centro-italiane; esso si inquadra inoltre all’interno
del più vasto fenomeno di aggiornamento in chiave classicista della cultura
veneziana, che spinse tra terzo e quinto decennio del Cinquecento diversi pittori
e letterati a lavorare o a trasferirsi temporaneamente in laguna
(Hochmann). In questo contesto si
colloca l’esordio artistico di Giuseppe Porta che, nell’ottobre del 1540,
realizzò, firmandolo, il frontespizio illustrato de Le sorti intitolate giardino
d’i pensieri di Francesco Marcolini, vero e proprio «manifesto grafico del
manierismo veneziano» (Pallucchini, in Tiziano e la silografia), nonché alcune
delle allegorie e dei ritratti di filosofi che adornano il volume, che si
distinguono per l’impostazione romanista nei gesti e nelle pose (Mancini).
Simili caratteristiche tornano anche nei primi lavori pittorici che ci sono
giunti, come nel caso della Resurrezione di Lazaro (Venezia, Fondazione Giorgio
Cini), oppure della tavola con La caduta della manna (Milano, coll. privata;
Pallucchini). Alla partenza di Francesco
Salviati, P. prede la decisione di fissare la propria residenza a Venezia,
potendo contare, tra l’altro, sul sostegno di non meglio precisati
«gentiluomini» veneziani (Vasari). Gli incarichi dei primi anni Quaranta
testimoniano in effetti un prevalente impegno nel campo della decorazione ad
affresco, soprattutto di ville e residenze nobiliari della terraferma;
nonostante molte delle opere ricordate dalle fonti debbano considerarsi
perdute, alcuni disegni superstiti consentono di definire temi e modelli
prevalenti, mettendo in luce il suo impegno per un rinnovamento in chiave
classicista dei codici decorativi nel campo dell’affresco (McTavish). Tra i lavori di questo periodo vanno segnalati
gli affreschi eseguiti con Camillo Capelli, detto Camillo Mantovano, per una
residenza rurale del Padovano, da identificare con villa Saraceno ‘delle
trombe’ di Agugliaro, documentati nell’autunno del 1541 (Biffis), le
decorazioni interne di villa Priuli a Treville, nel Trevigiano (Ridolfi.) oltre
che «una facciata molto bella» a Piove di Sacco (Vasari). Tra le primissime
opere vanno incluse inoltre alcune sezioni degli affreschi con Uomini illustri
della Sala dei Giganti a Padova, attribuiti a Porta sulla base di serrati
raffronti stilistici (Bodon). Da scalarsi in progressione fino alla metà degli
anni Cinquanta sono infine altre imprese decorative compiute in prevalenza a
Venezia, tra cui si annoverano gli affreschi per Ca’ Bernardo a San Polo,
quelli per un edificio a San Rocco (pagamenti: McTavish), e ancora l’intera
facciata di palazzo Loredan a Santo Stefano, decorata con Storie romane. Viene
tradizionalmente fissata la commissione dei dipinti per il monastero di S.
Spirito in Isola a Venezia, a quel tempo oggetto di un ambizioso programma di
riqualificazione architettonica e pittorica, per il quale Porta realizzò le
portelle dell’organo con Il trionfo di David e David e Saul, come pure il
telero con l’Ultima cena per il refettorio e i tre tondi con scene del Vecchio
Testamento (Elia nutrito dall’Angelo; La raccolta della manna; Abacuc portato a
Daniele). L’insieme, trasferito alla
Madonna della Salute a seguito della soppressione dell’Ordine, testimonia un
cauto avvicinamento ai modi della pittura veneziana contemporanea, soprattutto
sul piano delle scelte volumetriche e cromatiche (Mc Tavish). Gli anni seguenti evidenziano un progressivo
incremento degli incarichi pubblici, in particolare per dipinti d’altare
commissionati da famiglie di ceto procuratorio e importanti ordini religiosi;
contemporaneamente si assiste anche a un crescente interesse da parte della
critica e del pubblico dotto, attestato, tra l’altro, dalla presenza del suo
nome nell’epistolario di Pietro Aretino
(Rossi). Tra i lavori più
importanti eseguiti a cavallo della metà del secolo, e di cui si conservano in
certi casi anche disegni preparatori con interessanti varianti iconografiche
(Jaffé), vanno ricordati: la Presentazione di Gesù al Tempio e santi, su
commissione dei procuratori di S. Marco de Ultra per l’altare Valier ai Frari
(Maronese; Biffis); la Deposizione dalla Croce per S. Pietro Martire a Murano (Zaru);
l’Assunzione della Vergine per S. Maria dei Servi (ora ai Ss. Giovanni e Paolo,
cappella del Rosario; McTavish); le pale con la Vergine e i ss. Antonio abate e
Bernardo e i Ss. Girolamo, Caterina, Giovanni Battista e Tomaso,
rispettivamente per la cappella Dandolo e Bragadin a S. Francesco della Vigna. Dovrebbe risalire anche il matrimonio con la
veneziana Andriana Fasuol, dalla quale ebbe cinque figli (Biffis), oltre che la
definitiva e ufficiale adozione del cognome Salviati, scelto «per rispetto del
suo maestro» (Vasari). Partecipò,
assieme ad altri sei colleghi (tra i quali Paolo Veronese, Andrea Schiavone e
Battista Franco), alla decorazione del soffitto della Libreria marciana di
Venezia, promossa dai procuratori di S. Marco a completamento dei lavori
dell’edificio sansoviniano destinato a conservare il patrimonio librario della
Repubblica. Porta contribuì con tre tondi allegorici raffiguranti Minerva, la
Fortuna e la Virtù, Le arti di fronte e Mercurio e Plutone ed Ercole e Bellona,
contraddistinti da una sequenza ordinata e metodica di personificazioni e
figure mitologiche, rese con misurati equilibri di forme e cromie (cfr. i più
recenti D. Gisolfi, On Renaissance library decorations and the Marciana, in
Ateneo veneto, s. 3; Biffis).
L’intervento marciano contribuì a mettere in luce le sue capacità nel
settore dell’allegoria politica e civile, in seguito nuovamente saggiate con la
raffinata lunetta con l’Allegoria di Venezia come Giustizia (Londra, National
Gallery), realizzata per la Zecca (McTavish). Tra le opere di questo periodo si
ricorda anche la pala con i Ss. Cosma e Damiano, Giovanni Battista e Zaccaria,
commissionata dal medico Benedetto Rinio (Venezia, S. Zaccaria; Pitacco). Più
problematica è invece l’autografia delle quattro Sibille per la chiesa di S.
Maria del Giglio, per le quali è registrato un modesto pagamento a suo nome di
14 ducati (Rossi). Giunse a Roma su invito dell’ambasciatore Marcantonio da
Mula per realizzare un affresco per la Sala regia dei Palazzi vaticani con La
pace di Venezia, per il quale ricevette – assieme all’allievo Girolamo
Gambarato – diversi pagamenti (McTavish). Secondo Vasari, prima della morte di
Pio IV fece a tempo a impostare anche una seconda scena con La storia dei sette
re in seguito andata distrutta, ma di cui esiste un pregevole disegno
preparatorio (Chatsworth House, Devonshire Collection, inv. 16; McTavish). Al ritorno a Venezia ricevette l’incarico di
realizzare le tele con soggetti allegorici per il soffitto della sala di
Antipregadi a Palazzo ducale, per le quali fu pagato 660 ducati (McTavish).
L’insieme, andato perduto nell’incendio del 1574, è descritto in un poema
latino di Francesco Zannio, che si sofferma in particolare sulla spiegazione
dei soggetti e sul significato politico e istituzionale delle allegorie
(Biffis). Alla metà degli anni Sessanta
si dovrebbe collocare anche il progressivo avvicinamento alla figura di Jacopo
Contarini di Pietro, raffinato cultore di matematica e meccanica, nonché uno
dei principali mecenati veneziani del tardo Cinquecento (Hochmann). Alla sua committenza si devono diverse opere
della tarda maturità di Giuseppe Porta, tra cui l’allegoria sacra con
L’apparizione di Cristo risorto agli Apostoli (ora a Venezia, Ss. Giovanni e
Paolo) e un lungo fregio con figure allegoriche per il palazzo Contarini a S.
Samuele, andato disperso, ma di cui sono venuti alla luce diversi frammenti in
collezioni private (Hochmann; McTavish), che mostrano, rispetto ai lavori
giovanili, uno stile meno rifinito e monumentale, affine ad alcune
contemporanee sperimentazioni tizianesche sul tema della forma e del
volume. Simili caratteristiche tornano
anche in altre opere degli ultimi anni, come nel caso dei quattro teleri
eucaristici per la cappella del Sacramento di S. Polo a Venezia, databili verso
la fine degli anni Sessanta (McTavish), l’Annunciazione per gli Incurabili (ora
a S. Lazaro dei Mendicanti) e il Battesimo di Cristo per S. Caterina di
Mazorbo, su commissione di Emilia Michiel. Tra i lavori estremi va annoverata
anche la Presentazione al Tempio per S. Giorgio Maggiore, lasciata incompiuta
al momento della morte e portata a termine da Jacopo Palma il Giovane
(Jestaz). Morì a Venezia quando il
Senato gli rilasciò un privilegio per alcuni macchinari idraulici (Boucher) – e
quando il figlio Teseo gli subentrò nella titolarità della casa a San Trovaso
(Biffis). Oltre che per la sua attività
pittorica e per il suo contributo allo sviluppo in chiave classicista dello
stile pittorico veneziano, Porta è ricordato dalle fonti anche per la sua
attività di studioso e per le sue riconosciute competenze nel campo della
matematica e dell’astrologia. Sono
numerose, in tal senso, le testimonianze antiche che menzionano i suoi studi
(Vasari) o che ricordano l’ampiezza dei suoi interessi intellettuali, come nel
caso di Carlo Ridolfi, il quale evidenziò come egli avesse «buon intendimento
delle scienze» e fosse «buono studioso delle matematiche, delle quali compose
molti scritti e disegni. Rilevanti furono anche i riconoscimenti ufficiali o le
attestazioni di stima, provenienti non solo da colleghi e sodali (tra cui
Danese Cattaneo: Rossi), ma anche da altri protagonisti della vita culturale
veneziana del Cinquencento, come Francesco Angelo Coccio, Ettore Ausonio,
Francesco Patrizi, Sperone Speroni, Bernardo e Torquato Tasso (Campori, 1872;
Biffis). Delle molte opere progettate,
l’unica a vedere effettivamente la luce fu la Regola di far perfettamente col
compasso la voluta et del capitello ionico…, stampata da Francesco Marcolini e
pubblicata nel giugno del 1552 con dedica a Daniele Barbaro. La breve plaquette
illustra un metodo per la costruzione della voluta o spirale ionica, concepito
come risarcimento di una celebre crux filologica vitruviana su cui si erano
cimentati in precedenza anche Alberti, Dürer, Philiader e Serlio; rispetto a
queste, la soluzione prospettata da Porta si distingue per l’eleganza formale e
la precisione descrittiva, evidenziata dall’adozione di un procedimento
matematico mutuato dal libro IV degli Elementi di Euclide (Losito). La testimonianza più importante del suo
«enciclopedismo esoterico» (Rossi) resta comunque quella offerta dal
manoscritto marciano It.5094, che raccoglie – in forma di appunti, spesso
riuniti in modo disorganico – testi, commenti e schemi relativi alle ricerche
del pittore nel campo dell’astrologia e dell’acustica (Boucher; Biffis). Il
codice si compone di due parti principali: la prima affronta il tema del
rapporto tra movimento degli astri e linguaggio, indagando la formazione degli
elementi vocali, definendo un’embrionale tassonomia dei suoni e prospettando la
possibilità di una loro riproduzione artificiale attraverso appropriati
dispositivi meccanici; la seconda, organizzata attorno a un nucleo di
quattordici quaestiones, affronta invece temi più generali di astrologia
giudiziaria, relativi soprattutto all’influsso degli astri sul destino
individuale. Sul piano del metodo, il lavoro si caratterizza per l’ampio
ricorso a modelli descrittivi e all’esperienza empirica, mentre scarsi sono i
riferimenti teorici diretti, che si limitano di fatto alla sola citazione
dell’opera dell’astrologo bolognese Bartolomeo della Rocca. Annunciato come di
imminente pubblicazione da Patrizi, il testo venne in seguito abbandonato in
una fase avanzata di stesura, forse anche a causa del carattere decisamente
eccentrico della materia trattata; il codice pervenne quindi nelle mani di Contarini,
probabilmente come dono da parte dei familiari del pittore, per essere infine
incorporato nelle raccolte marciane (Boucher). Vasari, Le vite, a cura di G.
Milanesi, VII, Firenze. C. Ridolfi, Le
maraviglie dell’arte, a cura di D.F von Hadeln, I, Berlin Boschini, Breve
instruzione per intender in qualche modo le maniere degli auttori veneziani, in
Id., Le ricche minere della pittura veneziana, Venezia , pp. non numerate; G.
Campori, G. P. detto il Salviati. Notizie biografiche e artistiche, in Atti e
memorie delle Deputazioni di Storia patria per le provincie modenesi e parmensi
Migliorini, Gli uomini illustri garfagnini, Castelnuovo della Garfagnana Frey,
Der literarische Nachlass Giorgio Vasaris, II, MünchenPallucchini, La
giovinezza del Tintoretto, Milano Jaffé, G. P. il Salviati and Rubens, The art
quarterly; I. Cheney, Francesco Salviati’s North Italian journey, in The art
bulletin Boccazzi, Due tele ritrovate di G. Salviati, in Arte veneta; A.
Ballarin, Jacopo Bassano e lo studio di Raffaello e dei Salviati, Pallucchini,
Per gli inizi veneziani di G. P. Boucher, G. Salviati, pittore e matematico;
Tiziano e la silografia veneziana del Cinquecento (catal., Venezia), a cura di
M. Muraro - D. Rosand, Vicenza; D. McTavish, G. P. called G. Salviati, New
York-London 1981 (con bibl. precedente); P. Rossi, Una monografia su G.
Salviati, in Arte veneta McTavish, Roman subject matter and style in Venetian
façade frescoes, in Hochmann, La collection de Contarini, in Mélanges de
l’école française de Rome. Moyen âge-temps modern Losito, La ricostruzione
della voluta ionica vitruviana nei trattati del Rinascimento Mancini, Lambert
Sustris a Padova. La Villa Bigolin a Selvazzano, Selvazzano Dentro 1993, ad
ind.; M. Rossi, La poesia scolpita. Danese Cataneo nella Venezia del
Cinquecento, Lucca Furlan, Un’aggiunta al catalogo di G. P., in Arte documento Jestaz,
Tintoret et Véronèse au secours de G. Salviati et de Palma le Jeune…, in Revue
de l’art Rearick, Francesco Salviati, G. P. and Venetian draftsmen, in
Francesco Salviati et la Bella Maniera. Actes des Colloques de Rome et de Paris
a cura di C. Monbeig-Goguel - P. Costamagna, Rome Hochmann, G. P. e la
decorazione di palazzo Contarini dalle Figure, in Arte veneta Pitacco, Un
prestito mai rifuso: la vicenda del ‘Liber de simplicibus’ di Benedetto Rini,
in Figure di collezionisti a Venezia tra Cinque e Seicento, a cura di L. Borean
- S. Mason, Udine Hochmann, Venise et Rome 1500-1600: deux ècoles de peinture
et leurs échanges, Genève, ad ind.; D. McTavish, Additions to the catalogue of
drawings by G. Salviati, in Master Drawings Nesi, Castelnuovo capitale della
provincia estense di Garfagnana, Castelnuovo di Garfagnana; G. Bodon, Heroum
imagines. La Sala dei Giganti a Padova…, Venezia, ad ind.; A. Imolesi Pozzi,
L’attribuzione del frontespizio de “Le sorti in Un giardino per le arti…, a
cura di Procaccioli, Bologna Cellauro, G. Salviati’s ‘Allegory of Architecture’
for Barbaro’s edition of Vitruvius, in Storie dell’arte; A. Maronese, La Pala
della Purificazione di Giuseppe Salviati: devozione, celebrazione famigliare,
propaganda politica, in Venezia Cinquecento, McTavish, Due nuovi dipinti
mitologici di G. P. detto G. Salviati, in Arte veneta Biffis, G. Salviati a
Venezia Indagini e ricerche sulla produzione figurativa e sul lascito
letterario, tesi di dottorato, Università Ca’ Foscari, Venezia (tutor prof. A.
Gentili); Id., Prima di Salviati. L’altare dei Frari, i procuratori di San
Marco e un documento per Marco Basaiti, in Venezia Tra poesia e pittura: versi
di Francesco Zannio per G. Salviati, in AFAT; D. Zaru, Art and observance in
Renaissance Venice: the Dominicans and their artists, Roma. Nome compiuto: Giuseppe
Porta. Keywords: deutero-esperanto – fonetica naturale, fonetica artifiziale.
Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Porta”.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Porta:
la ragione conversazionale e l’implicatura conversazionale magica – filosofia
italiana – Luigi Speranza (Roma).
Filosofo italiano. Studia BRUNO a Roma. Cura “De umbris idearum” e il “Cantus
Circaeus” in “Il nolese di ghiaccio” (Bompiani). “Ti presento Sophia”Altri
saggi: “La Magia”; “Coincidenze miracolose, Storia della magia,e la trilogia di
A come anima, A come amore e C come cuore; Dizionario dell'inconscio e della
magia” (Sperling); “Tu chiamale se vuoi coincidenze” (Lepre). “Ricerca sul
mito” “Sulle orme degli antenati” “Incontri nella notte, “Segnali”; "Immagini
da leggere"; “Bellitalia”. “Parlato semplice” “Bruno”, “Storia della Magia” “Storia della cavalleria” “Il mare di notte”, “Inconscio e Magia”,
“Inconscio e Magia Psiche”, “Guarire
insieme”. Studia il rapporto tra la filosofia antica romana e psicologia
junghiana. Collabora a “Abstracta”. “La Magia”; “L’Arte della Memoria” “Anima
Mundi” Insegna a Siena. Scuola di Psicoterapia Psicosintetica ed Ipnosi
Ericksoniana “H. Bernheim” di Verona, Istituto di Comunicazione Olistica
Sociale, Bari. Filoteo Giordano Bruno di Nola, Il canto di Circe, Roma,
Atanor, Ombre delle idee (Roma, Atanor); Itinerari magici d'Italia. Una guida
alternativa, Centro, Roma, Mediterranee, I grandi del mistero, Firenze, Salani,
Storia della magia mediterranea, Roma,
Atanor, Un'avventura nel Rinascimento” (Milano, Fiore d'oro); “L'essenza
dell'amore” (Roma, Atanor); Meyrink iniziato, Roma, Basaia); “Morte di un
bacio” (Roma, Lucarini); “I tarocchi di BRUNO Le carte della memoria” (Milano,
Jaca); “Racconti di tenebra” (Roma, Newton); “BRUNO: tra magia e avventure, tra
lotte e sortilegi la storia appassionante di un uomo che, ritenuto mago dai
contemporanei, fu condannato per eresie dall'Inquisizione e arso vivo sul rogo”
(Roma, Compton, La battaglia della montagna bianca, Chieti, Solfanelli, Fantasmi.
Storie e altre storie sulle orme di James” (Roma, Compton); L’incubo e del
terrore” (Roma, Compton); “Misteri di pietra” (Roma, Grapperia); “Racconti per
amore” (Roma, Lucarini); “BRUNO: avventure di un pericoloso maestro di
filosofia” (Milano, Bompiani); “Roma magica e misteriosa”; Dalla sedia del
diavolo ai fantasmi di villa Stuart, dalla cripta dei Cappuccini alla Porta
Magica di piazza Vittorio: un viaggio affascinante nel cuore segreto della città
eterna e dei suoi dintorni” (Roma, Compton); “Misteri. Quasi un manifesto della
letteratura del mistero e del segreto” (Milano, Camunia); Grandi castelli, grandi maghi, grandi roghi” (Milano,
Rizzoli); Storia della magia. Grandi castelli, grandi maghi, grandi roghi” (Milano,
Bompiani); “Il ritorno della grande madre” (Milano, Saggiatore); “La magia” (Roma,
Marsilio); “Coincidenze miracolose” (Roma, Idealibri); “Donne magiche” (Roma, Idealibri);
A come anima, Milano, Pratiche, La quiete del Terrifico, Fasano, Schena, C come
cuore. Pagine per lenire il mal d'amore, Milano, Pratiche, Intervista Ettore
Bernabei, Roma, Eri, S come seduzione; “Dizionario dell'eros e della sensualità”
(Milano, Saggiatore); P come passioni” (Dizionario delle emozioni e dell'estasi”
(Milano, Tropea); “Dizionario dell'inconscio e della magia” (Milano, Sperling);
L'armonia del dolore, Roma, Pagine, Agguato all'incrocio, Milano, Tu chiamale
se vuoi coincidenze. Quaranta storie realmente accadute” (Roma, Lepre); “Il
mistero di Dante”; "Qui trovo
libertà autentica", su ecoradio. Nome compiuto: Gabriele La Porta. Porta.
Keywords: implicatura magica, BRUNO, filosofia antica, Jung, il mistero di
Dante, il mistero d’Alighieri, Roma, etimologia di roghi, maestro pericoloso,
seduzione, sensualita, amore, estasi, storia della cavalleria, Atanor, Roma. --
Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Porta” – The Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Porta:
la ragione conversazionale e l’implicatura conversazionale fisio-nomica – la
scuola di Vico Equense -- filosofia campanese -- filosofia italiana – Luigi
Speranza (Vico Equense). Filosofo napoletano. Filosoo italiano.
Vico Equense, Napoli, Campania. Grice: “He is the one with the funny
illustrations of men and animals! The
Italian way to comment on Aristotle!” Riceve le basi della sua formazione
culturale in casa, dove si è soliti discutere di questioni filosofiche, e
dimostra immediatamente le sue notevoli innate capacità, che poté sviluppare
attraverso gli studi grazie alle condizioni agiate della famiglia. La famiglia
ha una casa a Napoli a via Toledo -- il palazzo Della Porta -- una villa a Due
Porte, nelle colline intorno a Napoli, e la villa delle Pradelle a Vico
Equense. Tra i suoi maestri vi sono il classicista e alchimista PIZZIMENTI, e i
filosofi ALTOMARE e PISANO. Pubblica “Magiae naturalis sive de miraculis rerum
naturalium”. Pubblica un saggio di crittografia, il “De furtivis literarum
notis” dove scrive un esempio di sostituzione poli-grafica cifrata con accenni
al concetto di sostituzione poli-alfabetica. Per questo è ritenuto il maggiore
crittografo italiano. Quando già la sua fama è consolidata, presenta il suo
saggio sulla crittografia a Filippo II e viaggia in Italia. Ha un saggio,
“Sull'arte del ri-cordare” – ars reminiscendi (Sirri, Napoli). Fondato intanto
“i segrettari”, l'Academia Secretorum Naturae, Accademia dei Segreti, per
appartenere alla quale e necessario dimostrare di effettuare una scoperta.
L'accento viene tuttavia posto più sul meraviglioso che sul scientifico. Le
raccolte di segreti costituivano un genere letterario che incontra una
straordinaria fortuna con l'avvento della stampa a caratteri mobili. Per
segreto si intende conoscenza arcana, ma anche ricetta, preparazione di farmaci
e pozioni d’effetto straordinaro, riguardante un argomento di medicina,
chimica, metallurgia, cosmesi, agricoltura, caccia, ottica, costruzione di
macchine, ecc. Colui che insegna a padroneggiarli è chiamato professore di
segreti. I segrettari sono però sospettati di occuparsi di temi riguardanti la
magia e l'occultismo, sicché è indagato dall'inquisizione e il circolo dei
segrettari chiuso. A lui è tuttavia concesso di continuare gli studi di
filosofia naturale. Pubblica “Pomarium” sulla coltivazione degl’alberi da
frutta. Pubblica Olivetum. Entrambi inclusi nella sua enciclopedia
sull'agricoltura. Pubblica De humana physio-gnomonia, della fisionomia
degl’uomini (Cacchi, Vico Equense). Ritiene che l'animo non è impassibile
rispetto ai moti del corpo e si corrompe per la passione. In “De ea naturalis
physio-gnomoniae parte quae ad manum lineas spectat” (Trabucco, Napli) studia
con attenzione i segni delle mani dei criminali. Un tale segno non è frutto del
caso ma importante indizio per comprendere appieno il carattere degl’uomini.
Pubblica “Phyto-Gnomonica” (Salviani, Napoli), dove evidenzia l'analogia tra
piante e animali, stimolato dai contatti con alcuni alchimisti, poderoso saggio
sulle proprietà dei vegetali messe in analogia con le varie parti del corpo
umano, basato sull'antica dottrina delle segnature. Corredata da tavole
illustrate, estende il concetto di “fisio-gnomica” alle piante -- elencandole a
seconda della loro localizzazione geografica. Ravvisa collegamenti occulti tra
la morfologia delle piante e quella dei minerali, degl’uomini, e persino,
indirettamente, degl’astri e dei pianeti dell'astrologia, in una sorta di zoo-morfismo.
Affascinato ed entusiasta per il gran Paracelso e per i suoi dottissimi seguaci
perché la spagiria produce al mondo rimedi non mai più per l'addietro caduti
negl’umani intelletti. Onde da solleciti investigatori de' secreti della natura
applicati a morbi, ritrovano soblimi ed infiniti rimedi, onde la medicina, così
gran tempo ristretta negl’angusti suoi termini, or, allargando fuori, ha
ripieno il mondo de' suoi meravigliosi stupori. La sua villa è frequentata da
CAMPANELLA (si veda). Amico di SARPI (si veda). Conosce anche BRUNO (si veda).
Per ordine dell'inquisitore veneziano doveri chiedere il permesso per le sue
pubblicazioni a Roma. Si incontra con SARPI e con GALILEI. Incontra i Cesi.
Pubblica la “Taumatologia” (Sirri, Napoli); “Cripto-logia” (Sirri, Napoli).
Scrive ancora un saggio di ottica (“De refractione optices"), uno di
agricoltura (“Villae”), due di astronomia -- “Coelestis Physio-Gnomoniae”
(Paolella, Napoli) e “Della celeste fisonomia” (Paolella, Napoli) -- uno di
idraulica e matematica -- “Pneumaticorum” (Carlino, Napoli) --, uno di arte
militare (“De munitione”), uno di meteorologia -- “De aeris transmutationibus”
(Paolella, Napoli) --, uno di chimica -- “De distillatione” (Camerale, Roma) --
e uno sulla lettura della mano – “Della chiro-fiso-nomia” (Napoli, Bulifon).
Nel campo dell'ottica esercita notevoli contributi, indagando le proprietà
degli specchi concavi e convessi, conducendo un minuzioso studio delle lenti
descrivendo la costruzione di ingenti apparecchi ottici, tra cui la camera
oscura ed il tele-scopio. Intraprende inoltre studi di chimica pratica che
includono la fabbricazione di smalti, di polveri da sparo e di cosmetici. I
numerosi esperimenti che ci descrive indicano un’attitudine che lo pone fra i
principali chimici dell’epoca. I suoi studi sono caratterizzati principalmente
dalla ricerca di farmaci dagl’effetti eccezionali, utili ad esempio per la
memoria, per produrre sogni piacevoli o incubi, rimedi contro l’impotenza e la
sterilità. Dei lincei. Ri-vendica l'invenzione del tele-scopio, resa nota da
GALILEI (si veda). Fa parte anche di un circolo dedicato alla letteratura
dialettale napoletana (Schirchiate de lo Mandracchio e 'Mprovesante de lo
Cerriglio), e gl’oziosi. Raccogge esemplari rari del mondo naturale e coltiva
piante esotiche. La sua villa e visitata dai viaggiatori e ispira Kircher a
radunare una simile collezione nel suo palazzo a Roma. Commediografo e scrive
“Le commedie” (Stampanato, Bari, Laterza), in prosa, una tragi-commedia, una
tragedia e un dramma liturgico; “Claudii Ptolomaei Magnae Constructionis”
(Vivo, Napoli); “Il Teatro” (Sirri, Napoli); “Villae” (Palumbo e Tateo,
Napoli); “Elementorum Curvilineorum” (Cavagna e Leone, Napoli); Accusato di
plagio da Bellaso, che è stato il primo ad aver proposto questo tipo di
cifratura X anni prima. Eco, Fedriga, Storia della filosofia” (Laterza Edizioni
Scolastiche); Eamon, Il professore di segreti. Mistero, medicina e alchimia
nell'Italia del Rinascimento, Paci, Carocci, Fumagalli, “Semplicisti e
stillatori: l'arte degl’aromatari” (Milano, SGS, Gnome, su treccani. Turinese,
“Zoo-morfismo, fisio-gnomica e fito-gnomica: antesignano della bio-tipologia in
medicina, in “Il cenacolo alchemico”, Paolella e Rispoli (Napoli, Il Faro di
Ippocrate); Verardi, La scienza e i segreti della natura a Napoli nel
Rinascimento: La magia naturale” (Firenze); Paolella, La Spagiria, ne Il
Cenacolo alchemico, Paolella e Rispoli (Napoli, Il Faro di Ippocrate);
Paolella, Carteggio linceo, in "Bruniana et Campanelliana", Dizionario
biografico degli italiani, Roma, Istituto dell'Enciclopedia. Dizionario di
filosofia, Convegno di Vico Equense, Torrini, Napoli, Piccari (Milano,
Angeleli); Giudice, “II mago dell'arcana sapienza” (Milano, Via Senato);
Paolella, “I Meteorologica di TELESIO, P. e Cartesio -- tra credenza e scienza,
Roma, Associazione geo-fisica, Paolella, L’astrologia: la Coelestis
Physiognomonia (Poligrafici, Pisa), Atti del Convegno L’Edizione nazionale del
teatro e l’opera, Salerno Montanile, Paolella, Appunti di filologia dellaportiana,
Istituto italiano per studi filosofici, Napoli, Sirri, Paolella, Convegno,
Roma, Scienze e Lettere, Santoro, La "Mirabile" Natura. Magia e
scienza (Napoli-Vico Equense) Atti del Convegno, Pisa-Roma, Serra, Vivo,
Tecnica e scienza, Serra, Pisa-Roma, La "Mirabile Natura. Napoli-Vico
Equense Santoro. Serra, Pisa-Roma, La Mirabile Natura. Atti del Convegno, Vico
Equense, dei Segretarii. Treccani Istituto dell'Enciclopedia Italiana. P.,
neapolitano autore (Neapoli, apud Ioa. Mariam Scotum); vulgò De ziferis, P.,
Neapolitano auctore (Neapoli, apud Ioan. Baptistam Subtilem, vulgo de ziferis,
altero libro superaucti, et quamplurimis in locis locupletati. P., il mago
dell'arcana Sapienza. Filologia. Filologia dellaportiana.È famigeratissimo il
Porta per la sua opera della Fitonomia Umana, che prima compresa in quattro
libri, e poi arricchita di altri due, fu stampata in Napoli, in Francfort, in
Anversa, e tradotta ancora dal- l’originale latino in italiana favella: del che
può vedersi Chioccarelli nella citata sua opera, che diligentemen- te al suo
solito ne tratta. Della medesima io ho vedute queste due edizioni; De hvmava
phynognomonia libri 4. UrseUis, c l'italiana stampala in Venezia, che comprende
tutti i sei libri. I/autore crede, che sic- come dalla diversa figura delle
piante si potevano, secondo lui, arguire le varie proprietà delle medesime ;
cosi del pari dagli esterni lineamenti di tutte le parti del corpo umano,
finanche dalle unghie, c dalla maggiore, o dalla minor copia de’peli, si
potessero rilevare le naturali disposizioni de’temperamcnti degli uomini.
Siccome poi avea bisogno di una norma per questa investigazione, perciò chiama
in rassegna tutti quasi gl’animali, e confronta le configurazioni delle parti
de'loro corpi con le configurazioni di quelle dell’ uomo; per quindi poter
conchiudere, che sicno ne’ diversi uomini le conosciute proprietà naturali di
quelle bestie, alle quali si assomigliano nella forma della faccia, della
fronte, del collo, delle spalle, del dorso, de’picdi, della boc- ca, delie
labbra ec. ec. ec. A questo fine esamina le medaglie, e le statue, che erano
nel musco di suo fratello Gio. Vincenzo; paragona le descrizioni, che gli
antichi storici ci lasciarono di que’ personaggi; corre al luogo, ove in
que’tempi si appiccavano alle forche i facinorosi, e conviene con Boia di
lasciargli esaminar le mani, i piedi, le spalle di que’ rei, credendo, che
dalla figura di queste parti si potesser conoscere i delitti, per i quali
morirono; lo stesso fa nelle pubbliche carceri, e nella Chiesa di s. Restituta,
avendone ottenuto permesso da coloro, che per carità seppellivano i morti. Io
però non ho potuto mai persuadermi, che le unghie rotonde sieno segno di
lussuria, ed il petto senza peli, argomento di sfacciataggine. E se nelle piante
non regge quest’analogia, molto meno può reggere, ed applicarsi all’uomo,
rispetto al quale noi siamo all'oscuro come mai si formino le passioni; qual ne
sia la sede; o finalmente non sappiamo con chiarezza tutta l’economia dei
cervello suo. Essendoci pertanto ignoti questi punti fondamentali, io non veggo
la ragione, per cui si possa dire, che il naso a guisa di Rinoceronte in
POLIZIANO, sia stato argomento dell’ alterigia sua, simile a quella di
quest’animale. Se Porta avesse conosciuto il segreto di frenare il suo ingegno,
portato sempre al maraviglioso, ci avrebbe lasciata un’ opera in questo genere,
come la desiderava il Verulamio nel primo capitolo del libro quarto della sua
opera De augmenlfs scientiarum. Ma l’amor del sistema, e la fallace guida dell’esterna
analogia, lo cacciaron fuori del retto e sicuro cammino. Qualunque però sia il
merito di questa sua letteraria fatica, sarà anche per lui una gloria l’aver
preceduto in questa scienza i moderni, senza però aver imitata l’irreligion di
taluno tra essi; giacché P. confessa esser questa scienza puramente di
congettura; esistere nell’uomo la vera libertà dell’arbitrio; poter questa
essere aiutata dalla divina grazia, ebo lo rinfranca da quelle ruinc, che recò
all'uomo il peccato originale, ch’egli altresì confessa. Appartengono poi alla
stessa materia la sua Chìrofìsonomia, e la sua Fisonomia celeste; essendo la
prima una parte delia presente opera; e la seconda un’applicazione de’medesfmi
principii contro agli astrologi, dimostrando, che dalle proprietà de’diversi
temperamenti, rilevate dalfesterne figure delle parti del corpo umano, si
potevano derivare, ed arguire tutte quelle cose, che gli astrologi stranamente
spiegavano colle stelle. Per quel che riguarda le sue cognizioni intorno alla
memoria artificiale, egli le raccolse nella sua opera, che porta questo titolo:
Ars reminùcendi. Neapoli. Raccomanda in essa principalmente l’ordine nell’
apprender le cose, perchè è il mezzo più efficace per ritenerne l’ idee; il che
gli dà ftiogo nei capitolo quarto a lodare le matematiche: mathematicae
percepitone, et praeiertim geometrica j quia ordine, et diligenti dis- posinone
digesto sunt, memoria facile continentur. Ubi non est ardo, ibi confusio.
Suggerisce poi il noto uso de’luoghi artificiali, in cui collocar l’idee; e
quello delle immagini, in cui associar le parole: nel che se fosse stato più
sobrio, si sarebbe incontrato perfettamente con quanto poi scrisse Bacone
intorno alla memoria artifiziale, alla fine del libro quinto della sua opera De
augmentis scientiarum. Ma arendo soverchiamente caricata di queste tali
immagini, e luoghi la sua esposizione nella quale è divisa tutta l’opera, par
che in vece d’esserne favorita la memoria, ne venga oppressa dalla moltiplicità
di queste medesime immagini, dall’uso de’ vari paradigmi di caratteri
arbitrari, e dall’ esame, e, per cosi dire, rassegna di personaggi, di cose, di
parole, con cui vuole egli, che si trattenga ogni uomo nella regione della
propria fantasia. Si potrebbe dire, che P. non fa altro in tutto il corso della
sua lunga vita, che immaginar cifre: tanta n’è la moltiplice varietà da lui
rac- colta nell’ opera : De occulti s litterarum noti s, vulgo de Ziferis.
Neapoli. Gli accidenti della musica deter- minati ad alfabeti; le fiaccole, i
suoni, i numeri, le no- te musicali adoperate per lettere ; gli alfabeti comuni
raddoppiati, o accorciati; le diverse figure, con cui disporli; le varie specie
di geroglifici: tutto vi è esposto con una perpetua erudizione. Se l'opera
fosse stata un po’ più ristretta, ne riuscirebbe la lettura egualmente
piacevole, che quella di Bacone, che con sobrietà filosofica ba saputo disporre
le cose dette da P., sul principio del sesto libro de’ suoi aumenti delle
tcienze. Fabricio ba verificata la lagnanza di P. circa il plagio fattogli da
un francese, nell’ opuscolo, che appunto ha per titolo: Centuria plagiariorvm.
Nel catalogo dell’ opere del nostro filosofo ne ho accennato alcune, che non
erano ancora state pubblicate da lui quando Io formò ; se poi 1’ avesse fatto
in seguito, io noi so, per quante diligenze vi abbia adoperate, e perciò non ne
parlo. Dorrei però dir qualche cosa di quell’ altro suo opuscolo citato più
sopra col titolo di Miracoli e maraviglioti effetti della natura. Ma oltre al
non averlo potuto aver tra le mani, me ne dispensa dal farne parola il giudizio
del medesimo P., il quale, come ci attesta SCOTTO (si veda) nella sua Magia
Universale, lo condanna col non aver ricordato nella sua magia le cose strane,
che ivi avea scritte ; al che anche aggiunse il non registrarlo nel citato
catalogo. Delle sue commedie poi non debbo parlare, perchè sempre ho
considerato in lui per tutto questo mio opuscolo, il filosofo, e non già il
poeta. Ma se di passaggio se ne bramasse da taluno un giudizio, dirò pure, che
elleno non sono l'ultime per que' tempi; che gii applausi, con cui furono
ricevute, e rappresentate per l’Italia, confermano un tal giudizio; e che
finalmente, se la scena vi è ingombrata di attori, se il prologo è spesso
freddo, ed il dialogo non sostenuto con dignità, bisogna ricordarsi, che questi
ed altri simili difetti si son sempre ritrovati in ogni arte, quando appena
incominciava ad uscir dalla sua culla. Nella conclusione pertanto di questo
opuscolo dovendo finalmente produrre il mio sentimento sul merito di P., e
suifutililà da lui recate alle scien- ze, io non temo d’errare nel dire,
ch’egli sarebbe stato veramente sommo, se avesse meno cercato di esserlo. È
fuor di dubbio, che a se stesso dovette la vera cognizione de’canoni, onde
filosofare sulla natura, e quel che più importa, l’applicazion de’medesimi alle
naturali discipline. Era tra noi precedentemente apparito TELESIO, acerrimo
declamatore contro al Lizio; ma essendo stato ancor egli involto nell’errore
de'tcmpi, che per ben filosofare, bisognava trascegliersi una guida tra gli
antichi filosofi, non fece altro, che sostituire agli arbitrari principii
de’suoi avversari, quel- li similmente arbitrari di Parmenide di VELIA, senza
che per questa sostituzione ne conseguisse alcun vantaggio la Naturai Filosofia,
che cambia padrone, e non già muta servitù. Non così però P., che sagacissimo,
intraprendente, c saggiamente libero si volse alla stessa natura, che è
anteriore alle ipotesi dell’uomo. La lettura delle opere degli antichi gli fece
evidentemente conoscere, ch’eglino aveano errato il cammino; perciocché dopo
tanti secoli, e dopo tanti stenti di uomini per altro sommi, non vi si era per
niente avanzato lo spirito umano. Quindi magnanimamente si risolvette; come ci
fa sapere nella prefazione alla sua Chirofiwnomiaj di cambiar metodo; e siccome
quelli aveano stranamente preteso di voler prescrivere coi loro intelletti le
leggi alla natura, cosi egli per contrario, conoscen- done la sublimità, e la
grandezza, le si diede a ministro, cercando di carpire dalle particolari
esperienze i generali principii delle sue leggi. La felicità de’ primi
tentativi, la novità delle cose, che di giorno in giorno scopriva,
gl’inebriarono per modo lo spirito, che lo precipitarono in un altro eccesso,
qual si fu quello, di volerne esplorare, e stringere in un corpo tutti i regni,
nc’quali è divisa la medesima natura. Questa intemperanza di brame, o come la
chiama PLINIO nella sua Storia, questo furore, fu cagione, che egli alcune
volte tentasse finanche quel che era impossibile, o si lasciasse sedurre da
certe osservazioni non sicuramente stabilite. In questo però merita
compatimento; perciocché oltre la felicità de’successi, e la sorpresa delle
tante maraviglie, che, alzato in parte il suo velo, gli disvelava la natura;
ognuno ben sa, eh’ eran questi i primi movimenti dello spirito umano, che
sottrattosi da’ceppi di Aristotile, di Parmenide, o di altro antico filosofo,
incominciava da se a contemplare: e questi primi movimenti sogliono
costantemente unire alla loro robustezza una certa irregolarità di direzione.
Appunto come avvenne nell’epoca del risorgimento delle Belle Lettere in Italia,
che disotterratisi i codici degli antichi scrittori latini, i nostri italiani
avidamente li divorarono con una irregolare lettura, onde ne avvenne, che si
formarono uno stile misto delle grazio di CICERONE coi concetti di Seneca, e di
PLINIO. Fu però utile alle scienze questa scossa elettrica di P., affinchè dal
grido, che menavano tante metamorfosi portentose, e tante esagerate maraviglie,
si destassero gl’altri a percorrere ancor essi il cammino della natura; e
quindi dalle replicate, e meglio ponderate esperienze loro, si dissipasse la
nube di tanti incantesimi, e venisse finalmente l’umana ragione condotta alla
sobrietà delle sue ricerche, ed alla gloria de’suoi trionfi. Arte del
ricordare, dal latino al volgare – da Falcone. Nome compiuto: Giovanni Battista
Della Porta. Porta. Keywords: implicatura fisionomica, filologia -- Refs.:
Luigi Speranza, “Grice e Porta” – The Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza: GRICE
ITALO!; ossia, Grice e Portalupi – filosofia italiana – Luigi Speranza (Roma). Filosofo italiano. Sten. ling. A. Portalupi.
Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Portalupi,”The Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza – GRICE
ITALO!; ossia, Grice e Portaria: la ragione conversazionale o -- Eurialo e
Niso, ovvero, dello spirito – ma non fia da Casal né d'Acquasparta, là onde vegnon
tali alla scrittura, ch' uno la fugge, e l'altro la coarta – la scuola di Todi
-- filosofia umbra -- filosofia italiana –
Luigi Speranza (Todi). Filosofo italiano. Todi, Perugia, Umbria. Grice: “I
like Portaria, but then anyone with an interest in
Anglo-Saxon ‘soul’ should! – if a philosopher, that is! Unlike Anglo-Saxon soul
who God knews whence it comes, the Romans had spiritus, and animus anima, which
is cognate with animos in Greek meaning ‘wind’ – so that leans towards a hyle-morphic
conception where the body (corpus) is what has the ‘materia’ and the ‘breath’
is the ‘forma’ -- Italian philosophers
would ignore this – and more so now when Davidson is in vogue! – if it were not
for Aligheri who has Portaria in “Paradiso” – there is indeed a serious
philosophical confrontation between an ACCADEMIA and and a LIZIO conception of
the soul as seen in the controversy between AQUINO (si veda) and P.! P. uses
the same linguistic tools: is ‘spiritus’ synonym with ‘anima’? Or must we speak
of ‘homonymy.’ And add ‘medium’ into the bargan! P. is less canonical than AQUINO
and should interest Oxonians much, oh so much, more!” – Unfortunately, he was
from Todi and donated all his manuscripts to Todi, which many skip in their
Grand tour – although it IS on the Tevere as any member of the “Canottiere del
Tevere” will know!” -- Grice: “My name is Grice – Paul Grice – Matteo’s name is
Matteo Bentivgna dei Signori d’Acquasparta e Portaria. Nacque da una delle grandi famiglie delle Terre
Arnolfe, quella dei Bentivegna, feudatari di Acquasparta e Massa Martana,
trasferitisi a Todi. Studia
a Bologna. Insegna a Roma. Alighieri
lo nomina, biasimandolo, tramite le parole di Findanza in opposizione a Ubertino da Casale: “Ma non fia
da Casal né d'Acquasparta/là onde vegnon tali alla scrittura/ch' uno la fugge,
e l'altro la coarta” (Par.). Società
dantesca.
Treccani Dizionario biografico degl’italiani,
Istituto dell'Enciclopedia Italiana. Enciclopedia dantesca. Matteo
d’Acquasparta. Matteo Portaria d’Acquasparta. Portaria. Keywords: filosofi
citati d’Alighieri nella Commedia (Par.: ma non fia da Casal né d'Acquasparta,
là onde vegnon tali alla scrittura, ch' uno la fugge, e l'altro la coarta.),
logica, dialettica, Occam Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Portaria” – The
Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Porzio:
la ragione conversazionale e l’implicatura conversazionale nel lizio– la scuola
di Napoli -- filosofia campanese -- filosofia italiana – Luigi Speranza (Napoli). Filosofo italiano. Napoli, Campania. Grice: “His
surname is plain “Porta,” but in Latin that is latinised as ‘portius,’ and then
this vulgarized as ‘porzio’!” – But then who wants to be called “door”?” Studia a Pisa sotto NIFO (si veda). Scrive sul
celibato dei preti (“De celibate”), sull'eruzione del Monte Nuovo (“Epistola de
conflagratione agri puteolan”i) e sul miracoloso caso di digiuno di una ragazza
tedesca (“De puella germanica”). I suoi saggi principali, fra cui il trattato
di etica, “An homo bonus vel malus volens fiat” e in particolare il “De mente
humana,” nel quale sostene la mortalità dell'anima secondo un'esegesi
d’Aristotele – LIZIO. Proprio queste sue dottrine mortaliste, troppo facilmente
accostate e sovrapposte a quelle sostenute da POMPONAZZI (si veda) nel “De
immortalitate animae”, contribuirono a creare una leggenda biografica secondo
la quale egli sarebbe stato allievo e quindi semplice epigono di PERETTO. In
ogni caso, al di là di una innegabile tendenza materialista nella sua esegesi
d’Aristotele del Lizio, evidente anche nel suo saggio, il “De rerum naturalium
principiis,” sua produzione è caratterizzata anche da interessi teo-logici del
tutto svincolati dai peripatetici del LIZIO e che sono particolarmente evidenti
nei due commenti al pater noster che probabilmente non estranei ai fermenti
evangelici della riforma italiana. Tra peripatetici, naturalisti e critici,
"De’ sensi" e il "Del sentire, studi ittio-logici. Græcæ lingue
grammaticam ab omnibus fere dixerim expectatam simul et expetitam, à quamplurimis
frustra promissam, à nonnullis vero quibusdam veluti delineamentis duntaxat
adumbratam, nec ab aliquo satis adhuc expressam, non tam explicaturus, quam
editurus aggredior. Grande quidem ac perarduum opus nostrisque viribus impar; sed non
inaccessum. Nec enim omnium omnino difficultatum ambages, syrtesque superare
contendimus, sed faciliorem quandam ac brevem hujusmodi Grece lingue notitiam
methodum instituimus. Quoxiam vulgaris hec grecorum lingua suam, ut par est,
originem non inficitur, ac fœcundam illam linguarum 1: parentem ἑλληνίδα διάλεκτον, matrem agnoscit, non mirum si ad ipsam tanquam ad
fontem existimem recurrendum, et plurima ex ipsa deprompta censeam referenda.
Habet igitur hæc quoque suas XXIV literas, ut illa, paritérque dividit eas in
vocales et consonantes. Vocales quidem VII agnoscit -- a, e, n, t, o, v, ω -- ex quibus sex proprias
diphthongos format at, av, ει, ευ, ot, ov: ex impropriis tamen
preter n, w, et νι, nullas alias admittit. Jam
consonantes sunt XVII -- 8 9 60x Au vEmpoactoy d, ex quibus quaedam tenues r x
r; quaedam aspiratæ 0 9 χι quedam medie f y 2; quedam
duplices ὅ E ; quedam denique immutabiles
À u ν p. et 20 25 Quod attinet ad
pronunciationem, miror quosdam doctos licet et non vulgari præditos eruditionis
varietate ed temeritatis devenisse, ut germanam, integram, ac πατροπχοάδοτον recentiorum Graecorum
pronunciationem, chimericis nescio 3 quibus ducti conjecturis, totis viribus
ausi fuerint quam sane temerario judicio, sic irrito conatu pervertere, ac
deturpare. Profecto si Grecis maternæ linguæ flexiones, et una cum lacte
acceptos haustosque sonos et accentus puros et intactos audes denegare, cur
barbariseos concedas, cur extero cui- ο que qui aliarum Nationum aecentus suo nativoque accommo-
dat, toto, ut aiunt, ccelo à recta earumdem Nationum aberrans pronunciatione
atque deflectens. Verum hæc obiter tetigisse sat erit, pluribus enim prosequi,
et vehementius in eos invehi præsens prohibet institutum, ac brevitatis amor.
Quare ut eo redeat, unde parum aberravit oratio, dicam de literis in particulari,
et primo quidem de A, quæ ore debet proferri pleno, numquam depresso. Neutro
omnia in plurali hac litera terminantur, quidam etiam in singulari, præci-
puéque Verbalia, ut atvcux no0ti0 à «vo, πάλαια lucta à πα- Àxiée. Item omnia
fere nomina substantiva, et non verbalia fwminini generis, ut μοῦσα Musa, κάψα calor, dix sitis, etc. Est
praeterea terminativa Aoristi tam activi quam passivi modi Indicativi, ut ἔχαμα feci, ἐγοάφθηκα scriptus sum.Sic etiam desinunt
omnia adverbia, ut xx22 benè, σεφὰ doclà, &aímux
es egregió, et hujusmodi plura. B, effertur ut V Consonans, nec ponitur nisi in
medio vel initio dictionis, numquam in fine. Quod autem β sonet V Consonans ex hoc maxime
constat, quod Greci dum B Latinorum pronunciationem volunt exprimere, in
nominibus præcipue quibusdam ab ipsis Italis mutuatis, et à græcaliterali quam
longe distantibus non utuntur fj, sed uz, quod apud illos sonat b, ut videre
est in dictione bombarda quam nostri Græci sic scribunt µπομπάρδα. l', varie sonat pro varietate
vocalium quibuscum alligatur ; Na cum a, o, o, et ου, eodem prorsus effertur modo,
quo, g Latinorum in ga, go, et qu : At cum i, z, v, ot, e et αι editur ut gÀ, vel ghiè
Italorum, et ut gue et gui Gallorum. Jante aliam posita, et ante, sonat ut» ut ἄγγελος angelus, αγκαλλιόζω amplector. # A, densiori quodam
spiritu, quam D Latinorum edi debet. Hispani ad hanc pronunciationem maxime
omnium accedunt. E, valet E. In hanc vocalem terminantur præcipue Vocativi
singulares Nominum Masculinorum, quorum Nominativus est in ος, ut xa: bone, ἄτυχε improbe, etc. Item secundae persone numeri pluralis Verborum
cuiuscunque sint modi, sicut etiam secunda persona numeri singularis
Imperativi, ut «zu: fac, λέγε dic. Item tertia persona Aoristi tam activi ; quam
passivi numeri singularis modi Indicativi. Græci nostri carent c clauso, uno
namque sono, eóque aperto, ut reliquas omnes vocales, edunt. Z, suaviuseffertur
Latinorum Z, æquivaletquesimplici 8, cum in medio dictionis ponitur, ut in hac
voce, Musa. Z 10 insuper post r, sonat c, ut in hac voce, ἔτζι constat, et in aliis pluribus. H, sonat I, et non E,
ut quibusdam placet, eruditis quidem alioqui viris, at non Grecis, quibus
inauditus est hujusmodi sonus, et omnino peregrinus. Est terminativa nominum
tantum generis fœminini, et precipue adjectivorum, ut καλὴ bona, ἄσποη
alba. Item tertiæ persone numeri singularis Verborum modi Subjunctivi,
subscripta « ut διά νὰ κάωῃ ut
faciat. 0, funesta litera, et à solis fere Græcis proferenda, characteribus
aliarum linguarum, vel vocibus exprimi scriptis minime nequit, videtur tamen
accedere ad prolationem s, balbutientium. I, valet I, in quam desinunt omnia
fere neutra, quæ derivantur à græcoliterali in tov, ut ψωμί à φωμίον: κλαδὶ à κλα- div. δακτυλίδι à ὁχκτυλίδιον. Item omnia diminutiva in κι, ut ανθρωπαάκι homunculus, et alia innumera. K,
æquivalet C, sed diverso modo; nam cum a, o, o, ov, sonat ca, co, et cu : at
cum i, v, €, v, εἰ, ot, et αι,
correspondet qui et que Gallorum, vel etiam italico chí et chie. K, post y 5
ety, profertur ut g, verbi gratia τὸν κόσμον, et αγκάλι͵ ton gos- mon, et angáli dicemus. A,
valet L, ac semper eundem retinet sonum ante quascunque vocales, et diphthongos
posita, licet quibusdam videatur aliter exprimenda ante «, voluntenim tunc idem
prorsus sonare, 3: quod gli Italorum, vel // Hispanorum. Utrumque sonum non
improbo. M, sonat M, quæ si ponatur anter, variat illius sonum, ita ut
proferatur ut b, ut constat in voce µπαμπακι,
bambáki, id est bombyx. N, quanvis ante a, €, ο. o, αι et ου, Sonet na, me, πο, nu; attamen ante:, οι, ει et υ (in nobilioribus saltem presentis Grecis
locis) sonum gni Italorum, vel duplicis nn Hispanorum prz se ferre videtur. N,
ante π æquivalet m, et x b, exempli gratia τὸν πατέοα patrem. pronunciamus tom batéra. Est
insuper finalis accusativi singularis primæ et secundae 5 declinationis, et
omnium genitivorum numeri pluralis, item- que Nominum neutrorum in ον. E, effertur ut cs, non vero (ut perverse quidam)
tanquam gs. O, sonat O, ore aperto prolata. In hanc desinunt quampluio rima
nomina neutrius generis, ut ἄλογο equus, etc. quee deberent terminari in ον, si spectetur eorum origo. II, valet P, sed post µ vel v,
respondet B LATINORVM, ut patet in dictione murs mitto, pémbo, et aliis.
Vertitur ali- quando in ο ut βλάπτω, βλάφτω noceo, γλύπτω γλύφτω scalpo, et 15 alia non pauca.
P, æquivalet R, initio dictionis semper spiritu aspero notatur, cum vero sunt
duo (ut fere contingit in medio alicujus dictionis) primum leni notatur
spiritu, secundumautem aspero. Ponitur interdum loco À, ut στέλνω otéws mitto ; sed hoc ni- + mis
corrupte : melius agitur dum p vertitur in À, præcipue in dictionibus externis
dicendo σκλίµα pro σκρίµα Italico, id est gladiatura,
etc. 3, sonum 8, refert cum sibilo, estque terminativa omnium prorsus nominum
ac participiorum generis masculini, ut 25 ἀντώνιος Antonius, στέκοντας Slans : item accusativorum omnium tam masculini, quam
foeminini generis numeri plu- ralis, ut τοὺς 42205; bonos, ταῖς ἀτνχίχις iniquitates : itemque
nominativorum pluraliumgeneris fceminini, ut αρεταῖς virtutes, µανάδες matres, etc. Ponitur etiam in fine secundæ person: 3ο omnium Verborum activorum
numeri singularis, ut δέρνεις verberas, κλέγτεις furaris, et omnium temporum
activa et passive significationis eiusdem numeri (si imperfectum passivum
excipias) ut &ov:; verberabas, ἔδηρες verberasti, éózo- θηκες verberatus es, et hujusmodi. 3s T, mystica, ac salutaris
litera sonat T, verum posita post v sonum 0, assumit, ut ἄντρον antrum quasi andron, et ἐναντίον contrarium enandíon. Y, idem
munus subit quod, I, estque finalis quorundam gravitonorum generis neutrius, ut
γλυχν dulce, βαρὺ grave : item # et eorum qua
derivantur à græcaliterali lingua in voy, ut dixzu à ὀέκτυον, et reliqua plura. $, sonum
habet F, vel ph, ut φέονω fero. X, sonus hujus literæ
scriptura nequit ostendi, qui tamen Florentinorum C noverit, ejusdem literæ
pronunciationem non ignorabit, quanvis non tam aspere sit edenda. Sane si chi
Gallicum careret sibilo, et Italicum sci, non longe dista- rent à Greco y. V,
valet ps, ut Ψαλμός Psalmus. Q, idem przstat quod
O, estque terminativa omnium Verborum activa significationis tam presentis quam
futuri, ut ayamà Qo, θέλω αγαπήσει amabo. Mutatur non raro à Græca- literali in hac
vernacula lingua in ov, ut ζωμίδιον jusculum, Couuí, à πωλῶ Vendo, πουλῶ, et à μιμὼ simia, μαϊμοὺ, etc. Atque heec de literis,
jam nonnulla dicamus de Diphthongis. Αι, correspondet LATINÆ diphthongo, c, in hanc terminantur
prima, secunda, et tertia persona singularis przesentis Verborum tam
passivorum, quam deponentium. Item et tertia persona pluralis ejusdem temporis,
et nominativi pluralis nominum fcemininorum, et masculinorum prima, et secundae
declinationis. As, ut plurimum sonat af, ut αὐτὸς épse aftos, interdum vero a6, ut avr aula, quasi An.
Quare quoties post «v sequitur 8, ἔ, c, 7, 9, x, edenda erit ut a/, si vero post ipsam
ponantur vocales, vel cæteræ alive consonantes, supradictis exceptis
pronuncianda erit ut a6. Ει, facit 2, estque terminativa
secunde et tertie persons presentis, et futuri activi Verborum barytonorum, ut γρά- peus γράγει, et θέλεις γράψεις, θέλει γραψει. — Εν, effertur ut ef, modo ut :6.
quando autem debeat pronunciari ut ef, quando vero ut «5 observanda est supra-
dicta regula de αυ. Οι, æquivalet etiam i. Cuius terminationem amant omnes
nominativi plurales nominum terti: et quarte declinationis. Ον, correspondet ow Gallorum, ac
sonat Italorum. Hanc terminationem habet secunda persona imperfecti modi indi-
cativi passive significationis. item omnes fere genitivi singu- lares nominum
masculini generis, et neutrius, si barvtona excipias in 2; et 7;, et quæ
desinunt in «. Item nonnulla no- mina fœminina ut μαϊμοὺ simia, etc. III habet vernacula
hæc Graecorum lingua ut literalis accentus, acutum videlicet ut λόγος, gruvem ut zu, et 5 tandem
eircumflexum ut zu. Loci accentuum sunt quatuor, ultima, penultima,
anteponultima, et præantepenultima. Ultima tres recipit accentus, non quidem
omnes simul cum una dictio unius tantum sit capax accentus, sed potest vel
acutum, vel gravem, vel circumflexum, prout ratio exigit, suscipere. Accentum
gravem habent omnia monosyllaba ut τὶς, νὰ, δα, etc. Item adverbia in +, quæ derivantur ab adverbiis
græco-literalis linguæ in à; cireumflexe, ut cogz docte, À σονῶς, «ax bene, à )5:, et hujusmodi
plura. Nomina etiam neutra dis8vIlaba in 4, ut κεοὶ cera, voovi corpus, et alia. Accentum circumflexum
suscipiunt genitivi tam singula- res, quam plurales, in quorum recti ultima
accentus est vel acutus, vel gravis, vel circumflexus, ut 0co; Deus, θεοῦ, vw, honor, τιμῆς, Y, αρεταῖς virtutes, τῶν αρετῶν. Eundem observant accentum accusativi plurales nominum
secundæ declinationis, et omnia verba circumflexa. Penultima etiam duos
admittit accentus acutum videlicet et cireumflexum: hunc suscipit cum penultima
est naturá longa, et ultima brevis in dictionibus plerunque dissyllabis, i5 ut μοῦσα, θαῦμα, etc. item in iis, quæ terminantur in ovzs, ut αἰῶνας S@CUTUM, a, ὤνας certamen, et in participiis
verborum circumflexorum, ut χτυπῶντας verberans, αγαπῶντας amans, et sic de reliquis.
Acutum vero requirit cum utraque est vel brevis, vel 3) longa, ut λόγος verbum, γώρχις urbes, vel longa per
appositionem, ut (άῤῥος fiducia. Omnia neutra
plurisyllaba in «, habent accentum acutum in penultima, ut παιγνίδι ludus, ἀνλρωπακι homunculus. Item omnia
plurisyllaba cujus- cunque sint generis, dummodo habeant ultimam longam 3;
acuuntur in penultima, sicuti et omnia verba quæ non sunt circumflexa, ut ὀννατώνο corroboro, σταλερώνω confirmo, et alia. Antepenultima duntaxat acuitur, si ultima fuerit
brevis, ut ἄνλρωπος lomo. Ceterum nonnulli et recentioribus Græcis 1,
non solent respicere ad ultimam syllabam, sed LATINORVM more habita ratione
quantitatis penultimæ, antepenultimam acuunt si penultima fuerit brevis, ut ἁγιώτατη sanctissima pro ἁγιωτάτη, ἄδικους injustos pro ἀθίκους,
etc. Melius tamen videtur et elegantius regulas accentuum observare literalis
grammaticæ, ad quam velim confugias. Præantepenultima vero acutum agnoscit et
circumflexum, acutum quidem in iis, quorum penultima est in «x, ut ἀναγκάλλιασις exultatio, ἐνύχτιασεν nox
facta, est, quasi ια, unicam efficiat syllabam, et in προπαροξυτόνοι, quibus additur particula νε, ut κάαμετε, χάμετενε
facitis : circumflexum autem in 1 iis quorum penultima circumflectitur, et iis
additur articulus cum particula νε, ut εἰδατονε vidi
illud. Jam spiritus in hac ipsa lingua iidem penitus sunt qui in græca
literali, lenis videlicet, et asper, iisque eodem modo in utraque lingua
utendum est. Quare non parum sumet uti- 15 litatis, et commodi tam in
orthographia, quam in nominum declinatione, inflexionéque verborum is, Qui
grainmaticam græcam apprimè calluerit. Cux VIII sint ORATIONIS PARTES,
Articulus scilicet, Nomen, Pronomen, Verbum, Participium, Propositio, et
Conjunctio, de iis singillatim habendus erit sermo, si prius dixerimus quot
casus ac numeros vernacula Græcorum lingua admittat. IV igitur in quocünque
numero casus agnoscit, nominativum, genitivum, accusativum, et vocativum.
Genitivus ultra propriam significationem retinet etiam Dativi, ut σοῦ δίδω tibi do. Accusativus vero non raro
ponitur loco genitivi, et præcipue pro articulo cà», ut % τιμήτους pro ἡ τιμήτων
honor illorum, et dicunt ἕνα κομμάτι dou pro bou, idest, so Jrustulum panis.
II tantum sunt numeri tam verborum quam nominum, SINGVLARIS videlicet, et
PLVRALIS: respuit namque dualem numerum h:ec lingua, utpote solis Atticis
proprium, à quorum melliflua suavitate quanvis longe distet, suas tamen ss
habet et Musas et gratias. Articuli nominibus præfigi debent; sed quando : hoc opus
hic labor est. Cæterum vel usus optimus erit præceptor, vel tua temet materna
lingua docebit. Nam si tua lingua articulis utitur, ubi eos ponere in ipsa
conaberis, ibidem collocabis in : greca. Exempli causa, si Gallice loquens
dicas, la feste de Nostre Dame, eadem græce vertens enunciabis cum articulo ἡ ἑορτὴ τῆς θεοτόκου: 8i vero dicas, nous avons grande s Feste absque
articulo, dices etiam græcè, ἐμεῖς ἔχομεν μεγάλην ἑορτὴν, nullo præposito articulo.
Adverte tamen in nomine, ::;, semper præponendum esse articulum, quanvis in
aliis linguis non praeponatur, di- cendum enim semper est ó θεὸς cum articulo, unde cum dicunt
gloria tibi Deus, addentes articulum aiuntdezx σοι ὁθες. Adverte etiam Grecos vulgares
carere articulis postpositivis, pro quibus LATINORVM more relativis qui, quce,
quod, utuntur, postponentes ὁποῖος, ὁποῖα, ὁποῖον, ac præfigentes articulos, ὁ, 7», τὸ, ut ὁ Πετρος 6 ónoio; Petrus qui. i$ Tres sunt articuli præpositivi,
à quibus genus nominum dignoscitur, ó masculini generis, ἡ foeminini, et τὸ neutrius. Sic autem flectuntur, Masc.
Fam. Neut. Sing. No. ohic. No. hac. No. ro hoc. 20 Ge. τοῦ Ge. ri Ge. τοῦ Acc.
toy AC. Tv AC. To Voc. © Voc. © Vo. «© (P.22)Pl.No. ci hà ^ No. ai vel ἡ να No.
τὰ hcc Ge. τῶν Ge. τῶν Ge. τῶν 25 Ac. TOUS Ac. ταῖς vel τῆς AC. Ta Vo. © Vo. o
Vo. à Ex his facile colligi potest quam malé alii notent in plurali articulum
f@mininum per οἱ diphthongum, quæ soli masculino generi convenire debet. 5 vel
τῆς videtur Ionica loquutio, 30 cujus est mutare in η, nec temere usurpari
potest pro αἱ et Tai. Qv.x de Nominum divisione inseri hoc loco possent, utpote
as Satis dilucida ex aliorum grammaticis, ne in iis recensendis tempus terere
videar prætermittam. Dicam tantum qu: propria censeo in hac lingua.Variæ igitur
multiplicésque sunt nominum terminationes, quæ varias etiam sortiuntur
declinationes, quarum numerus licet communiter quaternarius assignetur, à me
tamen majoris claritatis ergo sextuplex tradetur. Erunt quippe declinationes
quatuor ἰσοσύλλαξοι, id est parisyllabæ, una par- tim ἰσοσύλλαξος, et partim
περιττοσύλλαξος, quæ in plurali tantum 5 incrementum suscipit, altera demum
omnino περιττοσύλλαθος, qui in utroque numero incrementum admittit. I nominum
declinatio est tantum masculinorum in a; et ης, quorum genitivus in ov, licet
satis barbare, et nimis corrupte apud vulgus exeat in a, vel in η, juxta
terminatio- 10 nem nominativi, cum id proprie contingat in accusativo ad- dito
y, quam tamen nonnulli abjiciunt. Pluralis est in auc, ge- nitivus in à», accusativus et
vocativus, ut nominativus. Exemplum ín az. Sing. Plur. 15 No. ὁ τχµείας promus. .. No. οἱ ταμείχις Ge. τοῦ ταμείου Ge. τῶν ταμειῶν ACC. Toy ταμείαν Αο. τοὺς ταµείαις Voc. à ταμεία Vo. à ταµείαις Exemplum n ης. 20 Sing. Plur. Nom. ὁ κλέφτης fur. Nom. οἱ χλέφταις Gen. τοῦ χλέφτου Gen. τῶν κλεφτῶν Acc. Toy χλέφτην Acc. tous «Jta;
Voc. ὦ κλέφτη Voc. ὦ κλέφταις 25 Adverte quædam nomina
propria in ας oxytona posse termi- nare
genitivum singularem et in ov, et in a, ut ὁ Πυλαγορας, τοῦ Πυθαγόρου, et Πυθχγόρα, quædam vero in a; circumflexa
retinere tantum x in genitivo, ut ó Λουκᾶς, τοῦ Λουκά, etc. II declinatio foemininis duntaxat gaudet
nominibus, 3o quorum nominativus est in x vel », genitivus in ας vel v; juxta recti vocalem.
Accusativus autem in ἂν vel vy prout fuerit ultima
vocalis nominativi. Exemplum £n a. Sing. Plur. No. 49Jíz amicitia. Nom. » φιλιαῖς Ge. τῆς φιλιᾶς ! Gen. τῶν φιλιῶν Dans l'édition originale, le
texte porte της φιλιᾶς et x φιλιαῖς. AC. | rhv qUuxy
Acc. ταῖς φιλιαῖς Vo. © φιλιά Voc. © suis |
Exemplum in η. Sing. Plur. Nom. ἡ γνώμη opinio. No. 5$ γνώµαις Gen. τῆς γνώμης Ge. τῶν γνωμῶν Acc. τὴν γνώµην AC. ταῖς γνώμαις Voc. c γνώµη Vo. © γνώμαις. Nota híc vocativum singularem et
pluralem similem esse utrique nominativo ; quod non contingit in prima
declinatione, in qua vocativus singularis amittit. Item genitivum pluralem
notari semper accentu circumflexo, ut fit etiam in prima. III declinatio omnia
genera nominum complectitur, quorum masculina, muliebria, et communia
terminationem habent in ος, neutra vero in ον, vel
in o, genitivus sin- gularis in ov, accusativus in ov, et vocativus in e.
Exemplum masculinorum ín os. Sing. Plur. No. 6 λογισμὸς cogitatio.
No. οἱ λογισμοὶ Ge. roù λογισμοῦ Ge.
. rà» λογισμῶν Acc. toy λογισμὸν Ac. τοὺς λογισμοὺς Voc. ὦ λογισμὲ Vo.
à λογισμοὶ Exemplum fœmininorum in os. 25 Sing. Plur. No. ἡ ἔρημος Solitudo. Nom. ἡᾗ ἔρημοι Ge. τῆς ερήμου Gen. τῶν ἑρήμων Acc.
τήν ἔρηαον Acc. rai; ἐρήμους Voc.
ὦξρημε Voc. à ἔρημοι ο Hoc eodem modo flectuntur communia additis
præpositivis articulis ó et 2, ut ὁ et %
παρθένος tírgO, τοῦ καὶ τῆς παρθένου,
etc. Exemplum
neutrorum in ον. Sing. Plur. No. ro ὀένδρον arbor. Nom. τὰ δένδρα 35 Ge. τοῦ
δένδρου Gen. τῶν δένδρων AC. τὸ 0cyJpoy Acc. τὰ ὄκνδρα Voc. à δένδρον Voc. à
δένδρα. Sciendum autem hic est nomina neutra tres casus habere similes in
quocünque numero, rectum videlieet, accusativum et vocativum ; quod non tam
verum est in hac declinatione, quam etiam in cæteris aliis, quæ neutra nomina
continent. QvanTA declinatio est masculinorum in ας et ης, quorum flexio partim
convenit cum nominibus prim:e declinationis, partim vero cum nominibus tertie.
Horum igitur genitivus singularis est in ου, accusativus et vocativus in « vel
η juxta terminationem nominativi. Exemplum in ας. Sing. s Plur. No. 6 σχλιχκας
cochlea. No. οἱ σαλιάχοι Ge. τοῦ σχλιάκου Ge. τῶν σαλιάκων Acc. toy σᾶἄλιακα
Ac. τοὺς σαλιάκους Voc. c σᾶλιακχα Vo. o σαλιάχοι Exemplum £n ης. Sing. Plur.
No. 6 µάστορικ artifex. Νο. οἱ µαστόροι Ge. τοῦ µαστόρου Ge. τῶν µαστόρων AC. τὸν
µαστορη AC. Ἅτοὺς µαστόρους Vo. Ó µάστορη Vo. à µαστόρη Animadvertas velim in
hac declinatione semper nominati- vum, et vocativum pluralem debere acui in
penultima: vocativum vero singularem acui in antepenultima si nomen sit
trisyllabum, si vero quadrisyllabum in præantepenultima, sive quod idem est
servare semper accentum sui nominativi, ut ex allatis exemplis licet colligere.
V declinatio amplectitur tam masculina in az et 7; barytona, quam in τς ὀζύτοναχ,
et foeminina in +, quorum obli- qui singulares retinent.recti vocalem ablata ς
in masculinis, et addita in foemininis. Pluralis vero nominativus est pluri-
syllabus in ade; vel οὔδες, genitivus in ων, accusativus et voca- tivus similes
sunt nominativo. Exemplum ín as, Sing. Plur. N. ó µασκαρὰς nugator. N. οἱ
202020 G. τοῦ µασκαρὰ α. τῶν µασκαράδων Δ. τὸν µασκαρὰ Α. τοὺς µασκαράδες V. ὦ
µασχαρὰ γ. ὦ µασκαραθες. MEYER. GRAMM. GRECQUE] Exemplum in xs. Sing. Plur. No.
6 χριτῆς judez. No. οἱ χριταθες Ge. τοῦ xp Ge. τῶν κριτάδων s ACC. Toy χριτὴ
Acc. τοὺς χριτάδες Voc. ῥὦ κριτή Voc. ó κριτάδες, Exemplum ὃν ις. Sing. Plur.
No. 6 xps domínus. No. oi χυροῦθες 10e. τοῦ χύρι Ge. τῶν κυρούδων Acc. τὸν χύρι
Acc. τοὺς κυροῦδες Voc. à χύρι Voc. et χυροῦδες Adverte composita ex isto
nomine χύρις ut νοιχοκύρις; Χαραθο- χύρις, etc. formare nominativum pluralem in
ide; non in οὔδες, 15 dicimus enim νουιοχύριδες, καραβοκύριδες retinentes t, in
omnibus obliquis. Exemplum feminini in a. Sing. Plur. No. #ucyx mater. No. *
µανάδες s) Ge. τῆς μάνας Ge. . tà» μανάδων Acc. hy μάνα Ac. ταῖς µανάδες Voc. ὦ
µάνα Vo. ὠμανάδες Ex quibus colligi potest nomina in ας et ης masculina, et
foeminina in « habere nominativum pluralem in ἄδες sola e; vero masculina in et
in oie. Sexta, et ultima declinatio continet tantum nomina περιττοσύλλαθα
neutrius generis, quorum terminatio est α vel :, genitivus plurisyllabus in ου,
ac cæteri casus ut nominativus. His addi possunt nomina neutra in v. Exemplum in
a. Sing. Plur. Νο. ro κρίμα peccatum. No. tà κρίµατα Ge. roù κριµάτου Ge. τῶν
κριμάτων AC. To χρίµα AC. τὰ xpipata 35 Vo. c χρίµα Vo. à κρίµατα Adverte hzc
nomina desinentia in x, posse etiam terminare genitivum singularem in ος juxta
regulam græcoliteralis grammaticæ, ut si quis pro χριµάτου diceret κρίµατος,
pro στοµάτου στὀµατος, et sic de reliquis. Exemplum in ι. Sing. Plur. Nom. τὸ
rx puer. Νο. τὰ παιδιὰ $ Gen. τοῦ παιδιοῦ Ge. . rà» παιδιῶν Acc. τὸ παιδὶ Acc.
τὰ παιδιά Voc. o παιδί Voc. c παιδιὰ Observandum est hoc loco apud quosdam non
circumflecti genitivum singularem, et pluralem nominum desinentium in i quum
dicunt τοῦ παιδίσυ, et τῶν παιδίων cum accentu acuto. Verum communis usus utrósque
circumflectit, quem etiam sequendum esse censemus, cum ipse hac in re non
minimi sit ponderis, ac momenti. HETEROCLYTA nomina dicuntur, qu: vel novam
sortiuntur flexionem in plurali diversam à singulari, vel genus mutant aut accentum,
vel peculiarem quendam declinandi modum, irregularem tamen constituunt. Ad primum
genus hete- 1ο roclvtorum revocari possunt
omnia nomina foeminina in ες, quorum flexionem unius exemplo
satis ediscere poteris. Exemplum n s. Sing. Plur. Nom. 7 πίστις fides. No. nn πίσταις i5 Ge. τῆς πίστις Vel πίστεως Ge. τῶν πίστεων Ac. τὴν πίστιν Acc. tais; πίσταις Vo. © πίστι Voc. o πίσταις Ex nominibus masculinis in ος, nullum reperio quod sit
heteroclytum, prater nomen λόγος, quod in singulari
mascu- ao lini est generis, in plurali veró neutrius, et sic declinatur. Sing.
Plur. No. 6 Àdyos verbum. No. ra λόγια Ge. roù λόγου Ge. τῶν λογίων Acc. τὸν λόγον Acc. τὰ λόγια Voc. Joy: Voc. à λόγια. Huic addi potest nomen fœmininum ὄξοδος, quod cum sit tertie
declinationis, variat tamen in plurali terminationem accusativi, communiter
enim pro cai; ὄ-οδους, ponitur cai; ózo- da, quæ est terminatio accusativi
pluralis secundæ declinationis. At vero neutra omnia in os, ut à/o; flos, κέρδος lucrum, etc. et nonnulla in ον, ut δέν2ρον arbor, loco « in nominativo plu- rali reponunt »;
dicimus enim 2» lores, γέρδη lucra, et δέν- en arbores, quorum genitivus
est in à» circumflexe. ο. Nomen ῥίγας Ret, quanvis quinte
declinationis, quia ta- men accentum mutat, et terminationem in genitivo
singulari, ideo non immerito inter heteroclyta annumeramus. Dicetur igitur in
genitivo pro τοῦ ῥίγα juxta regulam τοῦ pro; caeteri casus tam singulares, quam plurales
sequuntur flexionem quintze declinationis. Nomina propria virorum in οὓς et ως, ac mulierum in ov et à, non
declinantur nisi in singulari, et retinent ου vel ω in omnibus
obliquis. At vero substantiva in o2; in utroque nu-
mero declinantur. Singula propriis exemplis elucescent. 20 Evemplum virorum in οὓς et w:. Sing. Sing. No. 0 [ησοῦς Jesus. No. ὁ
Mivyo; Minos. Ge. roù [ησοῦ Ge. ro0Mówg — Ac. τὸν [ησοῦν Αο. τὸν Μίνων 2: Vo. o [ησοῦ Vo.
à Mw Exemplum mulierum in ov et o. Sing. Sing. No. 7" μαϊμοὺ simia. No. 75» Avo Latona. Ge. Tr μαϊμοὺ Ge. τῆς Aro 30 AC. τὴν μαϊμοὺ Ac. την Λιτὸ Vo. à μαϊμοὺ Vo. ὦ Λιτὼ Exemplum substantivorum in οὓς Sing. Plur. Nom. ὁ νοῦς
mens. Nom. οἱ νόοι Gen. τοῦ νοῦ Gen. τῶν νόων Acc.
τὸν vov Acc. τους νόους Voc. ὦ vou Voc. ὦ νόοι
Nomen item nou; et πολὺ heteroclytum est, licet foemininum πολλὴ nequaquam sit, cum observet regulas secundæ declina-
tionis. Quare sit exemplum
masculini πολὺς, et neutrius πολὺ. Sing. Plur. Nom. ὁ πολὺς multus. No. οἱ πολλοὶ Gen. τοῦ πολλοῦ Ge. τῶν πολλῶν 5 Acc. Toy row Ac. τοὺς πολλοὺς Voc. o πολὺ ' Vo. © root. Sing.
Plur. No. τὸ πολυ muwultwm. Νο. τὰ πολλὰ (49. τοῦ πολλοῦ Ge. τῶν πολλῶν 10 Acc. ro πολὺ Acc. τὰ πολλὰ Voc. o πολὺ Vo. ὦ πολλὰ His adde omnia nomina in u; barytona ut βαρὺς, γλυὺς, et alia, qua sic flectuntur. Sing. Plur. 45 No. ὁβαρὺς gravis. No. οἱ βαρεῖς Ge. τοῦ βαρυοῦ Ge. τῶν βαρυῶν Acc. roy βαρὺν Acc. τοὺς βαρεῖς Voc. à βαρὺ Voc. o βαρεῖς. Neutra eorum in v, non sunt
irregularia sed pertinent ac » reducuntur ad ultimam declinationem, et eodem
modo declinantur quo desinentia in i. atque hæc de heteroclytis. Verbalia
quædam deducuntur à presente versa o in r, si aliqua praecedat consonans, vel
simplex vocalis, sic à v:xo formatur νίκη victoria, et à βοῶ for clamor : si vero vocalem o, ss praecedat diphthongus
ευ, tunc ο, mutatur in a, et v inc, unde à
ὀρυλεύω fit δουλεία servitus, et à φτωχεύω φτωχεία paupertas. Verum siante o, ponaturov diphthongus, o
quidem vertitur in nat vu abjicitur, ut zxow» audio, a«or, auditus. Ex verbis
in γω, quorum penultima est ευ, formantur 30 etiam verbalia in
», rejecta v, ut ex φεύγω φυγή fuga. Ea vero quæ vel solam e habent, vel junctam cum in
penultima, mu- tant o in oc, ε in ο, et abjiciunt « ut λέχω λόγος verbum, σπείοω σπόοος Semen. Sunt etiam alia verba in
γω, quorum penultima est in x, et
hiec verbale formant in t, ut ozye φαγὶ, cibus, et ss additione ro, φαγιτὸ. Verba etiam in ὁῶ circumflexa verbalia habent in
t, ut τραγουδῶ CAO, τραγοῦλι cantus, et lolo da floreo, λουλοῦδι flos. At in νῶ, et 0o formant verbalia in ος, ut πονῶ do- leo, πόνος dolor, et ποθῶ desidero, πόθος desiderium. Tandem ex verbis in
uw effingi possunt verbalia in µα rejecta v, ut à κάμνω facio, κάµωμα factum. Quædam autem suam desumunt originem ab aoristo
activo, et hæc vel desinunt in ux et uo;, vel in i, velin ua. S Verbalia in ya
et µός formantur à prima persona
aoristi - primi, qui si fuerit in σα verborum barytonorum formabit guum verbale ponendo inter
set x, u, ut ἀνούω audio, aoristus primus est ἄχουσα, hinc interposita u, inter c et
a, fit ἄχουσμα auditio, et versa ux in uo; ακουσμὸς nominis fama. Dixi verborum
barvtonorum, quia. aoristi verborum circumflexorum mutant simpliciter ox in uz,
et rejiciunt c, si fuerit augmen- tum syllabicum, ut κινῶ, ἐκίνησα; ox in ua, et ablato e, aug- mento syllabico, xéaux
motus. Verbum δένω ligo, quanvis barytonum, et
aoristum habeat in σα, ejus tamen verbale exit in ux,
et non in cua, ut ἔδεσα, Œua vinculum, et additione τι, δεμάτι fasciculus. Si ultima aoristi fuerit in λα, vel ρα formanda erunt verbalia in ua,
et voc, interpositione u, εἰ ablatione augmenti, quod si
ejus penultima fuerit ει, rejicienda est ι. si vero n 0 tantum verti debet
in α, ut σπείρω semino, ἔσπειρα. antpux Se- men, δαίρνω verbero, ἔδηρα, ὀαρμός verberatio. Tandem verbalia in τς, τα, et wo deducuntur à secunda per- sona ejusdem aoristi
mutando ε in :, et abjiciendo e, si
fuerit augmentum syllabicum, ut ab εκίησες, Ἀίνησις motus, ab ἐπορπάτησε: Gmbulasti, ποοπατησιὰ ambulatio, et ab ἔκλεψες furatus es, Χλεψιμιό furtum. Adverte tamen
caracteristicam v, ver- tendam esse in c, ut*ab éxcues judicasti fit κοίσις judicium, mutata v in £,e in ν et rejecto augmento. Atque hæc
de derivatione verbalium substantivorum, nam 30 de adjectivis infra suo loco
dicendum. Illud tantum addo ex ipsis substantivis derivari alia nomina
substantiva in ox, έζα, οὔλα, et όπουλον, quæ diminutionem
significant, ut à ματι OCUÎUS, µατάκι OCellus, à καρδιὰ cor, καρδίζα corculum, à ψυχη anima, ψυχούλα animula, et ab εὐκγγέλιον evangelium, εὐχγγελιόπουλον evangeliolum, etc. Jam dicamus
de numeralibus, quorum aliqua sunt cardina- lia, ut loquuntur, alia ordinis.
Cardinalia sunt hæc: Masc. Fam. Neut. 10 Sing. Ν. ἕνας unus. µία una. ἕνα UNUM. (1. ἑνὸς vel ἐνοῦ μιᾶς ἑνοῦ À. ἕναν vel ἔνχνε. μίαν ἔνχ. Hinc composita masculini
generis καθένας unusquisque, xavé- vas nullus,
vel κανεὶς à literali εἷς, et foeminini πασαµία unaqueæ- que, et χαµία nulla, et neutrius καθένα, et per syncopem xat
unumquodque, et χανένα mullum, eodem prorsus modo
flec- tuntur, quo primitiva ἕνας, µία, ἕνα paritérque carent numero 5 plurali, et vocativo. Avo
duo, est omnino indeclinabile omnisque generis, cum dicatur οἱ, αἱ καὶ τὰ δύο, in omnibus casibus solos
articulos variando; reperitur tamen interdum genitivus τῶν duo duorum. Τρεῖς tres, est commune, cujus
genitivus cpu, acc. τρεῖς. Neutrum habet τὰ τρία tria. ge. τριῶν. acc. τρία. Técoape; quatuor,
etiam est masculini ac fceminini generis, ge. τεσσάρων. acc. técoapes. Neutrum est τὰ τέσσαρα. ge. τεσ- σάρων. acc. τέσσαρα. Atque ab his usque ad ἑκατὸν centum sunt is indeclinabilia,
ut πέντε quénque, et sex, ἑφτὰ septem, óxzo octo, one novem,
déxa decem, ἔνδεκα undecim, δώδεκα duodecim, (ὁριατρία vel δεκατρεῖς tredecim, δεκατέσσαρα Vel δεκατέσσαρες qua- tuordecim, apud modernos
Grecos declinantur,) δεκαπέντε quindecim, δεκάξη sexdecim, δεκαφτὰ septemdecim, δέκα ὀκτὼ 30 decem et octo, δέκα ἐννειὰ decem et movem, εἴιοσι viginti, εὔνοσι ἕνα viginti unum etc. τριάντα triginta, σαράντα quadra- ginta, πενήντα quinquaginta, ἑξήντα sexaginta, ἑδδομήντα sep- tuaginta, ὀγδοήντα octoginta, ἑνενήντα nonaginta, ἑκατὸ cen- tum. Hinc jam incipiunt declinari oi διακόσιοι, n διακόσιαις, τὰ ss διακόσια ducenti, etc. τριακόσιοι trecenti, etc. χίλιοι, χίλιαις, χίια mille, hinc δύο χιλίαδε duo mille, τρες χιλιάδες tria millia, récoures χιλιάδες quatuor millia, etc. usque ad ἕνα μιλιοῦνι millionem generis neutrius, unde déo μιλιούνια duo milliones et sic deinceps.
Ordinalia sunt πρῶτος primus, δεύτερος secundus, τρίτος tertius, τέταρτος quartus, πέµπτος quintus, ἔχτος sextus, ἔδδομος septimus, ὄγδοος octavus, ἔννατος nonus, δέχατος decimus, ἐνδέ- χατος wndecimus, δωδέκατος duodecimus, δέκατος τρίτος tertius decimus, δέκατος τέταρτος decimus quartus, etc. εἰκοστὸς vige- s; simus, εἰκοστὸς πρῶτος vigesimus primus, etc. τριακοστὸς trigesimus, τεσσαρακοστὸς quadrigesimus, πεντηκοστὸς quinqua- gesimus, ἑξηκοστὸς Sexagesimus, ἑβδομηκοστὸς septuagesimus, 1., ligne 12 de
l'édition originale, le texte porte μιλῶν, puis μιλιούνια. —, 1. 6, il a διακοσιστὸς. Dans un cas comme dans l'autre
ce sont de simples fautes d'impression. ὀγδοηκοστὸς OCtuagesimus, ἐννενηκοστὸς nomagesimus, ἑκατοστὸς centesimus, δικκοσιοστὸς ducentesimus, τριακοσιοστὸς trecente- Simus, τετρχκοσιοστὸς quadringentesimus, etc. χιλιοστὸς mille- simus, χιλιοστὸς πρῶτος millesimus primus, et quæ
sequuntur. AnjECTIVA Sunt quae propriis ac substantivis nominibus præfiguntur :
horum autem quedam sunt in ος, quædam in ης: alia in a5, alia in ig, alia
denique in υς. De uniuscujusque terminatione
singillatim agendum hoc loco. Et primo quidem adjectiva in o; pertinent ad
tertiam declinationem, quorum si terminatio fuerit in o; purum, quod Scilicet
non subsequitur consonans, sed vocalis, aut diphthongus, foeminina desinent in
«, ut ἄγριος ferus, &yovx fera, ἄγριον Jerum. Unum excipe óydoo;
octavus, ὀγδόη octava. Si vero Sint in o; non
purum, habebunt fceminina in v, ut καλὸς, xa35,. καλὸν bonus, bona, bonum,
qux ad secundam declinationem revocari debent, neutra vero in ov tertize
declinationis. e; Adjectiva in ης quædam sunt prime,
quaedam quintæ declinationis, utraque fœmininum formant vel in pu secunde
declinationis, ut κλέφτης fur, κλέγτρια. ἀκαμάτης negligens, ἄχαµάτρια: Vel in σα illud addendo, ut χωράτης rusticus, χωριάτησσα rustica, etc., quæ semper
retinent accentum penultimæ sui s»; masculini, ut patet in exemplis allatis,
exceptis duntaxat adjectivis in ϱης, quorum fœminina
non observant accentum penultimæ, ut διχκονάρης mendicus, διακοναριὰ mendica et ψωµατάρης Tnendazx, ψωµαταριὰ, etc. atque hsc omnia neutris carent. ᾿ x» At vero in ας sunt quinte declinationis, et
formant fœmnina aliquando in αινα ut pxyxs VOTAX, φάγαινα voraz; Sæpissime in ica, ut βασιλιὰς Imperator, βασίλισσα Imperatriz, ῥίγας Rex, ῥίγισσα Regina, et alia plura quæ
neutrum penitus ignorant. Que desinunt in et ad sextam declinationem
referuntur, et habent fceminina in iz secundæ declinationis, neutra vero in,
sextæ declinationis, ut pæzpis, µαχριὰ, μακρὶ longus, longa, longum. Nomen κύρις Dominus, foemininum habet χυρὰ, non vero κυρία, nec format neutrum inc | 40
Tandem adjectiva in w sunt etiam sextæ declinationis, ex quibus for(P.
47)mantur fœminina in eix secund: declina- tionis, et neutra in ? sextæ, ut γλυκὺς, γλυκεῖα, γλυκὺ dulcis, et dulce. Bzpu;, xotix,
βαρὺ gravis, et grave, et hujusmodi
plura. Jam Comparativa in repos, et Superlativa in raro; ex iis præcipue
deducuntur adjectivis, quorum terminatio est in ος, ες, et v; ; alia enim explicant
sua comparativa, vel per πλέα vel per µεγαλήτερος; », o», Superlativa vero per µεγαλώτατος, n, ov, ut cum dicimus πλέα ἀκαμάτης negligentior, µεγαλώτατος φαγὰς edacissimus, et ó µεγαλήτερος ἄοχοντας τῆς χώσας tota urbe nobilior. Quá tamen ratione Comparativa, et
Superlativa formentur ab adjectivis in ος, «c, et us, quaeve litera dematur, mutetür- que vocalis
sequentibus clarum fiet exemplis. ( ἄγριος ἀγριώτερος &ypworzros sylvestris ος $ ἔνδοζος ἐνθοξότερος ἐνδοξότατος gloriosus 15 σοφὸς, σοφώτερος, σοφώτατος, SUDIENS. ις | μακρίς, µακρίτερος, µακρίτατος, longus. u; | βαρὺς, βαρύτερος, βαρύτατος, gravis. Ex his facile colligere potes, adjectiva in ος, quorum pe- nultima est longa, servare o, in
comparativis ac superlativis ; mutare vero in o, cum sit brevis. Adverte etiam
in hac lingua, ex adjectivis in o; non purum, formari quidem comparativa in τερο:, et superlativa in raros, sed mutari o in η, in solis comparativis : sic à καλὸς bonus fit χαλήτερος
?elior, à γοντοὺς CTASSUS, χοντρήτερος
C'assior, à usya- λος Magnus, µεγαλήτερος
major, etc. Posset aliquis dicere hujus- modi comparativa desumi à foemininis καλη, χοντρή, et µεγάλη
addito recos, sed tunc cave ne dicas superlativa «a4Zracos, χον- τρήτατος, et µεγαλήτατος, hæc
enim semper respiciunt masculina; quare dicendum erit καλώτατος optimus, χοντρότατος
crassissimus, et μεγαλώτατος maximus. Adverte item adjectivum φίλος non habere comparativum in τερος, et Superlativum in τατος, sed
illa exprimere per µεγαλήτε- pos, et µεγαλώτατος, Ut
pod εἶνχι τοῦτος µεγαλήτερος φίλος οδί hic mihi magis amicus, et µεγαλώτατος φίλος amicissimus. Ex adjectivis in uz, πολὺ: tantum est irregulare, hujus enim comparativum est
vel πολλότερος à moo; inusitato, vel περισ- σότερος à περισσὸς, undein plurali περισσότεροι major pars, vel plerique : superlativum vero πολλότατος quan multus à πολλ2ς. Atque hæc de gradibus comparativis et superlativis,
super- 4o est ut nonnulla dicamus de adjectivorum derivatione, ut completam de
illis habeamus doctrinam. Adjectiva quaedam sunt primitiva ut χαλὸς bonus, quædam derivata ut
Tewxónow parvus Turca. À primitivis deducuntur alia, quæ diminutiva dicuntur,
quorum ter- minationes sunt in ούτζυιος, n, ov, et in όπουλος, α; ov, ut καλὸς s bonus, καλούτζιχος, n, ον, subbonus, a, um. et ῥωμπὸς græcus, ῥωμηόπουλος, α, ον, greculus, a, um, et similia. A
substantivis feminini generis in «, modo exeunt adjec- tiva in as, ut à γλῶσσα lingua, γλωσσὰς loquax : modo in κὸς ut à καρδιὰ COT, καρδιακὸς cordialis : modo in pw ut à βάρκα ιο cymba, βαρκάρης portitor: modo in
ov, ut à γυναῖκα mu- lier, γυναικούλης muliebris: modo in τερὸς, ut a ζημιὰ dam- num, ζημιατερὸς damnificus ; et tandem in vos,
ut à χαπέλα sacellum, καπελάνος sacrarii custos. Item
præstandum est si à neutris deducenda sunt adjectiva, cum hac tamen
differentia, quod nominativo plurali addenda sint, p;, roc, ινὸς et paxo;, ubi in foemininis
soli nominativo singulari imponebantur, sic à χέρατα cornua, additione v, fit κερατὰς cornutus, à παραμύθια fabulæ, additione pns, παραμνθιάρης fabulosus, à γέεια barba, γενειάτος barbu- so tus, à ψώματα mendacia, ψωμµατωὸς, et ψωματάραος mendax, et
hujusmodi plura. Substantiva foeminina in », modo sua formant adjectiva in ηρὸς, ut τόλμη audacia, τολμηρὸς audax ; modo in ερὸς, ut βλάβη noxia, βλαθερὸς noxius; modo in repos, ut λύπη tristitia, λυπη- as τερὸς tristis : modo in τικὸς, et vc, ut cum honor, τιμητοιὸς et τί- µιος honorificus, et denique in pa;
verso v in «, ut µήτη nasus, µηταρας nasutus. Sic etiam à
substantivis in o; deduci possunt adjectivain ερὸς, ut à dodo; dolus, δολερὸς dolosus, à φόθος timor, φοθερὸς timendus 30 etc. in
οιὸς, ut à τέλος finis, τελιχὸς finalis, τόπος locus, (P. 52) το- rexos localis, et alia : in
vc, ut ab οὐρανὸς calum, οὐράνιος cælestis : in εινος, ut ab aeco; aquila, ἀετεινὸς aquilinus: in vos, ut ab ἄνθρωπος homo, ἀνθρωπωὸς humanus; et tandem in ιάροιος, ut à ῥόζος nodus, ῥοζιάρικος NOOSUS, κμπος κομπιάρικος, et similia. ss À neutris in ον fiunt adjectiva in ένιος et ενος, ut à ξύλον lignum, ξυλένιος, et ξύλινος ligneus : item in coc, ut à πρόσωπον persona, προσωπικὸς personalis. At neutrorum in «,
adjectiva exeunt vel in dom, ut ypœu accipiter, γερακάρης accipitra- rius : vel in ἄτος, ut μουστάκι MyStAT, µουστακάτος mystacem 0 habens magnum : vel
in ταος, ut σχυλὶ canis, σχυλίτοιος σαπέ- nus : vel sæpissime in ac, ut ψάρι páscís, ψαρὰς piscator, µου- λάρι mulus, μουλαρὰς mulio, et hujusmodi
plura. Fœminina in &, quæ non sunt verbalia habent adjectiva simpliciter in
ræos,ut πόλις urbs, πολιτινὸς urbanus, verbalia vero si sint
in os mutant ç in v, ut χίνησις motus, κινητυκὸς motivus ; si vero in φις, vel Ex. i vertetur in g, et E
in x, ut βλάψις (quod tamen non est in usu) βλαντικὸς damnificus, et s φύλαζις conservatio, φυλακτικὸς conservativus. Sunt etiam non
exigui numeri adjectiva, quæ suam des- umunt originem à verbis, quorum alia
sunt in aro;, alia in prog, alia in χρὸς, quædam in της, et Tes, alia demum in τὸς; ho- rum autem formationem is omnium optime tenebit, qui
græcoliteralem grammaticam in primis calluerit: Verum ne rudis et Tyro, et τῶν ἑλληνικῶν µαθηµάτων penitus ἄγευστος ab hac nostra
Græco-vulgari lingua longe videatur arceri, has sibi regulas observandas
proponat. Primum adjectiva in aro; derivari à presenti mutato ω in 15 a, et addita τος, ut à φεύγω fugio, φευγαάτος fugitivus : item in »oo; mutato
o in », ut a πνίγω Su[foco, πνιγηρὸς suffocato- rius: item in µος, et precipue a verbis in do
versa ζω in pros, ut à γνωρίζω COJNOSCO, γνώριμος cognitus : item in xo; muta-
tione ω in «, ut à γράφω scribo, γραφυὸς, qui pertinet ad so scripturam.
Secundoadjectiva in τυκὸς, τῆς et vo; deduci à prima persona aoristi activi versa
ultima syllaba in ræos, τῆς et τὸς, rejectó- que augmento, ut ab ἐκίνησα movi, fiunt κινητικὸς motivus, κωητὴς MOVENS, et κωητὸς Mobilis, ἀγάπησα amavi, ayamncos t5 amabilis, ἀγαπητῆς amans, ἀγαπητιαὸς amatorius, unde ἄγα- run amasia, et similia. Quod
si ultima aoristi exierit in £a, vel da,tunc in formandis adjectivis E verti
debet in x et ψ, in vel φ et a, in τικὸς, τῆς et τος, ut ab ἔσμιχα miscui, fit σμικτὸς mixtus, σμικτικὸς admixlivus, et ouixrns miscens
sic ab ἔγραψα 30 deduci possunt γραπτὸς scríptus, yp&(P.55)prn;
scriptor, et γραφτικὸς qui scribi potest, et ita de
reliquis. Ῥποπονινα dividi solent in primitiva, possessiva, demon- ss
strativa, relativa, composita, interrogativa, et infinita. Primitiva sunt tria,
ἐγὼ prim» persons : ἐσὺ {u,
Secun- dz persons; τοῦ sui, tertiæ persons. Hæc autem sic flec- tuntur.
Sing. Nom. εγὼ ego. Gen. poo mei, et mihi. Acc. é£u£yx vel μὲ me. Plur. Nom. ἐμεῖς nos.
5 Gen. ἐἑμῶν et ἐμᾶς mostrum vel nobis. Acc. ἐμᾶς νε] μᾶς nos. Sing. Nom. cv tu. Gen. σοῦ tui et tibi. Acc. ῥἐτένα vel oc te. 10 (P. 56) Plur. No.
ἐσεῖς VOS. Gen. ἐσᾶς vel σᾶς vestrum et vobis. Acc. ἐσᾶς vel σᾶς vos. Sing. Gen. τοῦ sui vel sibi. Acc. 1680. 45
Plur. Gen. τῶν suorum vel sibi ipsis. ACC.
cov; SUOS. Ubi adverte duo priora primitiva habere
genitivum plura- lem similem accusativo; posterius vero carere utroque nomi-
nativo, atque hac omnia tria privari vocativo. Item accusa- «0 tivum τὸν, quum postponitur alicui verbo assumere :, ut εἴδατον vidi illum, εἴδατονε.
Possessiva sunt sex, ἐ)ιιόσμου, ἐδικήμου, ἐδικόμου, meus, mea, meum : ἐδικόσσου, ἐδικήσου, ἐδικόσου tuus, tua, tuum: ἐδιιόσ- του, ἐδικήτου, ἐδικότου SUUS, δα,
SUUM : ἐδικόστου quum ad fce- :; minina tantum refertur assumit non
ineleganter pro του, της, Videlicet ἐδιχόστης, εδικήτης, ἐδικότης, non
solum in singulari, sed etiam in pluraliéduxóguas, ἐδιχήμας, doux; noster, nostra, nostrum : ἐδικόσσα:, ἐλικήσας, ἐλικόσας
vester, vestra, vestrum : ἐδικόστων, ἐδικήτων, ἐλικότων vel ἐδιχόστους, &ui- τους, ἐδικότους €0rum, earum, eorum. Horum masculina, et neutra ad
tertiam pertinent declinationem, fœminina vero ad Secundam, et µου, σου, του, µας, σας, των et τους, remanent im- mutata in omnibus obliquis, ut ἐδιχόσμου, ἐδικαῦμου, ἐδιχόνμου,
etc. Dicitur etiam éCwósuov,' δικήµου, δικόµου, ablata e, si præ- 3; cipue preecedat
vocalis, vel diphthongus, ut εἶναι δικόµου τὸ χαρτι,
liber est meus. Demonstrativa sunt duo, τοῦτος vel ἐτοῦτος hic, ἐκεῖνς vel χεῖνος
ille, tertiæ declinationis, quarum fœminina τούτη
h&c, et εκείνη illa, secundae ; et neutra τοῦτο, et ἐχεῖνο hoc, et illud # tertiæ. Animadvertas
rogo, genitivum singularem et plura- lem juxta regulam non debere
circumftlecti, cireumflecti tamen apud quosdam vel additione alicujus syllabæ,
ut fit in genitivo singulari τούτου Aujus, τουτουνοῦ, τούτης, rournvis, et in plurali τούτων horum, couzow ; vel sine ulla additione, ut quum
dicunt ἐχεινοῦ pro éxeivou, ἐκεινῆς pro ἐχείνης, et ἐκεινῶν pro ἐχείνων.
Relativa quatuor enumerari possunt αυτὸς, αὐτὴ, «vro ἔρδο,
ipsa, ipsum, quod interdum sumitur pro £y», ἐσν et
exeivos : ἔποιος, ἔποιχ, ὅποιον, vol
ἔγοιος, Éyoux, ὅγοιον
quicunque, queæ- cunque, quodcunque : ὁποῖος, ὁποῖα, Onoicy Qui, qua, quod, et correspondet articulo
literali ὃς, 7, 0 et ἔστις
quisquis, cujus genitivus ὄτωος, accusat. ὅτια, et
non plus ultrà. Ex relativo αὐτὸς, αὐτὴ, αὐτὸ deducuntur composita tria. Prime persone ἁπατόσμου vel ἁατόσμου eo ipse, αἀτήμον vel ἁπατήμου, ego ipsa. Secundæ personæ ἁπατόσσου vel ἀτόσσου iu ipse, ἁπατήσου tu
ipsa : et tertie personæ ἁπατόστου vel ἀτόστου Se 2pse, ἁπατήτου vel ἁπατήτης ipsa. Hec pronomina solum habent utriusque numeri
rectum, obliquis carent, et genere neutro, verum id tantum admittit tertia
persona, cum reperiatur ἁπατότου et ἁπατάτα. Cæteri casus desumi debent à sequentibus. Et quidem prim:
persona. Sing. Gen. ἐμαυτοῦμου met ipsius. ACC. ἐμαμτένμου Me ipsum. Plur. Gen. ἐμαυτοῦμας nostrum ipsorum. ACC. ἐμαυτόνμας mos {ρδοδ. II persona. Sing. Gen. ἐμαντοῦσου fui ipsius. Acc. ἐμαυτόνσου Le ipsum. Plur. Gen. ἐμαυτοῦσας vestrum ipsorum. ACC. ἐμαντόνσας VOS $psos. III verd persons.
Sing. (Gen. ἐμαυτοῦτου sui ipsius. Acc. ἐμκχυτόντου Se ipsum. Plur. Gen. ἐμαυτοῦτους vel éuavroëruv. Acc. ἐμαυτόντους Vel ἐμαντόντων. Nota hujusmodi pronomina
primæ, et secundæ per- sonæ communia esse maribus ac foeminis immutato prono-
mine µου et σου : tertiæ vero non item, cum pro
του foeminina Sibi adsciscant της, ut τοῦ ἐμχυτοῦτης, et τὸν ἑμαυτόντης, atque id tantum fieri debet in
singulari, nam in plurali utriusque generis nomina omnino conveniunt.
Interrogativa pronomina sunt haec τὶς quis et qua, com- munis generis: ri quid? neutrius ποῖο vel mot; quis saut qualis?
omnis generis ita ut fcemininum exeat in a, ut ποῖα QUO ? et neutrum in ον, ut ποῖον, quale? de flexione
ποῖος, nulla potest esse difficultas,
ideo ponemus tantummodo declinationem τὶς et «i. Masc. et Fœm. ιο Séng. N. ris quis et quæ? Plur. N. rives qui? G. τίνος G. τίνων À. τίνα À τήας. (5. 61) - Neut. Sing. Nom. τὶ quid? 45 Gen. τίνος Acc. rti. Neutrum plurali
caret, pro quo usurpatur ποῖα, ut ποῖα πραγ- para qua res? Differt τις à τοὰς non tantum syllabis in recto,
et in obliquis accentu, cum τωὰς habeat genitivum
ro, et ac-cusativum rox, verum etiam significatione, nam cruz; significat
aliquem, vel nullum, nec est interrogativum, ut «is. A pronomine ποῖος derivatur κάποιος, χάποια, χάποιον aliquis : ἔποιος vel ὅγοιος quisquis, et à τις ὅστις quicunque, quæ reti- nent suorum, ut ita dicam, parentum
declinationem. :3 Demum tria sunt pronomina que dicuntur infinita, δεῖνα talis et tale, omnis generis.
gen. deivoz. acc. dx, caeteris ca- Tet. τέτοιος, τέτοια, τέτοιον lalis, et ταδεποιὸς, ταδεποιὰ, ταδεποιὸ talis et fale, atque hæc declinantur integré per omnes
casus et numeros, masculina quidem et neutra juxta tertiae, fœminina vero juxta
secundæ declinationis modos, ac for- mam. Illud observatione dignum hoc loco
censui μοῦ, σοῦ, τοῦ, μὲ, σὲ, τὸν, τῶν, τῆς et τοὺς: enclyticas appellari voces,
quod vel pro- prium amittant accentum, vel illum ad præeuntem, ac præcedentem
syllabam remittant. Hoc autem tribus modis, ut plurimum potest contingere.
Primo si antepenultima præcedentis dictionis acuatur, vel penultima accentum
habeat circumflexum, ut τὰ »piuat& µου peccata mea, ἡ Μοῦσα σου Musa tua, τὰ λόγια του verba sua, etc. SecundoSsi vox
antecedens enclyticam accentum habeat acu- tum in penultima, vel gravem in
ultima, pronomina illa penitus quidem suum deponunt accentum, at gravis transit
in acutum, ut ó λόγος του verbum suwm, τὸ πουλίµου avis mea: circumflexus tamen remanet immutatus, ut κινῶ cc mo- veo te : idem præstatur
si ultima prioris vocis acuatur. Tertio et ultimo usus obtinuit in enclyticis
pronominibus; suum ipsorum accentum retinere, quando præpositionibus
conjunguntur, vel conjunctionibus disjunctivis, ut διὰ σὲ propter te, non διά σε, et ñ μὲ σκοτώνω ἡ σέ ἐλευθερώνω vel me occido, vel te libero,
et similia. Ur facile est hodiernae Grecs lingue Verborum conjugationes
exponere, cum multiplicem illam tot temporum, modorümque respuerit
distinctionem, ita quoque perarduum esse constat eadem in certas distribuere
classes, certísque 5 sedibus collocare, tam ob defectum futuri, quam propter
diversam finalium characteristicarum varietatem, ne dicam corruptionem. Ceterum
antequam ad istam terminationum farraginem deveniamus, non abs re videbitur
nonnulla præmittere, quæ ad faciliorem Verborum notitiam requiruntur. so Verba
igitur omnia vel sunt activa, quorum nota est o, et formant passiva in µαι, vel passiva ab activis
deducta, vel neutra qux desinunt in «e, sed nullum efficiunt passivum in µαι, vel demum deponentia, quæ
vocem ac sonum habent passivum, at significationem activam; rejiciantur ss ergo
ab hac lingua verba communia, seu, ut Grammatici loquuntur, media. Sunt etiam
alia verba quas dicuntur impersonalia, non quod nullius sint persons, cum
efferantur in tertia persona; sed quod ad nullam certam, et deter- minatam
personam referantur, ut quum dicimus πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν ἀρετὴν, καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὴν χακίαν Oportet ut virtutem sequamur,
vititmque relinquamus, illud "pere: nullam habet personam, quam certo et
definite respiciat. Dividuntur supradicta verba duas in partes, quarum una ss
nuncupatur barytonorum, altera circumflexorum, verba nanque in ut, nec per
somnium quidem vidit unquam praesens Grecia. Utraque verba duos habent, ut
nomina, numeros singularem et pluralem, tres personas, quinque tempora, quorum
tria sunt simplicia Præsens, Imperfectum, et Perfectum, duo vero composita,
Plusquam-perfectum, et Futurum, modos item quinque Indicativum, Imperativum,
Optativum, Subjunctivum, et Participium. Carent Infinitivo s pro quo utuntur
Subjunctivo. Verba quc vulgo appellantur auxiliaria, quibus supradicta illa
tempora composita exprimuntur duo precipue sunt θέλω volo, et ἔχω habeo, hoc quidem
utimur ad exprimendum Plusquam-perfectum, illo vero Futurum et præsens
Optativi, per suum Imperfectum ἤθελα vellem. Jam
barvtonorum Conjugationes tradamus, quarum numerus à varia Perfecti, seu
aoristi terminatione colligi debet. Cum igitur Perfectum modo exeat in φα, modo in £a, et cx, modo in
quatuor liquidas À, u, v, o, pro hujusmodi is quadripartita Perfecti desitione,
quatuor etiam nos barytonorum conjugationes instituemus. Prima est in (o, βγω, πω, qu, et cro, ut αλείθω ungo, νίόγω lavo, λάμπω fulgeo, γράφω scribo, ἀνάφτω accendo, perfectum habet in dz,
ut ἄλεψα unti, ἔνιψα ο lavavi, ἔλαυψα affulsi, ἔγραψα scripsi, ἄναψα accendi. Ad hane conjugationem
revocari possunt verba in eu» vel εὔχω et πώγω, ut βασιλεύω vel βασιλεύγω regno, et σκηύγω inclino, quorum perfectum apud
quosdam Græcos exit in ja, ut εδασί- Asa pro εξασίλευσα regnavi, et ἔσκνψα inclinavi, fortassis . >;
Similitudo soni ευσα et ex, eos in hujusmodi
mutationem, vel potius errorem induxit. Secunda in γω, xo, Χνω, Χτω, χω; yv», σσω et ζω precipue trisyllabum et
dissyllabum, et quod ante £ assumit «, ut πνίγω Suffoco, πλέκω mnecto, δείκνω ostendo, τρέχω curro, pixco 404040; σποώχνω impello, ów»ro persequor, τάσσω pro- mailto, κράζω et φωνάζω voco seu clamo, perfectum habet
in £a, üt ἔπνξα suffocavi, ἔπλεα meri, ἔθειῖα ostendi, ἔτρεξα cucurri, &iza jeci, ἔσπρω2z impuli, ἔλιωζα persequutus Sum, ἔταία promisi, ἔχραζα et ἐφώναξα vocavi, seu clamavi. x; lertia
in do, 0», o purum, et in ζω quadrisyllabum, et precipue
quod habet ι ante 5, ut προδίλω prodo, ἀλέθω molo, ακούω QUO, σκοτειιαζω adumbro, et γνωρίζω cognosco, per- fectum efficit
in σα, ut ἐπρόλωσα prodidi, ἄλεσα molui, ἄχουσα QUdivi, εσκοτείνιχσα aduinbravi, et ἐγνώρισα cognovi. # Ad hanc
conjugationem spectant omnia verba in ώνω à græco-literali deducta in όω, et omnia illa quæ in
Græco-vulgari assumunt v ante o, ubi prius desinebant in o purum, ut τελειώνω perficio, ἐτέλειωσα perfeci, dem ligo, ἔδεσα ligavi, ἐνλύνω Vestio, &iusx vestivi, et
alia quae per o purum scri- bebantur, ut raie, δέω, et ἐνδύω. Quarta denique
continet verba in 4», po, vo, co, ut νάλλω canto, κάµνω facio, κρίνω judico, «cito corrumpo,
perfectum vero in /z, ua, vx, cz, ut &ixAx cantavi, ἔκαμα feci, &oux judicavi,
&usx corrupi. Ubi adverte quum duplex est aux in presente, perfectum primum
tantum ser- vare, ut evo ver bero, ἔδηια verberati, etc. MODUS CONJUGANDI T) VERBA BARYTONA.
Verbi Activi Indicativi. Pres. Sing. γράφω, γράφεις, γράγει Scribo. Plur. yoxqous, γράφετε, γράφουσι, vel γράφουνε. Tertiæ persons pluralis
numeri, quod in : desinit, 1: additur more Attico v, si precipue subsequatur
vocalis. Imp. Sing. έγραφα, ἔγραφες, ἔγραφε Scribebam. Plur. ἐγράφομεν, ἐγράγετε, cypAqast vel ε εγράφανε. Perf. Bing. ἔγραψα, ἔγραψες, ἔγοαψε, scripsi. 20 Plur. efiam ἐγράφε TE M ird vel ejoa. Plusq. Sing.
είχα γοάφψει, εἶγες γράψει, i yoxyat scripseram. Plur. εἴχαμεν Ὑοάψει, εἴχετε ypxLe, εἴχασι vel εἴχανε 7px a. Vel alio modo. Sing. εἶχα γραμμένα, εἶχες γραμμένα, etys γραμμένα Scrép- seram. Plur.
εἴγαυεν γραμμένα, εἴγετε γοαμμένα, εἴγασὶ Vel εἴγανε . γραμμὲνχ. Fut. Sing. θέλω γράφει, θέλεις γράψει, θελει γράψει scribam. J'lur. 0έλομεν γράψει, Deere γράφει, θἔλουσι γράψει. Vel aliis magis corrupté.
Sing. 0ὲ px Vo, 0: γράψεις, 6& γράφει scribam. Plur. 0 γράφομεν, 0€ γράφετε, 0: γράβονσι. MEYER. GRAMM. GRECQUE. Imperativi. Pres. Sing. γράφε scribe. 25 γοάψει
scribat. Plur. à; yoxbouss, γράψετε, ἃς γράψονσι. Formatur à tertia persona perfecti Indicativi
ablato 5 e augmento Svllabico : caret proprió prima persona, cam tamen mutuatur
ab optativo addita particula ας, ut as οάψ
scribam, et significationem habet indetermi- natam, et indifferentem. Optativi.
10 Pres. Sing. ἄνποτες νὰ vel as yoXbe, ἄμποτε νὰ γράψης, νὰ yox uténam scribam. Plur. ἄμποτες νὰ γράψωυεν, νὰ γράψετε, νὰ γραψουσι. Imper.Sing. Y0:x γράψει, Ἴρελες γράψει, Ίθελε γράψει scri- berem. Plur. Ἰθέχαμεν Ύραψει, θέλετε yodba, Ἰθέλασι γοάγει. Dicitur etium ἅμποτες νὰ &yox?z, vel a; ἔγραφα, et
tunc idem est cum imperfecto indicativi. Sic etiam reliqua tempora eadem sunt
cum supradictis indicativi appo- sita tantum particula a; vel aumo:zez va.
Suljunctivi. Pres. Sing. νὰ γράφω, νὰ γράφῃς, vx yoxyn "t scribam. Plur. νὰ Ὕοάγωμεν, νὰ γράφετε, νὰ ynxoust. Est etiam aliud præsens ab
aoristo, seu perfecto indicativi formatum, cujus significatio non est aded
præsens ac determinata ut prior, sed indifferens maxi- méque in usu apud
recentiores Græcos, hoc modo. Sing. vx ypxlo, νὰ yox
Voz, νὰ ypxbr ut scribam. Plur. νὰ ypxbœuer, νὰ γράφετε, νὰ γράψουσι.
Reliqua tempora sunt eadem, quæ in indicativo 30 additis tantüm particulis νὰ, et διὰ νὰ, ut ἂν δὲ, αἀγκαλὰ καὶ licet, ὅταν cin,
et ἀνισωσγαὶ δὲ. Nota tamen plusquam-perfectum, præter
illum mo- dum quo exprimitur in indicativo posse etiam sic efferri, scilicet ἂν Ίθελα γράψει δὲ scripsissem, et tunc jj idem est cum imperfecto
optativi. Futurum etiam diversis modis, præter illum decantatum indicativi, pro
varietate sermonis usurpatur. Nam cum Latine dicimus, cun scripsero, Græcè
vertetur ὅταν θέλω γράψει vel
où γράφω, χαλὰ xxi θέλω ἔχει yoxu- T μένα
licet scripsero, et reliqua. Infinitivi. Præsens, et alia tempora eadem omnino
sunt cum temporibus subjunctivi, retenta sola particula να, ut vx yzxlo scribere, νὰ ἔγραφα, etc. Participii. Præsens, et alia
tempora duobus modis exprimuntur vel Præs. simpliciter, et indeclinabiliter
mutando o præsentis indicativi in o, etaddita syllabay:zs, ut γράφω scribo, ypz- φοντας
SCribens, et hoc participium est omnis generis, vel mutuando participium ἔστοντας, et praesens subjunctivi, ut ἔστοντας καὶ vx γυάψω
scribens, vel cuin. scriberem, ita ut verbum νὰ γράφω varietur quod numerum, et personam cum opus fuerit.
Reperitur etiam apud nonnullos Græcos quoddam participium in µενος, quod licet vocem habere videatur passivam, revera
tamen activam sibi vindicat significationem, formatur ab imperfecto activo
indicativi ablato augmento, et addita syllaba μενος, ut
à πηγαίνω 60, ἐπήγαινα ' ibam, fit participium myxwxuevos iens.
Verbi Passivi Indicativi. Sing. γράφουαι, γοάφεσαι, γράφεται Scribor. Plur. γραφουμεσΏεν
vel γραφόμεβα, γραφοῦσθε Vel /ράγεσθε, γράφονται. Imp. Séng. ἐγράφουμουν,
éyoxmouoou, ἐγοάφουνο vel ἐγράφετον scribebar. Plur. ἐγραγούμεσθεν, ἐγραφοῦσθε vel εγράφεσύε, ἐγραφουντον vel ἐγραφονούντασι Perf. Sing. ἐγράφρηκα, εγράφθικες, ἐγράφθηκε
Scriptus fui. Plur. ἐγραφθήκαμεν, ἐγραφθήκατε, ἐγραφθήκασι vel ἐγραφθή- κανε. Vel alio modo elegantiore. Sing. ἐχράφθην, ἐγράφθης, ἐγοάφη.
Plur. ἐγράφθηµεν, ἐγράφθητε; ἐγραφθησαν. 1., I. 18, l'édition originale porte ἐγραφονύντασι. de l'édition originale, le texte porte eus 029i, ai
/AUEY Πραφθή, θελεις 402301, θέλει γραφθή, θέλουσι ypag95, ἴβελε γοαφθὴ. L'iota souscrit est tombé dans l'impression. Cf. p. 25 de
l'éd. princeps, plus haut p. 15, qui correspond à la p. 25 de l'éd. Plusq.
Sing. εἶχα γραφθῇ, εἶχες 7paQ0h, εἴχε γραφθῇ scriptus eran vel fueram. Plur. εἴχανεν γραφθῇ, εἴχετε γραφθῇ, εἴχασι γραφθὴ. Fut. Sing. θέλω γραφθῇ, θελεις γραφΏῇ, θέλει γραφθῇ scribar. 5 Plur. θέλοµεν γοαφθῇ, θέλετε γραφθῇ, θέλονσι γοαφθῇ. Imperativi. Pres. Sing. γράφου scribare, xs γραφθῇ scribatur. Plur. a; Ὑραφθοῦμεν (γραφβῆτε) s Ὑραφθοῦνε vel ἆς γραγθοῦσι. 10 Optativi. Pres. et Imp. Síng. #chx γραφθῆ, fürs; γραφθῇ, ἴθελε γραφθὴ utinam. scriberer. Plur. Ἰθέλαμεν γραφθῇ, θέλετε γραφθῇ, Ἰθέλασι γραφθῇ. Reliqua tempora sunt eadem cum indicativo appositis 15
tantum particulis ἄμποτε vx vel a;. Adde tamen
plusquam-perfectum posse etiam exprimi hoc modo. Plusq. Sing. à; ἵμουν γραμμένος, n, ον, &s Yrou γραμμένος, &s ἦτον γραμμένος, tinam scriptus essem. Plur. à; Ἴμεσθεν γραμμένοι, ax, a. à ἤσθενε γραμμένοι, 20 ἃς ἤτονε γραμμένοι. Subjunctivi. Pres. Séng. νὰ γραφθῶ, νὰ γραφθῆς, νὰ γραφθῇ ut scribam. Plur. va γραφθοῦμεν, vx γραφθῆτε, vx γραφθοῦσυ. Reliqua ut in indicativo cum
particulis illis νὰ, διανα, ἂν, σὰν, etc. Infinitivus convenit cum subjunctivo. Participii.
Pres. Sing. γραμμένος, γραμμένη, γραμμένον Scriptus, a, um. Plur. γραμμἔνοι, γραμμέναις, γραμμένα scripti, ta, ta. Desumitur
hujusmodi participium à perfecto passivo participii græcoliteralis ablato
augmento syllabico, utà γεγραμμµένος ablato γε, remanet γοαμμένος, sic à νενιχη- µένος victus ablato νε fit wxruévos, et sic de omnibus
passivæ vocis. De Verbis Circumflexis. s | Due sunt verborum circumflexorum
conjugationes, quarum prima est in εις ete, secunda vero in et et à. Utraque habet perfectum in
σα, sed penultima modo est e, modo
x, modo denique «. Pro quo Adverte in prima Conjugatione penultimam perfecti
tunc assumere η, quando penultima præsentis est
longa, ut τραγουδῶ CGnO, ἐτραγούδησα Cecini, πατῶ Calco, ἐπάτησα calcavi. Excipe χωρῶ capio, ἐχώρεσα cepi. Quando vero est brevis,
penultimam perfecti exire in e, saltem ut plurimum, ut πονῶ doleo, ἐπόνεσα dolui, καλῶ voco, ἐκάλεσα vocavi, βαρῶ per- s culio, ἐδάρεσα percussi, etc. In secunda
conjugatione penultima perfecti sæpissime est in », ut αγαπῶ GO, ἀγάπησα απιαυὲ, νικῶ VÍnCO, ἐνίκησα vici, et alia innumera; excipe γελῶ rideo, ἐγέλασα Τ18ὲ, διφῶ sitio, ἐδίψασα sitivi, πεινῶ esurio, ἐπείνασα esurivi, χαλῶ desiruo, ἐχάλασα destruxi, σχολὼ vaco, ἐσχόλασα vacavi, ῥιγῶ frigeo, ἐρίγασα frigui, quoa consumo, ἐφύρασα consumpsi : et quadam verba in ερνῶ, ut ζερῶ vomo, ἐξέασα VOMUI, κερῶ infundo, ἐκέρασα infudi, περνῶ Supero, ἐπέρασα SUpe- ravi : item monosyllaba
ut exo disrumpor, ἔσκασα disruptus sum, σπῶ vello, ἔσπασα velli, quorum composita
retinent eandem penultimam. ἐπαινῶ vero, et καταφρονῶ habent c, in penultima
preteriti ut ἐπαίεσα laudavi, ἐκαταφρόνεσα contempsi. Hzc autem sunt
penitus anomala βαστῶῷ duro vel tolero, ἐδάσταζα duravi vel toleravi, πετῶ volo, ἐπέταξα volavi, et ejus composita.
Exemplum Verbi Circumflexi in εἲς. Verbi Activi
Indicativi. Pres. Sing. πατῶ, πατεῖς, πατεῖ calco. Plur. πατοῦμεν, πατεῖτε, πατοῦσι Vel πατοῖνε. Imp. Sing. ἐπάτουν, ἐπάτειες, ἐπάτειε calcabam. Plur. ἐπατούσαμεν, ἐπατεῖτε, ἐπατοῦσαν. Perf. Sing. ἐπάτησα, ἐπάτησες, ἐπάτησε, calcavi. Plur. ἐπατήσαμεν, ἐἑπατήσατε, ἐπάτησαν vel ἑπατήσασι. Plusq. Sing. εἶχα πατήσει, εἶχες πατήσει, εἶχε πατήσει calcaveram. xo Plur. εἶχαμεν πατήσει, εἴχετε πατήσει, εἴχασι πατήσει. Fut. Sing. θέλω πατήσει, θέλεις πατήσει, θέλει πατῆσει calcabo. Plur. θέλοµεν πατήσει, θέλετε πατήσει, θέλουσι πατήσει. Imperativi. Pres. Sing. πάτησε calca tu. à; πατήση calcet ille. 35 Plur. à; πατήσωµεν, πατήσετε, ἃς πατήσουνε. 1., 1. 15, l'édition originale porte a; et à.— P. 79,1.
7, penulti. à la fin de la ligne, avec un point. Cæteri modi et tempora
conveniunt cum Indicativo, additis de more particulis illis διακριτικαῖς vx, διανὰ, ἄνποσες, etc. ut constat ex Darytonis. Participii. s Pres. πατῶντας, omnis generis et indeclinabile
formatur à Pres. Imp. Plusq. Fut. præsenti indicativi addita tantum syllaba
vraz, ut πατῶ, πατῶντας calcans. Verbi circum/lexi Passivi Indicativi. Sing. πατοῦωαι, πατειέσαι͵ πατεῖται Vel πατειέται calcor.. Plur. πατειούμεσθεν, πχτειοῦσθε vel πατειέσθε, πατειοῦνται. Sing. ἐπατειούµουν, ἐπατειούσου; ἐπατειοῦντο Vel ἐπατειέτον calcabar. | Plur. ἐπατειούμεσθεν; ἐπατειοῦσθε Vel ἐπατειέσθε, επχτειοῦνταν. Sing. επατήθηνα vel ἐπατήθην, ἐπατήθηκες vel ἐπατήθης, ἐπατήθηκε vel επατήθη calcatus fui. Plur. ἑπχτηβήκαμεν vel ἐπατήθωμεν, ἐπατηθήκατε vel έπατήθητει ἐπατηθήκασι vel ἐπατήθησαν. Sing. εἶχα πατηθῆ, εἶχες πατηθῆ, εἶχε πατηθὴ calcatus fue- Tam. Plur. εἴχαμεν πατηβῆ, εἴχετε πατηθῆ, εἴχασι πατηθῇ. Sing. θέλω πατηβῆ, θέλεις πατηβῆ, θέλει πατιθῆ calcabor. Plur. θέλοµεν πατηθῇ, θέλετε ravra, θέλουσι πατηθη. Imperativi. Pres. Sing. πατήσου calcare lu. à; nazv95, calcetur ille. Plur. xs πατηθοῦμεν, πατηθῆτε, a; πατηθοῦνε vel πατηθοῦσι. et reliqua ut in γράφοµαι. Participii. Pres. πατηµένος, πατηµένη, marruévoy, calcatus, a, um. à
Græco-literali πεπατηυένος priore syllaba recisa : vel (ut
morem geram iis qui Græco-literalem grammaticam non legerunt,) ab ἐπάτησα perfecto activo indicativi,
mutata σα in µενος, quia penultima est longa, nam
quum est brevis remanet c, et vertitur tantuma in µενος, ut patet in ἐκάλεσα VOCAVI, καλεσμένος vocatus. quod etiam verum est
in Verbis barytonis, quorum præte(P. 84)ritum est in σα, ut ὁμόνοιασα conveni, ὁμονοιασμένος qui cum alio convenit : quorum
autem preteritum est in Ya, $ vertunt in µ et « in µενος ut ἔγραψα scripsi, γοαμμένος Scriptus : quorum in £x
(dummodo non ve- niant ab aliquo præsente in £o) mutant Ein y, et a in µενος, ut ἐδιάλεία selegi, Φιαλεγωένος selectus; dixi dum- modo non
veniant ab aliquo presente in ζω, quia tunc £
transit in z, ut à κράζω 9000, É«oata, χρασµένος, φωνάζω Clamo, ἐφώναία, φωνασμένος clamatus, etc. imo in iis, quæ derivantur à verbis in σσω mutant E præteriti in 4, ut τάσσω promitto, ἔταξα, ταµμµενος promis- sus. Tandem ubi sunt immutabilia À et p,
observantur mutatione « in μένος, et ablatione augmenti
syllabici si fuerit, ut éjaAa (P. 85) cecini, 'aXu£vo; cantatus, ἔσ- πειρα Semáinavi, enzoucvos seminatus. Ubi duo adverte primum penultimam perfecti in ρα, verti semper in α in
participio passivo, ut patet in exemplo posito, et in aliis infinitis. Secundum
verbum yaiooux leor, ex- cipi ab hac regula, utpote anomalum, cujus perfectum
est ἐχάοηκα lavtatus sum, participium autem passivum χαρούμενος lœtus. Sola præterita in px formant participia
passiva in µενος mu- tando α in
e, ut ἔκαμα feci, καμωμένος
factus. Sed in vx vertunt v in p, et α in μένος ut ἔχρυα judicavi, χριµένος judicatus. Hic modus formandi participia passiva à
perfecto activo facilior sinecontroversia, aptiórque ad instruendum tyronum
animos videtur illo, quem tradidit P. Hieronymus Germanus οὔ Societatis Jesu in Dictionario suo Italo-Græco
animadversione 4. de formatione participiorum, nam cum dicat participium
passivum formandum esse à presente passivo mutando αι in e, et addendo vs, ut à 7ozgoua inquit, fieri de-
bet yoxpouevos. Deinde vertendo qo in p, ypauuévos Scriptus, non unum nobis
effingit participium, sed plura, præterquam quod etiam non tradit regulam
generalem pro omnibus aliis verbis, ut patet in σθείροµαι corrumpor, cujus participium est φθαρµένος corruptus, et in χαλοῦμαι destruor, cujus participium χαλασμένος destructus, nec potest dici quomodo formari possint
à præsente. Hæc autem obiter dixi non ut talis tantíque Viri auctoritati
derogarem, qui optime omnium nostris hisce seculis arcana hujus Grece linguæ
penetravit, multósque nobis Gordianos nexus mira dilucidáque brevitate
dissolvit, sed ut faciliorem meo judicio, incipientibus viam aperirem ad
participiorum passiva: vocis efformationem. Circumflexorum in à; Exemplum.
Verbi Activi Indicativi. Pres. Sing. ἀγαπῶ,
ayxr2;, cyxni amo. Plur. αγαποῦμεν, αγαπάτε, ἀγαποῦσι vel αἀγαποῦνε. 5 Imper. Sing. αγάπουν, αγαπας, ἄγαπα. amabam. Plur. ἀγαπούσαμεν, ayant, αγαποῦσαν.
Perf. Sing. ἀγάπησα, αγάπησες, ἄγάπησε
amavi. Plur. αγαπήσαµεν, αγαπήσατε, αγαπήσασι vel ἀγαπήσανε. Plusq. Síng. cya αγαπήσει, εἶχες ἀγχπήσει, εἶχε ἀγαπήσει απια-
veram. Plur. εἴχαμεν ἀγαπήσει, εἶχετε ἀγαπήσει, εἶχασι αγαπήσει.
Fut. Séngy. Jo ἀγαπήσει, θέλεις αγαπήσει, θέλει αγαπήσει amabo. Plur. θέλοµεν αγαπήσει, θέλετε αγαπήσει, θέλουσω ἀγαπήσει. Imperativi. Pres. Sing. αγάπησε vel αγάπχ ama tu. à; ἀγαπήσῃ amet ille. Plur. x αγαπήσωμεν, ἀγαπήσετε vel ἀγαχπᾶτε, as αγαπή-
cow. Cetera vide ut in barvtonis. Participii. Pres. Sing. ἀγαπῶντας amans. ab αγαπῶ
accentu immutato, et addito tantum vrac, est omnis generis, et numeri. Verbi
Passivi Indicativi. Pres. Sing. ἀγαποῦμαι, ἀγαπᾶσαι, αγαπᾶται Qmor.Plur. ἀγαπούμεσθεν,
ayxnào0:, αγχποῦνται. Imp. Sing. ἀγαπούμουν, ἀἄγαπουσου, œyxroïro, Vel ayznárov amabor. Plur. αγαπούμεσθεν, ἀγαπᾶσθε, γαποῦνταν.
Perf. Sing. ἀγαπήθηκα, αγαπήθηλες, αγαπήθηκε
amatus fui. Plur. αγαπηθήκαυεν, αγαπηθήκατε, αγαπηθήκασι.
Plusq. Sing. sx ἀγαπηδὴν εἶχες αγαπηθὴ, εἶχε ἀγαπηθὴ amatus fueram. Plur. εἴχαμεν αγαπηθη, εἴχετε
cyan, εἴχασιν xyxnrfin. 1., lignes 7-8 de l'édition originale, le
texte porte εἴχες 7yorx9z, eus ἀγαπχθᾳ. De même &yarr0, sans iota
souscrit, à tout le paradigme du plur. du plusq., du futur et de l’impér.
prés., où le texte donne aussi fac ut amaris, —P.90 et 91, on lit σταθῃ dans le texte, à tout le
paradigme. Fut. Sing. θέλω ἀγαπηθῇ, θέλεις œyarrôn, θέλει αγαπιθῇ amabor. Plur. Θέλομεν ἀγαπυβῇ, θέλετε ἀγαπηθὴ, θέλουσιν yaris. Imperativi. Pres. Sing. ἀγαπήσου fac ut ameris. a; αγαπηθῇ ametur ille. Plur. à; αἀγαπιβοῦμεν, αἀγαπηβῆτε, às αγαπιβοῦν. Reli- 5 qua ut in
Barytonis. Participii. Pres. ἀἂγαπημενος, ἀγαπημένη, ayamrutvo amatus, a, um. vide
quæ diximus in participio verbi πατοῦμαι. Atque hzc de
circumflexis. De VERΒΟ SUBSTANTIVO εἶμχι. DE AUXILIARIBUS θέλω ET ἔχω, ALIÍSQUE VERBIS ANOMALIS.
Verbi S'ubstantivi Indicativi. Præs. Sing. eux, εἶσαι, εἶναι Sum. Plur. εἴμεσθεν, εἶσθε, εἶναι. 15 Imp. Sing. ἥμουν, ἤσουν, ἦτον eram. Plur. ἦμεσθεν, rate, ἦταν vel ἧσαν. Perf. Sing. ἐστάθικα, ἑστάθγχες, ἑστάθηκε fui. Plur. ἐσταθήκαμεν, éorafiaate, ἐσταθήχασι vel ἑσταθήκανε. Plusq. Sing. εἶγχα σταθῇ, εἶχες σταθῇ, εἶχε σταθῇ fueram. 20 Plur. εἴχαμεν aza05, εἴχετε σταθῇ, € yav: σταθῇ. Fut. Sing. θέλω σταθῇ, θέλεις σταθῇ, θέλει σταθῇ ero. Plur. θέλοµεν σταθῇ, θέλετε σταθῇ, θέλουσι σταθῇ. Dicitur etiam non incongrué : Sing. θέλω emma, θέλεις tsar, θέλει εἶναι. 25 Plur. θέλοµεν εἶσθαι, θέλετε εἴσλχι, θέλουσιν εἰσθαι. Imperativi. Pres. Sing. à: εἶσχι sis tu. à; etvx sit ille. Plur.
ἂς εἴαεσθεν, a; εἶσθε, a; εἶνχι͵ et cætera ut in Indicativo.
Participii. Pres. ὄντας cum sim, omnis generis, numeri,
et personæ. Dicitur etiam ἔστοντας vel ἔσσοντας, sed uná cum par- ticula xai,
et aliquo verbo. Verbi θέλω Indicativi. Præs. Sing. θέλω, ἠέλεις vel Οἳς, θέλει vel 6: volo. Plur. θέλοµεν vol θέωεν, θέλετε vel (PD. 0902) θέτε, βέλουσιν vel θεσι͵ et dou vel μα ὁ Imper. 2111. ἔθελα vel Ἰθελα, ἔθελες, ἔθελε volebam. Plur. ἐθέλαμεν, ἐθέλετε, θέλανε vel εθέλασι. Perf. Sing. ἐθέλησα vel ἠθέλησα, ἐθέλησας, ἐθέλησε volui. Plur. εθελήσαμεν, ἐθελήσατε; ἐβελήσανε vel εθέλησαν, vel ἐθελήσασι. Plusq. Séng. etyx θελήσει, εἶχες θελήσει, εἶγε θελήσει. volueram, etc. Fut. Sing. θέλω θελήσει, θέλεις θελήσει, θέλει θελήσει volem, etc. Imperativi. Pres. Sing. rue vx θέλης fac ut velis. az wxun vx θέλη velit ille. Plur. A; wxumuzs νὰ θἔλωμεν, κάμε νὰ θελετε; Ga κάμουν νὰ θέλουνε, vel &; γάμουσι νὰ θέλονσι. Dicitur etiam in secunda
persona singulari κάμε vx θε- Añons, etc. «o Participü.
Pres. θέλοντας, volens. omnis generis, numeri,
ac persona. Verbé £y» Indicativi. Ῥγωβ. S'ing. Exo έχεις, ἔχει habeo. Plur. 2422221 ἔχετε, ἔχονσι VO] ἔχουνε. 2; Imp. Sing. είχα, ειχες, ειχε habebam. Plur. εἴγαμεν, εἴχετε, εἶχανε Vel εἴχατι. Perfecto proprio, et
plusquam-perfecto caret, pro quibus utitur perfecto, et plusquam-perfecto verbi
κοατῶ teneo, ut ἐκράτησα habui veltenui, εἶχα κοατήσει habueram, 30 vel tenueram. Fut. Sing. θέλω ἕ ys θέλεις ἐ ἔχειν θέλει ἔχει habebo. Plur. ο λομεν à ἔχει, θέλετε ἔχει, 0έλουσιν ἔχει. Imperativi. Praes. Sing. ἔχε habe. Z; &ya habeat ille. jb Plur. ας ἔχωμεν, ἔχετε, a5 ἔχουσι Vel ἔχουνε, Participii. Pres. ἔχοντας habens. omnis generis, numeri,
ac persons. Age jam anomalorum aliorum precipua flexiones in medium afferamus.
Anomala, quæ potui in hac lingua notare, quanvis ordine alphabetico ad majorem
eorundem cognitionem, ac distinctionem collegerim, ac distribuerim, generatim
tamen reduci s possunt ad illa, quae desinunt in zv», quorum perfectum in σα, Ut ἁμαστάνω pecco, ἁμάρτησα peccavi.ltem in αίνω quorum perfectum modo est in
v«z, modo in σα ut inferius patebit. item in ένω, quorum perfectum in εσα, et denique omnia composita
verbi ἔχω, quæ eandem cum illo sortiuntur
conjugationem. Jam singula ordine literarum exponamus. A Ἀμαρτανω pecco. perf. ἁμάρτησα peccavi. Ανηξαίνω ascendo. perf. ὠνέδηια ascendi. imperativi praesens ἀνέθα ascende. Nota βαίνω simplex non reperiri, sed ejus
composita frequenter apud nostros Græcos usurpari; quæ tamen omnia sunt
anomala. Avyxerew) Tresuscito alios. perf. ἀνάστησα resuscitavi. At ἀνχστένουαι Surgo. perf. habet αναστάθηκα suriexi, et imperativum ἀνχστάσου Surge. Αποζγαίνω finem. sortior.
perf. ἀπόθγα vel αποθγῆκα, val ar rex finem sortitus sum.
Adam augeo. perf. αὔξησα et αὐξαίνω, πὔξησα. | Ἀφήνω, relinquo. perf. ἄφησα, reliqui. 25 B Βάξω, βάλλω vel favo pono. perf. ἔθαλχ posui. et imperat. βαλε pone. Βιζάνω sugo. perf. εξίζασα suxi. Βλέπω video. perf. ειδα vidi. unde fut. θελω εἰδῇ videbo. Βόσκω pasco. perf. ἐθόσκησα pascui. [όσκομαι vero pascor. | perfectum habet ἐδοσκήθηκα pastus sum. Γδήνω spolio. perf. ἔγδησα spoliavi. A 35 Δένω lígo. perf. ἔδεσα ligavi. Δίόω vel δίω do. perf. ἔδωκα vel ἔλοσα dedi. imperat. +, 1. 3 de l'éd.
orig., le texte porte sidz. P. 97, 1. 10 de l'éd. orig., le texte porte εὐτύχησα. do; da. et in plurali dore
date. passivum δίδοµαι habet ἐλώθηχα datus sum. imper. ὁόσου tradaris. Διαθαίνω transeo. perf. éduerxa transii.
cujus secunda per- gona ἐδιάθηκες et ἐδιάδης, et tertia εδιάθηκε vel ἐδιάθη. atque hoc s observandum est in
omnibus compositis verbi βαίΐνω. E Εμπαίω éngredior. perf. ἦμπα vel ἐμπῆχα ingressus sum. imperativus ἕαπα ingredere. Entruyziyo acquiro.
perf. ἐπίτυχα acquisivi. Ἑὐγαίνω 63160. perf. wvya vel εὐγῆκα exivi. fut. θέλω εὔχει. imperat. εὖγα été. Εὐρίσκω invenio. perf. wwox
vel nüoma inveni. fut. θέλω ever inveniam. imperat. eux. Eodem modo conjunguntur ejus
composita, ut ζανανρίσκω reperio. perf. ἐξαναῦύμα Te-perí, etc. Εὐτυχαίνω feliciter ago. perf. evroyvaa
feliciter egi. Z Ζεσταίνο calefacio. inperfectum habet εζεσταυα et ἐζέστανα calefaciebam. perf. εζέστασα culefeci. et participium
passivum ζεσταμένος calefactus. H Hzeopo scio.
perf. ἔμαθα scivi. fut. θέλω µαθει sciam. imper. ἤξευρε Vel µαάθε scias, vel xaus vx
uaonc fac ut scias. subjunct. νὰ µάθω, vel νὰ Ἠξεύρω, ut sciam. participium passivum µαθηµενος SOlitus vel assuefactus. K Καίω «ro. imperfectum ἔχαια urebam et xavyo. uro. imperf. ἔκανγα. perfectum habent ἔκαψα ussi. passivum xzioux uror.
habet imperf. ἐκαίουμουν urebar. et 30 καύγομαι, ἐκαύγουμουν, at perfectum utriusque est ἐκάηκα usius sum. imperat. xæbou
urere, e; καῇ uratur ille. subjunct. να xxy& ut urar. partic. καμμµένος ustus. Καταθχίνω vel κατηθαίω descendo. perf. ἐκατήθηκα descendi. vide quz diximus in διαθαίνω. 3$ Καταλαμθάνω comprehendo. perf. ἐκατάλαθα comprehendi. imper. χατάλαθε comprehende. Keodaíwo lucror.
perfect. ἐκέρησα vel éxépóewea lucratus sum. 1.
de l'éd. or., κατά finit la 1, et λαθε commence la ligne 15, mais au
lieu de trait d'union, il y a écrit κατά. avec un point. À λαθχίνω lateo. perf. ἐλαθα latui. Aayaiw» sortior. per. ἔλαχα sortitus sum. Λέγω dico. perf. einx dixi. fut. θέλω eine: dicam. M 5 Μαζώνω colligo. perfect. éuxburx
collegi. Μαθαίω disco. perfect. Eux9x didici.
imperat. µαθε disce. subjunct. yx uxo ut
discam. Μεταλάθω communico et communicor. perf. ἐμετάλαδα com-munionem dedi vel accepi.
pat C» Ἐκναθλαστάνω vel ζανχθλασταίνω germino. perf. ἐξαναθλάστησα germinavi. Ἐαναθλέπω iterum video. perf. ἐζανᾶδα iterum vidi. imperat. ἔαναειδε iterum vide. Ξαναλέγω repeto. perf. ἐξαναπα repetii. Ἐαναψυχαίνω hilaresco. perf. ἐξαναψύχησα exhilaratus sum. Ἐαπερνῶ &xcello. perf. ἐξαπέρασα excellui. imperat. ξαπέρασε excelle. Ἐεθυμαίνω animo deficio. perf. ἐξεθύμησα animo defeci. 20. Ἐεπέφτω prœterlabor. perf. ἐξέπεσα præterlapsus sum.Ξερνῶ evomo. perf. ἐξέρασα evomui. Ἐεχάνω obliviscor. perf.
&éyacx oblitus sum. Il Παγω, πχγαίνω Vel πηγαίω eo. imperf. ἐπήγαινα ibam. perf. 25 eria ivi.
imperat. us, 1. subjunct. νὰ rayo ut eam. πάγω autem fit per syncopen à παγαίνω, unde retinet syncopen in
omnibus personis, et numeris, ut πάγω, πᾶς, nz. plur. πᾶμεν, πᾶτε, πᾶσι Vel πᾶνε. Παθαίνω patior. perfect. ἔπχθχ passus sum. imperat. mate vel πάθχυε patiare. Hanc eandem flexionem
sequuntur ejus composita χακοπαθχύω mala, tolero, etc. Πέφτω cado. perf. ἔπεσα cecidi. Sic omnia ejus
composita. Πιάνω accipio. perf. ἔπιχσα accepi. imperat. ruse et ἔπαρε, accipe. item et ejus
composita. 35 Πίνω bibo. perf. ἥπιχ vel ἔπιχ bibi (P. 101). imperat. ru
bibe. subjunct. yz πιῶ ut bibam. Πνεω $piro. perf. ἔπνευσα spiravi. Ποδαίνω vel ποδήνω ocreas induo. perfect. ἐπόδῃσα ocreas indui. Pryxo» ad regulam
dirigo. perf. ἐριγάρησα ad regulam direxi. Est verbum
Italicum à Græcorum vulgari lingua usurpatum; Sicut et sequens. 5 Páuzxoo
discriméni ezpono. perfect. ἐῤῥιξικάρησα discri ini e. posui. by Σθειῶ extinguo et
extinguor. perf. ἔσθησα extinzi et extinclus Sum. at
actyo, ἔσέισα IDEM SIGNIFICAT. Σιανω accomiorlo. perf. ἔσιασα accommodavi. Σχχώγω incurvor. perf. ἔσκνψα incurvatus sum, tanquam à σκυγτω. Σταννιάρω Stanno illino. imperfect. ἐσταννιάρζα. perf. ἐσταννιά- ρισα stanno illinivi. B | 4$ Ὑτεχομαι Sto. perf. ἑσταβηχα steti. imperat. στέχον vel στάσον sta. subj unct. yx σταθώ ut stem. Σωπχίνω taceo. perf. ἐσώπασα (acui. imperat. σῶπα lace. subjunct. νὰ σωπασω ut taceam. T ων Ἰασσάρω lao. imper. ἑτασσάρζα taxabam. perf. ἑτασσχρισα ἰαταυὲ. est verbum mutuatum ab Italis. | Toy» Mmanduco preter
propriam, germanämque flexionem, hanc quoque sibi communiter usurpat. τοώγω, τοῶς; sp». plur. τρῶμεν, cw», τωῶσι Vel -τοῶνε. imperf. ἔτρογα a; mandiucabanmn, ἔτρως, ἔτρο. plur. ἐτρώγαμεν, ετρῶτε, ἐτρώγοσι vel ἐτρώγχνε. perf. £jxyx
manilitcavi, £yxz;, £x. plur. ελάγαμεν. Entre, ἐφάγανε vel ἐνᾶτι. fut. θέλω φάγει manducabo. imperat. GXJE manducea, a2; 92 manducet ille.
subjunct. νὰ y, ut manducen. 30 Y Ὑπαγω €0, dicitur per syncopen πάγω. imperf. ἐπήγχινα ibam, à πηγαίνω. perf. ἐπῆγα ivi, etc. vide supra in mzye.-
o. Φεύγω fi gio. perf. ἔφνγα figi. imperat. 927e futJe. —
düxy» vel οτανω assequor. perf. ἔθασα assequutus sum. X Xay» perdo. perf. ἔχασα
perdidi. X204» ore aperto conjicio. imperfectum £/zcxa, et non plus ultra., 1.
15 de l'éd. orig., le texte porte ἐτρ"
y.at. : Xopzatyo Saturo. perf. ἐχόρτασα saturavi. Χύνω
effundo. perf. ἔχυσα effudi. y V7» concoquo. perf. ἔψησα concozi. Q 5 Οφεαίνω
adjuvo. perf. ὠφέλισα adjuvi ab ὠφελῶ.
Atque hiec omnia sunt fere anomala verba, quorum praeterita, vel alia tempora
propri: conjugationis præcepta non observant, vel aliquo alio modo à communi
ceterorum regula, et forma deficiunt.De Temporum Grece lingue vulgaris
efformatione. Posr rudem, simplicémque temporum cognitionem, recta instituti
postulat ratio, ut ampliorem clariorémque de illis methodum tradamus, ac non
solum de generali eorum formatione, sed etiam de speciali doctrinam proponamus.
Ut autem ab iis, qua omnibus veluti propria sunt et communia, suum sibi sumat
initium præsens tractatus, illud tanquam certum, immotümque constituere placet,
omnia preterita tempora, quorum nomine proprie appellanda censeo imperfectum,
et perfectum, nullum aliud præter Syllabicum, quod vocant augmentum admittere.
Hoc autem augmentum iis tantum preteritis addi con- suevit, quorum presens
incipit à consonante, ut λέγω dico, &zyx dicebam. Hoc ipsum augmentum ὁ syllabico fieri interdum solet temporale, quum
videlicet vertitur € in », dicendo 7/syx pro ἔλεγα.
Verum id Græcos est imitari literales ac veteres, non autem recentiorum
Grecorum linguá loqui vernaculá. Illud etiam non te lateat, Verba, quæ initio
presentis ao scribuntur p, illam reduplicare post ε, augmentum syllabi- cum, in omnibus preteritis, ut ῥαντίζω aspergo, ἑῤῥαντιζα
aspergebam, et ἐῤῥαντισα aspersi. Animadverte tandem in verbis compositis ex
aliqua præ- positione, quæ incipiat à consonante, semper in præteritis illis
augmentum svllabicum fieri ante ipsam præ- positionem, nullá penitus
præpositionis elisá vocali, ut καταθέχοµαι
iJNOT, ἐκαταδέχουμουν dignabar, εἰ ἑκαταδέχθηκα dignatus sum. Hxc quidem in communi, jam singula in
particulari examinemus, et in primis activa. Præsens, quod potissima est totius
verbi radix, et cardo, sad cujus characteristicam reliqua tempora, tanquam ad
immotum axem, amussfinque suspiciunt, quum activum est exit in «», quod deinde
mutatum in ο, format passivum in µαι. Ab
illius finali consonante dependet characteristica preteriti, ut vidimus in
Conjugationibus, et ab ejusdem 10 inchoativa præteritorum nascitur augmentum
syllabicum. Imperfectum à præsente deducitur mutando o in a, et addendo cum
ratio postulaverit, augmentum syllabicum, ut γοάφω
Scribo, ἔγραγα scribebam. Caeterum id tantum verum est in verbis
barytonis, nam in circumflexis aliter prorsus dicendum, cum o, presentis
transeat in ow in imperfecto, ut ru honoro, ετίµουν honorabam. id vero commune est quibuslibet
imperfectis, propriam sui presentis characteristicam observare et penultimam,
excipe ἔχω, εἶχα in cujus penultima additur ε. De Perfecto, seu Aoristo. Perfectum, quod vicem
gerit Aoristi, cujus olim apud illa Græciæ vetusta lumina, ac sapientie decora
non infrequens usus fuit, augmentum habet idem cum imperfecto; si presens
incipiat à consonante, ut γράφω scribo, ἔγραψα
scripsi : observat item eandem penultimam, utpote ab eodem praesente deductum,
mutatione ω in α, et charac- teristicæ presentis in
characteristicam preteriti qua septu- plex est ψ, E,
e, À, p, v, p, ut supra diximus in conjugatio- sonibus barytonorum, pro quibus
tantum hæc regula traditur. Nota tamen perfectum in quarta Conjugatione, cum
duplex fuerit finalis consonans presentis, postremam abjicere, sic Yu cano,
habet ἔψαλα cecini : «apw» facio, Exaux feci : géov fero, ἕφερα tuli. et alia hujusmodi. Rursusquum penultima 3;
presentis ejusdem Conjugationis est per αι
diphthongum, quam deinde sequatur duplex liquida pv, vertitur in v in perfecto,
ut daíow) verbero, &vox verberavi : hoc ipsum observat πέρνω accipio, licet penultima sit per e, habet enim
perfectum ἐπῆρα, accepi. Caeterum αι ante
unicam ν, vel amittit x in perfecto, ut χλαίω tepesco,' &xyx ἱεριιὲ, vel
vertitur sepissime in vy, Ut óouvopzxtw OTRO, Opopyryx ornavi, Ὑοντραίνω crassum fucio vel crassus flo, εχόν- zpryx, etc. Verbum γενω
sano, habet perfectum ἔγιανα sunavi, ne coincideret cum ἔγενα sanabam imperfecto. Reliqua præterita irregularia
vide in anomalis. In dissyllabis quarte conjugationis ε praesentis, si praecipue deriventur à Graco-
literalibus, observatur quidem in perfecto sed assumitur ulterius «, ut μένω Slo, &uswz. Steti, στέλνω mitto, ἔστειλα
misi, σπέονω SEMNO, ἔσπειρα
Seminavi, etc. De præteritis cir-
cumflexorum fusius egimus supra exponentes eorum Conjugationes.
Plusquam-perfectum conflatur ex imperfecto εἶχα verbi Eye, et par(P. 10)ticipio passivo neutro, quod
remanet sine flexione, ut εἶχα Joxuusyx SCcripseram, Gallice J
avois escrit. eyx Sicut avois variatur quidem in omnibus numeris, et personis,
at “γραμμένα et escrit manent penitus
immutata. Vel etiam eidem imperfecto εἶχα addendo γράψει item invariatum,
aliud effinges plusquam-perfectum, frequens et ipsum apud recentiores Graecos.
Futurum (proh teihporum vicissitudinem) ubi quondam apud veteres Grecos parens
quodammodo reliquorum erat, et αοχτὰὸν Aoristi, cujus
vicem in hac lingua praeteritum gerere superius insinuavimus; modo emendicatam
aliunde tenet significationem, atque ab eodem Aoristo deriva- tionem. Duplici
autem modo potest à praeterito futurum effingi. Primo ablato augmento
syllabico, et versa à in ω, ac addendo particulam 6, ut ab
éypzlx scripsi, facies GE γὐάψω scribam, ita ut γραφω varietur per singulos numeros
et personas, invariata particula. Vel Secundo sumendo verbum θέλω, et addendo tertiam per- Sonam
supradicti futuri, ita ut θέλω flectatur per omnes numeros, et
personas; minime vero quod additur, ut θέλω yoxpa scribam, γυάψει remanet immutatum ubique. Penultima futuri est semper
eadem cum penultima perfecti, excipe παγω et πέρνω, quorum perfectum penultimam
habet in », sed futurum in x, ut énzyx ivi, θέλω πάγει vel θὲν w πάγω bo, et ἐπῆρα accepi, ^w παρει vel (tv πάρω accipiam. MEYER. GHAMM.
GRECQUE. Appendix de particula 0: vel Ge. Quanvis frequentior sit apud
hodiernos Grecos usus futuri secundo modo explicati, et particula 6: vel 6:4 aut
θέν per syncopen ita dicatur, sicut
et #% pro ήθελα volebam, quia tamen non raro
reperies futurum primo modo traditum, quod affinitatem quandam cum
Græcoliterali futuro præseferre videtur, iccirco pauca de dictarum particularum
usu censeo disserendum. Est igitur particula θὲ, sicut et verbum θέλω, quando absoute ponitur, nullique particula superaddita,
specialis nota futuri. Dixi, absoluté, nam si cum particula νὰ conjungatur, ut θέλω νὰ yox lo, non denotat futurum, sed definitam quandam animi
constitutionem ad scribendum. Dicitur autem 6:, quum verbum incipit à
consonante, m, 1; duntaxat excepta, ante quam ponitur θέν, ut θὲν πάρω accipiam. Quod si verbum inchoet à vocali, vel
diphthongo, tunc utendum erit particula 6€”, ut 66A ἀγαπήσω amabo. Observes obiter rogo,
hujusmodi particulam 6t, vel verbum θέλω, quum construuntur, reponi ante pronomina, et articula,
ut id. tibi faciam, si juxta Graecorum vulgus loqui velimus, dicemus θέλω σου τὸ κάμει Vel θὲ σου τὸ xau. De Passivis, ac primiim de Prosente. Activorum sic
exposita figuratione, par est, ut etiam ad passiva gressum faciamus, et in
primis de primario eorum ο” tempore, videlicet de presente
quam paucissimis agere aggrediamur. Præsens ergo passivum desinit semper in µαι ab activo deductum, cujus w si
sit verbi barytoni mutatur in o, si vero circumflexi in οὗ diphthongum, et additur pu, ut θέρνω verbero, δέονουαι verberor, »wà moveo, κινεῦμαι moveor. Secunda persona est in
ox, quomodo imitatur flexionem verborum in µι passive vocis Græcoliteralis grammatice : Formatur in
barytonis à prima presentis passivi, mutando o in e, et uat in ox, ut zozcouat
SCribor, γοάφεσαι scriberis. Dixi in barytonis,
quia in circumflexis secunda persona præsentis passivi formari debet à secunda
præsentis activi, cum hoc tamen discrimine, quod in prima conjugatione circum-
flexorum post ει, addenda sit ε cum accentu acuto, et post s, αι, Ut πουλεῖς vendis, πουλειέσαι venderis : in secunda vero w
facile fiat addendo tantum αι, ut ayxra; amas, αγαπᾶσαι amaris. Tertia fit à secunda,
mutata σαι in ται, ut θέρεσαι verbe- raris, δέρνεται verberatur, πουλειέσαι venderis, πουλειέται venditur, etc. Prima pluralis
est. semper in ούμεσθεν, mutato ubi fuerit o in ου, et µαι in µεσθεν, ut γράγομαι, Ὑγραφουμεσθεν, vel retento o, 5 ut γράφοµαι, Ὑραφόμεσθεν, his enim duobus modis exprimitur prima persona
pluralis. Secunda fit à prima pluralis ablata µε et v, ac retenta σθε, ut γραφούμεσθεν, γραφοῦσθε : vel à secunda singularis,
mutando σαι in σθε, ut γράφεσαι, ypxqes0s, possumus namque uti
utraque ad libitum. Tertia deducitur à secunda pluralis vertendo σθε in νται, ut γραφοῦσθε, γραφοῦνται: vel à prima singularis mutatione µαι in vrat, Ut γράφομαι, /οάφονται. De Inperfecto
passivo.Imperfectum passivum est semper in ouuow, à prima pluralis presentis
passivi mutando µεσθεν in pov», et addendo augmentum
syllabicum, si verbum incipiat à consonante, ut ραφούμεσθεν, ἐγράφουμουν SCribebar. Secunda est in σου à prima ejusdem mutata pow in σου, ut ἐγράγουνυοων, ἐγράφουσου. Tertia vero à secunda mutando σου in vro, ut ἐγράφουτου, ἐγράφουντο. Vel alias à tertia singularis presentis, vertendo ται in τον addendóque syllabicum
augmentum, ut γράφεται, ἐγοάγετον. Prima pluralis fit à prima singularis, addito σθεν, et mutato ουν in €, ut ἐγοάγουμονν, ἐγραφούμεσθεν. Secunda à prima pluralis ablata µε et v, ut ἐγοαφούμεσθεν, ἐγωαφοῦσθε. Vel à secunda singularis mutando «cose» in eo, ut ἐγράφουσον, ἐγράφεσθε. Tertia denique à tertia singularis vertendo ον in ave, Vel aot, ut ἐγράφουντον, ἐγραφούντανε, vel ἐγραφούντασι. De Perfecto Passivo. Perfectum passiva vocis, quod Aoristo penitus
passivo veterum Græcorum non tam significatione respondet, quam flexione ab
activo formatur hoc modo. Debet prius verti x in 0r«z vel Gw, quae est propria
terminatio omnium penitus præteritorum passivæ vocis, tum si fuerit ) verti in
», si £ in y, si ; debet tolli, preterquam in verbis tertiæ conjugationis, si ν etiam ejicienda, si vero À et o
retinendæ, quantum ad p, raro reperiuntur perfecta activa in µα, Sed si fuerint, ut &aux
feci, carebunt tamen perfecto passivo quare ut dica- inus, fictus Sum non
utimur verbo κάμνομαι, Sed yivvouuat, cujus perfectum
est &yzv//rza. Jam penultima perfecti passivi eadem est cum penultima
activi, ut ἔγραγα scrépsé, ἐγοάφθηκα ὅ vel ἐγράφθη» scriptus sum : εφύλαξα Custodivi, ἐφνλάχθηκα vel £u) Xy ry custoditus fui,
&tvrax Movi, &uyr rz vel ἐἑχι- νήθην motus sum. ὀνομάτισα noménavi. ὀνοματίσθηκα vel ovo- µατίσθην nominatus fui, ëbaix cantavi, ἐφαάλθηκα cantatus fui, etc. Id quidem
ita fere contingit; sed quia nonnulla sunt perfecta passiva quie. penultimam
activi non retinent, ideo hie singillatim referam verba, quorum perfecti activi
et passivi eadem est cum presente penultina. Verba activa in απω, αξω, αφω : etm. εξω Ec): Οπω. Gov, vy», retinent in utroque
perfecto vocalem, quæ in præsente ιν procedit β, π. 2. idem faciunt in zz», axym, αχω : exm, ym, εχω : ατως, x00, xm) : Em. Ed, Ot εἶω. Verba autem in aZ», εζω, ζω, οζω, Em, et vo, vel In duo σσ, quorum perfectum activum est
in σα, observant quidem ubique eandem
penultimam, sed assumunt ; ante θα, ut 20 (P. 119) κολάζω punio, ἐκόλασα punivi, ἐκολάσθηκα punitus sum, etc. quorum vero
perfectum activum est in £z, candem etiam habent in utroque penultimam, sed
assumunt zy ante Graz, Ut κραζω UOCO, ἔκραξα COCA, Exoxy'mex vocatus
fui.Verba in eo» vel ενω barytona diversam habent in
utroque perfecto penultimam, nam in activo e presentis, ut plurimum additur ;,
vel rarius mutatur in x, in passivo vero semper vertitur in x, ut sim Seméno, ἔσπειρα SCminavi, PIS εσπάρρηκα sennalus fui, στέλνω illo, ἔστευα uisi, ἐσταλ-- θηκα issus Sun : Ct πέρνω accipio, ἐπῆρα accepi, ἐπάορηκα 30 acceptus fui. φέρνω autem porto, et ejus composita
habent ἔρερα portavit, et ἐέρύηκα portatus fui. Verba in a»
faciunt perfeetum passivum in άλμα, in ανω, in rex; et verba in ew» habent
oz, praeter γώνω abscondo, quod habet ἐχώσθηκα assumpta ; ante Ora: in xi»
vero perfectum formant in ἄσθηκα, ut λαθαύω, xs (21. Tandem circumflexa,
quorum activum perfectum est in zzz, passivum est in θα : quorum in εσα, modo.in εθηκα, modo in sx, si precipue
penultima præsentis sit brevis : quorum 40 autem activum est in «zz, passivum
est in ao0rxx, ut γελῶ de- 1. 1. 4 de l'ed. orig., le
texte porte élabasüge. ] cipio, ἐγέλασα decepi, ἐγελάσθηκα deceptus fui. Ceterum hujus
temporis flexio, cum sit facilis et eadem omnino cum illa per- fecti activi et
Aoristi primi passivi Græcoliteralis, reticebitur, et lectores ad illa
remittentur. Anomala vide supra suo loco. Superest fortassis aliquid dicendum
de plusquam perfecto, et futuro passivo : Verüm quia hæc conveniunt cum
activis, mutata tantum voce activa Verbi in passivam scilicet yoxha in 7pxy)i
[sic], lectorem admonemus, ut adeat illa, ficque finem imponimus temporum
formationi. Posr tractatum de Verbis adverbiorum sequitur expositio, ita quippe
se habere videntur adverbia ad ipsamet verba, ut epitheta vel adjectiva ad
substantiva; quare sicut hæc 1: sine substantivis, sic illa sine verbis
consistere nequeunt. Adverbia igitur. ut plurimüm desinunt in x, à nominibus
neutrius generis desumpta, ut ἐξαίσιχ egregie, καλὰ bene, etc. pauca in ως, ut ὡσκαθὼς quemadmodum o; ut, ὀμπρῶς ante, vel coram. quam exigua in
o, ut ἔπανω surswm, χάτω infrà : rarissima vero in ου, ut ἀξάηνον derepente, πιτακτοῦ data opera, etc. Est quidem ex
adverbiis aliud quantitatis interrogativum, ut πόσον, quantum? cui respondet τόσον tantum, πολὺ Thultum, ὀλίγο parum, χαμπόσον Vel καμποσάκι aliquan- 35 tulum. Sunt etiam
quædam Ordinis, seu Ordinalia, ut ποῶτον vel πρῶτα primo, δεύτερον secundO, τρίτον, tertio, etc. Est item aliud
quantitatis adverbium compositum ex goox vel βολὰ, et aliquo numerali nomine, vel adjectivo, ut µία goox Semel, duo φοραῖς bis, τρὶς oxi; ter, συχναὶς φομαὶς fre-3) quenter, πολλαῖς βολαῖς multoties, et alia plura. Aliud
dicitur qualitatis interrogativum, ut πῶς quomodo? cujus redditivum est, ἔτζι sic. aliud veluti signum, ot
nota, ut καλα ben?, ὀρθὰ rectè, xx«x male, ἄτνγα prave, et his si- milia. 35 Jam
czetera adverbia vel sunt Temporis, ut σήμερον hodie, αὔριο cras, μεθαύ post crastinum: heri, ποοχθῖς nudiustertius, τώρα nunc, «oyx Sero, απέχει postea, πέουσι anno superiore, παρενονς slatim, et quæ sequuntur. vel
Loci, ut εκεῖ vel aus (bi, απεεὶ vel απαντοῦ inde, ποὺ ubi, πούπετας alicubi, απάνω sursum, 2470 deorsum, ὀμπροστὰ vel ὀαπρῶς ante, αποπίσο retrorsum, £o híc, et alia. vel
Hortandi, sut ἐλάτε venite, a; eia, γειάσου euge. vel Similitudinis, ut ᾠσγαθὼς quemadinodum, ὡς sicut, ὧσὰν vel σὰν, ὡσκαθὼς tanquam : vel Intensionis (sic; ut πολλὰ multum, dura vehe- menter, ὑπεοπεμίσσα superabundanter : vel
Remissionis, ut αγχαμνα V€nmisse, ayxhx Sensi, μετὰ βίας vir : vel Dubitandi, ut. ἂν an, τάγα forle, τὸ λοιπὸ) igitur. vel Afftr- mandi, ut vai vel ναίσκε certe : vel Asseverandi, ut ὁλότελα penitus, ἁπαληθηνα vere : vel. Negandi, ut ὄχι vel ὅσνε, et ὄγεσκε Non, o£) vol dE non, uz vel μὴν ne, μήτε vel απδὲ neque, GUTE 1161116, azour, VOL
zx«oux nondum. i5.Reperies quiedam adjectiva neutra in v, que transeunt in
adverbia, ut τὸ ταχὺ mane, τὸ [ox22 vespere, et
nonnullos etiam accusativos singulares, ut την νύχτα noctu, την YXu:ox) die, etc. His adde
interjectiones yov, et ὀϊμενα hei mihi, et alia. ου . Izres est expers recens hæc
Græcorum lingua gravissimæ difficultatis, quam antiqua literalis suis in
præpositionibus experitur ob innumeras fere variásque illarum significationes,
ac casus, quibus cum alligantur. Nostre siquidem præ- positiones, quæ octo
precipue recensentur, eundem semper casum, accusativum videlicet optant,
unicimque vel ad plurimum duplicem sibi significationem asciscunt. Sunt autem
hz, εἰς, πρὸς, μετὰ vel μὲ, aro, διὰ vel γιὰ, κατὰ, 30 δίχως vel χωοῖς, ὡς. EG regit accusativum, et significat ên, motum scilicet
in locum, ac statum in loco, ut εἰς τὸν 2voxvoy idem valet ac £n cœlum,
et ên ccelo, εἰς ἔπχινόν του in suam. laudem, εἰς την Pour, lom. 3 Πώς quanvis literalis, non construitur tamen in hac lingua
nisi cum accusativo, significitque ad, erga, vel adversus, ut π.ὸς &uzyx AU ine, erga me, adversus me, etc. i 1, 1, 5
de l'éd. originale, le texte porte οὐρανον. Μετὰ, et per syncopen μὲ correspondet præpositione cum,
ut µετὰ κείνους Cum illis, μὲ πολλοὺς cum multis. Adverte tamen ut
plurimum tunc uti µετὰ, quum ponitur ante nomina, quae
incipiunt à vocali, μὲ vero quum incipiunt à
consonante. Aro idem valet quod a vel ab, e vel ex, et quanvis Græco- 5
literalis, non observat tamen eundem casum, sed accusativo gaudet, eliditürque
ipsius o, si nomina præeat quorum principium est vocalis, secus autem si sit
consonans, ut απ᾿ éxtiyou; QD illis, ἀπὸ τὸν θεὸν ἔρχονται ἕλα τὰ καλὰ, à Deo omnia bona procedunt. 10
Aux, et corrupte γιὰ significat per, ob, vel
propter, ut du vel yx τὰ τοονέσι« γίνεται κάθε ποᾶγμα per, vel propter pecu- niam
omnia fiunt. Solet autem interdum addi particula τα, præpositioni διὰ vel γιὰ, quum precipue
præcedit prono- mina, ut διὰ τὰ pas propter mos, διά τ ἐκείνους οὗ illos; vel 15 etiam λόγου, cum pronominibus tantum, et
genitivis μοῦ, σοὺ, τοῦ, τῆς, τῶν, σᾶς, μᾶς, etc. ut dix τοῦ )όγουμου propter me, διὰ τοῦ λόγουσας propter vos, et sic de reliquis, quo in casu tantum
genitivum gubernat. Kara nunquam significat contra, sed secundium, vel juxta, 3
sempérque postulat accusativum, ut κατὰ τὸν τρόπον secundum modum, ἔκαμες γατὰ τὴν γνώμην uou fecisti juxia meam opi-
nionem. Δίχως vel χωρὶς æquivalet absque, vel sine, ut δίχως danpx Sine pecunia, χωρὶς ἐλπίδα absque spe, χωρὶς ἄλλο 35 absque dubio. Ὡς denique valet usque, ut ñ φωνή σον ἔσωσεν ὡς τὸν οὐρανὸν clamor tuus usque ad celum pervenit. videtur desumpta à
Graeca literali, ἕως. Hæ quidem sunt præpositiones,
quibus maxime vulgaris 30 Grecorum lingua in simplici oratione uti consuevit;
sunt tamen alie à Greca literali mutuate, que in composita duntaxat oratione
reperiuntur, in primis avri, ut ὠντιστέκομαι resisto, πρὸ ut ποοφέρνω offero : παρὰ, ut παρακούω non obedio: σὺν Ut σύντροφος SOCiUS, et συντρέχω CONCUTTO : &yx, ut 35 ἀναπείθω persuadeo : ἐν, ut ἐγκαρθιώνω animum. confirmo, et ἐγκασδιακὸς intimus, seu ex corde : περὶ, ut περικυκλώνω obsideo : et ὑπὲρ, Ut ὑπερπερίσσα satis supérque, et alia.
Cæterum ut Latinas possis præpo(P. 128)sitiones Græco- vulgares efficere, non
abs re erit illas in medium proferre a 4o vel ab et abs. e vel ex ἀπὸ, ut supra. Absque δίχως vel χωοὶς, ut supra. Ad ποὸς vel εἰς. Apud κοντὰ vel aw adverbia loci, PORTII
quae conjuncta cum pronominibus prime, secundæ, et tertiæ personæ regunt
genitivum, ut χοντά σου tpud Le, κοντα του apud illum swzas2 apud me : cum
aliis vero exigunt accu- sativum addita praepositione εἰς, ut χοντὰ εἰς τοὺς παλαιους αρλκῖ "5 antiquos. Hxc tamen
praepositio εἰς amittit ει diphthongum, et σ eonjuncta cuin articulo
subsequente, ut κοντὰ στην πόοταν apud portam, σιιὰ στὸν χάωπον prope campum. Ante ὀμπρυστὰ Vel ὀμπιῶς adverbia, quie juncta cum
supradictis pronominibus amant genitivum, ut ὀμποοσταμου ante me, 10 ὀμποῶς σου ante te, etc. cum aliis autem,
accusativum apposita item præpositione εἰς, ut ὀαποοστὰ εἰς τὸν κόσμον ante mowurndum,óunpàs; εἰς τὰ αάτιχμου ante meos oculos. Antequam, ποὶν vx cum subjunctivo, ut ποὶν νὰ «zuo, antequam faciam. Clam, κρυγὰ Vel χωστὰ adverbia, quæ cum pronominibus
illis regunt genitivum, ut γωστάμου clam à me; cum
reliquis vero accusativum adjuncta praepositione amo, ut ἐπβρατο κρυφὰ «mo τοὺς d)Àou; accepi illud
clam ab aliis. Contra, ἐναντίον adverbium, quod optat genitivum
cum dictis pronomi- nibus, ut ἐναντίον σου contra te, accusativum vero cum
reliquis 2 addita item præpositione eig, ut εναντίον ets τὸν οὐρανὸν contra ccelum. Coram, ὀμποιστὰ vel ὀαπρῶς, vide ante. Circa, circiter, et
circum, τριγνοου adverbium, quod postulat geni-
tivum cum supra recensitis pronominibus, ut τοιγνρου µου circa me; accusativum autem cum
reliquis apposita item præpositionc εἰς, ut τρι/ύρου ei; την χώραν Circa, vel circum regionem. Cis, vel citra, ἀαπεθὼ aro cum accusativo, ut ἀπεδὼ ἀπὸ ταῖς Άλπαις CÍS, vel citra. Alpes. Citm, µετὰ vel με, ut supra. µαζι vel avzxux adverbia, quæ cum
pronomini- bus illis volunt genitivum ; cum reliquis vero accusativum adjuncta
przepositione μὲ vel μετὰ, ut µαζι μὲ τοὺς ἄλλους Una cum aliis. ἀντάμα μὲ τὸν ἄνδρα της Simul cum, viro suo. De, τοιγύνου, vide quæ diximus supra in
circum, et cérca. E vel ex, vide, a vel ab. Erga rco; vide ad. Extra, ὅτω vel &o adverbium, quod
dupliciter construitur vel absolute cum accusativo, ut ὄξῳ τὰ uazix σου extra sint lui
oculi quod fit quum imprecamur alteri, vel cum præpositione ἀπὸ, ut ὄξῳ ἀπὸ τοῦτο Eye χάθε πρᾶγμα, Cvlra id omnia habeo, et hic modus loquendi frequentior
est, et æquivalet, preter. In ci, ut suprà. Inter, ἄνχμεσα adverbium, quod positum
cumdictis pronominibus genitivum gubernat, ut avapsoz του énter illum, cum aliis vero
accusativum, interposita præpositione εἰς, ut ἀνχμεσα εἰς τὸν λχὸν inter populum, ἀνάμεσα εἰς τοῦτο inter hoc, id est interim.
Infrà, ἀπὸ κάτω adverbium loci ponitur cum genitivo ante pronomina μοῦ, σοῦ, τοῦ, τῶν; τοὺς. etc. cum accusativo vero ante
reliqua nomina appo- sita præpositione ἀπὸ, ut αποκάτω «m5 τὸν fiyx infra Regem, etc. Intra, µέσα genitivo gaudet cum relatis
pronominibus; cum cæteris aecusativo addita praepositione εἰς, ut µέσα εἰς τὴν Καρθίαν µου intra, cor meum. Ob διὰ vel γιὰ, vide in dux. Per, et propter, διὰ vel γιὰ. vide δια, ut suprà. Post vel pone, ὕστεα adverbium, quod cum illis
sæpius repetitis pronominibus genitivum adoptat, ut ὕστερά σου post te; cum aliis vero, accusativum, apposita item
præpositione ἀπὸ, ut Ἴλθα ὕστερχ an ὅλους post omnes veni. Proter, vide
extra. Palam, vide coram. Prae, vide supra, vel super. Pro, quum significat
defensionem, dicitur διὰ vel γιὰ 15 cum accusativo, ut ài σένα πολεμῶ propter te pugno: quum vero idem sonat quod vice, vel
loco alterius, utimur his vocibus, εἰς τὸ ποδάοι, Vel ei; τὸν τόπον cum genitivo, ut ó πάπας εἶναι εἰς τὸ ποδάρι, Vel εἰς τὸν τόπον τοῦ Θεοῦ εἰς τὴν γῆν Papa vicem Dei gerit in terris. utimur interdum etiam
præpositione » αντὶ, Sed hoc modo, exempli causa,
pro pisce dedit mihi car- nem, avi vx pod Juan ψάοι, μ᾿ ἔλωκε xpéxs. Procul, μακρὰ cum genitivo, si præcedat toties enumerata pronomina, ut
µακοά µου procul à me, cum accusativo vero, si cætera antecedat,
interposita præpositione ἀπὸ, ut uaxox ἀπὸ τὰ µάτιαωου procul a; ab oculis meis. Sub,
vel subter, vide infra. super, et suprà ἐπάνω vel απάνω adverbium.
construitur cum genitivo, si præfigatur pronominibus prime, secunde, et terti?
personæ. ut απανωμου Supra, me, επάνω σου Supra te, etc. cum accusativo vero, si aliis preponatur,
interposita prwepositione «ei, Ut εἶχεν az els τὸ χεφάλι του ἕνα στεφάνι, habebat supra caput suum, coronam. Tenus, vel usque, ὡς vide suprà in ὡς. Versus πρὸς cum accusativo. Ultra, vel
trans ἀπέκει απὸ 35 cum accusativo, ut απεκεῖ ἀπὸ τὸ mozzuc ultra, vel trans flu- vium. Dicitur etiam απόπερα, vel réox cum genitivo, ut απόπερα, Vel πέρα τοῦ rorauco trans flumen. Post exactam præpositionum
inquisitionem, superest jam ut extremam omnium orationis partem, ac minimam que
conjunctio dicitur, ob illius præcipuum munus, connectendi scilicet reliquas
Orationis partes, absolvamus. Sunt autem ex conjunctionibus quzdam copulativæ,
ut xat et aur vel uz sed, αἀκόμι etiam. aliæ vero disjunctivæ,
ut η vel. Aliæ Continuativze ανισωσχαὶ δὲ, zv vel x an. Quaedam sub-continuativae, ut ἐπειδῇ vel ἐπειδὴ καὶ quoniam seu quandoquidem, ex postquam. Nonnullæ
Causales, ut διὰ we vel νὰ ut, διὰ τὶ vel γιὰ zi enim aut quia.
Alite Dubitativæ, ut τάχα forte, τάχα νὰ un numquid, τὸ λοιπὸν igitur. Alie Collectivæ, ut τὸ λοιπὸν ergo, διὰ vel γιὰ τούτο propterea. Quaedam denique expletivæ, quae tantum ad
ornatum orationis spectant ac numerum, NON AD SIGNIFICATIONEM, ut dx x, etc.
Atque hæc de omnibus orationis partibus singillatim sumptis. De Syntaxi Lingue
Grece Vulgaris. Vidimus jam singulas orationis partes examinantes, quomodo
dividantur, flectantur, ac conjungantur, quásve in partes secentur, ac quibus
in classibus collocentur; nunc qua ratione cum aliis jungi, ac inter se
connecti debeant, quà polliciti sumus brevitate sermonem instituemus.Tres etiam
assignamus in hac lingua Concordantias, ut apud Latinos. Prima est nominativi
cum Verbo in numero, et persona, ut ἐγὼ yox» 6/0 scribo, ἐκεῖνος παίζει ille ludit, ἐσεῖς μιλεῖτε VOS loquimini. Secunda est Adjectivi cum substantivo, ut
σοφὸς ἄνθρωπος homo doctus, xxx rox boni adolescentes, καλῆς συντροφιᾶς bonc conversationis, etc. Substantiva quae materiam
significant solent sæpissime accusativo efferri cum praepositione απὸ, loco adjectivorum, ut ζώνη «mo πετζὶ pro nezGirom cingulus ex pelle,
ῥοῦχον ἀπὸ τρέχαις pro τρίχινον vestis ex pilis ; quod fit per
ecclipsin participii subintelligendo χαµω- µένη Vel καιωμένον facta vel factum. Adjectiva
semper præ- poni debent substantivis unà cum articulo, ut τὸ μικρὸ παιδὶ paruus puer, ὁ πρῶτος dy)owro; primus homo : Quod si ali- quando postponatur,
duplicandus est articulus, et apponendus tam substantivo, quam adjectivo, ut φέρεµου τὸ ῥοῦχο τὸ xoxxtyoy affer mihi vestem
purpuream. Tertia Relativi cum antecedente, in genere, et numero, ut εἶδα τὸν Πέτρον, τοῦ ὁποίου ἐμίλησα, vidi Petrwm quem alloquutus fui. et aliquando in casu,
ut τὰ λόγια, τὰ ὁποῖα verba, qua. Si ponaturrelativum inter dua nomina
substantiva diversorum generum potest his duobus modis construi, exempli causa,
sydus quod, vel quam vocant Capream, communi Graecorum lingua dices τὸ ἄστρον, τὸ ὁποῖον Vel ὁποῦ (quod est relativum
indeclinabile, omnis generis, et numeri) κράζουν αἶγα Vel τὸ ἄστρον ὁποῦ τὸ χράζουν Vel vv» xoxbouv ἁι/χ. E duobus substantivis ad diversa pertinentibus, si in
ora- tione ponantur aliud est nominativi casus, alterum vero genitivi, ut τὸ xocui τοῦ Πέτρου, corpus Petri, τὸ πετδὶ τοῦ βουδιοῦ bovis pellis. Interdum tamen
iste genitivus transit in 25 accusativum, ut 7 τωήτους pro n τιαήτων honor eorum, ἕνα ποτήρι νερὸ pro νεροῦ poculum aqueæ, et similia. De
Pronominibus μοῦ, σοῦ, τοῦ, ἐμένχ Vel μὲ, ἐσένα vel ot, ἐμᾶς Vel μᾶς, ena; vol σᾶς, τὸν, την, τὸ, τῶν», τοὺς, ταῖς, ta. Horum pronominum unà cum Verbis constructio,
quoniam aliquantulum difficilis esse videtur, cum certa quædam regula tradi non
possit, quando preponenda sint vel postponenda, seu quando ε ἐμένκ potius dicendum quam yz, vel ἐσενκ quam σε, ut ἐσᾶς quam σᾶς, idcirco de his nonnulla
observatione digna exponere merito judicavi.Certum itaque in primis,
monosyllaba illa pronomina sive primæ sint, sive secundæ, sive tertiæ personæ
nunquam ipso orationis initio collocari, sed elegantiüs semper post ipsum
verbum poni, vel post aliquod nomen, vel post particulam dev vel de non, ut ἀγαπῶτα, ἀγαπῶτους, etc. amo illa «o vel illos, etc. ἐγὼ σᾶς uzx ego dixi vobis, δὲν μοῦ Ἄάμνει χρεία, non est mihi opus, βλεπει µε videt me, et hujusmodi plura. Certum secundo primos
illos accusativos primae, et secunde personæ eusyx videlicet et ἐαᾶς, ésivx et εσᾶς, poni semper in ipso orationis,
periodíque principio unà cum μὲ et μᾶς, σὲ et σᾶς, Ut ἐωένχ μὲ ἂγητᾶ 0 πατέρας µου me amat pater meus, ἐσένα σὲ wo te odio habet, ἐμᾶς μᾶς κοάζει παιδιά του nos vocat filios suos, ἐσᾶς σᾶς χράζει ἐχθρούς του vos appellat inimcos 81108. quæ
loquutiones correspondent Italicæ phrasi vel Gallicæ, cum quibus habet maximam
affinitatem, quum dicunt. α noi ci chiama sui flgliuoli, il
nous appelle ses enfans, et similia. Vides igitur hujusmodi accusativos cum :,
conjungi cum monosyllabis μὲ, σὲ, ua; et σᾶς, qui statim illos
subsequuntur. Nominativi tamen ἐμεῖς et ἐσεῖς, ponuntur abso- 15 lute initio
periodi, ut eueis ψωμὶ dev ἔχομεν καὶ ἡ κάτα πίτα σύρνει ΠΟ ΏαπιεΏὲ non habemus, et felis trahit placentam, est adverbium !
Græco-vulgare in filios, qui bona patris pau- peris lautius quam par sit
profundunt, et opipare vivunt. Certum insuper µονοσύλλαθα illa pronomina μοῦ, 20 Go0, τοῦ, μᾶς, σᾶς, τῶν, et τους, etc. Si simul esse contingant
cum aliquo adjectivo, poni inter adjectivum, et substantivum, ut ὁ πρῶτος µας φίλος primas noster amicus, αἀγαπημένε µου vis Πέ mi dilecte, % γακαῖς τους γλώσσαις male illorum lingua, etc. Item
sumi pro pronominibus possessivis ἐδικόσμου; ἐδικόσσου, ἐδικόστου 136115, tuus, suus, etc. Verum tunc non ponuntur
absolute, ut possessiva, sed uná cum alio nomine, ut quum dicimus, liber meus,
zo βιξλίον uo», at cum dicimus, hic liber
est meus, quia meus est solus et non cum alio no- mine, nos dicemus, ἐτοῦτο τὸ βιέλίον εἶνχι δικόμου, et non τοῦτο τὸ βιθλίον uoo εἶναι. | "ertum quarto
monosyllabos illos accusativos μὲ et μᾶς, σε οἱ σάς, ταῖς et τοὺς, tam ante verbum collocari
posse, quam post, Ut ἐγὼ σᾶς τὸ ἐδιάξασα τὸ γράμμα, et ἐγὼ ἐθιάξασά σας τὸ γράμμα. eo vobis legi epistolam. Quod si hujusmodi accusativi
particulae 35 isti δὲν vel δὲ non, ὡσὰν vel σὰν sicut, vel adverbiis «202;
quemadmodum, été sic, σήµερον hodie, αὔοιον Cras, τώρα nunc, et aliis adverbiis loci
jungantur, tunc verbo postponi minimé (Sic). Lisez proverbium. De même plus
haut, ligne 6, il faut lire probablement zyarzz pour αγητᾷ que porte le texte. Une ligne
plus bas, l'original donne μισᾶ. Enfin, le texte
porte, au lieu de 4 mous appelle, nous nous appelle. possunt, sed tantum
præponi, ut δὲν μᾶς τὸ ἔστειλες τὸ βιθλ΄ον non nisisti nobis librum, σήμερον σᾶς εἶπα νὰ μὴν ευγαίνετε hodie vobis diré ne exeatis,
nec enim bene dicemus, δὲν τὸ ἔστειλές µας, NEC σήμερον εἶπχ σας. De quibusdam Nominibus qua (sic) genitivum regunt, vel
accusativum, ubi etiam de ablativo absoluto. Omnia nomina Comparativa, si
praecipue cum pronominibus primitivis construantur, verbalia item in τικὸς una cum nominibus, qua
dignitatis habent significationem, ignorarationis, participationis,
similitudinis, ac communicationis, tv et utilitatis genitivum adoptant, ut εχεῖνος εἶνχι σοφώτε:ός µου ile est sapientior me; ἐτοῦτο εἶναι φανε ρωτικὸν τῆς ἀγαπης |, id est significativum amoris : ὁ ispéxs εἶναι ἄξιος τιμῆς Sacerdos est dignus honore; ἁμαθῆς τῶν ἑλληνικῶν γοχμµατων ignarus Grecarum literarum, σύντρογος καλῶν ἀνθρώπων bonorum hominum socius, ὅμοιος τοῦ λεονταριοῦ Leoni similis, τὰ καλὰ εἶναι xotyx τῶν φίλων bona sunt amicis communia, et similia. Ea item quæ
dicuntur numeralia ordinis genitivum requirunt, ut Φεύτερός µου mihi secundus, πρῶτος των primus inter illos, etc. Quæ
tamen construi etiam possunt cum accusativo posità praepositione amo, ut ὕστερος ar” ὅλους postremus omnium, πρῶτος ar ὅλους primus omnium, et sic de
reliquis. Profecto, ut uno verbo dicam, omnia sive Comparativa sint, sive
superlativa, sive plenitudinem significent, vacuitatem, utilitatem, et similia,
si cum pronominibus jungantur, utplurimuni postulant genitivum, si cum aliis
nominibus accusativum cum præpositione aro, ut απ) Sous τοὺς ἕλληνας, ὅπου fav εἰς τὴν Τροίαν, δυνατώτενος, Vel δυνατώτατος ἦτον ὁ Αχιλλεύς, OM- nibus Grecis qui extiterunt in expeditione Troiana
fortior fuit, vel omnium Græcorum fortissimus fuit Achilles. No- 3; men γεμάτος, ut plurimum habet post se
accusativum sine ulla præpositione, ut γεότος ἔννοιχις curarum plenus: At evxvzio;
contrarius genitivum amat cum primitivis pronominibus, cum aliis vero
accusativum uná cum praepositione εἰς, ut εἶναι &yxyzioz µου 63 mihé contrarius. et εναντίος εἰς Soo; COn- 35 trarius omnibus. φίλος denique semper reperitur cum
geni- tivo, ut sic: τοῦ 0ευὺ amicus Dei. Instrumentum, causa, modus, et excessus
debent in hac [Le texte ici porte ἀγότης] lingua exprimi accusativo, cum præpositione, uz, vel μετὰ, vel etiam interdum cum διὰ, vel γιὰ, si preesertim causam
significare velimus, ut ἐκτύπησα cou! μὲ τὸ ῥᾳθδὶ baculo illum percussi, τὸν εἶδα μὲ w2)ó par oculo illum vidi 5
benigno, ἐσκότωσε τὸν ἐχθούν του μὲ τὸ σπαθὶ hostem suum gladio interemit; νικᾶ Sous μὲ την φωνήν του sua voce reliquos superat; διὰ τῆν δειλιὰν, Vel γιὰ τὸν φόξον ἔχασε v. ἅρματά τον PTŒ pavore perdidit arma. Tempus item, et mensura tam
loci, quam ponderis simpliciter accusandi casu efferuntur, ut τὴν ἡμέραν xal τὴν νύκτα δὲν χάωνει ἄλλο παρὰ νὰ dudar, die, ac nocte nil aléud facit quam legere, ἡ Ῥώμῃ εἶνχι parca ἀπὸ τὴν Φράντζαν ἐκατὸ λέγαις Roma distat à Gallia centum
leucis, βαρεῖ τριάντα λίτραις est ponderis triginta librarum.
5 Jamablativum absolutum, pro quo Græci literales utuntur genitivo, nostri
Græco-vulgares penitus ignorantes, nec genitivum usurpant, nec alium casum, sed
vel ipso nudo nominativo utuntur, ut υισεύοντας ἐγὼ ἀπὸ τὴν εκλησίαν ἔπεσεν ñ στέγη τοῦ σπιτιοῦ σου (liscedente me ab Ecclesia cecidit tectum fie domus, vel
loquutionem resolvunt per ἔταν vel σαν, po- nentes verbum in
imperfecto, ut ὅταν vel aav ἐμίσευα ἀπὸ τὴν ἐκκλησιὰν ἔπεσεν, etc. cum discederem ab
Ecclesia cecidit, etc. De Constructione Verbi Activi. Nonnimis laborandum erit
in tradendis regulis verborum activorum. Omniasiquidem verba activæ
significationis postulant ante se nominativum agentem, et post se accusativum,
vel genitivum patientem. Genitivum quidem utuntur hujusmodi Græciæ regiones
Peloponesus, Creta, Chius, Zacynthus, et omnes penitus Græciæ insule. Accusativo vero gaudent Attica, Thessalia, Macedonia,
Thracia, et omnes prorsus Continentis provincie, atque incola. Quum igitur
verseris in Insulis, utere post verbum genitivo, accusativo vero quum fueris in
Continente. Adverte tamen,
quanvis iis? qui in Insulis sunt post verbum activum genitivum, quem person:
vocant, admittant (res enim apud omnes, ac semper ubique ponitur in [Il faut
évidemment lire τόν. Leçon de l'original pour zi.
'l'oute cette phrase est d'une construc- tion pénible et confuse. Postverba
doit être lu en deux mots. accusativo, ut axoo» τὰ λόγια σου, non τῶν λόγιων Gov,.QUdio tua verba) id verum
esse precipue, quum postverba se- quuntur pronomina illa primitiva μοῦ, σοῦ, τοῦ, et tantum in numero singulari,
ut δὲν μοῦ a«os: non me audit; nam in plu- rali dicunt cum
accusativo, δὲν uz; εἶπε τίποτες, niil nobis s dixit, licet in singulari dicerent, δέν uoo eine τίποτες!. Quod si alia subsequantur
pronomina, vel nomina, modo genitivum ponunt, modo accusativum, ut ακούω τὸν llézpoy non τοῦ Πέτρου audio Petrum, et ui τοῦ Μάρκου, et non τὸν Maoxov, nisi dicas μὲ τὸν Μάρχον, alloquor Marcum, vel loquor
cum Marco. Quando autem statuendus sit post verbum activum geni- tivus, vel
accusativus optima regula est, si animadvertamus ad linguam Gallicam, vel
Italicam. nam si post verbum activum ponatur particula à, tunc semper in Græco
vulgari reponi debet post verbum genitivus, ut /'ay dit à Francois, ἐγὼ εἶπα τοῦ Φραγκίσκου, non τὸν Φραγκίσχον. Si vero talis particula non
ponatur, utendum tunc erit accusativo, vel genitivo juxta distinctionem Græciæ
locorum superius insinuatam, ut je vous ay fait la grace, ego vobis gratiam
feci, secundum Insularum habitatores dices, ἐγὼ σοῦ τήν ἕκαμα τήν χάοιν, et secundum Continentis
incolas, ἐγὼ σὲ τήν ἔχαμα τὴν yXow, qua loquutio correspondet
huic Italice, la gratia ve l'ho fatta. Prætereà sciendum, verba, quæ apud
Latinos, vel Grecos literales exigunt post accusativum rei dativum persons,
apud Grecos vulgares usurpare pro dativo persons, vel genitivum ut loquuntur
Insularum cultores, vel accusativum ut Continentis incolæ, exempli causa, ego
dedi tibi librum dices, vel éyà σοὺ τὸ ἔδωχα τὸ βιθλίον, velso ἐγὼ σὲ τὸ ἔδωχα τὸ βιθλίον. Rursus verba, quie duos sibi
accusativos adsciscunt apud Latinos, et ἕλληνας, apud vulgares Graecos, vel ambos retinent, ut loquitur
omnis Continens, aut mutant accusativum per- sonæ in genitivum, ut phrasis est
omnium Insularum, verbi 35 gratia, ego te doceo grammaticam, dicetur ἐγὼ σὲ, vel σοῦ μαθαίνω τὴν γραμματικήν. Jdem fit aliquando, si verba
apud Latinos regant ablativum cum praepositione a vel ab, et accusativum, ut
aufero à te vestem, ἐγὼ σὲ, vel σοῦ πέονω τὸ ῥοῦγον. dixi aliquando, quia ut w
]Voyez au commentaire pour l'établissement du texte.] plurimüm pro ablativo
ponitur accusativus cum præpositione aro, ut «accepi à Petro tuas literas, ἐγὼ ἔλαξα ταῖς γραγαῖς σου ani τὸν Πέτρον, il habeo à te, € χω το ar ἐσένχ, et alia. Idem etiam præstari
debet, Si verbum apud Latinos accusa- ; tivum regat et genitivum, vel ablativum
sine ulla præpo- sitione, ut empleo ollam denariorum, γελίζω τὸ :ζουκάλι amo τορνέσια, et émpleo vas aquá, γεμίζω τὸ αγγεῖον ἀπὸ woo. in quibus tainen sape sæpius reticetur aro, dicendo
sim- pliciter τορνέσια et νερὸ. De Constructione Verbi
passivi, neutri, ac Deponentis. Quemadmodum activae vocis verbum exigit ante se
nomi- nativum agentem, et post se accusativum patientem, ita é contra passivæ
vocis verbum postulat ante se nominativum patientem, post se vero accusativum
agentem uná cum i5 preepositione απὸ, ut τὸ &uzzt τραθιζεται ἀπὸ τὰ dÀojx CUTTUS trahitur ab equis.
Semper igitur in passivis casus personæ verbi activi, quum videlicet duplicem
requirit casum post se, vertendus est in nominativum, manente altero immutato,
Ut εγὼ σὲ uaÜziw τὴν yrauuarwry, passive
redditur, ἐσν µαθαίνεσαι 20m ἑμένχ τὴν γηαμματικὴν, tu doceris à me grammaticam, etc. VT APVD LATINOS. Ex
verbis neutris, vel Deponentibus, quaedam absolute ponuntur sine ullo casu, ut
Er vivo, πορπατῶ am- bulo, στέκοµαι S00, οιμούμαι dormio: quidam vero
requirunt post se aliquem casum, ut ἀρέσκει µου placet mihi, τὶ φαὐεταίσας, quid. vobis videtur, et alia, quie genitivum, aut
accusativum postulant pro diversitate præsentis Grecis regionum, si eosdem
casus, vel alios requirant Latinorum verba vel neutra, vel deponentia. Et tunc
Constructio erit eadem quam jam recensuimus in verbis activis. De Verbis εἶμαι, φαίνοµαι, et aliis, tum de verbo
impersonali, de Modis, Gerundiis, ac quibusdam loquutionibus. Verbum εἶμαι sum duos habet nominativos
ante, et post se, ut ó Αοιστοτέλης ἅτονε μεγαλος φιλόσοφος, Aristoteles erat magnus Philosophus. eodem modo
construitur verbum φαίνομαι t ideor, λέγουαι dicor, oxzopzt vocor, λογοῦμαι nuncupor, et similia, quæ
preeter illos duos nominativos admittunt etium genitivum, vel accusativum juxta
supradictam locorum Græciæ distinctionem, sicut Latina dativum, ut αὐτὸς pod εἶναι, Vel φαίνεταί µου καλοπίγερος ἄνλρωπος ipse mihi est, vel videtur vir idoneus. Vel etiam
accusativum cum præpositione aro, si Latina regant ablativum cum praepositione
à vel ab, ut justus ab omnibus vocatur, vel reputatur beatus, ὁ δίκαιος χράξεται͵ Y, κρατειέται µακάριος am’ 02095. Verbum impersonale duplicis est speciei
activae nimirum et passivæ. Utrunque impersonalis verbi genus, vel ponitur
absolute sine ullo casu, ut βρέχει pluit, λέγουνε fertur ; vel cum aliquo casu ut
apud Latinos, verbi gratia, pertinet ad me, ἐγγίζει µου, non licet vobis, δὲν σᾶς πρέπει, mon curatur de anima, δὲν ἐννοιάζεται διὰ τὴν ψυχήν. Ubi adverte verba impersonalia
utplurimum sumi à tertia persona plurali prze- sentis indicativi activi, ut pro
scribitur dicunt γράφουνε scribunt, pro vivitur, ζοῦνε vivunt, et alia. Dixi ut
plurimüm quia reperitur interdum, et quidem raro aliquod impersonale desumptum
à tertia persona plurali presentis indicativi passivi, ut κοιμοῦνται dormitur. Modorum usus pervius
est unicuique ut apud Latinos. In usum tamen hi precipue veniunt INDICATIVVS,
imperativus, et subjunctivus, qui vicem gerit infinitivi, et exprimitur per
particulam νὰ, ut Θέλω νὰ τὸ «auo volo illud facere : cui
interdum praeponitur articulus τὸ, et ponitur loco
nominis, ut τὸ vx χάμεις pro τὸ κάνωμα σου tuum factum. Similem loquutionem habent Græci literales, ut τὸ ποιεῖν pro ποίηυα, et
Itali, 25 il fare, pro il fatto. Hujusmodi modus semper ponitur post aliud
verbum, sicut infinitivus apud Latinos; vel alias resol- vitur per ἔτι vel πῶς, ut scio te fecisse hoc, vulgo possumus
dicere, ἠξεύρω πῶς, vel ὅτι τὸ ἔκαμες, quod ἔτι et πῶς videtur correspondere Italico che vel Gallico que.
Ponitur 3o etiam zat pro ὅτι, ut λογιαζω vat τὸ ἔμαθες, pro ὅτι τὸ ἔμαθες, puto te illud didicisse. Jam quaenam particula, vel
Conjunctio unicuique modorum tribuatur, et quomodo inter se discrepent, vide
supra in Conjugationibus barytonorum. Gerundiis caret utraque Greca lingua,
fruitur vero Latina. Ea autem sic in vernaculam Graecorum dialectum vertenda
censemus. Gerundia in do, resolvuntur in participia, ut amando αγαπῶντας, dicendo λέγοντας,
etc. Gerundia in dum exprimuntur aliquando per dix νὰ, si illa praecedat praepositio ad, ut ad habendum διὰ νὰ ëyr : aliquando per oz, vel 4o zyxuzgx
onov, Si præcedat praepositio inter, ut inter ambulandum, σὰν ἐπορπάτουνα, id est dum ambularem : inter [MEYER.
GRAMM. GRECQUE.] dicendum ἀνχμεσα ὁποῦ ἐμῶμε cum
loqueretur, et similia. et aliquando per πρέπει, si
à Latinis efferantur abso- lute sine ulla praepositione, ut faciendum mihi est,
πρέπει νὰ άνω,
tObis agendum, πρέπει vx Ἰάμετε, etc. Hic modus loquendi non aberrat à
modo loquendi Italorum, vel Gallorum, dum dicunt, mi bisogna fare, il me faut
faire, cum hoc tamen discrimine, quod in dictis linguis verbum consequens est
infinitivi modi, et nunquam mutatur, at in Graeca vulgari verbum quod
subsequitur πρέπει est subjunctivi modo, variatürque ac construitur cum
personis, quie comitantur gerundia in dum, ita ut si persona sit singu- laris,
et prima, verbum etiam erit primæ persone numeri singularis, et sic de
reliquis. Tandem gerundia in di, simpliciter efferuntur per vx cum subjunctivo,
ut lempus est i5 und, 22160; εἶναι yx naue! sciendi sum cupidus, επιθναῶ va µεθω, etc. Veniamus jam ad peculiares,
quasdam loquutiones. QVVM LATINE DICIMVS, quod tibi scripserim, vernaculo
Graecorum sermone sic efferemus, διὰ τί σοῦ £yoxlx, vel ὃτι σοῦ ο0 ἔγραγα, Vel τὸ vx σοὺ Eyux
pz, Vel ἔστοντας καὶ νὰ σοῦ ἔγραφα, prior et secundus loquendi modus
conformior Latinæ loquutioni videtur. De nonnullis adverbiis, ac particulis,
quæ vel nominibus, vel Verbis præjfiguntur. a; Uttotum communis Grece linguæ
syntaxeos absolvamus tractatum, brevibus precurremus nonnullas voces, quarum
notitia non parum juvatur is, qui aditum sibi fieri vult ad hujusmodi linguæ
Græcæ svntaxim. Dicamus ergo prius de Xunoes inam, quod adverbium est optandi,
ponitürque s) unà cum νὰ, et constituit in verbis peculiarem modum, qui
dicitur optativus, reperitur cum perfecto, et imperfecto, ut ἄμποτες νὰ τὸν ἔκραξες, utinam. illum. vocasses, ἄμποτες νὰ τὸν ἔθλεπα, utinam illum viderem. ‘Av, vel à fit à
Græcoliterali sw, sé, ac pariter regit 3; subjunctivum, tempus amat id, quod
nos in verbis barytonis diximus habere indifferentem quandam, ac indeterminatam
significationem, ut ἂν σὲ πιέσω δὲ te capiam, non et σὲ πιάνω: ἂν σὲ εὑρήσω δὲ Le. reperiaan, non ἂν σὲ εὑρίσκω. Conjungitur præ- [Certainement
pour πάμενε] voyez page 159 de l'original,
plus loin p. 68, 1. 7 sqq. terea cum omnibus preeteritis, ut xv &xux δὲ feci, ἂν ἔγραφε, δὲ scribebat, ἂν θέλει 2ώσει δὲ dabit, et reliqua. Aro, quanvis praepositio significans
a vel ab, in compo- sitione tamen alicujus verbi, vel nominis non semper eandem
retinet significationem; nam interdum denotat perfectionem, ut arocs)swm
perficio, τελειώνω quippe simplex füure tantum
significat, sed cum aro perfecte finire, utque Latini dicunt, rem reddere
omnibus numeris absolutam. interdum vero finem quodammodo præ se ferre videtur,
ut αγοτοώγω finem. comedendi facio, unde
adverbia αποφαγχ post prandium, et απόθειπνα post canam. ct tandem penitus,
seu de, ut anses penitus amputo, et ἀποχεφαλίδω decollo, et alia. *A; adverbium hortandi, si ponatur cum
imperfecto efficit modum optandi, ut a: ἔθλεπα utinam viderem; caeterum ας nota est imperativi, seu potius subjunctivi, ut 2; κάμη faciat. Videtur autem derivari
à Græcoliterali ἄφες, unde per synco- pen z:. quare
quum dicimus 2; 1% idem valet ac sine ne, ut videam, qui quidem loquendi modus
frequens est in sacris paginis, praecipue in Evangelio, ds: ἴδωμεν, εἰ ἔργεται Ηλίας σώσων αὐτὸν, quem imitati Græci- -vulgares dicunt, a; ἰδοῦμεν ἂν ἔρχεται ὁ Has διὰ νὰ τὸν ἐλευβερώσῃ. Adverte tamen hujusmodi ἄς, non poni in secunda persona imperativi, sed tantum
in prima, et tertia. Quia videlicet, aptior imperandi persona videtur secunda,
non prima, et tertia, unde et Itali quum magnates alloquuntur solent ob-
sequii, et revereniP. 15K)tiæ causa uti tertia persona, ne loquentes secundá
persona, videantur aliquomodo illis impe- rare. Est igitur a4; subjunctivi
potius nota, quam imperativi. A&, vel 3. deductum fortasse fuit ab se
ablata diph- thongo ου. Dicitur autem 05», quum ponitur ante vocales et
" diphthongos, imo οἱ ante aliquas consonantes, videlicet ante B, 7; ὃ, 0, 4.0, 7,9, y : d vero ante reliquas consonantes.
Regit indicativum tantum, quia in reliquis modis non utimur οὲν, sed uz», vel uz, ut uz» κάµης ne facias. Να aliquando est adverbium demonstrandi, et regit geni-
tivum si praecedat pronomina primitiva numeri singularis, ut νά σου ecce tibi, accusativum vero si sint
numeri pluralis, et ante alia nomina, ut vx σας ecce
vobis, νὰ τὸν Mézos» ecce Petrum. Aliquando est
conjunctio causalis, ab ἵνα deducta, unde ut illa subjunctivum expostulat, qui,
ut diximus, vicem etiam gerit infinitivi. Atque hinc fit, ut aliqui dicant
conjunctionem vz signum esse, ac notam infinitivi. Verum quo firmo, stabilíque
nitantur fundamento non video. Inter- dum denique νὰ solet esse particula repletiva,
et ornatus causa maxime apud Chios, qui dicunt ἐκεινὰ pro exi, τουτονὰ 5 pro τοῦτον, quam etiam replicantes satis
molliter sonant &xewavz, et τουτονανα. Νε item particula est quæ nihil
significat, et tantum ad or- natum ponitur orationis, idque duntaxat à Chiis,
non in qui- buslibet nominibus, sed tantum in articulis et pronominibus ιο masculinis et foemininis, ubi
reperiatur finalis litera v, ac in prima, secunda, et tertia persona verborum numeri
pluralis, ut pro εἴλατιν, εἴδατηνε Dro τοῦτον, τούτονε, DTO τούτων, τουτωνῶνε, pro γράφοµεν, γράγομενε, pro λέγετε, λέγετενε, et sic de reliquis. Ωσάν demum vel ox, aut ez, idem
significat quod Latine i5 CUm, vel post quam, ac postulat subjunctivum, ut σὰν yox|yn; cum scripseris, σὰν ἔλθω postquam venero, et similia. Interjectio ὄχου, veloiusvx hei mihi regit
accusativum, ut ὀϊμένα τὸν xaxouooy heu me infelicem. At ὦ modo requirit so nominativum,
vel vocativum, ut ὦ πεγχλη duoruyix Ó magnam calamitatem, ὦ καλὲ ἄνβρωπε Ó bone vir, modo vero geniti-
vum, et tunc vim habet admirationis, ut à τοῦ θαύματος Ó rem admirandam, idest Papæ.
Atque haec de Syntaxi linguæ Græcæ communis, methoο” dicáque ejusdem institutione,
majore qua potui dilucidäque brevitate, ac studio ad Dei omnipotentis gloriam,
Fidei Catholicae propagationem, Proximorum utilitatem, nec non ad φιλογλώσσων περιεργείαν. Nome compiuto :
Porta. Portius. Porcius. Simone Porzio. Porzio. Keywords: implicatura. Refs.:
Luigi Speranza, “Grice e Porzio” – The Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Possenti:
la ragione conversazionale e la conversazione di Romolo e Remo – radice
dell’ordine civile – filosofia italiana – Luigi Speranza (Roma). Filosofo italiano. Studia a Torino. Insegna
a Venezia. Dei Aquinensi. Fonda l’Annuario di filosofia. Centro di ricerca
sui diritti umani. Attrato dalla storia delle civiltà, ispirato da VICO (si
veda). Studia l’idea d’un assoluto impersonale. Incontra l'istanza metafisica e
umanista attraverso AQUINO (si veda), intuendo le possibilità speculative e
liberanti incluse metafisica dell'essere. Tre sono gl’ambiti primari della sua
ricerca: metafisica, pensiero teoretico e ritorno al realismo; personalismo; filosofia
politica. Studioso d’AQUINO, del tomismo. Professore della grande tradizione della
filosofia dell'essere, orienta l'attenzione critica verso GENTILE, il neo-parmenidismo
italiano di SEVERINO nel suo ritorno a VELIA e il VELINO, ricercando una
razionalità attenta alla storia ma non consegnata interamente alla furia del
tempo. Dunque il ritorno all'eterno invece che l’eterno ritorno di Nietzsche e
la ripresa del tema della creatio ex nihilo, assente in molta filosofia. Il
suo approccio legge meta-fisica e nichilismo come due nuclei che tendono ad
escludersi – i veliani -- di cui il primo è la fisio-logia e il secondo la pato-logia.
Individua pertanto nella destituzione dei valori e nella riduzione della
ragione a volontà l'esito ultimo del nichilismo. Questo vuole liberare Italia
dalla metafisica, ritenuta distrutta dal criticismo, ma il compito della
filosofia dell'essere è preparare una ripresa della metafisica dell'esistenza,
tale che possa di nuovo tenere un posto nella storia della civiltà. Una
presentazione ampia della sua è in “Storia della filosofia”; Filosofi italiani,
Antiseri e Tagliagambe, Bompiani, si veda anche nichilismo e filosofia dell'essere,
intervista, a c. di Mura, “Euntes docete.” La riscoperta della meta-fisica
esistenziale è un tentativo di mettere in luce la parzialità di non poche
posizioni che hanno proclamato la fine della metafisica occidentale: GENTILE, e
SEVERINO. Essi hanno operato come reagente per la riconquista della metafisica
e per la critica del nichilismo, di cui offre una determinazione diversa da
quelle di Nietzsche e di Heidegger -- con applicazioni anche all'ambito del
nichilismo giuridico. Il rigetto del nichilismo e l'analisi dell'anti-realismo,
del logicismo, del dialettismo e del razionalismo che affliggono la filosofia,
gli conducono a giudicare concluso e senza possibilità di ripresa il ciclo
della meta-fisica nel cammino di GENTILE. La base prima della filosofia
dell'essere sta nell'asserto ‘l'ente è'. Questo il grande tema da cui occorre
partire. Dall'ente appunto e non dall'essere vuoto dei moderni. In tal modo
crollano l'identità tra logica e meta-fisica del razionalismo, l'idea di
dialettica come generazione logico-apriorica del sapere, e l'idea di divenire
come entrare-uscire dal nulla. Qui opera un'adeguata semantizzazione
dell'essere (dell'ente), rigettando l'errore primordiale di trattare la
questione dell'essere come questione di essenza, il che presuppone la
negazione della potenzialità. Ma se questa è presente, niente in senso
proprio va in nulla ma si trasforma. Si svolge verso un positivismo in cui
la filosofia è capace di progresso. È andata così delineandosi la tesi che
nello svolgimento della meta-fisica dagl’antichi a noi sia emersa, dopo la
seconda navigazione nell’ACCADEMIA (vedi Fedone), proseguita e perfezionata da
Aristotele al LIZIO, una terza navigazione che si esprime nella
Seinsphilosophie che ha toccato un punto di apogeo in AQUINO e nei grandi
tomisti. In tale prospettiva è possibile tracciare un'essenziale storia della
meta-fisica quale progressiva penetrazione della verità dell'essere, culminante
nella metafisica dell'actus essendi. Si tratta di una metafisica trans-ontica
che, prendendo le mosse dall'ente, procede verso l'essere stesso -- esse ipsum
per se subsistens -- e che individua la struttura originaria nella
partecipazione dell'ente all'essere. Le sue posizioni sono consegnate alla
trilogia “Nichilismo e Metafisica. Terza navigazione, Il realismo e la fine
della filosofia moderna, e Ritorno all'essere. Addio alla metafisica moderna.
Esse sono discusse da XVIII autori in, “La navicella della meta-fisica.
Dibattito sul nichilismo e la terza navigazione (Armando, Roma) Cottier,
Dummett, Berti, Riconda, e poi in Realismo Metafisica Modernità. “In margine al
realismo e la fine della filosofia moderna”, Dalfino e Pozzo, CNR-Iliesi, Roma.
La possibilità di guadagni per sempre
rigetta l'idea fallibilista -- Popper et alii --, secondo cui ogni sapere -- riportato
poi solo a quello delle scienze -- riposa su palafitte perennemente
rivedibili. La meta-fisica ha per oggetto non il concetto di essere, ma
l'esistenza. Il filosofo deve sempre e nuovamente ribattezzarsi nelle sue
acque, fuggendo l'oblio dell'essere e liberandosi dal sistema che intende
racchiudere in sé la totalità. Un problema centrale per lui è la possibilità di
una conoscenza filosofica autonoma, che non proceda solo sull'imbeccata che
possano darle le scienze ed altre forme di conoscenza, nonostante la necessità
del dialogo tra filosofia e scienza, in quanto non esiste un solo sapere.
L'unità plurima o polivalente della ragione si applica anche al nesso tra
filosofia e il culto sacro. Nell'incontro tra compito della ragione e elezione
del cristianesimo si individua un criterio di apertura e stimolo per la
filosofia nella sua ricerca di senso. Il principio della persona è più fondamentale
del principio della responsabilità (Jonas) e del principio-speranza (Bloch), e
a fortiori delle filosofie dell'impersonale o inter-soggetivo. Il concetto di
persona si presta efficacemente in una serie di problemi in cui le nozioni di
individuo, di soggetto, di coscienza risultano inadeguate. La persona è
originaria e primitiva, e raggiunge una profondità e permanenza che non hanno
le altre categorie appena citate o l'uso che spesso ne è stato fatto. Si veda
il dossier sul “Principio Persona” con contributi di Grandis, Ivaldo,
Madricardo, Pera, in “Studium”, L'idea
di persona è essenziale per maneggiare le grandi difficoltà insite
nell'antropologia, in specie da quando in Occidente si cerca di elaborare
un'etica procedurale di norme senza base antropologica, che è il grande
equivoco EQUIVOCO GRICE dei moderni. Fa parte del vasto movimento del
personalismo, volto alla riscoperta integra della persona. Compito del
personalismo ontologico è di valorizzare ed integrarele filosofie del
personalismo incompiuto -- Habermas, Rawls, BOBBIO, Ferry, Parfit --
allontanandosi da quelle dell'esplicito anti-personalismo, Nietzsche e Foucault
in specie, ma pure Hegel, Heidegger, SEVERINO nei quali forte è l'empito anti-personalistico. Le
assise della persona vanno ricercate nell'ontologia, onde essa è una
sostanzialità aperta alla relazione, ma non riducibile a sola relazione. Le
persone sono nuclei radicali di vita e realtà che non possono essere dedotti da
alcunché e che anzi fonda l'agire e lo sperare dell'essere umano Esse come totalità concrete è alla base di
una filosofia che oggi deve fare i conti con la centralità del tema
antropologico, con le problematiche bio-etiche (ad es. concernenti lo statuto
dell'embrione), e con le concezioni in cui il soggetto e la natura umana non
sono intesi come un presupposto ma come un prodotto della prassi. Il
personalismo quale insieme di scuole e correnti filosofiche che assegnano
speciale valore e dignità alla persona, non è in senso proprio un'invenzione,
ma originariamente della patristica, del medio-evo, e dell'umanesimo. Qui sono
state elaborate in certo modo per sempre le idee fondamentali sulla persona e
dischiuso come nuovo guadagno il suo spazio di realtà. L'epoca
dell'antropocentrismo non è stata un'epoca di riscoperta della persona. Un
antropo-centrismo sicuro di sé non può dare risposte a molte domande della vita
ed è tanto più impotente, quanto più le domande sono profonde, Se la
controversia sulla persona si accende di nuovo in molti ambiti, è perché
l'idea-realtà di persona attraversa un momento d’eclissi e richiede nuovamente
la fatica del concetto. Assolutamente primario è il nesso persona-tecnica, in
cui la seconda è spesso animata da volontà di potenza, valendo come una potenza
senza etica. La presenza nel comitato di bio-etica gl’induce a dedicare
attenzione ai temi di bio-tecnologie, la rivoluzione bio-politica, l'influsso
pervasivo del materialismo e del biologismo. Il personalismo si declina
poi in ambito sociale come concezione egualitaria e comunitaria -- personalismo
comunitario -- quale fondamento dell’ordine politico proiettato verso la
cosmopoli, la pace e il rispetto dei diritti umani. Entro un dialogo
critico con le tradizioni del liberalismo e dell’illuminismo, opera per
mostrare il contenuto di nozioni centrali del politico come quelle di ragion
pratica, bene comune, popolo, democrazia, legge naturale, diritti dell'uomo,
laicità, ai fini di una rinnovata filosofia pubblica in pari col suo oggetto.
Uno specifico rilievo è stato assegnato al problema teologico-politico secondo
due direttrici: la ripresa post-moderna di un ruolo pubblico per le grandi
religioni; l'idea che la loro deprivatizzazione anche in Occidente può
contribuire ad un positivo rapporto fra religione e politica, nella prospettiva
di una piazza pubblica non agnostica ma attenta alla matrice teologica della
società civile. Con la filosofia politica si opera il passaggio dal piccolo
mondo dell'io al grande mondo' della società, verso la società aperta della
famiglia umana. Sulla scia di diagnosi -- Arendt, Maritain, Strauss, Simon,
Voegelin -- ritiene che la filosofia politica vada riportata al suo compito
primario di pensare la buona società, lottando contro la crisi concettuale che
procede all'ingrosso da Weber e dall'attacco al diritto naturale. In
particolare è stata condotta una critica radicale a Kelsen, alla sua concezione
relativistica dei valori e della democrazia, al suo intento di dissolvere
l'idea di ragion pratica, tolta la quale l'ambito della prassi precipita
nell'irrazionalismo e tutto è affidato al volere. Cfr. il dossier Liberalismo --
“Humanitas”, con interventi di Campanini, Zanone, Esposito, Ivaldo. Esso
raccoglie parte del dibattito sollevato da “Le società liberali al bivio” che
vide interventi di Savona, Vigna, Cubeddu,
Berti, Pellicani, e Scarpelli. Si sostiene l'importanza della filosofia
e dell'antropologia per la democrazia, sulla base dell'idea che la costruzione
del cosmo umano è compito della ragion pratica. Insufficiente risulta una sfera
pubblica moralmente neutrale, consegnata al binomio del diritto positivo e la morale
procedurale. La rinascita della filosofia politica avviene riprendendo
competenza sui suoi problemi, tra cui massimo è quello della pace: la pace
necessaria che non c'è e la guerra inammissibile che c'è. Occorre disarmare la
ragione armata: ciò suggerisce che vada cercata un'organizzazione politica del
mondo oltre la sovranità degli stati-nazione verso un'autorità politica
mondiale o cosmo-politica, di cui l'ONU è lontana immagine. Altre saggi: “Frontiere
della pace” (Milano); “Filosofia e società. Studi sui progetti etico-politici
contemporanei, Massimo, Milano Giorgio La Pira e la filosofia d’AQUINO, Studia
Universitatis sancti Thomae in Urbe, Roma; “La Pira tra storia e profezia. Con AQUINO
maestro, Marietti, Genova-Milano; La buona società. Sulla ricostruzione della
filosofia politica (Vita e Pensiero, Milano); Una filosofia per la transizione.
Metafisica, persona e politica in Maritain” Massimo, Milano); “La filosofia
dell'essere” (Vita e Pensiero, Milano); Tra secolarizzazione e nuova
cristianità” (EDB, Bologna); “Le società liberali al bivio”; “Lineamenti di
filosofia della società” (Marietti, Genova); “Oltre l'Illuminismo”; “Il
messaggio sociale” (Paoline, Roma); “Razionalismo critico e metafisica”; “Quale
realismo?” (Morcelliana, Brescia); “Dio e il male, Sei, Torino); “Cattolicesimo
e modernità. Balbo, Del Noce, Rodano (Ares, Milano); “Approssimazioni
all'essere. saggi di metafisica e di morale” (Poligrafo, Padova); “Il
nichilismo teoretico e la morte della metafisica” (Armando, Roma); “Terza
navigazione. Nichilismo e metafisica” (Armando, Roma); “Filosofia e Rivelazione”
Città Nuova, Roma); “La filosofia dopo il nichilismo” (Rubbettino, Soveria); “Religione
e vita civile. Il cristianesimo nel postmoderno” (Armando, Roma); “L'azione
umana. Morale, politica e Stato in Maritain” (Città Nuova, Roma); “Essere e
libertà” (Rubbettino, Soveria); “Radici dell'ordine civile” (Marietti, Milano);
“Il principio-persona” (Armando, Roma); “Profili. Bobbio, Noce, La Pira,
Lazzati, Sturzo (Effatà, Cantalupa); “Le ragioni della laicità” (Rubbettino, Soveria);
“L'uomo post-moderno”; “Tecnica, religione e politica” (Marietti, Milano); “Dentro
il secolo breve. Paolo VI, La Pira, Giovanni Paolo II, Mounier, Rubettino,
Soveria Nichilismo giuridico. L'ultima parola? Rubbettino, Soveria. La
rivoluzione biopolitica. La fatale alleanza tra materialismo e tecnica, Lindau,
Torino. Pace e guerra tra le nazioni. Kant, Maritain, Pacem in terris, Studium,
Roma. I volti dell'amore, Marietti, Milano-Genova. Il realismo e la fine della
filosofia moderna (Armando, Roma); “Diritti umani”; “L'età delle pretese”
(Rubbettino, Soveria); “Ritorno all'essere. Addio alla metafisica” (Armando,
Roma); “La critica del marxismo” (Massimo, Milano); “Epistemologia e scienze umane” (Massimo,
Milano); “Storia e cristianesimo” (Massimo, Milano); “Contemplazione evangelica
e storia” (Gribaudi, Torino); “Maritain oggi, Vita e Pensiero, Milano); “La
filosofia dell'essere” (Cardo, Venezia); Nichilismo Relativismo Verità. Un
dibattito” (Rubbettino, Soveria); “Laici o laicisti? Dibattito su religione e
democrazia” (liberallibri, Firenze); “La questione della verità. Filosofia,
scienze, teologia” (Armando, Roma); Ragione e verità. L'alleanza
socratico-mosaica” (Armando, Roma);” Nostalgia dell'altro. La spiritualità di Pira”
(Marietti, Milano); Pace e guerra tra le nazioni” (Guerini, Milano); “Natura
umana, evoluzione, etica” (Guerini, Milano); Governance globale e diritti
dell'uomo” (Diabasis, Reggio Emilia); “Ritorno della religione? Tra ragione,
fede e società” (Guerini, Milano); “Diritti Umani e libertà” (Religiosa,
Rubbettino); in onore (Armando); Perché essere realisti? Una sfida filosofica (Mimesis,
Milano-Udine. Giuliano, Filosofi a un bivio. Ora rialziamo lo sguardo, su
avvenire, A. Lavazza, Neuroscienziati, cercate l'anima. Nome compiuto: Vittorio
Possenti. Possenti. Keywords: radice dell’ordine civile – romolo e remo -- il
principio speranza, prima navegazione, seconda navegazione, terza navegazione,
Gentile, comunita, Severino, Aquino, umanesimo, seconda navigazione --. Refs.:
Luigi Speranza, “Grice e Possenti” – The Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Pozza: la
ragione conversazionale e l’implicatura conversazionale – la scuola di Taranto
-- filosofia pugliese -- filosofia italiana – Luigi Speranza (Taranto). Filosofo italiano. Taranto, Puglia. Grice: “I like
Pozza; he uses ‘pragmatic’ quite a bit, by which he means Grice, of course!” Durante gli studi al liceo di Taranto, Tommaso, un
insegnante di matematica di stile tradizionale gli stimola il gusto per i
problemi matematici e per l'eleganza formale delle dimostrazioni. Studia a Bari
dove si laurea con una tesi su SERRA (si veda) avendo come relatore Vallone. Coniuga
l'amore per i sistemi formali con l'amore per Leopardi, Carducci -- maestro di
Serra -- e Annunzio -- e tra i classici predilisse Tasso e Vita nuova di
Alighieri. Studia a Bari -- sotto Landi -- Pisa, e quindi metodi formali
a Milano. Una svolta nella sua carriera filosofica è segnata dalla
partecipazione agl’incontri di S. Giuseppe organizzati a Torino da BOBBIO. A
partire da qui sviluppa idee in filosofia del diritto, specie – ovviamente -- su
Kelsen, e sulla formalizzazione della logica deontica con particolare
attenzione all'assiomatizzazione dei principi di una teoria generale del
diritto in collaborazione con Ferrajoli
per i suoi “PRINCIPIA IVRIS”. Organizza a Taranto gl’incontri Info IVRE
TARAS, logica informatica e diritto, al quale partecipano alcune delle figure
più rappresentative del diritto, dell'informatica e della logica, tra cui
Martino, Ferrajoli, Conte, Busa, Comanducci, Jori, Filipponio, Elmi, Guastini, e
Sartor. Insegna a Taranto, mantenendosi scientificamente attivo e partecipando
a conferenze di società filosofiche italiane -- specialmente la Società italiana
di logica e filosofia della scienza e la Società italiana di filosofia analitica,
dal convegno nazionale fino al convegno di Genova. Insegna a Lecce. Tra le
principali influenze nei suoi studi di linguistica e semiotica testuale vi sono
quella di Petöfi. Insegna a Verona, Padova,
Bolzano e, per le sue lezioni di logica deontica, a Petöfi e Kelsen. L’influenza
maggiore viene dalle grandi opere di Frege, Russell e Carnap, ai cui dedica uno studio, con particolare attenzione
alla visione filosofica. Pubblica un contributo di sapore positivista,
discutendo e formalizzando alcune argomentazioni in fisica quantistica. Un
legame tra i suoi interessi in linguistica e il suo lavoro in logica formale è
dato dalla sua teoria formale degl’atti linguistici basata su una connessione
originale tra logica intuizionistica, usata per gl’atti linguistici assertori, e
logica classica, usata per i contenuti proposizionali. Presentando la sua
teoria di una formalizzazione della “pragmatica,” define un modello
Frege-Reichenbach-Stenius per il trattamento formale dell’asserzione, mostrando
che il problema principale di questa teoria è la limitazione introdotta da
Frege -- e accettata da Dummett -- per cui il segno di asserzione si può usare
solo per formule elementari assertorici. Ma, come molti filosofi sostengono,
esistono atti linguistici composti. Per permettere il trattamento di un atto
linguistici composto o molti-modale e ovviare alla limitazione del modello Frege-Reichenbach-Stenius,
introduce un connettivo pragmatico che permette la costruzione di una formula
assertiva complessa. Il contenuto della formula assertiva è dato
dall'interpretazione classica e dai connettivi vero-funzionali. Il connettivo pragmatico,
fra DUE atti linguistici assertori semplice in uno complesso, ha invece una interpretazione intuizionistica.
Il connetivo pragmatico non ha cioè un valore di verità – o sattisfazione
fatica -- ma un valore di giustificazione. In fatti, un atto assertivo non è,
in quanto *atto*, vero o falso, ma può essere “giustificato” o non
giustificato. In questo modo, il sistema formale distingue l'asseribilità di un
atto assertorio dal valore di verità della proposizione asserita. Oltre a
spiegare l'irriducibilità del segno fregeano di asserzione a un trattamento in
termini di logica classica e introdurre una fondazione formale della teoria dell’atto
linguistico, dà anche una soluzione originale del problema della compatibilità
tra logica classica (Grice) e logica non-classica (Strawson) o
intuizionista. A questo studio seguono
altri sulla logica erotetica, deontica, e sub-strutturale. La sua
filosofia suscita interesse in diversi campi, dalla filosofia del linguaggio
alla filosofia della fisica alla logica e all'informatica -- specie a partire dalla
sua collaborazione con Bellin. Alla sua teoria formale della “pragmatica,” oltre
ai saggi di Anderson e Ranalter è dedicato un numero di Fondamenta
Informaticae. La sua influenza si estende così oltre che alla filosofia della
fisica e alla filosofia del linguaggio anche alla logica e all'informatica,
specie con convegni in suo onore organizzati a Verona. Ricordi di personalità
internazionali e di amici sono raccolti in suo onore. Altre saggi: “Un'interpretazione
pragmatica della logica proposizionale intuizionistica”; “Problemi fondazionali
nella teoria del significato (Olschki, Firenze); “Una fondazione pragmatica
della logica delle domande”; “Parlare di niente”; “Termini singolari non
denotanti e atti illocutori”; “Idee”; “Una
logica pragmatica per la concezione espressiva delle norme”; “Logica delle norme” (S.E.U., Pisa); “Il
problema di Gettier: osservazioni su giustificazione, prova e probabilità”
(SIFA, Genoa); “Come distinguere scienza e non-scienza”; “Verificabilità,
falsificabilità e confermabilità bayesiana” (Carocci, Ferrajoli); Principia
juris. Teoria del diritto e della democrazia.
La sintassi del diritto” (Bari: Laterza). Nome compiuto: Carlo Dalla
Pozza. Carlo Pozza. Pozza. Keywords: Grice. Refs.: Luigi Speranza, “Grice e
Pozza”.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Pozzo: la
ragione conversazionale e l’implicatura conversazionale nel ginnasio – filosofia
lombarda -- filosofia italiana – Luigi Speranza (Milano). Filosofo italiano. Milano, Lombardia. Sudia a Milano.
Consegue il dottorato a Saarlandes (“a reason why Italians don’t consider him
Italian” – Grice) e la abilitazione a Trier – Grice: “A reason why Italians
don’t consider him an Italian philosopher, since he earned his maximal degree
without, and not within, Italy.” Insegna
a Verona e Roma, all’Istituto per il lessico filosofico – (Grice: “Yep –
Italians have an ‘istituto’ for EVERYTHING!”). Studia il LIZIO, la storia della
logica o dialettico dal rinascimento, la storia delle idee e la storia dell’università
di Bologna (“l’unica chi conta a Italia”) -- ha portato avanti la creazione di
infra-strutture di ricerca per una migliore comprensione dei testi filosofici e
che hanno plasmato il patrimonio culturale. Caratteristica specifica del suo
approccio alla lessicografia è l’uso della IT per la documentazione e
l’elaborazione di dati linguistici e testuali in italiano. Hegel:
Introductio in Philosophiam: Dagli studi ginnasiali alla prima logica (Firenze:
Nuova Italia). Associazione per l’Economia della Cultura “Storia storica e
storia filosofica della,” Schiavitù attiva, proprietà intellettuale e diritti
umani. Nome compiuto: Riccardo Pozzo. Pozzo. Keywords: il ginnasio – implicature,
identita nazionale, filosofia italiana, patrimonio italiano, storiografia
filosofica, storia della filosofia italiana. Refs.: Luigi Speranza, “Grice e
Pozzo” – The Swimming-Pool Library.
Commenti
Posta un commento