ROSSELLI
Luigi Speranza – GRICE ITALO!;
ossia, Grice e Rosselli: la filosofia italiana nel ventennio fascista –
filosofia italiana – Luigi Speranza (Roma). Filosofo. Important Italian philosopher. There
is a R. Circle in Rome. Teorico del socialismo liberale, un socialismo
riformista non marxista direttamente ispirato dal laburismo inglese e dalla
tradizione storico-politica del radicalismo liberale e libertario. Fonda a
Firenze il foglio clandestino “Non mollare e insieme a Nenni, la rivista
milanese “Il quarto stato”. Fonda il movimento anti-fascista “giustizia e libertà”,
che combatté per la repubblica nella guerra civile spagnola, all'interno della colonna
italiana R., costituita assieme agl’anarchici. Ucciso in Francia insieme con il
fratello R. da assassini legati al regime fascista. Nato da una famiglia politicamente
attiva, avendo partecipato alle vicende del Risorgimento italiano: Pellegrino R.,
tra l'altro zio della futura moglie di Nathan, sindaco di Roma, è un seguace e
stretto collaboratore di MAZZINI (si veda) ed un Pincherle è nominato ministro nella
Repubblica di S. Marco, instauratasi nel Triveneto a seguito d'una massiccia
insurrezione anti-asburgica guidata da Manin e Tommaseo. I R. abitato per
un considerevole periodo a Vienna. Si trasferirono a Roma. Qui, dopo la propria
nascita, venne alla luce il fratello R. La madre, separata, si trasferì
con i suoi figli a Firenze, dove frequentarono la scuola. R. mostra in quel
periodo poco interesse per gli studi e la madre lo ritira dal ginnasio,
facendogli frequentare la scuola tecnica. L'entrata in guerra dell'Italia è
accolta con entusiasmo dai R., decisamente interventisti. Il fratello maggiore
è arruolato come ufficiale di fanteria e muore in combattimento. R. collabora al
foglio di propaganda «Noi», fondato dal fratello, anche se l'editoriale Il
nostro programma, è redatto con buone probabilità da lui. Il manifesto, che
l'ingenuità di due ragazzi indirizza verso una fiduciosa speranza in un mondo
migliore, propone sin da allora alcuni tratti fondamentali della sua personalità,
ossia un amore incondizionato per l'umanità e la spinta all'azione nel solco
dello spirito mazziniano, che lo inserisce nel filone dell'interventismo
democratico. Per «Noi», licenza saggi, uno sulla rivoluzione russa, altro sull'entrata
in guerra degli Stati Uniti. “Libera Russia” esalta il risveglio del paese
di Gorkij, Tolstoj e Dostoevskij, supremi interpreti di un rinnovamento in atto
già dal secolo precedente, per cui la rivoluzione non e che il punto culminante
di una lunga preparazione all'avvento di una società più giusta. Vi è tutta una
massa che sale lentamente, inesorabilmente. La marcia si puo ritardare ma non
impedire. Dei recentissimi eventi, inoltre, viene esaltata la componente
pacifica, la loro attuazione relativamente non violenta. Il saggio “Wilson”
mostra tutta la fiducia nutrita per l'uomo che define il conflitto come “una
guerra per porre fine alle guerre”, uno slogan che rappresenta bene le sue speranze
di e di tutta la famiglia R.. È chiamato alle armi. Frequenta a Caserta
il corso allievi ufficiali e venne assegnato a un battaglione di alpini in
Valtellina. La guerra finisce senza che egli avesse dovuto sottomettersi al
battesimo del fuoco. Il contatto con militari e molto importante per lui. Apprezza
la massa furon posti in grado di comprendere tante cose che sarebbero loro
certamente sfuggite nel loro isolamento di classe o di professione. Diplomatosi
all'istituto tecnico, si iscrive a Firenze al corso di scienze sociali,
laureandosi a pieni voti con una tesi, Sindacalismo italiano,” e si prepara a
sostenere anche gl’esami di maturità classica per ottenere il diritto di
frequentare altri corsi universitari. Tramite il fratello, conosce Salvemini,
professore a Firenze, che e da allora un costante punto di riferimento per
entrambi i fratelli. Gli fa rivedere il suo saggio sul sindacalismo
rivoluzionario, che giudica non un saggio critico, equilibrato, sostanzioso, ma
in essa e incapsulata un'idea fondamentale: la ricerca di un socialismo che fa
sua la dottrina liberale e non la ripudiasse. S’avvicina al partito socialista,
simpatizzando, in contrapposizione all'allora maggioritaria corrente
massimalista di Serrati, per quella riformista di Turati, che egli ha poi modo
di conoscere a Livorno durante lo svolgimento del congresso del partito, che
sance la definitiva scissione dell'ala di sinistra interna filo-bolscevica che
prende il nome di partito comunista, e scrive svariati saggi per “Critica
Sociale”. MUSSOLINI sale al potere. I riformisti di TURATI sono espulsi dal partito
socialista. Si trasfere a Torino, dove frequenta il gruppo della “rivoluzione
liberale», in quel momento fortemente impegnata in senso anti-fascista, e con
la quale incomincia a collaborare. Conosce Matteotti, del partito socialista unitario,
nel quale erano confluiti GOBETTI (si veda) e la componente riformista espulsa
dal partito socialista, come Rossi. A Firenze, il gruppo dei socialisti
liberali che si raccoglie intorno alla figura carismatica di Salvemini inaugura
un circolo di cultura. Oltre ai R. vi sono Calamandrei, Finzi, Frontali,
Jahier, Limentani, Niccoli e Rossi. Gli ex-combattenti del circolo adereno all'associazione
anti-fascista “Italia libera”. Si laurea a Siena, con “Prime linee di una teoria
economica dei sindacati operai” e parte per Londra, stimolato dal desiderio di
conoscere la capitale del laburismo, di seguire i seminari dei fabiani e di
assistere al congresso delle unioni operaie. Vi è anche Salvemini, che tene un seminario
sulla storia della politica estera italiana al King's. Tornato in Italia
grazie anche ai buoni uffici di Salvemini, si impiega come assistente
volontario a Milano. Prosegue la sua collaborazione a “Critica Sociale” di
Turati. Vi pubblica un articolo, invitando il partito socialista a rompere con
il marxismo, che giudicava espressione di cieco e tortuoso dogmatismo, per
mettersi piuttosto sulla linea di un sano empirismo all'inglese. Collabora con
la rivista del partito socialista unitario, «Libertà», scrivendo proprio un saggio
sul movimento laburista inglese. Dopo il delitto Matteotti s'iscrive al partito
socialista unitario. Spera invano che in Italia si costituisse una seria
opposizione anti-fascista moderata in grado di offrire un'alternativa politica
alla borghesia che guarda con simpatia al fascismo. Una di queste avrebbe
potuto essere l'unione democratica nazionale d’Amendola, alla quale adere il
fratello. D’Inghilterra invia al giornale del partito socialista unitario la
«Giustizia», le corrispondenze sull'evolversi della situazione politica
inglese, successiva alla vittoria elettorale dei conservatori e alla rottura
dell'alleanza tra laburisti e liberali. E pessimista sulle condizioni
politiche dell'Italia. La secessione aventiniana non produce effetti, con i
suoi sterili tentativi di accordo con il re, con i generali e i fascisti
dissidenti. Del resto, i fascisti stano re-agendo. Lo dimostrano anche
devastando il circolo di cultura, che, come non basta, venne chiuso dal
prefetto con una singolare motivazione. La sua attività provoca il giusto
risentimento del partito dominante. Lasciato l'incarico a Milano, insegna a Genova.
Scrive a Salvemini. Forse non ha apparentemente alcuna positiva efficacia, ma
io sento che abbiamo da assolvere una grande funzione, dando esempi di
carattere e di forza morale alla generazione che viene dopo di noi. Appare così
con la collaborazione di Rossi, Salvemini, Calamandrei, Traquandi, Vannucci e il
fratello, che ne ha proposto il nome, il foglio clandestino “Non mollare”. Alcuni
redattori della rivista sono Traquandi, Ramorino, Rossi, Emery, e i due R. La
denuncia di un tipografo provoca la repressione e la dispersione d’alcuni tra i
redattori del foglio. Rossi riusce a fuggire a Parigi, Vannucci in Brasile,
Salvemini è arrestato a Roma è denunciato per vilipendio del governo fascista. In
attesa del processo, messo in libertà provvisoria, a causa delle minacce dei
fascisti, passa la notte a Firenze, in casa dei R., che non sono ancora fra i
sospettati. Gli squadristi però, venuti a conoscenza del fatto, devastano
l'abitazione il giorno dopo. Scrive R. ad Ansaldo. Io sono di ottimo umore e
l'altra sera ho financo bevuto alla distruzione compiuta! Se i signori fascisti
non hanno altri moccoli, possono andare a dormire. Aspetteranno a lungo la mia
rinuncia alla lotta. Ormai preso di mira dai fascisti, è aggredito a Genova
mentre si reca all'università e poi disturbato durante la sua lezione, con la
richiesta del suo allontanamento. Si attiva infine lo stesso ministro
dell'economia, Belluzzo, che chiede il suo licenziamento. A questo punto,
prefere dimettersi. Pochi giorni dopo, a Firenze, sposò con rito civile
una laburista venuta a Firenze a insegnare nel British Institute, conosciuta da
R. al circolo della cultur. Lapide commemorativa: «In via Ancona vive il
martire anti-fascista e qui ha sede la redazione del ‘Quarto stato,’ rivista
socialista a difesa della libertà e della democrazia. R. vive a Milano, dove fonda
con Nenni la rivista «Il quarto stato’. La rivista ha vita breve, venendo
chiusa con l'entrata in vigore della legge sui provvedimenti per la difesa
dello stato fascista italiano. Scopo della pubblicazione è il tentativo di
rappresentare un punto d'incontro di tutte le forze socialiste e di sviluppare
temi di politica culturale al cui centro e il perfezionamento degl’uomini e
l'elevamento della vita dei cittadini. Con Treves e Saragat costitue un
trium-virato che, costitue clandestinamente il partito socialista dei lavoratori,
che prende il posto del partito socialista unitario, sciolto d'imperio dal
regime fascista a causa del FALLITO ATTENTATO A MUSSOLINI da parte del suo
iscritto ZANIBONI. Bova, Turati, R., Pertini e Parri a Calvi in Corsica dopo la
fuga in motoscafo da Savona. Oganizza con Oxilia, Pertini e Parri l'es-patrio
di Turati a Calvi in Corsica, con un moto-scafo partito da Savona. Mentre
Turati, Pertini e Oxilia proseguirono per Nizza, Parri e Rosselli, ritornati
con il moto-scafo a Marina di Carrara, SONO ARRESTATI, nonostante tentassero di
sostenere d’essere reduci d’una gita di piacere. È accusato anche di aver
favorito la fuga d’Ansaldo, di Silvestri, di Treves e di Saragat. Venne
detenuto nelle carceri di Como, poi inviato al confino di Lipari in attesa del
processo. Quando e ricondotto da Lipari a Savona per essere processato,
nell'isola siciliana giunge il fratello, condannato a V anni di confino.
Al processo si difende attaccando il regime fascista. Il responsabile primo e
unico, che la coscienza degl’uomini liberi incrimina è il fascismo che con LA
LEGGE DEL BASTONE, strumento della sua potenza e della sua nemesi, inchioda in
servitù milioni di cittadini, gettandoli nella tragica alternativa della supina
acquiescenza o della fame o dell'esilio. La sentenza, rispetto alle previsioni,
e mite: X mesi di reclusione e, avendone già scontati VIII, avrebbe potuto
essere presto libero. Ma una nuova legge speciale permisero alla polizia di
infliggergli *altri* III anni di confino da scontare a Lipari. La vita al
confino trascorre con le letture filosofiche di Croce, Mondolfo, l’epistolario
di Marx ed Engels, e Kant. Intanto, si prepara la fuga, che venne
organizzata dall'amico di Salvemini Tarchiani. Evase da Lipari con Nitti e
Lussu, con un moto-scafo guidato dall'amico Oxilia diretto in Tunisia, da cui
poi i fuggiaschi raggiunsero la Francia. Nitti narra l'avventurosa evasione in “Le nostre prigioni --
e la nostra evasione”, mentre R. racconta le vicende del confino e
dell'evasione in “Fuga in IV tempi”. A Parigi, con Lussu, Nitti, e un gruppo di
fuoriusciti organizzati da Salvemini, e fra i fondatori del movimento anti-fascista
"Giustizia e libertà". “Giustizia e Liberta” pubblica diversi numeri
della rivista e dei quaderni omonimi ed e attiva nell'organizzazione di diverse azioni
dimostrative, tra cui il volo sopra Milano di Bassanesi. Critica appassionatamente
il marxismo ortodosso, colonna portante della stragrande maggioranza dei vari
schieramenti politici socialisti. Il socialismo liberale propugnato da R. si
caratterizza quale una creativa sintesi della tradizione del marxismo
revisionista, democratico e riformista -- quello, tra gli altri, di Bernstein,
Sombart, Turati e Treves -- ed il socialismo non marxista, libertario e de-centralista
-- come quello di Merlino, Salvemini, Cole, Tawney e Jászi. Attacca dirompente contro lo stalinismo della terza
internazionale che, con la formula del “social-fascismo” accomuna social-democrazia, liberalismo borghese e
fascismo. Non stupisce perciò che uno fra i più importanti stalinisti,
Togliatti, define il socialismo liberale
un magro libello anti-socialista e R. un ideologo REAZIONARIO che nessuna cosa
lega alla classe operaia. “Giustizia e libertà” adere alla concentrazione anti-fascista, unione di
tutte le forze anti-fasciste non comuniste – REPUBBLICANI, socialisti, CGL -- che
intende promuovere e coordinare ogni possibile azione di lotta al fascismo. Pubblica
i "Quaderni di giustizia e libertà". Dopo l'avvento del nazismo
in Germania, “Giustizia e liberta” sostenne la necessità di una rivoluzione
preventiva per rovesciare i regimi fascista e nazista prima che questi
portassero a una nuova tragica guerra, che a “Giustizia e Liberta” sembra l'inevitabile
destino dei due regimi. Bandiera della colonna italiana, nota anche come centuria
giustizia e libertà, che sostenne i repubblicani nella guerra civile spagnola. Scoppie
in Spagna la guerra civile tra i rivoltosi dell'esercito filo-monarchico, che
effettuarono un colpo di stato, e il LEGITTIMO GOVERNO REPUBBLICANO del fronte popolare
di ispirazione marxista. È subito attivo nel sostegno alle forze repubblicane,
criticando l'immobilismo di Francia e Inghilterra. I fascisti aiutano FRANCO
con uomini e armi agl’insorti. Combatte la sua prima battaglia. Cerca poi
di costituire un vero e proprio battaglione -- intitolato a Matteotti. La
prima formazione italiana, che prende poi, dopo l'uccisione dei due fratelli,
il nome di colonna italiana R., annovera tra i 50 e i 150 uomini, reclutati fra
gl’esuli italiani in Francia dal movimento “Giustizia e libertà” e dal comitato
anarchico. Tra questi c'erano anche gl’anarchici Marzocchi e Berneri. Marzocchi
scrive sulla comune esperienza anti-fascista di anarchici e di militanti di “Giustizia
e Libertà”, "R. e gl’anarchici". In un discorso, pronuncia la
frase che poi diverrà il motto degli anti-fascisti italiani: "Oggi in
Francia, domani in Italia". È con questa speranza segreta che siamo
accorsi in Ispagna. Oggi qui, domani in Italia. Fratelli, compagni italiani,
ascoltate. È un volontario italiano che vi parla dalla radio. Non prestate fede
alle notizie bugiarde della stampa fascista, che dipinge i rivoluzionari come
orde di pazzi sanguinari alla vigilia della sconfitta. A contrasti con gl’anarchici
si dimette da comandante della colonna e fonda il battaglione Matteotti. Soggiorna
a Bagnoles-de-l'Orne per delle cure termali, dove è raggiunto dal fratello.
Sono uccisi da una squadra di miliziani della Cagoule, formazione eversiva di
destra francese, su mandato, forse, dei servizi segreti fascisti e di Ciano. Con
un pretesto sono fatti scendere dall'automobile, poi colpiti da raffiche di
pistola. R. muore sul colpo; il suo fratello, colpito per primo, venne finito
con un'arma da taglio. I corpi vennero trovati due giorni dopo. I colpevoli,
dopo numerosi processi, riusciranno quasi tutti a essere prosciolti. I R.
sono sepolti nel cimitero monumentale parigino del Père Lachaise. I familiari
ne traslarono le salme in Italia, a Trespiano. Salvemini tenne il discorso
commemorativo alla presenza del presidente della Repubblica. La tomba riporta
il simbolo della spada di fiamma, emblema di “Giustizia e Liberta”, e l'epitaffio
scritto da Calamandrei. Giustizia e liberta. Per questo morirono per questo
vivono. L'unico saggio pubblicato da R. mentre è in vita è
"Socialismo liberale", scritto durante il confino a Lipari, in una
situazione di semi-prigionia. “Socialismo liberale” si pone in una posizione
eretica rispetto ai partiti della sinistra italiana del suo tempo -- per i
quali “Il capitale” di Marx, variamente interpretato, è ancora considerato come
la bibbia. Indubbiamente è presente l'influsso del laburismo inglese, da lui
ben conosciuto. In seguito ai successi elettorali del partito laburista, R. è
infatti convinto che l'insieme delle regole della democrazia liberale sono
essenziali non solo per raggiungere il socialismo, ma anche per la sua concreta
realizzazione -- mentre nella tattica leninista queste regole, una volta preso
il potere, debbono essere accantonate. Pertanto, la sintesi del pensiero
rosselliano è: "il liberalismo come metodo o mezzo, il socialismo come
fine". Pisacane, L'idea di rivoluzione propria della dottrina
marxista è fondata sulla concezione della dittatura del proletariato -- che, in
realtà, già ai tempi di R. si sta traducendo, in unione sovietica, nella
dittatura del vertice di un solo partito. Essa viene respinta da R., a favore
di una rivoluzione che, come si nota nel programma di “Giustizia e liberta”, è
un sistema coerente di riforme strutturali mirate alla costruzione di un
sistema socialista che non rinnega, ma anzi esalta, la libertà individuale e
associativa. Alla luce dell'esperienza spagnola -- difesa dell'organizzazione
sociale di Barcellona compiuta dagli anarchici durante la guerra civile -- e
dell'avanzata del nazismo, R. radicalizza la sua posizione libertaria. Influenzato
dalle idee di Mazzini e di Pisacane, R. propugna il socialismo liberale: il
fine è il socialismo, il metodo o mezzo il liberalismo, un metodo o mezzo che
garantisce la democrazia e l'autogoverno dei cittadini. Il liberalismo deve
svolgere una funzione democratica, il "metodo o mezzo liberale" è il
complesso di regole del gioco che tutte le parti in lotta si impegnano a
rispettare, regole dirette ad assicurare la pacifica convivenza dei cittadini,
delle classi, degli stati, a contenere le lotte -- peraltro desiderabili se
limitate. La violenza è giustificabile come risposta ad altra violenza -- per
questo è giusta la lotta contro il franchismo e sarebbe stata auspicabile in
Italia una rivoluzione violenta in risposta al fascismo. Il socialismo è una
logica conclusione del liberalismo. Socialismo significa libertà per tutti. R.
ha fiducia che la classe del futuro è la classe proletaria, la borghesia deve
fare da guida al proletariato. Il fine è la libertà per tutte le classi. Archivio
R. Bio. Tranfaglia, Dall'interventismo a “Giustizia e Libertà” (Bari, Laterza).
Il circolo di cultura a Firenze, chiuso da Mussolini, e rifondato a liberazione di Firenze appena
avvenuta, per iniziativa del Partito d'Azione e dei soci superstiti e
intitolato ai R.. Assunse così il nome di circolo di cultura politica R. La sua
prima manifestazione è presieduta da Calamandrei. Con decreto del presidente
della repubblica è stata costituita ed eretta in ente morale la Fondazione
Circolo R. per sostenerne l'attività. Martino:
Fuorusciti e confinati dopo l'espatrio clandestino di Turati nelle carte della
R. Questura di Savona in Atti e Memorie della Società Savonese di Storia
Patria, Savona, e Pertini e altri socialisti savonesi nelle carte della R. Questura,
Gruppo editoriale L'espresso, Roma. Commissione di Milano, ordinanza contro lui
(“Intensa attività antifascista; tra gli ideatori del giornale clandestino “Non
mollare” uscito a Firenze. Favoreggiamento nell'espatrio di Turati e Pertini”),
Pont, Carolini, L'Italia al confine, Le ordinanze di assegnazione al confino
emesse dalle Commissioni provinciali, Milano, ANPPIA, La Pietra, Cfr. Commissione di Firenze, ordinanza contro
N. R. (“Attività antifascista”), Pont, Carolini,
L'Italia al confino Le ordinanze di
assegnazione al confino emesse dalle Commissioni provinciali, Milano, ANPPIA, La Pietra, Cfr. La storia
sotto inchiesta: Fuga da Lipari, un esilio per la liberta trasmesso da Rai
Storia. Il discorso di R. su Roma civica.net in.
Fiori, Casa R., Einaudi); Franzinelli, “Il delitto R.: anatomia di un
omicidio politico” (Mondadori, Milano). Altre saggi: “Oggi in Spagna, domani in
Italia” (Einaudi, Torino); “Scritti politici e auto-biografici (Polis, Napoli);
Ciuffoletti e Caciulli (Lacaita, Manduria); Lettere Salvemini, Tranfaglia,
«Annali della Fondazione Einaudi, (Torino); “Socialismo liberale” (Einaudi); Il
Quarto Stato» di Nenni e Rosselli, Zucàro, Sugar Co, Milano, Epistolario
familiar (SugarCo, Milano); Socialismo liberale, J. Rosselli (Einaudi, Torino);
Socialismo liberale, J. Rosselli, introduzione e commento di Bobbio, «Attualità
del socialismo liberale» e «Tradizione ed eredità del liberal-socialismo»,
Einaudi Tascabili. Saggi, Scritti dell'esilio. «Giustizia e libertà» e la
concentrazione anti-fascista Costanzo Casucci, Collana Opere scelte” (Einaudi,
Torino); “Scritti politici, Ciuffoletti e Bagnoli, Guida, Napoli, -- una grossa
anteprima del libri. Scritti dell'esilio. Lo scioglimento della concentrazione
anti-fascista, Casucci (Einaudi, Torino); Liberalismo socialista e socialismo
liberale, Terraciano (Galzerano, Casalvelino Scalo), Giustizia e libertà,
Limiti e Napoli, prefazione di Larizza, Roma, con la tesi sul sindacalismo (Firenze).
Scritti scelti, Furiozzi, “Quaderni del Circolo R.” (Alinea Editrice, Firenze);
Salvemini, “Scritti Vari”, Agosti e Garrone, Feltrinelli, Milano, Opere scelte,
Cultura e società nella formazione, buona anteprima del pensiero di Salvemini
con i rapporti e la grangia politica correlata Gremmo "Alla Cagoule"
Silenzi e segreti d'un oscuro delitto politico. Storia Ribelle, Biella.
Garosci, "Vita", U, Roma, Giustizia e Libertà, Levi, "Ricordi” La
Nuova Italia, Firenze («Quaderni del Ponte»). Merli, "Il dibattito
socialista sotto il fascismo. Lettere di Morandi, Rivista storica del
socialismo», ricompreso in Id., "Fronte anti-fascista e politica di
classe. Socialisti e comunisti in Italia,
Donato, Bari, Movimento operaio; Tranfaglia, "Dall'interventismo
all'antifascismo", «Dialoghi del XX», Cfr. il informazioni su volume "R. e l'Aventino:
l'eredità di Matteotti", «Il movimento di liberazione in Italia», Cfr.
stralcio di "L’Aventino. L'opposizione diventava per la prima volta
opposizione, minoranza; come minoranza, avrebbe potuto darsi una psicologia
virile, d'attacco. Ma aveva troppi ex nelle sue file, era troppo appesantita da
uomini che avevano gustato le gioie del potere e della popolarità.» «Fu
questo il miracolismo dell'Aventino. Credere di poter vincere con le armi
legali l'avversario che ha già vinto sul terreno della forza. Pregustare le
gioie del trionfo mentre si riceve la botta più dura. Evitare tutti i problemi.
Gobetti dice. L’Aventino ha un mito, il mito della cautela" -- sperando
che la borghesia dimentichi Quanto alle masse popolari, che si mostravano nei
primi giorni in stato di effervescenza, guai a chi avesse tentato metterle in
movimento! Solo i comunisti e le minoranze giovani chiesero lo sciopero
generale. Ma le opposizioni non vollero, per non spaventare la borghesia e il
sovrano. R. dall'interventismo a «Giustizia e Libertà»" (Laterza, Bari, Biblioteca
di cultura moderna); in appendice: scritti di R. e Lettera di R. a Nenni; "Dal
processo di Savona alla fondazione di Gustizia e Liberta, Le fonti di
«Socialismo liberale»", «Il movimento di liberazione in Italia», Lolli,
"Alcuni appunti per una lettura del «Socialismo liberale» di R.", «Il pensiero politico», Fedele,
"Lo «Schema di programma» di «Giustizia e Libertà», Belfagor, Bagnoli,
"L'esperienza liberale di R.,, Italia Contemporanea, L'antifascismo
rivoluzionario dei «Quaderni di Giustizia e Libertà»", «Ricerche Storiche»,
Santi Fedele, "Storia della concentrazione anti-fascista prefazione di Tranfaglia
(Feltrinelli, Milano); Garbari, "I «vinti» della Resistenza. Nel
quarantesimo del sacrificio di R. e R.", «Studi Trentini di Scienze
Storiche», a"«Quarto Stato» di Nenni e R.", Tavola rotonda fra Bauer,
Grimaldi, Spadolini, Zucàro, «Critica Sociale», Valiani, "Il pensiero e
l'azione”, Nuova Antologia, Tranfaglia, "L'anti-fascismo", «Mondo
Operaio», Vivarelli, "Salvemini", «Il pensiero politico», Poi
compreso Spadolini, "R. nella lotta per la libertà", con lettere tra
Reale e R., «Nuova Antologia», Colombo, "R. e il «Quarto Stato»",
«Nord e Sud», "Giustizia e Libertà nella lotta antifascista e nella storia
d'Italia", Atti del convegno internazionale organizzato a Firenze dall'Istituto
storico della Resistenza in Toscana, dalla Giunta regionale toscana, dal Comune
di Firenze, dalla Provincia di Firenze (Nuova Italia, Firenze); Bauer, "R.
e la nascita di Giustizia e Liberta in Italia". Petersen, “Giustizia e
Libertà in Germania”; Guillen, "La risonanza in Francia dell'azione di Giustizia
e Liberta e dell'assassinio dei R.”; Rosengarten, "R. e Trentin, teorici
della rivoluzione italiana”; Salvadori, "Giellisti e loro amici degli
Stati Uniti durante la seconda guerra mondiale". Fedele, "Giellisti e
socialisti dalla fondazione di GL alla politica dei fronti popolari”; Zunino,
"Giustizia e Libertà e i cattolici”; Garosci, "Le diverse fasi dell'intervento
di Giustizia e Libertà”; Marzocchi, “Gli’anarchici"; citazione sottostante
da un articolo di Finetti. Infatti considera una barbarie le stragi di
anarchici in Catalogna, tra cui l'uccisione di Berneri, l'anarchico che lo affiancava nella
guida della prima colonna italiana formata da MMM anti-fascisti, i primi
accorsi -- e si ricorda, nel prosieguo, anche la ferma presa di posizione delle
brigate partigiane di Giustizia e Libertà quando Canzi e rimosso da comandante
unico della XIII zona operante nel piacentino e grazie a questa presa di
posizione e reintegrato dopo un breve arresto. Le brigate partigiane di
Giustizia e Libertà sono in gran parte
influenzate dal pensiero di R.. Tommasini, "Testimonianza -- L'eredità di Giustizia e Libertà". Piane,
"Rapporti tra socialismo liberale e liberalsocialismo". Codignola, “Giustizia
e Liberta e Partito d'azione". Tranfaglia, "R.", in "Il
movimento operaio italiano; “Dizionario biografico", Andreucci e Detti,
Editori, Roma, Colombo, "R. e il socialismo liberale", «Il Politico»,
Bagnoli, "Di un dissidio in «Giustizia e Libertà». Lettere di Levi, Giua,
Chiaromonte, Garosci «Mezzosecolo»,
Centro studi Gobetti, Istituto Storico della Resistenza in Piemonte, Archivio
Nazionale Cinematografico della Resistenza, Annali Cirillo, "Il socialismo",
Fasano, Cosenza); Lussu, "Lettere e
altri scritti di «Giustizia e Libertà»", Brigaglia, Libreria Dessì,
Sassari. informazioni su Storia della Sardegna di Brigaglia, son presenti
correlazioni fra i succitati personaggi. "Le componenti mazziniana e
cattaneanea in Salvemini e nei R.. Belloni", Convegno, Domus Mazziniana, Pisa. Arti Grafiche
Pacini et Mariotti, Pisa, Comprende: Colombo,
"Il «Quarto Stato»" Varni, "Derivazioni mazziniane nella
concezione sindacalista di R.", Ceva, "Aspetti politici dell'azione
di R. in Spagna", Tramarollo,
"R. e il regime", Bagnoli,
"Il revisionismo di R.", in "Guida alla storia del partito
socialista. La ripresa del pensiero socialista tra eresia e tradizione",
Talluri, «Quaderni del Circolo R.», Galasso, "La democrazia da CATTANEO
(si veda) a R.", (Monnier, Firenze); «Quaderni di storia», R., Una
tragedia italiana" (Bompiani, Milano); Kostner, "R. e il suo
socialismo liberale", Lalli, Poggibonsi, Linee politiche; Bagnoli, "Tra
pensiero politico e azione", Passigli, Firenze, Colombo, "R. e il
socialismo liberale", in "Padri della patria. Protagonisti e
testimoni di un'altra Italia", Angeli, Milano, («Ricerche storiche» ).
Invernici, "L'alternativa di «Giustizia e Libertà». Economia e politica
nei progetti del gruppo di R.", Angeli, Milano («Studi e ricerche
storiche»). Valiani, "Da Mazzini alla lotta di liberazione", «Nuova
Antologia», Scacchi, Colombo, presentazione di Spadolini, Casagrande, Lugano, («Quaderni europei»). Vivarelli, "Le
ragioni di un comune impegno. Ricordando Salvemini, R. e R., i, Rossi",
«Rivista Storica Italiana», Spadolini, "R. e R.: le radici mazziniane del
loro pensiero", Passigli, Firenze («Letture R.»). Malandrino,
"Socialismo e libertà. Autonomie, federalismo, Europa da R. a Silone"
(Angeli, Milano); Bandini, "Il cono
d'ombra: chi armò la mano degl’assassini dei fratelli R.?", SugarCo,
Milano, Colombo, "I R., due guardiani per l'albero della libertà", "Voci
e volti della democrazia. Cultura e impegno civile da Gobetti a Bauer", Monnier,
Firenze («Quaderni di storia»), Nel nome dei R.. Quaderni del Circolo R.»,
Angeli, Milano, Muzzi. "A più voci,
Arfé, Casucci, Garosci, Malgeri, Rapone, “Scritti dell'esilio", Il Ponte, Il
carteggio dei R. con Silvestri", Gabrielli, «Storia Contemporanea», Fedele,
"E verrà un'altra Italia. Politica e cultura nei «Quaderni di Giustizia e
Libertà»" (Angeli, Milano, Collana di Fondazione di studi storici Turati);
Ciuffoletti, Il mito della rivoluzione russa e il comunismo", in
"Socialismo e Comunismo, Il Ponte, Bagnoli,
"La lezione di R., La nuova storia. Politica e cultura alla ricerca del
socialismo liberale, Festina Lente, FNicola Tranfaglia, "Sul socialismo
liberale"; "Dilemmi del liberalsocialismo", Bovero, Mura,
Sbarberi (Nuova Italia, Roma, «Studi Superiori, Scienze Sociali»). Atti del convegno
"Liberal-socialismo: OSSIMORO o sintesi?", organizzato ad Alghero Dipartimento
di Economia istituzioni e società dell'Università Sassari. -- fu pubblicato il
primo numero di “Libertà”, periodico legato all'ala socialista del movimento
antifascista, il sottotitolo fu la frase di Marx ed Engels: Alla società
borghese, con le sue classi e con i suoi antagonismi di classe, subentrerà
un'associazione nella quale il libero sviluppo di ciascuno sarà la condizione
del libero sviluppo di tutti e, su invito Treves, Mondolfo e Levi, Rosselli
scrive un articolo “Il partito del lavoro in Inghilterra” in cui R. riafferma una
parte del suo pensiero del periodo. Il partito laburista in base agl’elementi
che lo compongono può definirsi come una federazione di gruppi economici e di
gruppi politici. In realtà è l'organizzazione politica federativa ed
associativa del movimento operaio più vecchio e potente del mondo. Suppa,
"Note su R.: temi per due tradizioni", in I volume "dilemmi del
liberal-socialismo, Puppo, Il Quarto Stato, L'attualità di R. e del socialismo
liberale. Dialoghi tra: Bosetti, Foa, Maffettone, Marzo, Tranfaglia, Supplemento
a di Croce Via, Edizioni Italiane, Napoli, Atti del dibattito svoltosi a Napoli
in occasione della presentazione
italiana del volume "Liberal socialism", lavoro di Urbinati, tradotto
da William McCuaig, Princeton, Princeton, Urbinati, "La democrazia come
fede comune", «il Vieusseux», Bagnoli,
Rosselli, "Gobetti e la rivoluzione democratica. Uomini e idee tra
liberalismo e socialismo", La Nuova Italia, Firenze («Biblioteca di
Storia»). Casucci, "La caratteristica ", con un vademecum,
«Belfagor», Visciola, Limone, "I Rosselli. Eresia creativa, eredità originale",
Napoli, Guida, Graglia, "Unità europea e federalismo. Da Giustizia e
Libertà a Spinelli", il Mulino, Bologna) "Il dibattito europeista e
federalista in «Giustizia e Libertà»", «Storia Contemporanea», Lisetto, Le
élites. Una teoria tra l'elitismo democratico e la democrazia partecipativa",
«Scienza et Politica», Pagine scelte di economia, Visciola e Ruggiero, Firenze,
Le Monnier, Mastellone, "Il partito
politico nel socialismo liberale «Il pensiero politico», Furlozzi, "R. e
Sorel", «Il pensiero politico», L'eredità democratica da Bignami a R.",
Angeli, Milano, Mastellone, La rivoluzione liberale del socialismo»". Con
scritti e documenti inediti. Olschki, Son riportati testi pubblicati da R. non
inseriti nel I delle «Opere scelte». R.,
“Dizionario delle idee", Bucchi, Riuniti, Martino, Pertini e altri
socialisti savonesi nelle carte della R. Questura, Roma, Gruppo editoriale
L'espresso, Franzinelli, "Il delitto R.: anatomia di un omicidio
politico" (Mondadori, Milano); Dilettoso, "La Parigi e La Francia di R.:
sulle orme di un umanista in esilio", Biblion, Milano. Bagnoli. Il
socialismo delle libertà. Polistampa, Milano, Bagnoli. Socialismo, giustizia e
libertà. Biblion, Milano, Treccani Dizionario biografico degl’italiani,
Istituto dell'Enciclopedia Italiana; Iacchini, Socialismo liberale ma... vero!,
Movimento Radical Socialista brigata Garibaldi. Archivio dei R.. I fratelli R.,
genesi di un delitto impunito. Berneri. Vite parallele d’Ortalli (da
"Umanità Nova" Fondazione R., Centro di ricerca, Circolo R. Firenze, "Pecora" Socialista e liberale. Bilancio
critico di un grande italiano, su politica magazine. Spini, "Perché i R.
parlano ancora a questa Italia", sul sito repubblica. Carlo Alberto
Rosselli. Keywords: sindacalismo, sindacalismo revoluzionario, laburismo,
partito laburista, I fabiani, Mill, Bonini, liberalismo, sindacato, sindicato
nella storia italiana, sindacato in Roma antica, socialismo liberale –
l’ossimoro di R.. Refs.: Luigi Speranza,
“Rosselli e Grice,” per il Club Anglo-Italiano, The Swimming-Pool Library,
Villa Grice, Liguria, Italia. Rosselli.
Luigi
Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rosselli – scuola di Firenze –
filosofia toscana -- filosofia italiana -- Luigi Speranza (Firenze). Filosofo italiano.
Firenze, Toscana. Per limitarsi ai filosofi italiani, di mnemotecnica si occuparono
DOLCE (si veda) in “Della memoria”, il domenicano fiorentino R. In “Thesaurus
artificiosæ memoriæ” (Venezia), e BRUNO (si veda), che nella sua “De umbris
idearum” (Parigi), da lui dedicata a Enrico IlI di Francia e che gli procura
una cattedra, espone l'Ars magna di Lullo e dà un fondamento
metafisico-gnoseologico alla mnemotecnica che appoggia sempre al sistema
topologico-simbolico. Del resto, l'insegnamento di quest'arte, della cui
efficacia BRUNO porta a testimonio la propria memoria eccezionale, gli da
spesso i mezzi per vivere. Altri filosofi italiani che scriveno di mnemotecnica
sono PORTA (si veda) nell’”Ars reminiscendi” (Napoli), MARAFIOTI (si veda), di
Polistena nell’“Ars memoriæ’ (Venezia), e il palermitano BRANCACCIO (si veda)
nell’ “Ars memoriæ vindicata” (Palermo). THESAVRVS ARTIFICIOSÆ MEMORIÆ,
Concionatoribus, philosophis medicis iuristis oratoribus
procuratoribus,czterisd; bonarum litterarum amatoribus: Wigocisfócibn,
infüper,alijsd; fimilibus, tenacem, ac firmam rerum MrzMoR:IAM cupientibus,
perutilis. vc omnes [ui amatores, po[fessores valde locuplesansyinfimnla,
decoranss cum rerum celestium atque terrestrium tenax, ac tutum fcrinium esse
poffit; AKFTHORE R. P. F. R. florentino, sacri ord. pradic. minimo professore
cum indicibus locupletiffimis, tum Capitum, tum rerum omnium infigniorum CVM
PRIVILEGIO, VENEZIA. Apud Antonium Paduanium, Billiopolam Florentinum. Y Vet
vtæ kh VG 4 mI TT. ie S i et, 8 SUY CPC Eos beriganiots bibsM, didi Ol: "i
ern Mepoionols f Ron dA Gu zn iud qpetzarsoei idi pt8s03011, zr Lo Sub. PEMQPOSGENE
C17 3 H eR i iendino minos 1 » ÆMz l4 Ed sæ TIPS p18. iet E em mum e Y La 34 1
"5 28 Y NC i i Me p po Asus i venera eu Tow mite. iip nius kt pot
Fendisiba? mu $ GENET n , Fr aram iilerte T $ Es PCTNCMEOS. f ILLVSTRISSIMO,
svb TN PIRE PAN D.O.M TWO DOMINO CARDINALI IVSILNPANUO EF DAMIANFVS R. ordinis
pradicatorum, salutem eo felicitatem E004 MNIAJjam in promptu erant
llluítrissime, ac reverendissime, domine, quz circa artificiofz TM morix opus
R.; germanus meus is chariffürus, non parvo tempore; ac studio ETE] Ac vero
improba mors, que 2. i inceptis vt plurimum invidere solet, (cum nostrorum
operum 1am protenfam telam gladio fuo fxuiffimo fepe numero fuccindere,
nofcitur ) huic etiam operi, a multis eruditissimis viris concupito, acnon
paucis paruisa; laboribus ipsius autoris, confe&o, clare inuidit. Nam,
& ft operis profe&ionem minime abítulit, cum ipfi extrema iam manus
imposita fuerit; candore tamen, et luce, et gloria totum illud pro viribus
priuare est aufa. uod vtiq; obtinuit, cum in lucem sub tuis gloriosissimis,
clarissimisd; auspicijs edi sua fxuitia omnino negavit. Iccirco meum erat,
illustrissimejaac reverendissime Domine, fratris mei labores vna cum corpore
pene mortuos impreffioni tradere, vt ad vitam a nor paucis optatam euocarentur.
Quod optime accidit, cum sub alarum tuarum protectuone pofiti exiftant, sicuti
in epistola, amplissimo dominationis tue nomini, una cum opere dicata, ia
aperte videre licet. Qua inre, humilibus ac ardenuffimis precibusmmenfam
humanitatem, atq; tuam benignitatem, cx intimis deprecor, nefratris mei
defuncti "d "Tu tam paruum ac minimum,magnitudini tz, donum defpiciat
: fed fimulque cum illo ma-. gnam voluntatem,latumQque cor meum benignitatis
fuz: oculo infpicere dignetur ; ac me ipfim denique in feruorum fuorum numero,
licet indignum et inutilem, habeat. Quod fauoriglorizQue gratiffime afcribam.
Florentiz ex Sandi Marci cenobio, Pridie. ILLVSTRISSIMO Ls REVERENDISSIMO ADD M
TIN DOMINO CARDINALI j JW S TINMIBNO Ex Ordine Pradicatorum a[fuzmpto, F .R.
florentinus y ordinis em[demn.alfecla salutem plurimam dicit: Foelicitatemque
tum temporalem in totius Chriftianc Republic bonum,tum fpi ritalem atq;
perpetuam vehementer exoptat. FTIV M, immo€S9 flagitium «niuer[rs bominibus
infenfi[fimumyes busmanapolitia ac confuetudimi admodum obio XIumyac ipfi
Ln[uper Deo-val NU) Aur de contrarium, et abominabir. Yr AC euer D.
beneficiorum exiflit obliuto, €9' tngrat.tido, qua etiam pietatisfontem exic
exiccareperbibetur cia voniuev[os bomines eius redandantia €9 diffafionis
abundantia reddat indi qnos. At cui noftrum (mifortefabulofo letbe
biberit)fabrapere poteft obliuto eorum qua nobis,no[tro que ordini, vel olim,
vel nunc temporis indulta funt,et cotiuuo indulgentur à D T. llluftriff-ac Re
uerendi[.beneficiorum ? Quis ne[ciat,velquis obli u10nls ommo ita inueniatur
arveptus atqy percu[fus;&9 eims deufisfimis tenebris fic obfitus, e9 obuo
lutusqui non apprime recordetur bumanitatis bo nitatis benignitatis,
Illuftrif-ac Reuerendi]J. D.q.dum quonda Dominicanam rempublica; affaliliue
zodo (cunctis profecto gratiffimo ac [a lnberrimo ) gubernaret, ac moderaretur
? Has fer mé ingenij, €59 anima-vires atqyvirtutes tunc ma ximopere
oftendit,cum nostram banc Romanam prouinciamyac ordimempené vniuer[um, eiu[dem
ue patres, acfratves, vifitantis perfungens officio ; binc €9
indepertran[iensgnuieret humanitus,dul citer alloqueretur.fructuose
con[olaretur elo Dei feruidus conflanter hortaretur, foueret bonum,fa ueret hu
dtofis vetula vestauraret : restaurata conjirmavet:[apienter ordinaret,qua
oportuit:pra denter qua dirigi debuerantyinue[ligaret. Ea pro pter pteryot
putoyoniuerfi noftri ordinis profeffores;tua Milufirisfimasac Reuerendisfima
Dominationi deLitas per[olueve gratesyvel extera-voce, vel (altem £ntima
admoniti recognitione, fe fatentur oLftri&os. INon nullis tamen,aliquam
nattis occafione (quamdinimpen[e de[iderio praflolabantur ) con- ceffum
est,quibu[dam etiam beneuolentia frenis,be neficiorum memoriamses exinde animi
ambrem, veluti fi iliceignem abfcon[nsn.foris excutere,et cor disintima affectionis
fcintillas emittere .. Quibus profecto remises" [I mon quantum
voluerint,gman turn [altem voaluerint,obliutonis noxam,extero ctiam fecalca[fe
pede desnonfirant. Inter bos for j fan numerari dignus extiterim,fi quod.
cogitaui, fouere, ac benigno digneris amplectifauore. lntur eqosminimus [ane
inter noftri ordimis profejfores, beneficiorum in «niuer(ali ac im particulari
(cumopus fuit) nobis exbibitorum particeps, ac minimeimmemor pre[ens opu[culum,
breue maumu[culum:[ummatamen beneuolétia fignum, amo vis indicium deuotionis,
mea qualecumque mont mentumyofferre geftio, ac veipfa nunc gefliensoffe- Yo,
atq; [ub tuo nomine dedico .. Quod beneuolenHa fignum (nom inanivatione
deductus) Speroyatque que confidoyac in[rper vehementer defidero, Domi nationi
tua gratumtua fore bentgnitate:Quod eg abstefatisefllagito, cum [at miifuturum
exifti mem fi oeleoerbo audierimyvel (altem figno percipiamgratum quid tibi
feciffe. Nam, €9' fi debita exili boc snumu[culo haud me per[olutffe non
ignovemyattamen pro debitis tfleper[oluendis, ac ga tiarum
actionereddenda:Dominatione tuam ala eviter (afcepiffe evatulari potero,
9" iterumgaudens ingentes tibi reddere gratias. Comtenientisfi ye ergo, ob
rationes adductas [uperius,tratlatus efle pra[ens de artificio[a memoria Tua
Illuffrifama,ac Reueredifma D.olim patri,munc domino, beneficentia, ac
munificentia baud immemori : à tuoolim [nbdito,atque religionis gratia,au[im
dicere,filto : nunc autem ob Apo[lolica dignitatis eminentiam (qua fulges)
etiam feruo, dicari debuerat. Cut nam,qua[o, poteramyaut debueram artificiofa
memoria tratkatum dicaffe melius.quz tibi, qui naturali, felicique (vt omnes
pernouimus) MEMORIA pollens, 9 fulgens omni in flatu officio eradu. dignitateqs
confhitutus,omnium no-Siri ordimis. profejforum immemor. nequaquam nec olim
extiterisnec impra[entiarum exiflistNón Hi mo igitur ot remini[carisyoel tua
augeatur memoria, ad te tratkatulus ifle nofler diretius csl: ci quem Pius V.
Felicifima memoria pie cogitando euexit:quem fingularis dignitas digne auxit que
gradus itte extulit quem merito mundus bonoratnunquam obliuto (qua crebro
magnatum funbrepit mentes,€9' obliuionem incutit illis ) a nobis abítulerit;vel
longe con[Ituerit:mec immemore «l ladignitas fecerit, nec tuam bemgnitatem
minute rityvel affabilitatem prolibuerit:fed ideo ad te opu fculuiflud
direximus : ot bac artificio[a memovia tibifelicis memoria Iluffrif. ac
Reuerendifo no dicata domino aterna quide digno memoria ac identidem o mnium
noslrum baud immemor decoretur,illnftretur, perficiatur .. AÀccipiat ergo atque
(ufcipiat D.tua Illofhrifüme ac Reuerendifn me domine, boc exile munu[culum,nec
illud dum taxat, verum, €9 beneuolum ammumsac intima mea affectionis [rena
perno[cat,e9 amet.V ale Illa ffrifüme, ac Reuerendi(üme mi Domaine.
Aluftriffj-eg? Reuerendiff-Dom.tua feruus F.Cofma Or4. Pras4. FRATER NICOLAVS
ALESXIVS PERVSINVS. Ordinis Predicatorum. ; $5 Sicre Theologix Bo. ac
Sandhilfing Inquifitionis Commiffarius : Cofmno Reffellio P. Reurendo.. $. D.
BRUCH D metam vai difcutiendo perduxi AC P.Z. quod reliquum erat lucubra tionum
tuarum. €quidem illas om BA mes agno[co, c probo : ee nihil in . hiseffe
arbitror, quod non cum fiz de Catholica recle confentiat ; ] Quin non Cleantis
AUR oleat, e EN: (quod aiunt ) fapiat unguem. "Dignum itaq; opus existimo,
quod publice commoditati propediem edaz tur. Multa [unt qua bic admirer, (9 que
mihichariorem eo reddant. Jod amenitas ingenij tui, que non mediocriter hic
clare[cit : Deinde eruditionis besar cum liber ifle tuuscvaria te leclionis
e[fe hominem plane testetur : uippe cum te Pbilofopbie rece[[us, 1 beologie
adyta., cAflrologie arcana, Poetarum carmina, Oratorum Diaz tribem, EU I UR
faluta[Je : [cd penitus. funditus, per uafi[[c, "veram multtudo prafe
ferat. T rabit "ec in P2 AGnt Y d N AN ja S : S S " EA ja v S Ny TJ N
ATI EEDEL admirationem maiorem, fermo concinnus, eo- lepidus, qai evel
Ciceronis facundiam, eo» phrafin emuletur. 9 uamo brem, etiam fi te numquam de
facie noui[Jem, mihies iam ifto nomine longe amicisfrmus:nam, e» fi quando de
te [rz to incidat, te ipfum commendare non defiflo. c 4rrident ergo mibi, que
[cripfifli omnia, e» meo illa probo cuna calculo; bertorá,ut quam primum illa
in lucemadas. "Ua le. Datum Peru[ia. Yi. Kalendas
Iunias, 1 5 7 5. Carmen ad Léctores in operis encomium: eiufdem Magift. Nic.
Alexij Com.S.Inquifttionis, SE Vid prodeft [ludijs, fi nocte dieq;
"vacando Protinus ex animo que didiciflis eunt ? N2q; ea ditaxat, memori
mente tenemus, JCATMEDMD qeimusat oblitis tempus inane fuit. Hunc igitur,
fladiofa cobórs ver[ate libellum: estate bunc "ve[lro nocte dieq; fina : Q
uem Rofeus ('o[fmas vobismunc adit ; ibidem Adnemofinen mira prouidus arte
iuuat ; Et loca perquirit, totum quoq; fpe£lra per orbem Fa[ce breui : Mundi
Machina "va[ta patet. Dumq, bomines Cofmas,rerum docet e[fe tenaces : ente
oculos illis cuncla creata locat. Hinc memores fieri, doctiqs probiq; valemus,
T anta viri virtus: tanta Camena fuit. Jure igitur Co[mas vocitatur, (Cofmicus
baros Iure Rofa, buic Rofeo, nomen habere licet. Eiufdem : in laudem operis Vid
prodeft ludis noctesq; díesq; vacare Voluendisq; diu [e macerare libris: $i mox
ex animo qua legeris illarecedant? Sic impen[a perit; Tempus inane fluit. Ergo,
9 ui[quisaues, tanto [uccurrere morbo: E xhibet y excellens boc opusczdntydotum
; Kl anc tacitus retinens Cofmas RofJellius artem, Communem vt faciat publicus
urget amor. REVERENDI PATRIS PRATATS 1 R. FLORENITTTWNI, ORDINIS PRÆDICATORVM.
Epistola ad Candidum Lectorem. mMSNISZBVS hbominilus liquido NS UN patet (
candide lector ) naturam eorum fingulis baud tribui[e : fed aliquibus eorum,
diflribuilfe potius naturalia [ua quedam dona, pers fectioness. Etenim, quamuis
[ua E omnia, omnibus in genere bominiz bus tribuerit : non tamen eorum
fingulis, ea ipfa omnia, lar gita efl. Homoenim bomini prestat.
eapropter, quod boc in bomine,natura deficiende fecir abiectum; illud in alio,
ez minentiori modo fecit exiflere. 9 uamobrem » quod abiectis in Uno: id in
alio,infi igne,excelle ntiféimi ue con[bicimus. Pro pterea, quodcunque abiectum,
vel etiam nobile ex ipfa na tura, nobis in ee nouerimus, quam primum vigilanti
anis mo, diligenti studio, induftria, arte, exercitiog; excolendum erit ; ut
quod abiectum qz) minimum, nobile eo infi gne; co quod magnum, e illuflre,
egregium, excellentifei mumæ fieri queat. Profect) qui arte artisque labore
Agros frhueftreis A ES S filueflveis etiam uelit excolere; eorum fructus
tberrimos pe detentum letus. accipiet. Dubitabit
ergo nullus, quod per fécliones quis nancifci poftit. diuer[as : fi habitibus
vel artibus ue "viresexcolat mentis vel anime. " Pelagus bic immen[um
[icco pertran[eundum pede percen[eo, «ox [ub filen tio claudere, diuer[arum
artium emolumenta ; quibus vel natura operiuntur defectus, vel eifdem
babitibus, que nis mium abietla fuerint,eadem in re nobiliffima appareant om
nibus. efrtem enim nsturam perficere : ac multa complez re, que nequaquam
natura perficere poteft, philofophorum omnium princeps a[[euerauit eAriflot. €
ua etenim «vis ani miuo[lri, que potentia, qui fenfus, quod denique membri
arte, ac ingeni inuentu perfici non poterit ?. 9 uare cenfores libelli buius
nolumus cos, qui "vix operis iflius infpetlo titulo ( ne dicam perlecto
opere ) tanquam Cicerone, € uin tiliano, c» Seneca pratermiféis quampluribus
alijs doctifGi mis "viris fapientiores vel artem fimpliciter,vel in bunc
orz dinem à nobis digeflam defpiciunt, quia for[(an memoria naturaliter
clarent, qua bac confirmaret praceptio,clarioréz que redderet, quia ars
perficit naturam, fi ezarifloteli cec ditur, vt [upra diximus. "Nec illos
admittimus, qui pri ma philofophie elementa non attendentes, aut applicare ne
fGientes, vel for[am non intelligentes : [enfibiles hauras,bona fronte negant,
prodeffe po[fe memorie : affirmant; hanc per fenlibiles figuras memorandi artem
laboriofiorem effe, quàm frmplicitereg naturaliter memoriter baurire, €?» re
tipere: quibus, c [i rationibusrefpondere po[[umus, dediz. gnamur namur quidem.
Hoc tantum illisve[bondentes, quid iuxs ta illos exempla que dantur,
fimilitudinesue, qu& à docen tibus traduntur di[centibus, "vt aliquid
difficile, mente ca piant eo intelligant: fuperuacaneum,ac laboriofifcimum e[fe
04, vltra dotlrinam,exempla etiam, eo fimilitudines eos intelligere co»
retinere oporteat. A aior etiam labor evit(pro pe iflorum errorem) acu [uere
quàm abs, illo, co quid && az cumyeo filum,per foramen trabere debeat
utor. Non ne pueri infantili curru a eAMatre demiffi,melius ambulare
difcunt,quam fs ibidem non ponerentur ? Attamé fe ipfos regere, co currum eos
in[uper fecum trabere oportet. Intelligant quafo ili, memoria fenfum magis à
fenfiLilibus mouerieo figuras buiu[modi artis, noflrum infiruere fenfum,ut
facilius ac velocius recordemur.. A tne nos à pro pofito abera[[e quis
exislimet, de memoria nam, dicturi : quid perficiatur arte, quid nobilitetur
artificio &&* augeatur indu[iria affirmamus,quod ex antea dictis,eomin
bis,que fc. quentur per[Picuum e[Je poterit. uave,fi multo labore, e indaflria
conati [unt quamplurimi corporis aut animi vires arte perficere ; nequaquam
erit indignum, banc memorandi artem addi[cere,qua dormiens memoria excitatur à
[onno; labilis fit tenax: ignobilis nobilitate donatur ; abic£la clarefcit
parua accipit incrementum;mouetur immobilis, mortua reuiui[cit: que memoria, [i
natura,vigilans ac tenax nobilis e? clara,mobilis & viuax aliquo inbomine
extiterit:in co ipfo artificio,eo induflria praflantifsSimam foresequo animo
pollicemur.Q uis igitur tam egregium memoria donum, cius que que multiplices
fru&lus, bac breui avte cape[feve moli? Nul. jn ? enim [cire appetant
omnes,omnes itidcm memini[[e ue lint neceffe eft. T unc enim arbitramur [cire,
cum memoria tenemus.[nter ceteros autem illi maximopere meminifJe de Ridcrant,
qui diuer[arit artium liberalium, "vel fciétiarü fta dijs affolent
inuigilare;v t que auide bau[erint, firmiter veti pert queant. Eodem defidevio,
acinfuper cvebementiori tenentur illi,qui alios docere "vel hortari
voluerint vel qui aj quomodo apud alios [unt verba facturi.) uis enim intrepido
ac constanti animo, alios docere vel hortari poterit: [i di. cenda à [ua
excidere memoria facile dubitat £rgo bis omni bus adiumento effe, e maximo
quidem, boc noflro in opere promittimus, quod ad amuf'im pref affe illi qui
av;i buic ali quatenus inuigilauerint cognofcere poterunt 7 fateri. Ef ac
igitur artem, qua prateriterummemini[fe e» ea tanquam li teris exarata,vel in
marmore (culpta ob oculos babere pofei mus (^ quod ab omnibus concupitifeimi
eft) amplexamini "vos omncs,qui cupitis [cire (]/ memorie [cita qua plura
manda re,ac cum oportunum fuerit vobis vel Alijs,ea ipfa foris vo ce,ac lingua
proferre defideratis. Atq; exinde in vobis, vel natur ueftra benignitatem in
memorando pro[picientes, bac freti arte propéfiora dona [Perate :eveletiam
noxam eiu[dé ac defectus confiderantes,eadem arte complete.Deoá, ma ximo, qui
optimis viribus mentem "vef vara donauit, quid, 1n» ca omnium artium
naturam perf. cientium femina » benis gnusinfudit, immortales reddite gratias.F
ale. ELENCHVS EORV M QVJE IN TRACTATV DE artificiofa Memoria continentur Ordine
Alphabetico à c4 SESS] QV Æ diuiftones [fecundum. diuerfa que ERN SW SY ut ANE
diuerfis in partibus eius inueniuntur. par. ON pri capit.s. fol16 MxDoSp ees)
CAPUT IS regiones tres quarum "Unaqueque iux ta meteorologicos in tres
portiones diuiditur Ppes a equas imprefsiones p.p. cap.s. 1g Ærea impre[fiones.
ibi cap.3. 18 edqua partiiiones ub figura.cap.s. 20 c Æris partitiones [ub
fisura cap.5. ibid. e/fngelorum nouem chori.p.p.cap.s. 32 eAngelorum quilibet
ordo quo preciofo lapide defignetur,eo quaratione p.p.cap 5. 33 eIngelorum
veftes metbaphoricé quomodo colore [ii precio ft lapidis [blendeat. p.p. cap.
5. EET e-4ngelorum nomina ad choros eorum pertinentia. p. p. ca picelo LL 33
c/drbor «vita p.p.cap.. 30 c Animalia quatuor circa (bristi thronum p-p.eap.s.
. 35 e-drbores celebres in facra [criptura p.p.cap.s. 48 Arbores Arbores que
diuerfis [antlorum agminibus quodam myle rio a(fignantur,ad boc "vt artis
nostr loca qz figura mul tiplicentur. ibid. efmpliimorum locorum «v[us in
communi p.p.cap.6. 5t e^fmpliora loca que dicantur p.p cap 7. $i Ampliorum
locorum partitio p.p.cap.7. L Ampliorum locorum "Uus p.p.cap.7. $3 Ampla
loca qua [int p.p.cap.8. $4. Ampliorum locorum "U[us.p.p.cap.8. $4 Apothece diuer[& p p. cap.1o. $7 Artifices diuerfi
p p cap.10. $6 Artifices diuerft fvernaculo fermone Animalia quadrupedia
diuerfa alphabetico ordine. p. p. capitulo I$. i 66 Animalium pradi&torum
vel fimilium partitio arti accomo da p.p.cap.iz. 65 Animalium pradiclorum
diuifiones fub figura p.p.c11.. 67 Arborum diuer[arum nomina p-p.cap 12. 69
e/Arborum aromaticarum nomina p.p cap.12. 69 edrbor;, vulgari nomina-vernaculo idiomate p.p.c.a.
Arborum omnium portiones fingula Pp capas. 7;0 Arborum omnium "v[us p.p
cap.12. ipi. Animaduer[iones circa loca.p p.caa3. 71 Alphabeti Hebraici Graci
co» Latini characferes.1 p oUpi tulo 6. ! 91.92 Animalium terreflrium. paruorum
ac "vermium quorunz dam nomina alphabetico ordine.1.p.cap.5. 86
e 1A A qua stibqearilbvo animalium quorundam nomina talpbabeticoor
dine.1.p.c.4-. 8€ eduium quarumdam nomina ordine alphabeti s :.parte caz pitulo
4. 88 eInimalium quorundam nomina ordine alpbabeti 2.p.capi tulo 4. 89
Alphabeta EAPoilouni: Gracum: Caldeum: Arabum. a.p. cap. 6. 91.91 A lphabetum
de rebus naturalibus,vel artificialib.in figuris fimilibus de[umptum Alpbabetum
aliud de[(umptum ab humanis membris figura retinentibus in fui difbo[itione
naturali characterum al phabeticorum.WAT weil aliud "varia digitorum
bominis compofitione extrabitur.1.p.c.7. 10I Alphaberum à à "vocibus
quibu[dam hominis Alphabetum à [onitibus,e7: uocibus quarumdam rerum,co -
animalium Animalium voces diuerf& pro alphabetis Ocli undecim ppp. (lorum
nomina. ibid. (lorum Celorum feptimum planetarum portiones. 2L Celi [eptimo
planetarum quomodo et quo ordine feptem me to -galliefameant.. ian) ox Nom etse
ee eA ue Celorum cuilibet figura datur ut loca. arti de[eruientia atq; figure
multiplicentur. : » ibid. (lorum quodlibet eo f ab angelo moueatur, tamen folum
-trescalos pof uimus,quibus angeli præ[fe dicimus. ad bo tantum "Ut
diuerfificaretur e [ic arti noflra de[eruiret. ppp. EY 22.€7* 218 Celorum
quodlibet quo colore in bac arte. oportet imaginari coloratum.p.p.cap.a. 14.
Celorum omnium ordo fub figura... 28 Celi empyrei fitus fupra omnes.p.p.c.s. 38
(eli empyrei partes prout modo deferuiumt negocio capiz tulo 5. ' 49 Celi
empyrei, Muri T urres *Porte Plates a/D.lob.Euang.pofite.p.p.c.s. 4o Celum
empyreum [ub ciwitatis figura difpofitum.prima par te.cap.5. 40 (uiratis
cuiuslibet partes communts.p.p.c.8. $4 Ciuitatibus quomodo vtimur p.p.c.8. $4
Cenobiorum petitiones.p.p.c.9. 55 4 onditiones quamplures locorum omnium.prima
p^rte, capi tulo 13.c.14. 71.72
Celeflinm figurarum nominis 2.p.cap.5. 89.90 D D d ^ D Amnatorum pene noftro
de[eruientes propofrto.p.p.ca itulo 1. 3. 4-5 Demonum diuer[a [petra prout arti
noflre de[eruiant.2. ar.C.T. 4 Diuites alphabetico ordine pofiti.p.p.cap.it. 64
E Lementa quot.p.p..cap.s. I$ E Elementorum partitio iuxta ea querealiter
continentur in eis. ibid. Elementorum alia diuifio memorabilior.p.p.cap.. 19
Elementorum omnium ac eorumdem diuifiones multipliz ces fub figura.p.p.cap.s.
10 Ecclefiarum bac in arte u[us.p.cap.o. $5 Elementa quomodo in corpore noflro
inueniantur 1. p.c.8. F F Ons vita in celo ponitur p.p.c.$. 30
Flumen Dei inparadi[o quomodo circuire illum fumilitudinarie dicatur p.p.cap.s.
30 Fortifeimi fortitudine corporea. p.p.cap.nt. 63 Figurarum in bac arte
deferuientium diffinitio, diuifiones, c fubdiuiftones.z.parte.cap.x. SES 77
Figure Figura infernales qua. in bac: arte f tnt imaginanda.a. "AT Figura
in bac arte diuer(a ion: 2p per totum.Fruticum nomina ordine
alphabetico.2.p.cap.5. 94 Figura celestes quadraginta, eg ocfo.2. p.cap.5. 85 G
G 'Ummarum quarundam nomina ordine alphabetico.z.. p^r-cap.3. 85 924 EH Omihum,
As ni D .cap.u. Vutew Hominis cuiuslibet diuer[ portiones:diuerfis modis af
fumpta p.p. np. 61 Efominis partitiones fub figura p.p.capaa.. 67 4ominibus
quomodo «utamur bac in arte. p.p.cAs.,.c. 67 Herbarum "vulgarium nomina
ordine alphabetico. 1.p.c4pitulo 5. * 84 Hominis geflus,membra et difpo[itio
eg) voces non deartiz culata varias alphabeti literas pra[cferentes.z.p.c.7..98
KEforio quomodo contineat omnescreaturas 2.p.c.8. 107 I ] eNferni feélioin
communi.p.p.c.1. 2 Infe rni difbofitio. ibid.. Inferii locus [fecundum
doctores. 3 loferni nfeyni flumen. 6 Anferni totius figura arti nofira
deferuiens. 12 Jgnea impre(fiones in æve.p.p.c.s. 19 dgpneirum imprefcionum
multitudo ibi. J4gnis partitiones quomodo in bac arte poffint affignari. - ibi.
1gnis diuifiones fub figura. 19 Iris in circuitu fedis Chrifli po[itus.p.b.c.5.
lacob (cala exponitur.p.p.c.5. jo IHtinerum feciio bac in arte Immagines
deferuientes noflra arti.2. p per totum. Imaginum d uerfitas.vide [ub nomine
figura. Infernalia [pe£lra in bac arte .2.p.c.1. 78 Impre[Ssionum ærearum
aquearum, e ignitarum thomina «fub alphabeto:1.p.c.4. 87 P L Ocorum omnium
artificio[e memorie de[zruiendum dif finitio,diuifio eo fubdiuifio, Loca
tmplifima in bac arte que fit.p.p.z«c. 2 Lymbus [anélorum patrum ubi. Py Lymbus
infantium. ibid. Locorum ampliffimorum in bac arte efus i in communis Locis
ampliffimis quibu[dam regulis utimur. p Loca ampliora bd AULAR Lg. $2 Loca
ampla que fint.p.p.c .Loca gqlks di JL oca mediocria qua frnt.p p.c.8. Me s :
$4. Locorum ampliorum u[usp p.c.7. $53 "Locorum mediocrium vfus Pp j4
Locorum minorum diffinitiormumerus partitiones, ex eu[us Loca minima qua fint
ee eorum partitiones et ufus in arte P peapau- 6o Literarum amantiffimi.p.p.c.
1. x Loca minima alia a [uprapofrtis eo» eerum partitiones pp pitulo T 66
"Locorum minimorum ev[us p.p.c.iz. 67 " Leguminum quorundam
nomina.1.p.c.5. 85 (MEmoria artificio vtilitas in proemio per totum. E: M
ZMemorie artificiof laus. : ibid. Mineralia quedam numerantur p.p.c.3. 16
Metalla in particulari numerata. ibid. Metalla ac mineralia actione [lellarum
eo precipue folis in terra "vi[cera compenetrante gignuntur.p.p.c.s. 16
AMortium [céliones celebres. p.p.c.7. $3 Medici excellentiffimi ordine
alphabetico Mineralia 2. p.c.2.. 82 eZMetalla omnia.z.p.c.2. ds ^ ON : N
Vmerorum. aliquorum facratorum recitatio, [ecunda arte.c.8. : 109 d O E ? 204
TUNET O Fficine diuerfa &'9 earum vo [ut,. a, a P Vieus inferni.p.p.c.z. 3
Purgatorium p-p.c.2. : 6 Purgatorij locus [ecundum dolores. : ilid. Purgatorium
[ub figura arti nostra de[eruiente.e.s. 10 Paradifi quedam apta difpofitio
metbaphorica quidem, fcd .« Sollro propofito [eruiens.p.p.c.s. Paradisi figura
arti buic fauens.p.p.c.5. 37 Paradifi terreftvis diuifto. D Paradifi terrestris
Lignum vita Lignum fcientie boni,cox mali Fluuij quatuor. $3 Planitici
cuiuslibet portio arti deferuiens.p.p.c.7. $3 Poffcffionum partes. ilid. Palatiorum partitiones QUU
VIE- $5 Pala tiorum uus p. p.c:9. $6 Plitearum partitio,co "vfus Pp-69- $6
"P hylofophi ordine alphabetico p. p.c.11- 6i Poeta fecundum alphabeti
ordinem. E . Partium vvniuer[arum in hominc cxiftentiam fitus C0:
n0omina:-velconfideratio. 64 Pifces alphabetico ordine .p.c.a. 86
Pradicamentorum omnium ad propofitum applicatio.s.p. .per totum.. 10v. C7
infra. Planete, Planete,eo fina celestia quibus faueat corporis membris.
2.p.cap.8. III n Sanclorum omnium quedam d;[Pofitio ez fituatio noftra arti
de[eruiens.Sanélorum bominum diuerft gradus Pp. 36 Solium [anta trinitatis ab
Ezechiele quomodo pofitum.p.p. cap. j- 3I cala lacob qua:et eius graduum quedam
intelligentia Pp. cap. $- 3j ftagnorum parter affigmanda in hac arte.p.p. j3
daxa,eox gemma.z.p.c.2. : 8o Serpentium nomina ordine alphabetico.1.p.c.s. 85
Begetum nomina ordine alphabetico. g Similitudoradix applicationum figurarum ad
memoranda Simile aliquod alicui dicitur multipliciter &* nunc fimilitu dine
aliquo pradicamento.z.p. Terrepartes varie affignantur Terre partesafsienantur
fecundum diuer[a,qia in eis ve periuntur.p.p.c.5. 16T ronus ChrifHiad inflar
illius a Salomone fabrefaéli ponitury'ot noftro de[eruiat propofito p.p.c.s.
"na ! M y T ilitas artificio memorie in proemio per totum. 1 V
"Ufusampliffimorum locorum p.p.c.6. $1 : 4j. vj "U [us ampliorum
locorum p.p.cap.7.. $r Usis ampliorum locorum p.p.cap.8. $4. V fus locorum
mediocrium p.p.cap.9. $4 Vfus omnium locorum minimorum p.p.cap.12. 66 Vfus
locorum omnium in communi,eg» animaduerfiones cir. ca "Ufum, ez) quibus
cum conditionibus eifdem locis utaiur. Vermium quorundam nomina alphabetico
ordine. (ecunda s paraps. (0 86 'L'olatiliam c2 auium nomina [ub alpbabetis.
[ecunda part€ cap. 4. j lu Aa Voces animalium diuer[&e pro alpbabetis.a p.
Voces litteras non dearticulare pro alphabetis.s p.c. 105 Principalium
materierum in hoc opuículo tractata rum ordinata con geries. i. Inprima parte.
M Emorie artificio[a vutilitas necefcitas eo laus in proe mio narratur.p.p. 1
J:Memoria quomodo locis,c imaginibus conflat pb a Loca quomodo fint multiplicia
ac diuer[a. ibid. De inferno,eo eius partibus, Damonibu:: Damnatis: eo Pe nis
tratlamus in cap.2. TES A De elementis: eo impre(Gionibus, qua in eis
vecipiuntur De celis, eo flellis, co imaginibus, quas eis affigimus caz. pitulo
4. yw [S De De celo empyreo:folio Dei : Y brono Chrifli : fedecvirginis,
angelorum choris,[anélorum manfi onibus,ceterisá,, vel realiter,velper
wetbapboram, e fimilitudine accipien Depradittorum locorum v [u.c.c. De
paradifo terre[tri, R egionibus, prouinciis f milibusqi, €o* eorum
partitione.c.7. $2 De cenobijs,ecclefiis, palatijs et ffi milibus, eeeorum
partitio ne cov [nu in artec.9. 53 De cAtrtificibus diuerfis:e) eorum
officinis, e) "v[u ecrun dem:c.1o. $6 De hominibus diuer[arum
conditionum.c.w. 6 De Philofophis.litterarum amatoribus: Medicis : Fortibus:
Diuitibus De membrorum principalium in bomine numero ac nomini bus;c.i1. 64. De
diuerfis s animalibus eo eorum portionibus.c. (2. 66.67 De diuerfis arboribus
cov eorum diuifionibus.c.ia., 69 De animadærfionibus circa loca.c.15. 7r De
conditionibus locorum.c 14. : 7i In fecunda parte agitur. De multiplici
denominatione, eo partitione fieurarum in bacarte Defigurisinfernalibuse.a. OD
De figuristerreds, Metallis,e mineralibusc.o ^ 82 De figuris [ubterraneis
animatisatq; [erpentibus.c.1. .8, De freticibus Herbis: Giemis: Segetibus:
Legutmninibus.c. 5.84, "De quibu[dam animalibus paruulis.e) vermibus De
figuris aquatilibus: pifcibus €7c.C. 4. 86.87
De figuris æreis co impre[sionibus Æreit, Aqueis igneis. caz : pitulo 4. ibid.
De cuibus,co aliquibus alijs volatilibus.c. 4: IET. De quadraginta,ee octo
figuris.c 5. 89 De cAlphabetis: Hebraico: Greco: Latino e2. c.6. 91 De
elphabeticis literis [umptis a vebusnaturalibus, vel ar tificialibus.c.6; 94 De
alphabeto à membris bumanis.c.7. is 98 De alphabeto à diuer[a digitorum
di[pofitione De alphabeto à*vocibus bominis diuer[is.c.7. 10f "De
alphabeto a quibuf dam [onitibus,ee "vocibus.c.7. - Yo6 De figuris in
quolibet pradicamentorum genere,co* de appliz catione earum ad memoranda.c.8.
107 De figuris alijs modi a fuperioris fa bi fimilibus: eo de appli- . €«atione
earum.c. 9. 113 De applicatione quorundam [pecialium memorandorum. ad
fuuras.cio.,.. 123 Deanimaduer[ionibus circa figuras.c.11. 129 De conditionibus
figurarum. c.12. I3I Exempla multayquibus bac ars intelligi pofcit.c.3. 152
Deampliftimorum locorum vv[uyexemplum concionatoribus peretile. 133 De-v[um
locorum minimorum. 135.136 De humanorum digitorum u[ujin bac arte. 139 "De vv[ii quorundam membrorit bominis, ac
fc&lionibus. De quibu[dam figuris buius artis. 140 De motibus «variarum
rerum ec. AI De vfu alpbabetorum omnium,egc. 141.142 De vfu alphabetorum ex
litteris, eo characleribus. 142. De vilitate alphabeti bebraici. 143
Interpretatio duplex litterarum bebraicarum. 143.144, Authoris intentio 2
excu[atio. EORUM OD 49 a i1 f ^ taf " i E INPS S "x i] ONORBIS S NUN
à &Y AY Van: CI AURA ^ A S cæl ee s " " p T $ ÁS g eq » w- » í re
4 ey Laid A d n avt "ueri teri ii jd de" v-v€9-7 CE DL denn z
"a. mo - ps5 LE m Hber HP" AT" mnc Ene 1 E wr Bert ; » evt à EN
93 SNO rte ct ud wow d* qe A E E "T. Y E LN. TEN La K *b v"^ 4 AS TE
M M à LT B " E OMS L] 3YmN t b Li E] 0535 D E M p ao Mn k] ' ES 2-2 *.x j
44 H3 4S ' El DIM y. NE A F.Rk 22 IE "a Jj es LN "m " » 4 :
" Y ^ rg ues æ f Ee ww ; air ite., ' : AM t et ' ' N : * -. ed Es "d
» * * ^c ap a EET P» A ÆD v" TR z^ "s € N k " n - P »" fæ X
es à. we - AR «^w aio rntodigions e * Arm *. » e Ld t » Pt n "s -, Gu qu n
m BUR Oe p, o : - pe ce £ wo. eee po- ym : "es t zi ^4 - : Mo aw Ter .[4 Á
RE E s pw a rPIGOIOS e A a AVTORE R. P. R., ORDINIS PRÆDICATORVM. ozuxc32)
Emori« tbe[aurum, adeo omnes di ENSE eA (o fertifsimi rethores communi a[Jen: 1
fa celebrauere,cot corum quzm plu op rimi, minime dubitarint : oratoria Ves (
artis [(ummam, in ip[o confislere. S) t» eandem perinde fententiam cono eT»)
firi T beologi ferunt de concionanz diarte difputantes. Dei etenim donis
[upernaturalibus, in Cancionatare [uppofitis: Inter naturalia eiuf dcm; ft
pronun ciatio Thesauri memorie artificiose eiatiopyimum. Memoria secundum fibi
vendicat locum. Q uod cum ita effe babeamus omnes, ac identidem in non pullis
multum i in aliquibus veroparum, Memoria fenz fum vigere fciamus : regalas atqi
precepta, quibus ip[4 in «Utrisque maximum accipit incrementum, in niedium pros
firamus./U erum enim vero, locorum atq; figurarum artiz ficio, memoria
comparari;apud huius artis gnaros,proditum ef : 9 uamobrem localis memoria
"vocitatur ab aliquibus; a plerisqi autem artificialis : que e» à Tullio,
quarto retho ricorum libro, artificiofa dicitur. Eapropter de locis primo: de
figuris deinde, diflinle dicemus. Ideoqs traciatum nofirum in duas [ecamus
partes, in prima quarum de locis:in fecunda de figuris agemus. * Prima partis
capitula, quaz tuordecim erunt: [uis diflincta titulis. De locorum
diffinitione; in communi:diuifione fubdiuifioneq; cum declaratione fingulorum
membrorum. Cap. I 35 Gl Ocus noflro propofito in[eruiens dicitur omma Eel
illud, quod figuras naturales, [eu etia artifrs NÉ ciales, reales velfiélas :
recipere. pote[E ata; à) feruare : «vt bicetngulus, bac columna; rvel talis
chimera talem rem : puta vas. 2964 .. 4
wo ad diuiftanem Locorum quedam communia vos camas : quadam particularia. Loca
communia funt illa ; que Pars prima. 2 qua particularia continent, in que co
diuiduntur ; quaf. ge mus in [pecies [uas .c/dliter. Loca c; munia fant, qiue
partes magnas babent eo infignes vel Efomogeneas,vt, elemen tum quodlibet: celi
«ubi flelle non funt eoc.fiue Heteroge neas,ut corpus bumanit: "vt arbor:
vt domus ciuitas €oc. Loca particularia, unt. pradi&lorum locorum partes,
qua loca eo» ipf dicuntur; quia fiquras ambire «9 continez re poffunt.
V'elaliter : Loca particularia fant, qua(vvt plus rimumnyon autem [emper
)imagines immediate, continere folent: «ut hic e dngulus, banc flatuam. Locorum
vero communium, quedam minima [unt, quedam mediocria: S wedamhis maiora :
c/Alia ampla : e/4lia predictis ampliora. 9 uedam "vero amplifsima. orum
autem locos rum vna quedam communis conditio eft, quid [cilicet ma fora minora
continent ; vel po[unt aut faltim a[folent, cos titere: "De quibus omnibus
e fingulis dicluri,ab Ampliffis mis tanquam roniuer[alioribus incipiemus. De locis Ampliffimis, que et quot fint, et dc partitione
eorum :figuriíq; in eifdem contentis. 2 3y[0« communia ampliffima, funt, quie
alios (EM rum omnium funt capati fima, qued; alia 1 multa; Ium communia,tum
particularia; €on / e S » 9 hs tinere po[junc. vf £ Locorum Thefauri memoriz
artificiofe Locorum vero communium amplifimorum: Quedam sunt inferiora e
subterranea: € uedam dictis fuperiora o contigua: (eleflia alia: fi
upercelefliacultima : de quibus omnibus figillatim dicendum est. Locaautem
communia ampliffima Irferiora ; funt Ins ernus damnatorum ; Purgatorium
purgandorum ; Lymz bus fan&lorum patrum ; Lymbus infantium defunctorum, in
originali peccato. £ uo ad partitionem, notato. Infernus diuidi poteft in
fe&liones vndecim : In «vna quarum (qua prima nobis erit) puteus inferni
exiflimetur: quem in medioinferni fez vé pun£tnaliter ponimus: de quo infra.
(rca ipfum puteum quatuor gradus inibi exiflentes pro tot inferuicut partibus.
Septem alias inferni portiones € partes ( de quibus infra) fuperioribus
adijcimus, iuxta Jeptem peccatorum genera, in damnatis diuer[avim poenarum
generibus, gradis ufq; puniuntur -Varietas enim penarum, iuxta, peccas torum
diuerfitat£ inflictasez ipforum damnatorum diuerfa fituatio eo difpofitio;
varijqs gestus eorum : multum Jd emorid proderunt;pluraq; loca dabunt. "De
varietate ergopænarum: feétionumq, inferni d'ffo fitione eorundemque paktium
eonuenienti fituatione mul ta dicemus. 5 et de loco fi tu; di[bofitioneq;
inferni, co eius cuiu[libe partis, "ubi bi-velilli puniuntur daniati,
pertractantess eon[onum erit infi pul edicere, quas diuerfis in partibus inz
férni luant penas, varijs peccatorum generibus obftricti. : Verum Pars prima.
EE Verum de infirno dæmonibus ded, damnatoYum pani agentes, à facra ( quoad
fieripotefl ) volumus, qua dicis mus;baurire fcriptura. verum rislta
metbaphorice gp fimilitudinem tantum intelligenda ponere nosoportet. Ins fuper
cg multafingere hoc in noflro negocio meliori ac cona uenientiori, quo potuimus
modo, coacli [umus, non vt fanclifimue aliquid addamus [cripturz,[antiorumq: ac
ca tholicorum doélorum illam exponentium inteligentia, nec ita effe vt
finxerimus, credamus, [ed vt facilius recordes mar locorum atq; figurarum,
quibus cuti voluerimus. rca igitur terra centrum, vva[lifSimus ac pene planus.
fit tibi locus, rotundæ crcularifa: figura, borribili &2 tencbrofa luce
perfu[us... MM In cuins rotundi loci medio puteus altiffimus [it, veles ynenti
eMluans igne, flammi[que fumo permixtis:quiq; ignis demones inibi veclufos
excruciet : extrad, ospuiei, quaft. lamboens egrediatur : Co per «vniuer[um
infernum eiusd pertes quafi ferpenszincedendo diffundatur,palmogæ tauz tum à
terra furgens co profiliens ( ne damnatos nobis occul. tct) eof dem cruciet €»
torqueat. cft circa ip[um puteis, quatuor gradus lapideos brachio: rum triam
velquatuor latitudinis ; duorum, «vel circiter altitudinis ; ipm circumquaq:
puteum ambientes. e) cirz eundantes;rumum alio [uperiorem exiflimato.in quorum
fu periore,qui orificio putei proximior efl : Ldefl in primo barez tici fint
[acros [criptura libros difcerpentes nam perquam ffequenter [anctas ifi
peruerterant Jeripturas In fequenz ti,qui 'Thefauri memori: artificio(ze ti,
qui medius eft, Iudei fint &reis vel ferreis frontibus, vt eorum obfLinatio
fi gifs cetur, velvelatis oculis, evt corum cacitas
demonflretur:"velinclinata ceruiceyvt cordis duris tia declaretur corum,
confingantur. In tertio idolatre cum fuis proftrati idolis imaginentur.
Kyppocrite in quarto gra da ponantur qui cvltimus eft. 1gne "vehementi
predicli damnati à putei ore egrediente torqueantur. upra os putei Lucifer
quafi à puteo egrediens, figura appareat inis Lili, flammis quaft infidens, ac
ab eis circundatus Des feenfis autem quatuor pradiélis gradibus, circa nteum
exi flentibus, ip[umq; 4 parte extera circundantibus ; feptem lineas
pertrabes,a planta cvltimi gradus, [qs ad platea cir cunferentiam fluentes,
ipamq; proportionabiliter diuidenz tcs. In quolibet autem [pacio inter lineam e
lineam : vel mlius inter murum eos murum(nam loco linearum muros, latitudinis
unius brachij finges: à terra. tribus aut quatuor palmis fargentes) : In
quolibet igitur [acio inter murum e» muram conslituto, ptem damnatorum genera
iuxta feptem peccata mortalia co llocabis: Ffoctamen ordine, quód f'perbi in
illo collocentur [patio, quod dextris Luciferi e pa. teo cgredientis,velpotius
ab umbilico &g) fs ur[um egre cisfttualiter conrefpondet. "Destras
enim mn Dei fed Démos: nis, bac peccatorum maximo quo damoniacam malitiam:
imitati funt. fibi antea in uita pofiti wendicauérunt. - Depenis autem
fuperborum, noftro inflituto de[eruiet Efaia fententia «4. capite fcripta,
Derralta eft ad inferos fuperbia tua:concidit cadautr tuum. Et illud. à. 2f
ach... Incbriate Pars prima. 4 Incbriaté eum calice ire domini,quomiam contra
dominum erecius csl. Ifi ergoin bac eorum inferni partitione, qua in
ordine-qu'nta efl ; imterram deiécli, ac proflrati imaginenz tin,
validifsimo.cruciatiigne. TH Inter quos appareant damoues(iuxta illud
Iob,cvenient: fuper eum horribiles) Leonum effigieni babentes, atq; ronguibus L
uperborum corpora per terram trabentes, eo infiz: mulea di[cerpentes eg
dilaniantes. Leonibus enim fua in fuperbia ifl [imiles fuere. ! ! 1n [ecundo
[bacio, quod fua poftione eo» frtu. dextram: Lwiferi coxam, non in recía
pror[ne linea, [cd parumper pendente refpicit int auari:&) uorum (extra
banc poft tio nem)recte recordaberis,quia in dextro coxe pradicie; locus los eg
mar[upium ( quod ifH [emper concupiere ) tenere [os lent bomines. uiEnY iro Rd
Ifi waltibusin terram deprefQis exiflimenturjtotoq; in-" clinati
corpore.cld terram emm terrenaqi ve[bexerunt ifti dum *viuerent. laxta illud
Hieremia.vx.ei ui Vero octis li egcor ad auaritiam.Hflorum ctiam fanguis in
loco ona rum, ac i diuer[is corporis partibus, à [anguifugis eliciatur. Anter bos
admixti [iit dmones,vultibus lupimisuelbu fonum apparentes, qui baculis iflorum
dor(a percutiant. Hi enim tanquam lupi «9» ceu bufones eg [evpentes terrazin(a
turabiles auro £9 argento extiterunt. "9 In tertio [bacio ideft ante
Luciferum veia linea; laxuriof ponantur cuius pofitionis rationem, quilibet ex
fe bone sle confideret. TERN ibt: T ales 'Thefauri memoriz arttificiofx T ales
corrodantur à uermibus in pe£tore. tuditb 16 ."IDa Lis ignem c9: vermem in
carnem eorum, vt vrantur fem per. Et Efd.vltimoyvermis eorum non morietur : €»
ignis corum non extinguetur.De «verme proprié diclo,non negat. Se Augullinus
boc intelligi poffe Sicut. D. e.4nton.vefert.4. parte tit.14.(Cap.s.De vermibus
etiam E [aias quarto di cit, fubter te [lernetur tinea, &o* operimentum tuum
erunt vermes Caie.in "D Marci Cap.9. metaphorice vermcm fami tradit, cum
dicitur, vermis eorum non morietur. iz ce etiam ardenti iflorum corpora
perfundantur :quia carnis delitijs [eruierunt.eMpoc.-vlt. 9 wantum [e
exaltauit, e in delitijs fuit, tantum date ei tormentum eo luctum. De
fimilibus, Efa.5. In die illa auferet dominusornamentum calciamentorum, &e*
lunulas ex torques eo* monilia cc. €) erit pro (uaui odore feetor,e9* pro zona
funiculus, eo pro crifbanti crine caluitium;e pro fafcia pectorali cilicium;ta
libus ergo ifi aut fimilibus agitentur penis. Erecli autem flent boc in [pacio
homines gj mulieres cincli colubris eo rum mordentibus carnes:maxime eo in
loco, vbi iam carna les fibi dele£fationes admouerunt.Calui in[uper [rnt,ez)
pro compta coma a[pides, vipera ce T hyra ev. a capite dcfluant; vermes infuper
carnes corrodant corum. . Inter bos demones adfint quorum aliqui porcorum forz
n24m pra[cferant : lj mulorum z Hircorum-*ve ceteri, qui eorum carnes ficut
[upra pralibauimus,ardenti pice perJundant: Interq; pedes corum flercura eo
limus, fordidifsi mumq; perip[ema inueniantur. In [p4cie Parsprimadt o [ In
[bacio quarto, quod ad fi nifira coxam fitum e$t, iras cundi difponantur. nam
finiflvo in terra offirmato pede, ad effandendum f anguinem,pluries iratus
bomofe mouet. Hi autem vunguibusyUultum pectusq; dilanient e: exz corient:oreqs
aperto "Deum blaphemantes i far[um ereélis eultibus fpumantesqimanu[qs
proprias pre rabie morden tes, imaginentur. c/dpoc.t6 b. ( ommanducauerunt
linguas fuas pradolorz, eo blafphemauerunt Deum celipra dolo re, eo vulneribus
[uis.Per os autem, na[um e oculos, fuz mus borribilis, igne admixtus,
egrediatur.C uo ad fitum po fitionemqi pradiclorum, Hj pedibus "vno ab
altero longe feiunclis,[lent. Damones multi,in rabidorum canum
-vr[orumqi,aquilarum etiam figura inter ip[os apparere fingantur ; qui ferz
reis "Uncinis vunguibu[q; retortis, dor[a, renesq; totas excoz
rient,excarnificentqi. In [bacio quinto,quod finiftro Luciferi humero corre[pon
det,gulofi fedeant. Horum finiflramembra,rut brachia, T i bis;inhirmiora
cateris membris, in gulofis e vvoracibus effe folent:ac ob dejluentes bumores à
crapula genevatos ; multis teneri cruciatibus. 1d circo boc fitu, finiftram
Luciferi refpi ciente : eorum aliquatenus memini[fe cvalebis. Ml intro ia
gatture linguaq;, igne ardentifsimo crucientur; ficut e) de epalone logitur:
LucA6.crucior in hac flamma. Potum ama viffimum eAb[ynthio eg felle permixtum;
feculentumue bi bere à demonibus compellantur, Ffierc.1.3. Ecce ego cibabo co5
ab[ ynthio, co potabo cos felle. Exgc.2 Et calicem maroz 5 ris Thefauri memoriz
artificiofze yis triflitia bibes co potabis v[q; ad faces.Sedeant ifiimaci
lenti, extenuati, quorum cutisofibus tantum adbareat, e[urientes fitientesque
credantur, co pre fame «9:fiti taz befcant. à Inter iflos gulofos, demonia
furgant figuram bolorum ev felium babentia : que in borum damnatorum ora cvi
emarifsima pocula,eliquatumq; plumbum, effundant: Hoz rum peccatorum aliqui,
euomant interiora ex «vifcera. Retro in [pacio, inter lineas à posterioribus
partibus, fiz nifiri humeri ad circunferentiam pradicla platea defluenz
tes,inuidi maneant: Q) ui bene retro collocati exiflimentur: quia et [lercore
malo.fbroximi, letati [unt: &) d contra bos num illius, «velut flercus
reputauere, dum illud vilipende runt, vituperauerunt ab[conderuntq;. s Inuidi
autem in toto corpore varios liuores babeant: pal lidieoc. Hos autem Ouidius
pinxit. Pallor in ore fedet: macies in corpore toto: ]N'u[quam recía acies,
liænt rubigiz ne dentes./U'ifcera felle virent:lingua est fuffua -veneno.
Hiproflrati in terra iaceant;atq; duriffimis flagellis,ut puta taurinis atque
plumbatis à dimonibus pa[ferum vel "Draconum figuram habentibus, durifime
verberentur. In feptimo (pacio dextro Luciferi corre[pondéti bumero pigrosponimus
acediaque percu[Jos : € ui in tali inferni loco conflituti;ligati fint manibus
e pedibus: Iuxta illud; ligatis manibus eg* pedibus proijcite eum. ide[l Seruum
inutilem, in tenebras exterviorcs.Iaceant bi, in avena: pedibus in compedibus
reclufismanici[q; ferreis ligatis manibus:catbe nifq; Pars prima. 6 ni[qy
multis vintli eg cireundat?. Inter iflos diabolifint, fa cies mergonum
«oelmerguum babentes.afr noram aliqui: qui acut ifsimis Siismalis pradictos
pangendo torqueant. D«moz numq; aliqui, merguum "vel mergonura efhiciem
babentes, tanquam [mper eos [edentes € equitantes, calcaribus co. rumconfigant,
eg) compenetveni latera; baculifa; pofteriores eorum percutiant partes. Impleta
platea damnatis predis Cis, gelidarum aquarum vapidum flumen [ua inter littera
fluens, co plateam predictam ambiens,ponimus. c^dt hic notato, quid inter finem
platea infex ut dixiz nus diuif& /pacia, eo arenarium litus interius buius
flumiz nis quemdam murum, terra tribus furgentem palmis, e plateam claudentem,
cg» ab arenario eam diuidentem féparantem,te oportet confingere:te loca
indiflincla confufionem noftre ingerant menti FPofl quem murum plateam
recludentem litus fequitur:totam circundans plateam: Deinde flumen : nigras
fecibusá, permixtasa fundo ebulliens aquas. 1n boc autem flumine :in ante.f.
Luciferi Cymbam, ani marum plenam exiflima : In qua atrocifimus fit d«mon,
nauim ip[am gubermans, eg» animas peccatis oncratas diuerfis, deportans: mon ob
id ( barontis claffem admittimus, ftd bec metaphorice [umimu. Mflas aiit
predictas animas, damones multi in pradicla naui exiflentes, in varias pr«dicle
platea c inferni portiones eo [paciaymaximo impea tu proijciunt "vel
deportant. Extra flumen pradicium, quod totum circuit infernum NET à parte
Thefauri memoriz artificio k parte dextera l uciferi,1n cripta Lymbum
infantium: 0845. : Retro Luciferum, Purgatorium:incripta et TA tras f'umen
pofitumcexiflimetur. 2L miftri 35 in cripta Lymbum [antforum patrum: Ho
vUmrationem pofitionis breuitati ['udens omitto. ct ciendum, quód Lymbus
infantium mortuorum in originali peccato locus efl [ubterraneus continuus cum
infer no,ee parsinferni.[ed tamen fuperior eoloco, quem infers num dicimus :
locum autem iflum, in duas diuidimus partes: in quarum «vna infantes mares [int
: in altera femelle morentur/De boc Lymbo,vide.$.T bo. :fen.dif.45.quaz fio. 1
im ratione ad eandem qu&fiienen. Purgatorium,
qui locus purgandorum est, in altitudine füperior fit predicto Lymbo;qui locus
rotundus fit, quaft pu teus fed latin. Et ibi fint ( lerici Presbyteri: E
pifcopi ec. A eligioft, Monachis Abbates coc.bomines prinati mulie res. Locus
ifle flammis excande[cat eg fumo: Et tanquam balnea; fedi ignem non aquam
cbulliens exifHinetur. In mez dio fupra quandam exisimatam petram
vel in porta:uel melius in balnea circuitu «vel vltimo per ærem :
cfngeliconfortantes exiflimentur.. Lyiibus [anéborum patrum; locus fubterraneus
eft; pa lo fuperior Purgatorio exiflimandus. Santi enim patres;in quibus.
minimum erat de ratione culpa, [upremum ee mis nus tenebrofum locum habuerunt,prout
a [antlo T homa.4. fen.dift. 45. uni ar. diste haurire po[Jumus. Locum autem
bunc quadratum exiflimemus, eo in pi »70 angalo [int [ anti Patriarchæ: in
fecundo fancti Propheta:intertio [ancli:eo: Iu[li bomines: In quarto infantes
circuncifi: omnes ifli ibidem aliquando fletere, v[que.[- adi Chrifli
defcen[um, e& ab inferis a[cenfum. Additiones operi infert ab codem
authore. F. Cofma Roffello, ad ampliorem noti timeorum, qua fupra
pofuimus:& adlcgentium maiorem vtilitatem : et vberius oblectamentm. e Oft
quam pra[enti operi de memoria artificio JJ fa. finem dedimus : placuit co
nobis, vut ea, qu& de inferno,elementis celeflibus.[bberis, QU celos,
Empyrto diximus, ac feripfmus spi. &ura commendarentur: bac nempe de caufa,
ut videlicet. tum in[hetlori maximo e[fent emolumento:tum, vt illis c.
[picientium animus oblectaretur ac hifce fludijs peram na uare,vel"vtili,
vel voluptate, vel certe "Utrod, permotus pene compelleretur. Igitur
curantes, vt Infernus, Paradiusd, omni, qua potuimus diligentia,
pingerentursmelius edo Cli,addere quedam, aliqua in melius commutare, paucifriz
mac, excludere, neceffe fuit. Et,rvt eorum omnium, qua de pila fuerunt, notitia
plenior haberetur omnium pradictoz fum declarationem, ibidem a latere.
appofuimus : cut que. pittura includeret;feriptura declaventur. Ef as ergo
Inferni pne "Paradifi 7 Thefauri memoriz artificiofe Paradifiá,
declarationes pleniores eo locu; letiores, non om nes,ne iam [cripta
replicentur [cd e duntaxat, que im mo fro libro minus plene po[uimusi buic
nojtro operi, inferimus &) [ «bncclimus. DeInferno in communi,& de
damnatorum poenis in vniuerfali. qr&me ug LN terra medio centro, Infernnm
damnatos J num effe,etft mon certo probabiliter, tamcn fa » [ eri afferunt
doclores,vt 5. T bo.in 4-quilibet g «elol] "videre poteft. qui locus
vviliffimus eft .Ut pos te qui "vilium mancipiorum, perpetuus incolatus
exiflat, "Profundus.nam circa centrum e[Je creditur. Hforribilis ex
viftone demonum. vt'D. Greg. autumat.P auperie egestaz ted, omnium bonorum
a[berrimus, verme con[cientiam cor rodente intolerabilis, P'ermibusá, forfan
corporeis fatis plez nus, quod ee D.efuguftinus non negat.nam etfi naturaliter
ibidem, pre[ertim pofl. iudicium immoto primo molili e[Je non poffint, Dei
tamum miraculo in damnatorum pena ade[Je poterunt: uod gg tunc litteraliter de
ipfis damna ris exponeretur illud. "Dabis vermes in carnes ipforum.Inz
faper locus ifle inextricabili confuftone plenus ef : ibidem. enim nullus
ordo,fed [empiternus borror inbabitat.1gne ve bementifimo exefluans: Putridus
maleq, olens : Gelu æ frigore indicibili flridorem dentium incuriente vepletus:
flez tucinlatu, clamoribusq, auditui infenfr[imis, [be longe la4 ted Pars
prima. 8 req [emotus. T'enebris gratie ac gloria plenifeime opacus ác in[uper
lucis extera admodum priuatus. Ita qud ignis ille im Inferno exiftens,non ad
leuemen, fed ad penam videri poféit,isq, horribili fumo permiflus flammæ,
fabrübea, vel t mili terrorem incutiens,penamiá, damnatis in ffüigens. € ui
denid, locus,carcer eft apo[Fatarum [birituum ficut de eoer uator no[Ler
a[Jerit. Q aiparatus et. diabolo c: cngelis, eius;in[uper [celeflum bominum
habitatio: Perpetuum ve proborum exilium:pra[citorume digna cauerna.[pelunca.
fla bulum, bominum illorum: qui, vt animalia irrationalilia in boc mundo
vixerunt exitlit, Q uidamnati bominesomnes er finguli, fi non equa li modo:
(quia [ecundum.magis [altem ee minus) attamen eifdem penarum [Deciebus
excruciantur, cum pene damni pena, [enfus «niuevft [ubiaceant:iU'erum enim
vero, diuerfos danmatos diuer[as luere pemas,coruma, peccatis [ac tis
contienientes,ex [acra [criptura, «ut plurimum decerpfimus:quas cadem
[criptura, evelproprie, evel per metaphora dixit;cut eft illud E[aie .Erit pro
Zona funiculus, co pro erilbanticrine caluitium:vel in toto,vcl in perte
accipitur, ut eft illud, Ibi erit fletus.quod per finechdoché idcft won pro
emifsione lacrimarum:[ed pro dolore cayitis, eo» contortioue panniculi cerebri,
accipi debet.fecundum D. Lo. elias in[uper penas non finximus, vt in[Pector,
vel ip[as penas ifl is uel illis damnatis conuenientes conf deret, "vel
certe ipfe idem le&lor ex fe excogitet quofdam cruciaz tis pradictis
fcripto fignatis vel depictis perfimiles: fed lonz 4t atrocios Thefauri memoric
áitificiofx ge atrociores : ipfistamen damnatorum peccatis corre]bonz: dentes,A
Dco inflictos, vel infligendos e[e. Nam clarifti-: mum ex [acra deprompfimus
[criptura, penas peccatis con: uenire debere.€) uod «9 rationi [atis confonum
eft. D. etia T ho. dicit, quàd nil in damnatis
erit quod eis non fit mates ria triflitie : nec deerit aliquid pertinens ad
triflitiam. Ca. propter, fuperbos in Inferno proflratos conculcatosá, à deme:
nibus difhofuimus: "vt qui in "vita gloriam humanam affez élauere
conf ufi, eg omnium de[peclifimi ( ficut vei mil eris. probabit euentus )
con[sderentur in Inferno damnati: ficá, de ceteris cruciatis eo cruciatibus
intelligas .SNec te chaz vifsime leéfor fallere poteft pi&lura, qua
aliquando nostro in uentu diuer[os diuerfimode excruciatos oflendit. Nam coz
gita fi potes omnia atrocifcima tormentaya[perrimasá, pez uas àmundo condito à
diuerfis tyrannis bominibus infli ctas etiam (Chriflo domino, illas et omnes,
qua bumano inz uentu infligi po[Jent, nec tamen parem "ollam inuenies, qua
etia minima infernipena-vel [enfus,vel damni coaquari po[sit:quod cox doctor
nofter c/4ngelicus afJerit, rationibus, probat. Idcirco qualibet bac in
pi&fura data pena, damnaz ds quedam [ingulis, [ed longe maior erit
excogitanda : qua eminenter ba[ce depiclas continere credatur. 94 parz Pars
prima. M De pattibus Inferni hac in charta depi&ti,deque diuerfis damnatis
pradictis in por . tionibus,ac de diuerfis eorundem cruciatibus. SN tartari
obfcuriffimo loco. eo lacu, ac inz e. fuper in putei cenofa profundad,
"voragine, innumeros demones ibidem excruciatos atz Ic tendito. Luciferum
etiam omnium demos um principem, flammis fumod, ex puteo egredientibus cir.
cundatum, Qj à putei ore prodeuntem,animasá, torquentes con[idera. e/4 puteo
pradiéfo ucbementiftima egreditur flamma, qua per totius Infernipartes debaccatur,
omnesá, damnaz zos iuxta [ingulorum merita torquet. quia dei inflrumétum e[?.
Ligat autem ignis ifte animas, eruciatá,ac miro tormis ecomnium damnatorum
impenetrat corpora Hleretici in primo [unt pofiti gradu, qui [acros libroscom
burunt d ilacerantá,: [acrarum enim [cripturarum germaz nos fenfus in bac luce
conflituti,deprauare folebant. peruer tere in[uper,et cas aliquando abolere
aufi funt. Secus istos, Iudæos obflinatos, duraá, ceruice ac mentis eculos
obcecatos habentes, ignis idem [pro eorum excruciat sheruis. Idolatras in
terram prostratos, uebemens à puteo egrcfz f^ flamma excr uciat. 4H» ppocritas
im quarto grada circa puteum conflitutos Z locauimus, hefauri memortz
artificiofe locauimus, à quibus demones laruas ouinas detrahere, eo feces turpiftimas
denudare finguntur. Retro Luciferi dextram,rvsd, ad frmiflram circulaviter
progredientes, feptem mortalibus capitalibus culpis obnoxios difbonimus.bos
omnes «varijs penis cruciatibusue diuer fs defatigatos cernere poteris: ficut
gj [uperius abunde diximus. De flumine vel ftagno Infernum ambiente. I uS
Elidarum aquarum flumen Infernum am $25; sh biens po[uimus. proinde 10b.s4. de
quolibet : Ua" damnato fcriptum efl.c-4d nimium calorem, hem] manfiet ab
aquis niuium. Conficiant. ergo aqua i4, vel paludem ; «vel flumen, vel aliud
quid : ita quid feparata fint ab igne, vel pluribus in partibus Inferni ea iple
aqua appareant : "vel virtus duntaxat eorumiq, geluip quadam confufione e?
permixtione, ot Doctores di cunt, damnatos ipfos excruciet : nibnoftra refert.
fat cnim tobis cfl, abfonum non efe immo con[onum fuiffe, [criptus req, lancla
con[entaneum, aquas in Inferno po[uifJe. Cocytum autem flumen eas appellare,
quod luctum [oz pat,uelpaludem.fLigiosq, lacus,quod me[iitiam [igna tucl
Lethe,quod obliuionem importat, ron est inconueniens:im$no. nomina ifla
my[lerijs baud carentiquod c palam a[Jes rimus,non «vt Poetarum figmentis f
aueve velimus ; [ed vt quod illi muffitantes dixere ; hoc nos (brifliana
"veritate plerifjime A ES Pars prima. HE: 10 pleniffime eruditi
declaremus, e tanqu&m ab iniquis po[féfforibus,ut D. Hieronimus ait, qu«
«vera dixerunt a fs menti extrabentes in noflram referamus e'tilitatcm. De
Lymbo Puerorum. 9] Imbum puerorit, extra preditium fumé -oel V Hlagnum in
crypta difbofitum inuenies. ui SA locus, cum Inferno continuus efl, ac inter
eius a asse] partes a docloribus connumeratur;[ed tamen eo [uperiorem
difpo[uimus. In quo exiflentes anime, dupliz ces tenebras patiuntur gratie
[cilicet :eo- glorie.e 4t iflipez na [en[us moleflias non patiuntur.Hfic
defcendebant infan tesilli, qui in nature lege ab originali non abluti peccato,
de cedebant: llli in[uper;qui olim in priori tefl amento incircum cifi et vita
migrabant : nunc "vero omnes, qui ante rationis evfum facro non fignati
bapti[mate moriuntur. De Purgatorio. x] Urgatorium est locus purgandarum animaJ
rum:quod L»ymbo predicto fuperior intcl/iga tur : nà longe [uperiores gradu
animabus pue 2j rorum existunt ife puyganda.cizd qué pors ro locum,
pr&dicle anime deducuntur ab cZngelis : Comis tantibusramen co afiftentibus
dæmonibus.) uo in loco £lo rie tantum, non tamen gratie tenebras fubflinent, 6)
pas a Ve set 1 tiuntur, T hefauri mcemorix artificiofic diuntur, ignei, cox fi
non perpetuo, temporáliter tamen per maxime affiguntur eo craciantur. Igitur
pena danni pe nad, fenfus tempovaliter torquentur, «bi cj: demones, etfi non
torquentes ; attamen illudentes €) conuiciantes conuez niunt Nam ratio
expostulat,"t viclores à «viélis minime torquentur, et fi aliquantulum ab
eif demilludantur. Efoc proinde in loco anima exiftentes,nofl ris [acrificijs
orationi bus, leiunijs,uigilijs, peregrinationibus,flagell ationibus, E lce
"mofinis ceterisd, fimilibus bonis,à parmis [ubleuantur. ua iuxta.
y.cdug.[ententiam,pradictis animabus profunt:uel, «vt ipf pena tempore,rvel
intenfione diminuantur,vel ab eifdem ipf anima penitus ab[oluantur. Aliud
leuamé eo» ee anima con[equuntur. nam ibi non de[unt. c/dngeli, qui ps gratas
apimas bortentur, «9 quafi [ua pra[entia 0HeAnt. De Lymbo San&orum Patrum.
V] zdnélorum patrum Lymbus paulo fuperior eff Purgatorio, ee pradiétis locis
minus obfcu gebantur: [ed glorie tantum fplendore;fez cundum prefinitum tempus
priuabantur.9) u& locum [ubito pofl mortem adit Iefus [lendore beatiffime
anime locum animasd, illuftrans eo illuminans, bean:á, omnes illas vix fione fs
diuinitatis. £) ui locus, educlis inde patribus, cau in poslerum fuit ac
perpetuo erit. T 5M "De fN aii Pars prima. Hu De Naui Animas deferente. 8T
7 fi naui non indigent anima, ned, veclori Gus cateris,cut pote demonibus:
"vt ad fua loa ca pro meritis, iuflitia «urgente diuina perue niant ce
perducant:attamen ad celos, ange portaretur ab efngclis. Et Ecclefia boc fere
ide demon[lra re "videtur, dii dicit "Data e[l e/dtchangelo
Michælipote flas [per omnes animas [anclorum [u[cipiendas. fic de qui bufdlam
prauis bominibus, quid ad infernum à dæmonibus perducantur, [ epius legimus. Q
uod etiam de [acra [criptuz ra te[limonium baberi videtur, dum dicitur. Ecce
repetent animam tuam à tec alibi, Tradidit ei tortoribus quou[ ue redderet
«vniuer[um debitum. Ideoó, actas à demoni ds naues pinximus, quibus animas ad
portiones diuer[as infirni, damones ipfi deferant, e proijciant.e *vt boc fis
gno multorum. bominum anima etiam «v ifibiliter sd, ad Infermum per datla intelligantur,
cum quibus € perpetua focietatem inuite pertrabent. Dc Cryptajin qua cauerna et
aditus ponitur. Axes] U'amuis anime Infernum petentes. fouca sel MC aliquo
huius modi, "vt in infernum impenez j/4] trent es defcendant, ee) ab eo
diglutiantur, NeeeA] non indigeant : attamen expostulabat ratio, CCS vt illorum
'T hefauri memoriz artificiofe vt illorum infelicium animarum ad. Infernum
de[cenfu:, qui pingi non poterat, bec figno in[bectori^us declaretur. cetcmnmn
iadicij tempus aducnerit, quo «niuer[ et anima cor pore denuo
"ve[lHicturit»c freut olim [upra Datbaan et Abi ron congregationesá, eorum
cos uiuos deglutiens terra aperta eft: Ita cg peracto extremo vvniner[aliá,
iudicio,ea ipfa ter ra cora damatis magno aperietur hiatu eo abyfci magna pu teus
fuper cos urgcbir os [uum, e viuos deglutiens perpez tuis ibidem tenebris
veclufos eruciabit. Q uefo vosomnes lectores in[beGloresa, viuentes: ad inferni
profunda cogitas tu "ve[tro defcendite, penasá, «niuer[ as perpenditeyut
eru ciatibus predictis admoniti, c7 bac invita illis quafi "vul neribus
percufisatà, perfofet, a peccatorum fomno,iam hora exifleute, furgatis. 9).
uo [obrij eo "vigilantes,atá, precincti libero patétio, ince[J: u, virtut4
omni femitas peurrere poe tis, «o ad eterna beatitudiné in calo perfruéda
pertingere. Omniam prædictorum locorum figuram ad maiorem euidentiam pono. in
qua fane figura-vniuer[a quia [uperius féripta funt, dijpofita inuenies-fed mon
precife eo quo fupes rius diximus, modo: nam in melius qua fcriptærat mutare
(rut in bis additionitus uides.) fapientis erat, e» tilitati con[alentis: In
eadem figura,candem ob caufam, quedam addita inuenies. Nec ob id miretur
lector, nam [cripto boc opere absa, figuris, ess iterum illi Wacantes,ut pro
maiore dez claratione in ip[o orit, qe [cripfimus,ponerétür figura. qua dà
mutare:queda addcre placuit nobis. €) uod et in [equéti bus,ne eade repetere
i1eneamur nos ferua [Je animaduertito. ALlodd queen YT AT ER bU P " AUC
WUCAMECS Axes UE V REENC IT VE MI Miiisiecviá ws, CIA Hm e "1 Y Y3CAY W ER
; FE SETS pe Tr EIE e E. QA y EI o 4 S 8NOlV5odA CO ÆSES NI V F3 res Las uigne
PER uteri mieu SUC. T ACT ADRIAG ST app V VAR MORES qe Me DR, ETC ce ADR xpi ei
xu o d ed ei oen Thefanri memoriz artificiofx 7 /oniam in. carminum
compofttione minus JJ] apti minu[ue eruditi [umus,ea propter ne ali j quid
noftro defit operi, quod lectoribus fore (NES 9) gratum € vtile exifhimemus :
ideo qu profa diximus, xut carmine comprehenderetur,curauimus. 4 uapropter.
R./P.F.SNicolai Alextj Perufini celeberri mi in (acra T beologia profe[Joris,
ac [anct Inquifitionis di ligentiffimi commi[[arij opem € operam efflagitantes,
[ua tum benignitate tum praclara in [ludis ommbus eruditione,meruimus
quantocyus exaudiri. litur que cito, fed eleganti copiofoá fbylo profudit carmina,
hic infraa nobis poz nentur:tie buius noflri operis lectores,ac figurarum
in[pectores, bac ( quam carmina donant ) animi oblectatione priz uéturimmo que
pro[ayt diximus, declarata uiderintycar sine bec eadem [e babuilJe letentur: vt
qua animi oblecta mento auide legerint : ea ab eif dem iocundius €
"vtilius [n [cipiantur, co fixius in corum figantur qo rccondamur semoria.
RP. * P? M. NICOLAI ALEXII BB R.VoOS LOU ORDINIS PRÆD. COMMISS,
S.Inquifitionis, Carmina. DE OENFERNOS SS DAMNATORVM GENERATIM. d ades, iam fi
ifle gradum, circum [pice formam j Tartaream, € penas pedore conde truces ;
C-ARCER atrox Nerterd d grauis,uer TT o meid Voraces T'errifica facies, borrida
Monflra, ('Fuces ; Eftcalor intenfusyriget intolerabile frigus, eNunc buc,nunc
illbuc perdita T urba ruit ; Lutlus co Virrices Cura, [bes nulla falutis, Styx
nigra fax pallens, Pax procul;acl 4 quies "Dira fames,violenta fitis,
truculenta cupido, E xplere at nallis,bic,[ua ota datur ;. Sic femper miferi
cupiunt,numquamq, cupita. Percipiunt, Thefauri memorie artificiofx Percipiunt
ira binc bisrabio[a furit. Hac tibi [ab varijs [unt bic defcripta figeuris,
"Ut mage ftc no[cas, £ ue grauiora manent : eNam nec Praxireles
fcelpat,nec pinzat c-Apelles "Penarum [pecies.E) uas locus ite tenet. DE RV ITO. A Lius hic eft "Puteus, T enebris
oppletus eo igne, Q uil emurescruciat. Lucifer ora tenet,
Hovribili a[pe£tu, ( unclos torquere paratus : e tá hicjatá illhic, fors
"variataviget. In primo Fzretici. H Ic fant Fíerttici Q) ui (acra Volumina
[cindunt &. 1 c/4ur pedibus calcant, Dogmata falfa ferunt. " In
(ecundo Iudzi. H Ic natio Iudæa gemit, Cui ferrea ceruix: Kl Cuiclau[us
Mo[es,luminayvelat egunt. Intertio gradu iuxta Puteum Idololatrz F eAlforum hic
confraGla iacent fimulachra "Deorum. X. Q uorum cultores v[tulat ignis
edax. In quarto Hyppoctitx H Ic funt byppocrite, ficlapr obitate doloft, XJ
Laruis depofitis,iam [ua Damna videm. In Pars prima. 14. in quinto Superbi.
Hhos trabit,bos trudit,ora Leonis babens."wee À Vla fuperborum adDextram
Plutonis .eórima; In fexto Auari. Ic curuos ceras "vacuosá, numi[mate
auaros, H £) uos [ab fronte Lupi, [eua Megera quatit. dNaná, "vorax Lupus
est,fic nec fatiatus auarus ; Vt Bulfo,defit,ne fibi terra,timens. Infíeptimo
Luxuriofi. Oram Lucifero, Veneris quos fcda libido e Perdidit,Ignis inefl
turpia membra creans, cAnguibus oratument colubris coma colla cerastis, ircorum
effigie:quos lemures domitant. In octauo Iracundi. Cce bic irati lacerant fibi
"Petlus, et exit b eNaribus,atq; oculis flammeus ccce uapor. En mordent
fibi dente manus, pia numina carpunt, "Portenta bos vexant Lurida,more
canum, In nono Gulofi. E Suriunt,fitiuntá, Dapes,abfintbia felle Et fecemisia
Grues,P oculad, atra ferunt. Diues adeft epulo, guttam petit,€e* nequit cUnquam
" P e4ccipere, b Ld. et Thefauri.memorix'àrtificiofz eAciptre, Unde ardet
iugiter ille fiti. In decimo Inuidi. I 3 I1refident quos Hio. edit, qui i T abe
matrefcunt, "Dum mala auent alijs, nec bona ferre qucunt y Hhs in (ublimi
tractos fera pulfat Erymnis, F nde his ies U erbere térga fonant. In vodécitnio
Accidiofi. H Ic " cgnes berent manibus pedibusd reuin&lis ) ; Rupibus
in flygijs,ad P blegetontis aquas, 405 .$ Ma afinos mentiri, pulfi bus furgent,
egi us Aleéo verberat "vs JV. Eia De du si inesqu od am bitin GPS s.
Gniuomum obuallat cirtumfii tatartara flumen, TS ] 9 uod multis cAnimis caleat
onujta R atis. €xonerant Claffes Loca dat [ua cui, C barontes, *Proqi (a uo
Penas (rimine qud luunt. ^ 1n Purgatorij oftio.1 1 Ic z hài eft animis
purgandis tempore certe: e Angelica, exter[as portat ad Mise uar Lyrnbus
Patrum...: ^ «4 H Ic "vetus ille manet Lymbus, quem Chriflus adiuit. dd
din occlufos extulit inde Patres. Lis jte Pars prinva. in 1j LymbusPuerorum. Y
À ec Pueris eft dicla Domus, Q uibus ante perire H Contigit,ac labes prifca
veuul[a foret."Dant penam "Damni, non [en[usynanq; videre Haud unquam
po[Junt numina clara Dei. Idem ad Amicum fium F. Cof. Roffellu m. A (cipe T
hefpiadum fubito deprompta furore. Proq; mco tantum redde Labore preces. Yt
tantas Eereli nobis euadere penas; Det Deus,Co valeat mens meapace frui. De
locis ampliffimis communibus fuperio ribus pre diétis:ded; corum diffini- tione
parutione et numero. Ar « Oca communia amplif'ima es fuperiora illa 4 funt,que
[uprà inferiora [unt pofita, eo [unt CÆ quatuor elementa: T erra: equa: c/4er:
ea P mLLN Ignis. Eorum autem elementorum uni 'quod qut: in P ERUAN fecernitur
partes:qua quidem partes in[Hituz o noflro perutiles erunt. ]Nullus tamen
miretur, quid boz dum bomogentorum partes, qua fibi [imillima funt, pro loz cis
bac in arte(qua locorum varietatem quantum poteflrez quirit)deféraiani Nam duo
funt, qua diuifionibus ca nobis ! 4pta Thefauri memoriz artificiofze epta
reddunt. Primo ves, qua diuerfis in partibus elementos rum vclimueniuntur: «vel
inueniri po[Junt: «vel faciliter in eifdem imaginari valemus(ct infra uidebis.)
fecundo eorum notabilis magnitudo, quam attendentes diwifr ones faci liter
predicla eleméta recipere poffe cognocimus. uorum quidem notabiles portiones, à
uobis aufugere nequeunt. T er ra enim [ecundum [e totam,a nobis def umpta (fi
Alphagra no credimus)girat triginta millia;[upcr emille quingenta mil liariaqui
numerus [ub aritbmeticorum figuris pofitus atque redactus, talis eft 315060.
Groffities «vero eiu[dem atque diameter mille ej) viginti duobus miliaribus
conslat.( um iuxta Archimedis fententiam diameter tertia fere pars fit
circularis circumferentiareicuiufübet orbicularis figura.Se midiameter autem
terre (qui noflro propofito maxime dez feruiet,cum bac fubeelefles J[pheras ic
infra fub figuris Ca non integras fed medias duntaxat demonfirantibus ponaus,
quod non. tantum nobis noflroà, negocio fufficit : fed clariorem plane noflram
reddit doctrinam)erit quinq, millia co voxdecimmilliaria. ur autem de
milliaribus loquimur. bic,eos infra deno Sis intelligimus. Ad noflra cnim
milliaria recentiores, que veteres po[uerunt, laboriofa fupputatione
reduxerunt. Az qua "verotamva[ta amplitudinz atq; magnitudine fuperz
eminet terra. ac tam grandicam [ua excedit quantitate, quid iia decuplum
pradiéius Alphagranus cateriq; (eidem ceu bac in re doctiffimo adberentes)
terram ipfam excedat, autument. Eadera quantitatis proportione er A quam: et
Jenis Pars prima. 16 Ignis c/feré excedit,eg: fuperat. Ita quód dotfiffimi
c/A$lro nomimaxime cAlpbagranus, à Terza ad evsá, Lune cali numerent triginta
€? duos terre [ernidiametros.qui,cut diximus, ex quinque mill ibus
"undecim milliaribus conflat. Q uamobrem iuxta corum [upputationem, Lune
celum à terracentum [exaginta millibus &z* quadringentis «viginti feptem milliaribus
diflat.16o 41.7. bfonum ergo non erit, imó eg) quamplurimum con[onum atq;
perutile inucniendis locis atq; figuris predicta elementa diuidere.Q uantltatum
eiiam pradiczarum ifLorum elementorum, vt experientia di[ics, aliquando ia
noflro negocio memimi[fe iuuabit. B d r& autem noftram redcuntes,ab[omum
non erit,imo e9: «valde confonum extiterit atque perutile, inueniendás «o
con[litué dis locis atá, figuris, predicta elementa in [uas(qua in jfra po
nontur)diuidere partes. € uod crgo ad corum [Pectat parti tionem, ierra
incipientes, in [ex portiones dicimus eam dis uidi pofJc. T'erra prima pars fit
illa, aue prope ex immediate fuz pr^ lufernum efe, que pars pure clemétum e[l,
cum miflioz nem aque non recipiat, neq; alterius vei, qua pars ficca exifit et
frigida, colore etiam differens a ceteris terra partibus, fecunda pars et, ubi
aquarum funi meatus,ubi aque mine rales [ulfuvee e calide etiam pertran[cunt,et
bac pars [n perior e[fe pradicia exifl netur. Y ertia ct fuperior [ecida: in
qua metalla ee mineralia omnia actione [olis ac flellarss maximeq, planetarum
gianuntur influxu. Q uartaterrepartem affignancus co in loco, ubi Hie es T
hefauri memoriz artificiofe Ies aque defluunt de[cenduntà in qua &o*
maximarum avz. borum radices pertran[eunt: Vbi eo quedam mineralia,ut Gypfi us,
T upbus,$axaymarmora. Q uinta pars ibi ef,yubi Serpentes excauant,eg» anima.
lium latibula inueniuntur,cvt [erpentium,vt formicarum, Ut Soricum,ut rubetarum
vel bufonum, «vt talparum,ce : zerorumé, fi milium. exta pars, qua, &)
berbiseviret eo» floribus videt, calca tar ab bominibus, teriturà be[Lijs,in
qua eeneratur germa, eo apparent arbores. Q ue percutitur grandine eo incbriaz
£ur pluuia, eTluat S ole,albe[cit niue,conflringitur glacie eo f'igefcit
ventis.Hec autemterre pars,que fuperficies eft,di uiditur in tres partes im Á
fia, Africa, eo» Europam.V'el fic, in orientalem plagam, occidentalem,
meridionalem ev [es prentrionalem; vvelfic inpartem qua eft "ubi nos
[umus, eo in aliam oppofitam pedibus noftris, ubi antipodes; 'Uel frc, In Plauities
e9x in montes. - Deminoribus autem eius partibus. regionibus e» pros
sincijsinfra fumus dicturi. ! Partes uerb elementi aqua [unt [ecundum pra[enté
[bez culationem.Profundum maris,in quo lutum,quodá, vapoz res fpirat flelarum
lumine 5$ olisq,, qui "Uapores ebulliétes,in procellas erampunt ita vt
efundo Saxa corum impetu [ur fem moueantur.ut docet Albertus illemagnus.
AMedium aquarum pro altera parte affignamus, in qua beflie marine, ceta
evcperambulant. à Tertia pars paterit accipi in ea parte aquarum, «ulivez e€.
ta i ] Pars prima. r7 tia iaciuntur ad capiendos pi[es, inqua e» mintrespis
fics dicimus p. s Q uarta p^'5 fupzrficies 4quarum eft, fvepra quam perz
tran[cunt naMucs, que extera quatitur zempe[late 3 "uli Ius mentes flulus
apparent, vli mirabiles videntur mari elationesyvbi venti maxime dominantur. -
Quinta autem pars eius, fint naues ibi imaginata, qua contigua [ant cum aquis,
ideod, quaft pro altero aquarum lo có qualibet earam baberi poteft ; 9Nauium
autem portes fentina: medium-vbi «varie merces; ('amerula nauta, alie,
manfiones: f'«perior pars,que est dif cooperta, rcbi inz fire métabellica.Q
uinta cubi velum.funes, malus. exta corona ubi uexillum columen e Acris partes,
[unt multa, ac notifime mobis que pro lo eis baberi po[Junt. In tres auteyn
pracipue [ecatur partes. ^. fPrima pars eius:prima regio æris efl ;cov eft
illa, que no. bó propior esl,et terre, co 4qua cvicina ez contigua, € ue calida
co» illuminata est. ex radiorum folis eo» flellarum re flexione; (ed mon femper
eodem modo fcfe babet, fed diuerft mode diuerfis anti. temporibus, propter.
propinquitatem folis eec. Secundapars eft [ecunda regio, qu e» media dicitur, a
terra e» ab igne femota, frigida ez tencbrofa, quia cft ab dgneremota, ad quam
[lellarum vad/j à [uperficie terra ve flexi minime perueniunt. T'empefluofa
etiam efl. tertia. pars, fuprema vegio $1, que prope ignem efl e ipfi contigua
631, ey à terra maxime diflans : tranquilla, quia in ea.nec E «vent us
'Thefauri menksoriz dttificiofz eventus efl nec pluuia « Calida ab igne ;eo
Wellis vicinis ej) mota, Pura, (non cut prima) ex cuius fubeiliori parta
generatur ignis. R dra; quia in [uà perfetlioneconfiflit..Lu cida, propter
ignem : Mo ilis, quiacireunducitur ad moz. tum ignis, em bec pass eÆfhus, dici
folet. qualibet autem. harum regionum in tres partes diuiditur. E PNE
Prima,vbiyapparent "Uapores, aterra egredientes, qua attrabimus cg
repiramus,qua vve[ cimur, quam peruolant apes, mu[cay ve[pes, feci gi aues
quedamparuula: cobi apparct ignis fatuus fequens, coel antecedens bomines. Can,
dela circa cemitcriacateraq, fimilia. dn . Secunda esl illa æris portio, qua
peruolant quada aues magna. 'Ut c.4quile, AMilui,cornices turmatim, (igni It
ordine volantes. austin "EM Tertiæf illa,robiros fecundum Commentatorem gi
gnitur : non autem fecundum c-dlbertum magnum. à nhac etiam generatur pruina;
fecundum ilis PO al T'res autem pradicla partes: portiones. prime regionis
æris, fecundum pra[entem [peculationem ponantur, 2 uarta media regio tresetiam
ipfa pofcidet partes fs cut ee prima. de quibus partibus, eg fi metbeorologici
diz fincte eg figilatim mention minime faciant: de regione tamen tota fimul c9
in communi, deq; impreffionibus que ibidem fiunt fatis fuper, loquuntur..Quarum
imprefGiones aliquas in prima con[lituemus parte buius regionis, que nobis
quarta cfl. in ordine, € boc non immerito,vt ipfe teffa tur fenfus
AMeteorologicorum doclor «s director. Sunt era go inibi » Pars prima. go inibi
nubes; funt pluuia: Apparent fulywra, fulgoves,cor rufcationes ; Generantur fnlmina,
atq; ab eain terra vi de[cendunt ; 4bi tonitrua fiunt. Et ex eoloco in terra
evés torum de[cendumt turbines, iuxta c/driflot.[emtentiam fez cundo AMeteore
qc. Q uinta.In fecunda parte buius regionis media, que eo in ordine quinta eft
ez media,quo velis ordine.(. £) uoniam ab ignis fulgore € celi lumine distat,
Et item à reflexione radiorum folis ac [lellarum terram percutientium «valde
remota efL,unde tenebrofa exiflit): ponimus demones effe, quos hanc partem
cueleirciter, babitare exploratiftimum eft ut eft videre apud A) T bom..4.6
A-Art. 4.€9* apud Jj. efug.[uper Gem. ad literam, Li dicitquid ær caliginoz fus
eft quafi carcer damonibus,v[que ad tempus iudicij. ^i de etiam eumdem
libr.8.de ciuit. cap. fecundo. Et libro de e/4gone Chrifliano ad Deogratias
psbyterit. "Demoneser «go banc regionem inbabitantes in [ccunda € media
buim fecunda co medie regionis ponamus. Sexta in tertia parte regionis
pradicle,que [exta efl in erdine,reliquas impreffionese[fe dicamus, quas
metheorolo gici in hac cadem constituunt regione, quauis diftintle non - dicant
nec loquatur, nec tute affirmare poffint, eas ipfas im prefeiones hic fieri
tantum, nec fupra nec infra, quonia boc difficilimum eft affignare. Reliquas
ergo imprefGiones,quee hac in fexta parte vel prope ca inueniuntur, funt Halo,
qd Jatine corona dicitur, qua corona in talis acris regione etia flens,nofiris
oculis apparet taquam circulus circa folem soel SSTY 2 lunam Thefauti memorie
artificiofx - lanam vcl aliam flellam infrsnam. Hic notatojquid fas lorum fpecies
plures [ant,quadam fubnigra: quedam alba: quedam virides eec. Hic etia biatus;
eo vvoragines, Hic diuerfi colores videntur,ob quos apparent a[lva. [ub «umo
nunc colore, nunc fub alio. f. ubofcuro «vel rubeo «vel allo vvel viridi. Iris
etiam hic appart. Item cviroa albe:lucide vvclnigre:aliquando virides: etiam
punicee, Hac circa foz lem cffe apparent, In fuper *Paraylij.i.[Emilitudines
«vel - effigies folis. Septima. Sequitur nunc de partibus tertia regionis, que
ficut procedentes fe, im tres fecatur portiones ; Prima er&o pars buius
vltima qj [upreme regionis ( qua in ordine feptima erit) illa e(l, in qua
fecund' M etheorologicos ec. apparent [Hipule ardentes ; domus incen[ce,
candele flam ma rutilantes, 1gnis perpendicularis, lanceaardens, Et fcintille
tanquam qua a fornace egrediantur. Oclaua. JAMedia buius fuprema regionis
pars,que oclas ua eft inordine illæfl, inqua videntur capra [altantes,
"Draco tortuofus, volantia $ydeva .. Hic esiam fecundum c^ loer.mag, a.
lib. trac primo,cap.tertio Meteor.ez)c.G ez neraturros: edt fecandum
Commentatorem fit infra. Nona. Suprema pars buius fupreme regionis, qua nona
eft inordine, ignis [Dherz contigua eft, Et inifla apparent Comct&barbat e
Crinite : Caudate diuer[orum colorg: (olumna piramidales: Candeal accen[:
Columne arden t6 : Et titio, qui arabice dicitur Afub : Hac de Æris partibus.
ja 60s dus war Suprá Parsprima. "E. 19 ur Supra ederet Regio eff ignis,
quam in tres f[ecernimus portiones. In bac ergo regione notato, quid [eeundwum
profpettiua c tutborem lib. vltimo,propofitione vltima,cum fuo (Lommentatore
recipitur galaxia, qua fecundi vutrosd, «via latfea efl lucidarum eo albarum
concurfu nubium fà la. 9 ui quidem author duas a[ferit Galaxias, ficut
in[icientibus nocle celo fereno patere pote[E 5 Quarum vna, («vt ipfe ait )
intercifa e$t, e fuperior : Altera continua eov inferior. - SNosergo noftro
negocio attendentes, eo regionem pras "diclam diuidentes, dicimus, quid A
. Prima eg inferior pars ignis illæfl, qua ipft contigua eft co ex qua ignis
defcendit, a[cenfos vapores incenden:. 2. Secunda pars, qua co mediæ[t, in ipfa
Galaxiam recipi nunc concedimus. T'ertia,qua orbi lune contigua efl mobilis
valde pre diclis purior rarior [ubiilior, in qua Galaxiam alteram.i. interci[am
recipi dicimus, [eceundum c/Authorem profpettiue,non ilum bac in. ve fequentes
(nam in o&laua [hera fccundum Albertum mag. case[fe ponimus) fed noflro
atten dentes negocio : Ignis enim partes talibus infignite impre[3 Jionibus
occurrent celerius, memorandarum, quamverum magis receptibiles erunt. Alio
autem modo tum breuiori tum faciliori ac memo: rabiliori, æris partes aff
ignamus. ' Primam ergo æris partem dicimus eam, qua re[iraz mus, quaue aues
paruule peruolant qg)c. vt fupra. Secundam: Thesauri memoriz ártificiofe
Secundam: Ubi aues magna pertranfeunt, de quibus fuperius. Tertiam immediate
[ub nubibus conflituimus, [ub quiz bu: fluit aqua, que in grandinem aliquando
congelatur in grandenulam eo niuem Ubi pruina gre. Q uartam "vbi nubes [un: fulgores: fulgura € cetera
alia,de quibus [upradiximus. Quinta
fit, bi demones manent. Sexta, vobi impreffiones ignee vt plurimum apparent.
Jgnis partes eo modo, quo [upradiximus,diftinguantur. Predicforum elementorum
f(céliones fub figura ferm circus lari difpofitas hic infra reperies. E D
CONTINVAAPPARETIY J $ x- SCEND ad AS fce E coils: e AO eec DRACO CADENTIA svpE
PA ENTESACANDEE Acc CR EUR à SERES NA AN : SV. j Y AND. «S 0L [aS ANSA «92 CE.
VESPES "AUS e r .» x MS BNSENT-INOS EOULEY e US 74 ESI VREIMINO, OE SN bg
NATA ON Je NE FU d QUO CUERS a NON v5 APA E AMA BEES ANENENCN VS ADÆ LANG El :
ESO Bil ARAS dislal WA an er$ m (Ee., ; Y 4 ; : ^i n cei T EM æp t y pP, [Mean
"C5? tá CTEOU YE OXFÆN IT 84 Es At us » m q^ TET hi, ; æl OY ed Á& Mt
i ET Ther PU, [4 zd f. ( d » ag 56D i e nra 1 Lf P. D d / m » onnaitivero i í
F9 4 - E 2 " zr x Ey e IN R à wisi U 2t. MESE icis EN , ive, 1 ji - ài * ur v jiu a. y 1 i * 85 1
:] ; vá udo e. y he (d 321451. V ^9 n airo": 1 1 i UE viri Passi r ; xis f
a (M Ls AL "De 4C, DIACUS E Eu WU : d m CLHBIRSICENIETURU TUE NOCLOHDIN
UNIS cai ELA aiino m ARESGUR RSS ONUR ri D RERD ER de - LP HN RPM 4 NICOLAI
ALEXII x E: JA e M S. At. AN be ORDINIS:PRÆD, CO MMISS, »:Snquifitionis,
"Catmina.. ek Rai yr DE, EBEMENE OTOERRR e a ET ei fas ] Se fuper Tellus
pe TN b « aue dirempta, ^ Partibus. £t t d et eit, pur té,Paxá, i. cAlicra]
parar minus JUcnas tenth, p M meatus; RÀ P nde Minerales A qnadi lira n mit tit
aquas. " Y» ! Tertia producit n nobis g qenus o omne : Mtetalli, Latages
cese. turum, ! E agentium. : martiaé, arma perit. ONE 9r eART cA, Domum prabet
Buffonibus, atá, ceraftis, AMuribus d alpis; UN at iflalatent.. "m In
fumma «vero facie, 8 ofa a, Lilia. herba. M Vexà Medea Planie ora iid, e arua
uirtnt. x Bit T, L ^ 250 89^ Hqua Thefauri memorix artificiofze Aqua. D Elluri [uccedit À qua, et quatuor quod partibus ambi,
Et circundat eam limite cintla (uo. Prima
profunda, paritá, fole trabente «vapores. Vnde fluunt nubes, lympha,
procella,miues. . Altera. fert pi[ces.eov mon[tra [ub E quore multa, Hic Balena
natat, cetus, tz orca, Boues. $N'on ita
Pars grandes, Pelagi dat tertia, ifces, Hic Anguilla, Lupus, T incha, Locufla,
Lepus. Q UARTA velit claffes,tumidas quoq; fugit 3
vndas. depius in preces, "Naufraga puppis abit. Æreo DR D Ebhinc cer
f[uccedit à que, Repionea trina, In totidem fed pars, Queq, re[ecla manet. Jnde
rouem [urgunt, Qua viuimus,infima pars eft, Qua F uci '?* Mu[ca,quaue agitantur
Apes. Portio Pbanices Aquilas, Miluosq fecunda, Prouebit, bic etiam per iuga
tranfit olor, T'ertia progenerat Rores, tenuesá, pruinas Frigore concretas,
qua*vaga terra madet e Quarta gerit nubes pluuias largitur e imbres Fulninat,eo
fufa grandine vo aflat &gros. AMurmurat bic celum fonitu,tonitrud, remugit,
€t "Notus to» Boreas bella cruenta cient. Efl data demonibus Pars quinta,
cubi pralia mifcent, ANoffrad, Pars prima; 2 eNoftraá, follicitant pectora
mille mods. d'exta nitet varijs formis, bic gignitur balo, Iris, hiatus
adeft,rvirga,rvorago,color. d'eptimapars [lHipulas, candelas edit eo» baflas,
Ignem pendentem, flammea tela, Domos. Saltante: gignit capreas octaua,
Dracones, Labentes fTellas cernere epe licet. *N'ona faces affert torres,
rutilasd, cometas. Pyramis co flammis feta columna nitet. Ignis : Era flat
fupra vulcanus,concaua lune T'angens, gp) com[l at partibus ille tribus, €t
furfum raptos accendir prima vapores c/Altera laclentem, T ertiad, ipa viam. Cap. 4. delocis communibus ampliffimis coeleftibus, et
eorum diffinitione et numero. Oca communia ampliféima celeflia, funt ils Jaque
[upra predicla omnia fita [unt: vns decim.f-celorum [here. In primisá feptem
planctars celi: videlicet celum lune, quod eft primum cteli ab. inferioribus
incipiendo: Celum Merz eurij, quod eft fecundum. Tertium celum cfl
"veneris: Q uartum e(l Solis, co efl medium inter fepté planetarum celos: T
hefauri memoriz artificiofze celos: Q uintwes Martis: Sextum Iouis: Septimum
Saturz nici: Oclaua feheraque fixas continet flellgs: SNonum celum: Primum
wobile;Celum empyreum. Q uo ad partitionems, (Jelorur feptem planetarum par tes
non afrignamusi quoniam frmillima [unit (quod memorie officit). et uodhbet ergo
celum pro vro loco erit :pro altero planeta eiu[dé accipi poterit : pro tertio
loco imago rei illius (a quo planeta 'boc vel illud nomen accepit) [upra ipfum
di fpofíta,deferaiet. Velcerte pro tertio loco,
motorispradicliceliimaginas ta figura in[eruire poterit. Verum, *vt eorundem
remini[camur facilius, vnum quoda, [éptemplanetarum celum, ex illorum metalli
maz teria con[Lare fngamus, [upra quam vel quod boc planeta «velillud dominium
babet eo: virtutem influit 'Tafis enim diuerfitas noftra conducit memorie,ne in
id pluries incidaz mus,fi fimiles fi biinuicem illos e(fe crederezmus. $unt
autem feptem JMetallorum genera principalia, feptem planetis ee planetarum
calis corrcfpondentia tanquam effecius can fis: Quequidem metalla (quibus
planete fauent e incres menta pr&ftant,eóuiuoce corum virtutem
párticipant,ac «vim corum [ufcipiunt. Celum lune in argétum [olidum influit.
Colum Mercurij in argentum "viuum. Ceelum vveneri in Æs. (elum Solis
virtute operatur in Aurum, (clum var tis imprimit in ferro. ('elum Iouis fauet
flanno.Celum $a turni dominatur plumbi metallo. vi da g., uods Quodlibet igitur
celum imaginenur illius conflare me tallo,cui vim imprimit. C lum ergo lune crit.
ex argento folido: Mercurij ex argento viuo: 'eneris ex ære: $ olis «tu reum:
Marti ferreum: louis flanneum: Saturni plumber. "Unumquodá, autem corum
conum tibi tantum locum daz Lit. Et quoniam cuilibet predictorum celorum
affixum eft Planeta "vnii, quodlibet corum planctarum pro altero erit
loco. Iterum fupra quodlibet planeta «vel alatere imagis pem runam ponimus tali
planete talis Celi conueniens, vt fupra pralibauimus : Planeta luna,
pulcherrime mulieris imago refideat, qua luna pulchritudine tibi "Dianam
dewotet,quam [upra lune partem latere [eius [edentcm,eo» argenteis cveflibus
rutilantem finges,quomiamargéteum cfl celum, cui illa ?nfidet: "Planete
Mercurij infideat ipfe Mercurius alatis pedibus [labit,cur[orisá, figuram.
ve[tiz bui coveffigie prafeferet;cuius quidem we[les quoad fub[/ tiam eg
colorem lucide fint argento "viuo fimiles. Super Planetam voeneris,cveuus
ipa erecla apparcet erine [ubtili [Farfo, ef oie pulcherrima;cultu muliebri mii
o ornata modo, «ve[libus talibus circumamitia, qualibus nimpha circumamiciuntur.
Supra S olem «'eleius cælum, *Pbhalbus æl e4pollo curri igneoad currédum
difpofito, ap pareat, ot apud poetas inuenies. /A latere planeta Martis, Mays
armati ardenti infi deàt equo. Iuxta planetam 1oz nis, fedes eburnea poftta
fit; fupra qua Iouem Deorum ma aimum ("vt falfo erat apad Gentiles)
locato, vel fupra pra dictam federn Iouis imhaginern flanneam [latuas.9) ui Tup
py. pier "Thefauri memorix attificiofz piter planetam fuum pedibus tangat,
ipfo, pro [cabello «vtatur.Saturniplanete, ftatua Saturni plumbea, fcné calz
uum canum eo tardum prefeferens refi dcat. Celum otlauum diuerfis coloribus
rutilanté confinges, quandoquidem ipfum celum eg ineo contenta [ydera va rís co
penz infinitis rebus corporeis(que diuer[orum colori exilunt) in cas influendo
corre]pondeant : Philofophorum enimnon nulli dixere nil pene efe in terris,
quod inochaua fphera maxime ficllam fiti dominantem c7 influentem non babeat.
Olaus aute. [here partes multa [unt ; Q uoniz quod E liber fignorum duodecim
poteft [altem provo loco feruire. Signa autem pradicla, [unt ifla. c/dries,
T'aurus y Gemini, (acer, Leo, irgo, Libra, Scorpius, Sagittarius, Capricor
nus,crdquarius, Pifces.Q uelibet etiam reliquarum 4$. fgnrarum ceeleftium, qua
omnes inoclaua [hera fixe perz manent. Et
quil ibet aliarum [lellarum Globus et qualibet infignis flella,pro tot locis
haberi poffunt. Siquis ergo erranz tium [')derà aliarumq, ft ellarum notitia
baberet, ac earune dem cogno[ceret difinétionem et differentiam,multos fiti
acquireret locos. eMetrodorus namá, fe in duodecim Signis, per que fol
incat;tricenos eg» [exagenos inueni[Je iactauit. Supra Celum hoc Angelum cius
motorem imaginalez ri effe, flola indutum aurca, [tells qua pluribus diflincia
micantibus, Q ui tibi pro altero loco poterit effe. eNone [pher&, noni
fcilicet (/eli partes non ponimus, ob gimiam Parsprinma. 057 13 pimiamintra fc
inuicem [imilitudint. fit tibi evgo tale Cæ ]um pro uno duntaxat loco. uod
quidem C alum quod aqueum dicitur, quaft ets darum fimilitudimes babens finges.S
upra boc ( elu: quod aqucum cflyimaginemur c^fngelum efe cvefle cerulea ira
cumami£lum,vcl aqueum colorem babent. Et. quemads modum cum 'vndi aqua
pinguntur, ita ft illa veflis,ndis per totum depicla « &) wid, c^fngelus
motu eius (ali, qd mouct, moueatur [it ergo ibi quaft qui in [umimitate currus
triumphalis pofiuus eft. Ertalis cdngelus "n tibi pn alio loco. Decime
itidem partes non damus.camdem ob. caufam fphera ifta primum mobile dicitur,
moueturá motu diurno. qui motis motus raptus dicitur,refpectu inferiorum orbium
ab ipfo motorum,cotitra cuiu[libet orbis particularem matuz valemá, motum. €
ue [bhera cerulei ('eleftisé, coloris fir, "velcerte imaginetur ex
chryflallo conflaretur, qua pro "Uno loco baberi potest. TS DÀ Decimo buic
celo infideat c/4ngelus motor eiu[dé', qu£ maiorem exiflimabimus duobus
[upraditlis, € vve[libus difcoloratis indutum, uel chryflalli [bendorem
pra[efeventibus.er) ft tibi pro altero loco a Célo ciu dem. RUNG "Undecime
autem [phare partes.i.C eli empyreimon po nimus; propter carundem inter [e
inuicem fr militudincm. fit engo tibi pro vno loco tantum. e S uoniam
c&le[libus iflis corporibus [apemumera diuerfa eccafione qj) tempore bac in
arte «ti cogimur, non tantum I"? Thefauri memorix artificiofze pr loci:,
fed eo pro multiplicibus memorandorum- figuris (rut infra videbis) idcirco de
eismulta [cire admodum uti le erit: quandoquidem qui circæa diucr[a nouerit,
pro diz werfis ea ipfa fibi in[eruire experietur. 1d enim cui multa atq,
diuer[a ine[e vel conuenire nouerimus: boc dubio pros S Hai diuer(a à
nobisinuenta,intelle£la eo confide rata:diuer(a (prout voluerimus gg) figno
notauerimus) vez prafentabir,atá, ita figuras nobis quidem perautiles pro mes
miorandis multiplicabit.'De bis infra. Hac autem funt, qua in bis corporibus
cele[Tibus principaliora,in[igniora, notiora eo noflra arti magis conducens tia
inueniuntur, e9* de eifdem dicuntur SNomina: Motus : Colores:
Magnitudines:charatferes, quibus Planete atque duodecim Caleflis Lodiaici fi na
motantur:z-Prafidentia; Fauor in fabcaleftia caterad, fimilia. YXESCUEA De
nominibus coelorum atque planetatum, V Ltræaq upra cripfimus celorum atd,
*Planetavis, V. vulgatanomina, Mercurius Stelbon dicitur: Ienus, Hhe[perus:
Lucifer, wve[per:quamauis de veneris flelle atá planeta nomine diuev(a diuerfi
[entiant e? affwrment:qu& noftro negocio baud officiunt - Mars P byrioma eo
Pyrois. Tappiter Phatonta. Saturnus P baton «vel. Pbanum. De multiplicibus.
quadraginta. ev o&lo figuris firmamenti infra [ecundaparte capit. quinto,
fub alphabeti ordine ad lungurn fceipfrmus "De oir , «ccnconm 24. ^7
"Deeelorum motibus. 47v clum Empyven baud mouetur pct infra ex S.T bo. C
uirium Primum mobile, quod abaliquibus aqueum €) chryflallinum dicitur; viginti
quatuor horarurn [Dacio fuum pficit motum. Percurrit auté [upra mundi polos ab
Oriente in Occidentem declinan:yac [ecu inferiores orbes vvniuer[os
circulariter trahit... MS *Nrona [hbaraé comuerfo ab Occidente in Orientem ab A
ugelo mota, gradum:vix vnum in centum amnis percurs rit,qua omneseo ip[a subi
inferiores celos [uo rapit tHotti. - Qólaua:atque etiam inferiores onmes €
fingula ab Oc «eidente in Orientem mouentur.. Flac atitem obfaua [pbara, qua co
firmamentum dicitur, trepidat e7 trepidando iux ta cAllphagrani € cdlbuma[far.
affertionem centum. az norum [bacio ac tempore gradum unum et ipfa folummoz «do
cornplet y «t4, ita in tributatinorum. millibus unum f gnum percurrit: 'umá,
duodecim fint figuasquorum quod'libet eviginta continet gradus, ex gradus
quilibet fexagins tà minuta patere omnibus pote[l quid in triginta [ex milli
bus annis, motum [aum complere po[Jet. Hic autem eft mas gnus ille annus, de
quo multa qe «vana (ne[cientes eo» [lul tif apictes eo naniloqui P hilofophi:)
dixerunt,e infipide a[[cruerunt:2Ne te moueat leclor, quüd notiætiam viia oclaua
quidem maior longioris, eircunferentia(iuxta proa batosautbores incétium
Beluact[em Alexadrum Pics colomincum aliosá complures ) moueri dicatur (fi
tamen oes Deus à T. ns. ud "hefaunri memorisz artificiofx "Deus
opt.max.hoc fineret) quafi eodem temporis interuallo,quo mouetur ociana:Cum
ipfaotCfaua [phera cétum atis nis gradum perficiat «onum: nona «unum. eos ipfa
syadum, fedvix compleat. SNam caleftiumorbium moles magnitu do atq;
circunferentia baud cst velocioris vel tardioris mo tus vadix € caua. Alioquin
Primum mobile omnes infez riores molis magnitudine ce longifima circuitus
quantitaec [aperans, morofiori,imo co» tardiffmo motu,C9* non fpa cio viginti
quatuor borarum moueri debuerat. ES Saturni calum triginta annis, [uum circulum
complet. Juppiter duodecim annis ad fui circuli punclum, à quo ince pit
moueri,reuertitur. Mars duobus annis.Sol trecentis fes xaginta quinque diebus
atque fex boris.evezus trecentis eo quadrraginta ocfo diebus... Mercurius
trecentis triginta nouem diebus Luna viginti feptem diebus, €» quaft. decem
boris. ! i «odit Omnes uere ifl feptem inferiores Orbes ab Occidente in
Orientem circulariter girant. Fforumetia celorum nullum fibiinferiores orbes
[uo girat motu : quamuis illis cibus fus periores fphera fcilicet oclaua nona
(9) decima omnes infez riores fecum moueat. in De coloribus feptem Plonetarum..
I "Une color blandus efl: Mercurij
radians: "veneris can et dens refulgens:Solis ardens ; Martis igneus :
Iouis clarut faturni candidus, E.x lfido. Mutant aut£' colores non infe fad
refpecluno[lri propter variam æris difpofitionem (4 qua Dars prima, 1j eo
qualitatem: ficutide Halo € flellis rubicundis eo ni gri, ceteris, fimilibus
docli "IMeteorologici affeuerant. De eorundem Planetarum magnitudine.
Olomnium celeflium luminum maximus, Terra mas b jor exiflit cetwn [2x aginta
fex uicibus. Saturnus nonafinta eg quinque vicibus. luppiter nonaginta c2
"vna. Mars fere duabus vicibus eam [ua excedit magnitudine. Venus Ü'erra
ipfa minor c[E, «2s in quantitate [ua vna efl triginta feptem T erra partium. L
una «vna feré eft trigina ta nouem T'errepartium eMercurij *P laneta omnium
minimum [ua im quantitate "Una fere efl trium millium. cens tum
quadraginta trium terre partium. Deduodecim coeleftium fignorum Zodiaci fupra
citatorum nominum interpretatione et eorundem fignificationibus, qua fumuntur à
varijs effe &ibus Solis, cum in ifto aut illo figno curfum peragens fuum
pertranfic. : Rietis [renum fic appellatum eft, quonia fol ad. inflar Arietis,
quod animal tota c^fe[late dextro in laterc cubat ; ita e fol. fub illo
tranfiens fígno dexteram cali partem percurrit. T'aurus celestis fic diclus efi
quia fol fub illo difcurrens, G eeu Thefauri memoriz art iciofe ceu tatrus,
corna in igneum calorem eigié,ac terram aras bile veddit.Gemini fic [unt «vocitati,eüqd.
[ub illis aradies fol diem geminat. [ub illis namq, ducbis amplius dicbus, quà
fab alijs moratur .('ancer frc diclus,co quid in ipfo,-vel melius dixerim,fub
ip[o fol curfum peragems veluti cancer retrocedit. ! i pu Leo fic appellatus.
*N am [ol fub eiu principio ardentes emittit radios fub fine quafi friget
quoáii. A uaufto contin git: Leo enimin anteriori parte calidus i pofleyiori
autem frigiduseft. : U'irgo propterea appellatus, quia foi fub boc piraf és ft
gno, "velut virgo, quafi Hferiliscst : nam eo tépore, fcilicet Septembri
nil fere gignit. Libra fic dicitur, quoniam fol librando equinoclium faz €it in
Oclobri. Scorpius ita evocatus, quia fub co fol pluribus in locis srandines
multas progignit:quod QNouembris menfe euenire folet. Sagittarius boc nomine
appellatus e[t, quia fol fagittas ideft fulminum i&fus excitare folet-9)
uod mez fc "Decembri quibu[dam in locis folet euenire. Capricornus boc
nomine dignas efl, quia fol tanquá Capra, alta petens a[cendit : definit -oero
in Pi[ces, quia finis pliaialis eft. ed anarius ita nominatur, quoniam fub eo
fol folutis muLibus imbres emittit. i Pifces,quia fub ipfis (ole percurrente,
tempus pluuiale fo let effe Hic potato,qu)d alij aliter ifla interpretatur nomi
na,vt infra dicemus. Horum fignorum prima fex foptenz trionalid: Pars prima. ig
16 erionalia.Catera non fant feptemtrietalia. Dequadam eorum prx fidentia.. Vi,
elementotriafigna refpondet igni cries: Leo:Sa e gittarius.T'erre, T'aurus: V
irgo Capricornus :DoeVftri Gemini: Libra:c Aquarius. 4que Cancer Scorpio: P
ifces. . Luna argento præft : £Mercurius argento rUiuo. lentus eri : Sol auro.
Mars ferro .. Iuppiter Slanno. Saturnus pluméo. Le numero ftellarum à nobis
cognitarum. ! Xceptis, planetis, qua erratica flele nuncupantur,milz E le c2» viginti
duarum diuer[ magnitudimis flellarum tam "veteres quam noui recentesq, A
ftrologi cognitionem habuere. His autem figurauerunt eo [ua formauerunt ima
ginatione, quadraginta e oclo figuras cele[les in oclaua fp hera: tN'on tamen
bac rationeyvt putarunt quidam, quia earum in fremamento frtuatio e difbofitio
predicias ima gines eff ngerent eo fugurarent cum earum fituatio eg: di
fpofttioetiamres alias figurare videatur : ficut apud Afro "logie gnaros
exploratifimum e[t:[ed wvelnec quia carum fu pra fubealeflia profidentiaatq,
dominium [imilitudinem quandam peculiarm babeat. prediclis cum animalibus : tum
quia nec omnes if! e caleftes figura animalium nomine vvocitentur:tum quoniam
nec longa ab A firologis obferuatione : cautum fit arum, qu& animalium
nomine appellaz t funt, dominium pr«dicis animalibus corref/ponderve non GG.
ergo T hefauri memoriz artificiofe ergo predictis rationibus vvelpotius
imaginationibus A fl ro logi permotitalibus eftes figura animalium nomine
vvocitentur:tum quoniam nec longa ab A firologis obferuatione : cautum fit
arum, qu& animalium nomine appellaz t funt, dominium pr«dicis animalibus
corref/ponderve non GG. ergo T hefauri memoriz artificiofe ergo predictis
rationibus vvelpotius imaginationibus A fl ro logi permotitalibuseas nominil vs
uuncupauerc: [ed ideo t4 tum, "vt aliquos ilaffres bomines nominibus iflis
[empiters nis flellis aftignatis qz) commédatis, immortales(-ot ipfi pu garant)
redderent: e» corum ab ei[dem egregie factorum memoriam fere fempitermam
facerent, e» eam [eculis fua peruenientibus relinquerent. Ef c efl verior de
celeflium figurarum nominibus addutia fententia, non tantum cAlexandro
*Piccolomineo, bac in re diligentiféimo fcrutatori:cverum et alijs compluribus
admodum arridet,e placet. "De diuer[a magnitudine flellarum pradiclarum
mille uiginti duarum in firmamento fixarum. In fex ordines iuxta fex diuer[os
quantitatis gradus in predictis [lellis ob(eruatos:eas omnes, quas
ob[eruaueritt, €? quarum cognitione babuerunt, diuiferunt. cAflvologi, maxime
cAlbuma/[ar caterid, : Reliquarum autem in firz snaméto [lellarij minorum
pdiclis métioné A fTrologi non fe ccrant, tum quia difficile admodum erat ey*
laboriofam, flellas alias minoris quantitatis ob[eruare: tum quia carum
influxum parum in bac inferiora agere iudicauere : quauis pallatenus fit
a[ferendum [uperfluuma quid, uel diminutum aliquid in "Dei operibus (nift
natura defecluyut in inferioz ribus islis corporibus pala eft videre ) euenire
po[Je. telle ev £o fuprema quantitatis, eo prime magnitudinis, funt ille,
qu& l'erram continent cvicibus u$. Secunda
quantitatis flelle vicibus 86. T ertit Patéprinidsii.cixo 5175 der Tertie
quantitatis «vicibus. 71. Q uarte magnitudinis vicibus. go. 9 uinta
magnitudinis «vicibus.46. Sexi& eg vltima vicibus 10.terram continent. De
caracteribus feptem Planetarü et duodecim fignorum infra fuo loco dum de
figuris loquimur in fecundo tra&atu capit. nono,füb eiufdem fine capituli
ponuntur atque fignantur. H Orum ergo calefli corporum ( quibus pro amplifeimis
A. 3 focis evtimur) cognitio ee fuper eifdem «varia ee dis uer[a meditatio ee
confideratio memorie artificio[z, fatis fuperá, conducere poteftquamobrem
breuiter praditia de eis perflvinximus. Iflorum autem. amplifsimorum eg
caleflium locorum, quamdam figuram ponere curauimusque et fi non omnia nobis
[cripta repre[entet: principaliora tamen o[lendet, ac itæ, qua [uperius
diximus, leGlores intelligent facilius, co eorum remini[centur celerius, Figura
coeleftium omnium fpherarum. R- p. M NICOLAI ALEXII
PERVYSINA ORDINIS .P.RÆD. COMMISS. S. Inquifitionis Carmina.baden COELIS5.
Luna.. SPHÆRÆ COELESTES. XE Roximus iic mox" Luna argenteus M orbis. ^ 2,4
(m Argento f Je celitus illa fauet. EA Mercurij Addio i Qui tegmiM ne miuum m
ROS ez prafidet In enio, M Venus veflita nitet quia »^af T» &rí, Illius é
caflo fodere [irat amor. e/dureus eft autem Pbabuinand, 4 incubat e Auro,
Curribus auratis, aurea feeptra tenens. Ferreus eb Mauors, ibi cui cura Metalli
eft, cBilem T hefauti memoriz artificiofx Jilem faccendens,ore manud, minax.
Srannca flella louis,cui f anni credita cura cAtá, ^ nimis no[tris effe benigna
[olet.' "P lymbeus es demum $ A TV REN'U S,trilis Co» aber 4AMorofusá,
fenex tergora curua gerens. Octaua fphzra. Pberacfl innumeris oClaua coloribus
vt que Innumeris A ftris hec redimita micet, Hic Aquila, bic C ignus manet ^
f'ianacta Bootes, Delphinus,C biron, Cimba, 7M edu[a.chelis. Angelus hanc
propria Spheram virtute reuoluit, Lodiaciq, amplus circulus ambit cam. Li bi
funt c Arics, Taurus, Gemini, (acer, Leo,V'irgo, - Libra Nepa, ^ reitenens, T
ifcis to» curna, Caper. Eoc trepidare folet,
dum paruo "voluitur orbe. E t [éptem annorum millibus explet eum. LH LANC
G lobus efl [Nonus circum, cui eNomé. aquarum "Ponitur, curfu tardior effe
(olet. AMillibus ^ nnorum tricenis,atá, nouenis l'urriculum peragit fi Deus boc
fineret. Sphara fubit decima,bac motu exagitata volucri, Secum retror[um,fydera
cuncta rapit. Alger hanc "vertens numquam la[Jatur, €7 hoc eft Adobile,
quod primum iam [cbola docta vocat. At Globus Empyreus cuncris [opereminet :
«des lfta Beatorum eft, dalcis,amena Domus, O felix, Pars prima, 19 Ofelix,o
faufta "Domus/Domus-vndi plena Delitifs,opibus, gaudia plena ferens. fec
(ammi celebranda modisyvrb; optima abun dans (nibus, bac [ummis pollet vbique
bon is. Fertilis in msdio € vernans attollitur Aybor U'iuificans omnes,cfurea
poma ger ens. Fons liquidis emanat aquis: binc flumen inundat, 9 uod vitreis
riuis Atria latarigat. Fons de monte venit,media 9 wi furgit in P'vbe, Q uet tu
bic fub Regis fede manere "vides. Arboris in [ummo magnus Sol-vertice
feet, Cui triplex facies, lumine cuncla fouens. Jtant circum Seraphim,
precincti vefte rubenti, (um [enis alis, Carmina leta canunt. M REX fedet in
folio CHR IST'U $,cui fubditur orbis, Cuius ad Imperium nutat "uterá,
Polu. Zfunc circum Cherubinus ouat, (acer ordo colore (elefli prope quos flat
pia 'U'irgo parens. Hec Regina,caput Liffenis [Mendicat afhris, Sceptra
manu-vibrat, f. oled amiécía nitet. Ecce thronoscernis flabiles, cernisa
fequentes, Hos quibus Imperium, feu Dominatus adeft. "Virtutes [abeunt
edant qua mira,mouentá, Calorum celeri corpora vasta manu. Inde Poteflatum
gradus emicat.be quibus omnes Subduntur lemures, "verbera, acta pauent.
Principibus datur ordo alius. Q uibus addita cura efl, A. Prbibus Thefauri
memotix artificiofze Vibibusrotpvefint,nofl vag, Regna regant. AMagnarum e[l
eerum interpres A rchangelusata; olesrthana in Mundo nunciat alta Dei; 0
Anzelicus c borus extremus, cuflodia mofira, 07 Et fuus à-vitie limine cuid,
datur. (rne beatorum [edes miroordine.*P atres, Abs Co forti milite
caftra Dei. Partbeazos, caflidy thori connubia, faclo,. €t qui fe
abdcntes;terga dedere malo. En 3aprisla foris,comes cft buic Angelus, vrlcm Cui
calaini certo limite, dextra meat. ; Parte alia Exechicl, filo metitur candem,
Ad valias oenint agmina magna-virum, AMiificis exculta capat, titulisá coronis,
He: qj 3b Anzelicis [unt comitata choris. is dfe A as de locis ampliffimis
fupercoelcitibus, difpofitioneque co- rum ac partitione. CI Uprà. celum
empyreum multa loca babez masque fuperceleflia nominamus.Hec au ten loca [unt
imaginat« [ituationes eg diz Parsprima, ze ons gp) Arbor vite: Muri Porte
Plates Co'c.que omnia quaft celo pradicto affixa, Co in eo immobilia erunt
exifíi manda,ne noflra in recen[endo vacillet memoria. Ad intelligédum autem
loca pradicia, imaginare,quüd in medio immen[z plate« celi empyrei murus quidam
ft rotundus, ac circularis figure ad modum rotunda mola az pidibus pulcherrimis
preciofis fulgétibusg, intextus,aureoz que conglutinatus cemento; cuius diameter
vigintiquinque brachiorum frt in latitudine:ex uero cubitis à praditia pla tca
in altumextendatur, ej confurgat : ita vt "vniuer[ predicte platee, ac
inea habitantibus promineat, ac fus pev eos cleuetur. Medium autem pradicli
circuitus, non vacuum, fed plenum, e lapide pario. fardonico ceterisque flatum
exiflimetur. : - dupra bunc locum fic difbofitum co» eleuatum ceu fupra montem
T hbronus C HRASTJ con[lituatur, ct abomni bus faciliter contempletur. Retro 7]
bronum Arbor vite maxima pulcherrimaue in altum [upra 7 bronii CRISTI
"Utgintiquinque brachijs eleuetur, vvirideso fresdos fd, ramos pomis
innumerabilibus oneratos proteudat. ^ d radices arboris 1 parte oppofita CHRIST
4 7 brono fons vite limpidifimus; undis argenteis rutilans, con[urgat ct ebulliat:
T hronum C HR AS T JHcircumiens onnesq pas radifi portiones ("vt infra per
figmam di]]unemus) quef. per canales co» aquedutius, dicoopertos tarnen,
tranfeat.[otnéosá, letificet. £Q uoniam apud te efl fons vite figuraliter Zu
dicit 'Thefauri memoriz artificiofx dicit fcriptura. Et alibi de effeélu
[anclarum aquarum fcri bitur.F luminis impetus letificat ciuiatem Dei. Et
orrente «voluptatis tue potabis £05. e^4t fupra arborem T rinitatis $
anclifsima folium col. loca Solis lucentifSimi fpeciem baben:. Q ui Sol magne
acroti d« exiflat figura (ficut [phare atque tres pulcherrima reuerédaq, facies
fic in pdiclo igneo globo ac [plendidiffimo .$ ole, e in qualibet eius parte
appa reant:quid à cunclis [anis omni ex parte paradifi Solem diclum cernentibus
con[bici queat. 9 uamquam enim figu rabilis in fe fit "Deus ac T
rinitas:tamen vt facilius di[caz mus, banc illi figuram effingimus.(rca
autempradicum Solem multitudint Seraphim difponas,que quidem quaft [ertum circa
ipfum faciant,coz ronamque conficiant : ita tamen, quod mec Seraphin non totum
ambiant Solem, ne illum nobit occultent :'Sed [n pra Solem, ac [ub codem, «o»
ab "vtroque duntaxat latere dextro [cilicet gg fimiflro: appareant ficut
in [uppofita figu ra patebit. i De boc folio E[aias fexto cap.vidi dominum
fedenz tem fuper folium excelfum co eleuatum,e7 plena erat do mus à maie[late
eius : e&* qua fub ipfo erant replebant tem plum: Seraphin labant fuper
illud; [ex ala «vni, et fex ale alteri:duabus velabant faciem eius: e duabus
-velabant pedem cius:eo duabus volabat.Et clamabant alter ad alz terum,eo
dicebant. San&lus. Sanclus. Sanéius. "Dominus Deus exercituum, plea
eft omnia terra gloria eius Cg c.Et » AU Pars prima. il s Regni capitulo
Adicheas propb.-vidi dominum [edens tem [uper folium [uum,eg omnem exercitum
celi afciftenz tem ci,à dextris gj à finisris. (berubin autem CHRIST 1H
bumanati ambiant tbros num à dexaris fcilicet et finifiris eius, eo» fuper
ipfiuscaput fertum aliud,oblongum tamen circum ipfum conficiant.vt infra in
figura patcbir. De throno autem CHRIST I multa imaginari po[fuz mus eo
debemus,rot rnagis fenum moueat, eo: memoriam excitet. Fingamus igitur
tbronummaterialem in "Paradifo, vbirefidcat Chriftus ad instar T broni
Salomonis, de quo fancta [irptura 3. Reg. x. fecit rex Salomon T hronum de
ebore grandem, e "vesliuit eum auro fuluo nimis, qui babebat [2x gradus,eo
[ummitas throni rotunda erat in pars tc pofleriori: Et due manus hinc,atq, inde
tenétes fedile, et duo Leones labant iuxta manus fingulas : «9 duodecim
leunculi flantes fuper fex gradus, binc atq; inde. Non cfl factum tale opus in vvniuer[ts regnis eec. 2.
.Par.9.c Addit. fecit etiam [cabellum aureum. Varia autem eo pulcherris ma
[chemata in biblis facris eg) figuratis inuenies. Hic animaduertito, quód ebur
primo: Aurum: Rotunditas: Due Manus bincees inde: Duo principales Lcones: Duo
ordines leunculorum: fcx gradus: [cabellum aureum, eum [int throni
partes(quando fuerit opus)tot nobis loca da re poterunt. In ip[othbrono CHRIST
VS fpeciofus pfilijs bominum refideat,, cuins facies Solis fuper ey [plendorem:
cuius utes niuis candoré excedant. Et in f amore fcriptum babeat, Rex regum c9
dominus dominatium. In manu vei gale f[ceptrum gemmis corru[cans:e9 in capite
coronam auz ream preciofis in[culptam lapidibus babeat. Sub thronoplanum
quoddam fit, à platea eleuatum, quaft mola quedam,[iratum lapidibus preciofts,
«vt dixis emus, «o in bac montis planitie ante prediclum thronum 0H5
"Viutts emanet. Defcenfo autem bac quaft monte, ad eius radices in anz. te
Chrifli eo fub pedibus eius Beate 7Marie [em per vvirz ginis "Dei Matris
Sancti[ sime [edes con[picua fit ipft monz ti contigua ba«ens eg appodiata. At
circa ipfum montcm binc cox inde à latere dextro eo: frnifivo, irginis M arie
fedes multas, e& bas quidem infignes eo nobiles per circuiz tum pradicli
montis difponimus,culi throni fedentes ( Qui fpiritus fedes Dei dicuntur )
collocamus : 1ta temen, quid virginis fedes, qua in boc circuitu, qui montis
radices cir cuit,eo ante ( hrifli pedes fita esl, alijs excelftor pulchrior
infignior fit, cubi celorum regina, ornatu regio fulgens, coronam [lellarum 11
.in capite babens, Lumamq, pedibus comprimens, folis, vestita [plendore
ponatur. Æliatos autem [ex Angelorum ordines in reliquo buius plate diro nimus.
. S uamplateam,ceuro[am fingimus: quam fic diuif «m affignabimus, quafi fit
ro[a quedam im ocio diuifa folia.I1a. quod rof medium fit locus ille.
eleuatus,obi CER 1T I thronum exifl it, Co circa quem vvirgo.&) [piritus,
qui diz cuniur, Pars prima. 3L cutitur tbroni;difpofiti (unt. Odo aatem predicta
folia: per plateam. extendantur ad modum eorum, qua a voa fluunt foliorum.£)
urit prin cipium co coniunctio cum rofaà pedibus T bronorum inz eipiat. cPrimum
eo vltimum folium «vtrique partium renun Chrifli directe correfondeant .In
primo erit: innocentium martiram multitudo [anguine rübricata. In vltimo folio
quod dextro renum Chrisli corre[pondet: paruulorum cirz cunciforum eg)
baptizatorum vel fub lege natura per aliud à Deo ablutorum ab original ipeccato
cetus confiflat «2Mul torura autem iflorum pazuulorum capita vvix videri pote
runt, eg: ab imaginatione inuc[ligari t quia retro thronum fant. at aliquos
videre fat erit noftro negocio. Secundum folium dextro corref[bondeat humero
Chriz fli boc tamen modo, quid retro humerum cius aliquantuli extendatur, £o
«U[quea latere pradicti bumeri perucniat. In boc "Dominationes fint, qui
reliquis angelorum agmini bus downinatur : € uorum facilis erit memoria, quia
eas in loco digniori,e in Chrifli dextro conftituti, co eo in loco in quo
corporalium «virium noflrarum [edes a natura confts tuta eft. Uirtutes in
[equenti folio, quod Chriflicox« correfFonz lir ponantur:[upra quam regni (ui
virgam appodiat. Hoc €rgo verbam.[-virga, «vbi [int virtutes erit in
ditium:proz pier trorum, vverbor * [fimile principium. Pote[lates
in «quarto eruat folio, quod [ura ( hrifti dextre corre[Pondet: fura autem
quia. P figuram conficit: ideo ea; poteflates
[as tis ignari po[funt. "Principatus in gue quod finiflra correfpondet
ure: cuius fure figura alterum * P. dabit. quo fce gno [atis commotus eorum
recordaberis. c/Arcbangelos in [exto ponimus, quod iviflre cox« corre[pondet,
upra quem brachium finiflrum retortum ad modumarcus,c"Afrchangelos
demonstrabit. edngelos in feptimo folio, quod yumero fimiflro correa
f[pondet,locamus. Hac de fitu omnium Angelorum. verum, «0t memorie fenfus
vehementius excitetur,de ge[lis ornatu eft vestibus eorundem multa loquemur:
quibus illorum officia eo de eis qu&dam archana nobis aperientur. Dum dc
-veilibus dicemus, de geslu e ornatu eorunz dem multa fubnetlere volumus: De
vve[libus ergo [anctoz rum [pirituum principaliter et primo dicedo, dicimus,
quid vunu[auifque ordinum Angelorum veflibus illis bunc vel illum colorem
habentibus, eft induendus: qualem colorem lapis ille preciofus babet, qui talem
defignat ordinem: aut certe "ve[libus unuqui[que cooperiatur, gemmis
lapidibusQ, illis contextis, que cuid, ordini afsignantur.De his lapidibus
preciofis, uniuer[os Angelos fignantes, extat vaticinium É/ai.. 8. omnis
lapispreciofus operimentum tuum. Sardius Topatius co Lafbis. (bryfolitusonix eo
berillus. Saphirus carbunculus ee Smaragdus. € ui nouem lapides, nouem choros ^
ngelorum demon[lrant ideft 5 eraphin, Cherubin, T bronos, Dominationcs,/
irtutes, Pote[lates, Principatus, Archanz Pars P rima. 33 efrchangelos,
Ancelos. Primusergo ordo [pirituum beatorum, efl Sanclorum Seraphin: Primum
ergo preciofum lapidem eifdem affigna mus.i.Sardium T'opation Cherubinis, ac
[ic de ceteris.Ses vaphin igitur qua circa T rinitatis S acliftime folium funt,
accéfis vultibus, (ficut et pinguntur) propter feruoré chari tatis imaginentur,
alisq, rubentibus : (cuius coloris eft lapis fardius) vel certe fardis
contextis eg ornatis, aut depi£tis eonfingütur :ore itidem aperto,ac diuina
laude repleto, an us; Sancius Sancius proclamantia. Alarum autem numerus earum,
geflus: extenfro eo: ue latio:color:eo* clamor; Seraphinorum eorum declarant
offi ea eo dignitates. Be dena - Cherubin, qui T hromum ((hriffi, eo quo
fuptadiximus ordine, ab «vno latere Chrisli afcendendo [upra caput eius; eo ad
aliud latus de[cendendo ambiunt: duas alas babere; ficut eo piclores fingunt,
imaginentur. que ale virore auz ri pulcherrimo, ad vviriditatem tendente
re[blendeant:cvel iopatijsornatæ et intexta exifimentur:ac fub cuiusQ, C bez
yubin facie ac mento libellum apertum C7: minimis caratíe dibus infcriptum e[fe
confinge: qua eorum [ubtilis &2* acris denotetur [Gientia, aut certe
eorundem pennas fingulas in inferiori parte literis in[criptas effe exifiimato.
à T hroni qui fub throno Chrifli eg) ad ipfius montis radit ces in girum, [uper
[edes difbo[iti unt, ve[libusexiflimenz tur indati rübeiset albis lineis
diflin&lis: ac guttulis refpers [is fimilibus, [icut im diuevfi generis
Iafpidicus eft «videre. F. Ed Thefauri memoria attificiofz Vel veflibus isli
fpiritus imaginentur ex la[pidibus con textis indati. "Dominationes
fequuntur., qua in folio qucd dextrum ve[picit bumerum Chrifli locanimus:
veflibus chryfolitis in textis indate ponantur: vel f*lgentibus ardentibus,
[civil lis auroq. fimilibus: talisevenim coloris eft chryfolitus. Ef et coronas
aure. chry[oliris flgentesin capite babeant: et in manibus in/lrumenta d.uer(a,
que per[onent.v.g. iram: Spadicen: P [alterium.C ymbalum, T impanum : Chara: T
esludineum in'rumentum, quod «vocat l iuto. Cortilos: Epigeneum c7 illud. quod
FTarpe dicitur. Virtutes in equentifolio locata vestibus induantur oni cibus
intextis: cvel[ubcandidum colorem habentibus. talis eft enim onix. edtquia ifli
[piritus celi [pheras mouent: €a propter fub manu dextra vel [imiflva, vel
ambabus cuz iu/libet corum:orbes effe magnos piclos in charta aut certe pi las
qua[dam infignes ex. marmore vvelalabaflro «vel ferpentino vel porpbyrite,
celos reprafentanics ima ginaberis, Pote[lates in altero folio predicto
contiquo eve[l ita fimt indumitis berillis intextis,vel pallorem in auri
colorem de clinantem habentibus: T alis efl enim Berillus.G eft ibus iftà Jic
di ponantur, qud demones ab energumenis e ab arrez piitijs (quos inter ipfos
ponimus)expellere cvideantur, ficut fupra diximus. Ob poteslaté quam aduer[us
demones exz ercent fecundum D.Greg. pradicli [piriwus potestates nut £upntur,
i; "Principatus in fequenti folio, "vestes $ apphiris ornatas
babeant, Pars prima. 24. babeat,rvel ceruleo colore depictas. Ifli fDiritus in
manibus babeant regiones && regna cec. in charta depicía vvelin pe
trayvel marmore vel quauis materia [culpta:nam genti diuzr[arum regnorum
nationumq, rvariarum moderatores €) gubernatores exiflunt, vt facri
"Doclores affirmant. Archangeli in alio no[lre rofa folio, prediéfo
proximo, eo contiguo:cve[les carbunculis micantes babeant vel ignis f'lgorem
babentes, qualis eft carbunculus. £) ui(vt praliba umus ) "Ducibus,
Principibus E Regibus j Imperatoribus, Prælatis, E pif copis, ( ardinalibus
eecinter ipfos exiflenti bus,in auvibus loquantur:atq, ex eis aliqui:quo/dam ex
diz élis [uperioribus manducant: alij, viam digito "vel manu demo[lrent.
Inter iflos]biritus, Michælarmis coopertus appareat: G. abriel cum lilio:
Raphæl cum "unguenti alaba flro fingatur: Et ex predicto Choro Aliqui
buccinis ad ors pofitis confingantur. Archagelus enim «voce e»
tuba dei ca net eo mortuirefargent. Angeli in penultimo folio, quod Jinistro
humero Chrifli re[bondet vt fupra diximus, pofiti veflibus induantur ex
fmaragdis contextis -vel notulis diuer[orum colorum conz Jperfis, qualiseft
[maragdus : quorum diuerfitate colorum, quia diuerfis rerum [peciebus
con[eruandis praponuntur tt di. f hom.docet,admonemur.Yflorum Sanélorum
Spirituis aliqui fimplices priuatosq, viros manu ducant:alij alios am plexentur
: alij obices et [axa tollant e abijciant,ue forte. offendant bominesad lapidem
pedes fuos. Incvltimo folio, quod vetro renes (brifli eiat, fint,vot 3 I 4
diximus, Thefaurimemorrx artificiofx diximus, Sautli circuncifione uel [cro
fignati leptifmate, *velfubloge natura conflitati ab originali noxa, alio Dco
placatimodoyabluti, albisindwftjs circumamitii,firtisque, Albis ex floribus
lilijsd confeclis, vedimiti. Hi fimiles ^ nge lis fuereytum propter
inocentiam,tum ob corum virgin ilg munditiam: ea 0b cau[am prope angelos non
incongrue co[demiocamus. Inter hoc vltimum folium,quod ab «vno late
re.contiguum eft primo.fons [uperius ante Chrifli tbrenum, pofitus pes alueum
binc de[cendens trancat per difcoopertis aquaduclumyv[aue ad extremitatem
«vtriu[que folij- ea inde tanquam torrens cuel flumen circularviter extendatur.
ipaque extremitatibus foliorum moflre rof propinquus, ima unb contiguus
exiftimetur. Torrente enim vvoluptatis potas Lis. Sanclos [uos Deus .&2s, Q
uoniam apud te c[ fons uita; cdit propheta. wy E Finitisautem folijs
nostravofz. eo pradiclorum c/nge. lorum [an&lorumq, infantium vepletis
agminibus, eo* predi &o tórréte vel flumine reclufisco quaft munitisextra
torz rentem bunc, quem per canalem fluere finxcimus, [ex circus los fex
intermedijs noftra rofa folijs corre[bondentes imagiz naberis. In hovum
primo;qui refpondet fua fituatione folio fecun do,vbipo[uimus dominationes fint
p a[lent c 4postoli: In fecundo Patriarcha: In tertio* P ropheta:In quarto Marz
tires: In quinto Confe[[ores: In [exto I/irgines. "erum los: €u5,qui
contra primum eo vltimum folium, qu& retro thro. wu funt, inuenitur y
hebreorum illa roultitudine repletus Ma SIN exiflat, Parsprima. . 35 exiftat, de qua. fcriptum cfl, Et erat multitudo
corum. 144. millia [ignats ex omni tribufiliorum 1/ræl. Hac de fria Numc de
veflibusegveorum infiguibus, ut magis memoriam exeitent, dicemus... : zx Sancti
à pojtoli et Euangelifla: difcipulia. domini, ui in prinio circulo [unt, Eo
amicti ndo, quo eo pingsmury imaginentur, cum eorum inf nibus : Jdcirco.S.
Petruscum clauions aftet. Paulus
cum euaginato enfe, co» libro.e dns drcas cum cruce. Iacobus cum pilco,eo
peregrinantium bacu lo.Iohznnes cum calamo atramentario, libro, &?* aquila
fex: cus pedes fuos commorante.T homas, qui manum digitum,
protendatzBartholomeus cum gladio e corio proprio fuper bumerum finisirum
reiecto: «AM. attheus cum libro c9 4n gelovvelbomine: Simon TAaddeus
cumvretibus: Lucas cum libro eg) boue. : Marcus cum libro £o Leone. $int autem
animalia bec quepropé Euangeliftas difonimus, £uangeli&karumque omnium
veflimenta oculis vndiá, plena. co «unumquodá, corum [enas babeat alas. In
[ecundo ('irculo, «vbi funt * Patriarcha et Sancti Pa tres veteris teflamenti:
Abraam [it cum magno gladio. Ifaac cum fa[ ce lignorum e ariete.Iacob cum
[cala,quam vviderat,eo lapide fuper quo dormiuit,g9 baculo quo "Utez
batur.SN'oc cwm archa lignea. Iofeph cum corona [ceptrod : Moyfes cum lapideis
tabulis eg* cornuis fulgentibus cum virga pc.e bel cum baculoyeo* agno. Iob cum
cicatricibus filsétibus.lofuue loricatus cum enfe: Bhinees cum gladio uel.
mucron-eSan['on cum columnis:el'afimi maxilla, ucl val : uis:et 'Thefíauri
memorixz artificio(c uis:et cum Leone mortuo. fNaboth cum lapidibus. Gedcon
cum "vellere buccina ados pofita,lagena, &) Fiydriacum lumine in ea
abfcondito. Iepbte, Caleb, Eleazar, T obias, Baracb,alij 4, cum torum
ivfignibus. In tertio (Circulo, vbi funt Vrophete.Dauid aflet cultu regio
fplendens cum cithara -velp[alterio: Heligs Zona indutus pellicea,cum igneo
curru. Helifeus caluus cum. Helie pallio,baculod .Samuelgrandeuus cum olei
cornus gemensa, fingatur.1[2ias cum erra. bacuc cum Angelo, qui eum in. capillo
capitis in Babilonem a[portauit. fieremias cum laz pidibusDaniel cum pila evel
ma[Ja quam fecit ex. pice adi pe «v pilis,eg coctam in os draconis proiecit, ac
fic interfez cit. Dan. 1 4.cAfmos cum vecte, qua ab Oziaper tempora transfixus
efl.Ionascum cete, ac hederevamo.Hi omnes in manibus ramos babeat
oliuarum,quibus Victoria, quam de mundo per[equente adepti [unt, fignificetur.
In quarto Circulo Martires Sanctirubeis fericeisá, «vez fHiantur indumentis,
manuq, palmarum ramos tenentes:et cam infrgnibus imaginentur.ru.g. Stephanus
cum lapidibus: Laurentius cum crate ferrea: Clemens cum anchora: Sela $lianus
cum telis eo fagittis : Cofmas eg: "Damianus cum aureis ua[culis. Ignatius
cum corde in[cripto. * anctus Pez trus mart.cum. gladio fupra bumerum .Blafius
cum pectitibus.G eorgius armatus. In ilis autem principaliores cicatrices
(quibus aloriofum pro "Domino fanguinem fuderunt) fplendentes appareant.
In quinto, Sanctorum ConfeJforum catus, viridibus ins duti Pars prima. 36 dui
fint ve[libus ; fericeisq, eo cum eorum infignibus exis ynentur .Idco.S.
SN'icolaus cum tribus pilis vel fpharulis evel mafsis aureis afciflat Martinus
cum gladio [cindente clamidis partem. Gregorius cum regno eg celumla ad au.
res. lofeph cum virga florente. Ludouicus cum corona egj feaptro.S. Hieromymus
rubeis vestibus indutus, et pileo, nuz dopeclore,[axumq, manu tenens,et cum
Lcone.5. Domini cus fuo indutus Palin cum lilio: Stella in frontesmundo fub
edibus: cane aculam accen[am ore tenente JT boraas nofier cum cappa stellis
vndique plena.V'incentius cum manu digito, ad modum concionantis minantisá,
protenfis.S.Fra cif cus cum [ligmatibus. S. Bernardinus cum nomine YESV. in
libro depicto. Inter C onfe[fores: Epifcopi Mitra ornentur: à rchicpiz fpi
Arce: Patriarcha cum arce [upra pectus tran[uer[a: Pontifices maximi regno C7
pluuiali,cvel cappa fericea.£ b bates curn difciplina fingantur. In fexto
irculo ; qui finiftrum CHRIST! Jbuneriz re[Picic, proximus inuenitur foiio, in
tton e^ ngc iy5 ir gines [ant,qua albis induta fint veflibus,liliaá manibus te
pentes imaginentur: Interqs pedes corum [ibtusq,Z erra ui re[Gat fronde[cat. c
floreat. Ibi. ( baterina A arüir ca rotis appareat: ^ gnes cum agno: Cecilia
cumorganis Lucia cum oculis c9 pugione in gula: Margarita cum dracone: Do rotb.
a cum Jportula fiorumm: Barbara cum turri: à gatha cit forpicibus. c be omnes
cum palmis. $. € 'atherina de Sc nis cum libro: cracifucoQ uin manibus.
etera[que V. irgiues et Am '] hefauri memoria artificiofze etiam non
martires,bocin loco difbonimus. etro thronum in magno circulo illa bebreorum
maxis ma multitudo ab ce » de qua [upradiximus : vve[tibus fit induta viridibus
: nam fide «7 gratia pleni ffe futori Meffia [alui facti funt. Hos omnes
[peciales circulos, in quibus diuer[os [an&los repo[uimus : ('irculus
quidam eos omnes ab extra ambiens eo includens imaginetur latitudinis decem
«vel viginti cus bitorum:perquam circuli latitudinem,"vclut per a'ueum et
di[coopertum aquedutium aqua fuperius pofita, eo per canalem ibi de[cendens,
per totum circulum perfluat ej) diz fcurrat : ot qui fuperius [unt Sancli: e
qui infra ponenz tur à facris vnda quafi letificari pofcint prout figuraliter
dictum efl, Fluminis impetus lætificat ciuitatem Dei. Extra bunc circulum,in
quo aqua di[currés,omnes alios ambit eo circuit: extra inquam circulum,co:
circa omuem fuipartem, omnium Sanélorum innumerabilis multitudo appareat: uirorum
fac mulierum, paruulorum,Iuuenum, fenum oc. de qua [criptum eft ^ pocalypfis.
Vidi turbam magná, quam dinumerare nemo poterat, ex omnibus gentibus ez)
tribubus co populis et linguis flam: tes ante thronum: [n quorum copioftfc
imamultitudine,aliz. qui fimt auratis induti veflibus Adulti indumentis glauco.
colore depictis: e/lij croceo achanto: Á lij dif coloratis vefli bus: eo ali
alijs eoc. Ætro bos [anélos, [pacio quinquaginta vel potius cena 8n ! tum pez
Pars prima. um tum pedum, murus quidam omnem circuiems clauden[aue plateam,
imaginetnr.qui lapidibus expolitis eryflallinifque compactus eo contratius
oxislimetur. bc eo in loco, qui dis recle contra thronum ve[pondet : ideft in
throni faciem rcfpicitampliffima porta:pulcherrimad, imaginetur, plena in troeuntibus
viris ee mulieribus, qui omnes albis veftibus: fertisq, in capite
pofitis,credantur introire. T'urres auters inprediclo muro Paradi[um circundana
té;quodam interuallo interpofitoue bacio difpofite lapidia bus pr«eciofts
edificate imaginentur. Hec de ampliffimis locis di&fa fint, quibus addere
«vel eninuere quifque fue arbitrio poterit. 0E a iai ? H Ib l " VM TAI U.
à : 3 i A iens mm ih $7 ON e ) drmSNx f ! M Ne Mm NZ zi all Y N S "A 3 a (
eu p 4 V d x SN 4; ato nig Es inr i ZA Jun - P, r m Dassprima. - v ADDITIONES
QVÆDAM AB eodem. F.Cof.Roff.in vberiorem Ce-. :r li empyrei declarationem,.7e
Icut [uperius, de inferno agentes, quedam «ROI addidimus, ratione ibidem
addulia:fic eo A de Paradi[b [cribentes,qua ad eius amplioa, xi rem notitiam
pertinent C que eruditione nostram ad augeant, bic infra addere eo
[ubneclere-volu mur: evt non dumtaxat leclori memoria artificioe notitias
detur: verum gy) eorum, q eius gratia ponuntur, inferatur declaratio,e**
conferatur notitia: €) uod eg ab[onum mini ve erit: cum eorundem plenior
intelligentia &7 copioftor de "laratio (que alias nobis perutiles
funt) noftre ctiam memo rie multum prode[fe pofint .. Sic etenim artificiofius
fubtilius atque celerius pro locis atque verum commini[cendarum imaginibus eis
vti poterimus:Q uod fiquis amplius contens dat: afferens illud Hhratij Flacci
dicti :SNon erat biclocus: audacter illi repondemus: Prater cam,quam diximus
uti litatem,etia m bisque nunc addimus, ft confiderare uelint, inueniri multa
non fuperius pofita, qu& noflra arti defer:Wwiat.Ceterum 2 quibu[dam amicis
(quibus bac negare nez cefitudinis gratia baud potuimus, fed nec debuimus ) ue
idum impulfi:(ed eo pene coacti fuimus, R eplicare auté qua «dam fuperius
dictanos ip[c rerum ordo coegit.In[erere vez -rohéec egxea inter illa
difbonere,qua de eodemcelo Espy «rto fuperius diximus, qi fuo proprio ponere
loco,ip[a teme xax ; ES pors 6 Theíaurimemoris artificiofix poris breuitate eo
inflantis negocij occupatione: a aua iam im profiioni intendimus prohibiti
fumus. Diligés autem lector, qua ad pxopius mernoria avtificio[e attinent
incrementum, extraher 6,7 reliqua. linqucre,que alio tempore: alio coma modo
atjue occafi one legere poterit, De Caclo Émpyseo Péndiógde Beatorum, .: quem
bic.à latere: pingere fecimus: deá ;xdiftinétione partium, manfionumq; Sur ac
de Sanctotum omnium in eo ditpofito rüm, », diuerfis ordinibus. 3: 19^ "3
3 M Oclum E Mbyéuh fupremum e eft:cUt pott fu per omnes alios celos,in ipfa
creatione con ditos pofitum eg) conflitutum:quod Ph5lo wwe) [o phii ignorauere.
IN et fi naturale quodda 'exiflar: materiamá, "vt cetera alia (licet
excellétifimam) babeat, ct concernat, quia tamen fenfui à à quo noflra orar
«cognitio (vut Arifl. ait ) nec directe vel indirecte [ubieélis Worunt :
idcirco id non intellexere.e[l ergo hac de caufa: ot *D.T bo.placet: 9 uid
intelleciuale, quod bumana ratione dnuefligari non poteft cum non [ubijciatur
vifui.[ed "Diui ^nus ille Plato in Pbedone à átq; quaplurimi ex academicis
ip fum Platonem [zquentes,tam pro male,quàm pro bene me wentibus : alias alibi
iflis terre[lribus manfionibus vel in[rs quiores cv excellentiores, veletiam
deteriores «9 vilioz 1 » y^ res pif Pars prima. : 39 ret: pijs elimpijs
praparatas e[fe € viquad.m veritatis occulta commoti) fateantur. Mercurius
quoq; T vif megiflus, dum moreretur hac derc(aliquid veritatis eo ipfc pvo cul
olfaciens) ad optimam illam beatamá, Ciuitatem vez gredi ee ingredi [e po[Je
(Calcidio referente) ex iflimauit, €) a[[crit. Pytbagore infuper fententia ad
metrum reduz a, boc ipfum re[onat et demon[irat. Corpore (inquit) depo fito,cum
liber ad etbera perges, €uades bominem, fatlus "Deus ætheris almi. (um quo
Platoeadem difciplina imbuz tus in P bedone dixerat. € ui pie pra cateris
vixilfe inuez miuntur, biex bis terrenis locisitanquam 6 carcere foluti ad
«ltiora tran[cédunt, puramá, fupra terram babitant regioz nem, cvLi premium
pulchrum eft, ce fpes ingens. De hoc ergo noftri Theologi, facris difciplinis
imbuti,fe curius latius e. expre[fius differentes co pertra&lantes, id
J'upremum celum, ficut c9 nos fupra diximus. ee in loco dumtaxat per accidens,
ac per partes: eg beatorum bominum magis, quam c/fngelorum locum e[fe;ad
congruitatem contemplationis, non nece[sitatem e[[e a[ferunt :concreatum
an[aper materie informi Immobile maxime : formale: 1n -«orruptibile :
Lucidum,quamuis radios vifibiles nobis non emittat: Influens in inferiores: eg»
in ipío influxu ad ordine [ubflatiarum pertingens,cum [ine motu influat,ut D.T
ba. in quolib. afferit. V'irtuefiffimumque et maximum corpos rum e[fe affeuerant.
X Et boc: in loco corpora beatorum futura. e[fe dicunt. ^ uod cm iam olim
illico creatum Angelis, iuxta Strabon TA e pes "l'hefauri memóritz
attiAciofte eo Bedam, repletum fuiffe dixerunt. Ffoc éro celum in facra
fcriptura eo à [acris doctoribus diuerfis ominibus ob diuer[a myfleria
nuncupatur. ]NL'am locus [anlus dicitur, quia vere fantla [actorum exiflit:in
quo [an&li omues, fan élum [anctorum perpetuo facie ad facicm intuentur Qo»
con templantur. Mons domini, monscoagulatus, nons pinguis
dicitur. Mons inqua, quia à terra maxime eleuatur;et a terra terz renisd, as
exemptos recipit. Domus eterni patris,quia ibidem omnes e/Angeli e) bo wines fw
"Uno et fupremo patrefamilias *Unius Ynoris €xz iflentes,recepti
funt,recipiuntur, c in futurum recipiétur, «t ait Diuinus P(altes,Q wi habitare
facit vnius moris in domo.et lili: In domii domini ibimus. Et Seruator nofler,
Andomopatris mei manfiones multa [unt. Kierufalem propter eternam claramá,
pacis fuprema *vifionem et fruitionem.'De qua D. Paulus:illa que furz fum eft.
ferufalem Ciuitas [ancta. Ciuitas "Dei dicitur, propter oniuer[orum,
fupernorum Ciuium "vnitatem.Glo riofa, ait "Propheta, dicta [unt de
te ('iuitas Dei. De qua (imitate Excechiel atque Iobannes Euangelifla., mira
los quuntur,et "vndiq; plenamyflerijsque fere omnia, bacinpi
&turaponere enixe curaumus. Terra in[uper viuentium
appellatur : quia illorum eft, qui Aqua "viua, gratia.[.CHR1ST lin vitam
eternam falieate,in bacuita mortali de gentes potati et repleti fuere. Quia in
('elacviuentes dicuntur, quiarvita naturale que zd qynione Pars prima. Wr 4
«nione anima ad corpus conurgit, fed tamen reformata et. fpirituali feliciffima
c7: beata perpetuo viuent. € ui ue inz : faper uita gloriofa on folum corpus,
[ed amimam beante in. eiernum viuent. Q ui demum deo viuo omnium "vita
bea. tifima:cviuunt et perfruumtur. T'erraitem promifionis dicitur quia fanctis
bominibus. repromilJa, et ab ip[a mundi conflitutione preparata, ab ip fà
Saluatore afferitur. Beati inquit Mies, quonia ipfi po frdebunt terram. Regnum
celefle,in quo Rex Regit, et Dominus domis nantium, [uam fuis gloriam regni
perpetuo donat. € uo in: ANeguo reges omnes illos confliruet, quos benedicit,
dicendo. V'enite benedicti patris mei, percipite regnum eec. De hoe. autem
pluribusin locis facra [cripture mentiofit.t ibi, Re gnum meum non eft de boc
mundo. Memento meidum ve neris in regnum tuum. Ego dilbono «vobis ficut
difbofuit mi. bi pater meus regnum,cc. Coelum celi ctia vocatur, vt ibizCelum
celi domino. (e licelorum te capere non poterunt. uet Caluns Empyreum.i igneum
à T beologis dicitur, nom propter ardorem ignis, fed propter corporale lumen in
co diffs[um. "Paradifus uoluptatis, vt in Cæchiel. Im Paradifo Dei mei
fuifliet in delirijs paradifi dei-et Chriftus: Elodie mez e; eris in Paradi[o.*Na
et fi de Lymbo [anctorum Patrik dixerit VE S V S, obi Dei gloria reuclata eft
[anctis,mulzo magis de carla empyreo hoc nomen conuenit : cum ibidem [upra
Thefauri memorix attificiofe fs pra perpetuo fint Dei maie[latem contemplatusi.
; Hortus delitiarum prafiguratus in [acro Genefcos lis bro. De quo
Iocl.1.a-quafi hortus uoluptatis.e7 cant.s.a.cve ui in bortum meum [oror mea,
[bon[us [bon[« dicebat. In boc autem (slo [unt cAltaria illa,de quibus,
c/Altaz: ria tua domine coirtutum funt Manfiones diuev(e. [anélis c^fngelis
&o bominibus date vel dade [unt e illa felicifz: fima tabernacula, ad 2
[u[pirans Dauid, aiebat, Q uam de. lila tabernacula tua domine virtutum
»concupi[cit eo dez. ficit anima mea.Esl eo men[a, de qua, [edebitis fuper méz
fans meam in regno.-meo. &* fuper qua cibus €» potus inu: wifibiles, qui ab
bominibus "videri non po[Junt, exiflunt funt et ibi [edes et throni, vbi
[edebimus,et difctumbemnu:, pracincfo domino et tran[eunte, et miniflrante vt
ipfemet clariffime a[[eruit, dicens : Amen dico vobis, quid pracinz get,fe et
faciet eos difcumbere et tranfiens miniflraLit illis. Hoc ergo Celum pingttes,
et in cius figura, et in bisque ia co gontinetur ea [equentes, que a [acra
[criptura, maxi sne Ezechiele, et Iobanne Cuangelifla de eo, nb nomine Ci
uitatis Sancte et Hieru[alem nous, defcripta funt:in quatuor partes dinidimus
iuxta quatuor T urres,quas proportio. nabiliter et eque diflantes,in circuitu
('iwitatis, diuerfts in locis diflinximus Nam ct fi B. Iobannes dicat in quadro
initatem pofitam e[fe nonin civculojmos pifure atque pis Gori confentientes,
circularis figura, "ut pote,capacioris ea finsimus,et pingere fecimus :
fed tamen. eius circuitum in quatuor difinximus partes,iuxtà quatuor turres,u t
dixi APR us vt Pars prima. 41 must [faltim boc viodo ciuitatem in quadro
pofrtam effe: fgnificemm. à In eiufdem autem ciuitatis [uprema parte,
fupraarbos. rem vita ameniffimam:qua fupra monté in "Paradifi mez dio,vt E
sangelifta Iohannes docet locauimus [olium fans £e Trinitatis eleuatum et excel[um,iuxta
E [aie *vaticis nium : quod multis [erapbinorum [ertis circundatum poniz mus.
Quod folium inaccefüibile gloriam dicimus, qua Deus inbabitat,iuxta D.Pauli
fententiam. uilucern inbabiz tat inaccefsibilem.De bac autem luce eo lumine,
dominum amiclum dixerat Dauid: Amitfus lumine, [icut uefliméto. Flac ergo in
lucem, eo in igneo, ut ita dicam, globo (nam "Deuswoster eft ignis ardens)
e in boc fupra mundano Sole,à quo lumen omne. creatum emanat, tres
[eciofiffimas facies, tres per[omas in*vna deitatis fabflantia: perfonali.
dumtaxat. differentia, diuer[as finximus non quid T'riniz. tas peronarum
effingi pofsit, fed vt ex hoc aliquid maxiz, mé noftro negocio de[eruiés
addi[camus. Ab hoc aut& fupra celefti fole ceumundus à noftro: ita ( fed
faliciori m odo): vvniuerf a fanéla noua cox [uperna illa. Ciuitas illuftratur.
Quod nempe lumen diuina gloria nobilifeimi illi ciues fus perne (Ciuitatis
perpetui babitatores po[fe[Jores ac comprehé fores, indefelJe ac perpetuo
contemplatur, fub boc folio arbe rem vite prediclam, fraclibus duodecim
exuberantem, videbis. E CHEM (s x Dein montem, domini montem coagulatum et
pingue, montem in quo beneplacitum efl Deo babitare in co, confi 4L derato:
Thefauri memoriz artificiofe derato:[upra montem CHRTSTH, T bronum iride pul
cherrimo.ot lobanni [ancliffimo placet, circundatum pin ximus:in quo [cdere
Ecclefia confbexit,quem adorat mlt tudo c Angelorum. Hunc etiam ad inflar
illius,quem $ aloa. mon fecit,ob multa myfleria difpo[uimus. Atcirca CHRIST 0H
7 hbronum,in terra,ut ita dica.i. circa locum illum, in quo predicta fedes
pofita efl, quatuor illa animalia Euangeliflas fignificantia, oculis vndis,
ples n4, fenas alas babentia cernes. e/Ante vero T bronum, e fecus e/dgni
"Dei pedes, fons «viuus emanat. ui fons in torrentem totius voluptatis pro
E lapfus, per omnes Celi Empyrei partes,ad electorum omz nimodam [ocietatem,
[obriamá, ebrietatem difcurrit. Sub fonte, nec non (9) [ub monte, qui vniuer[
celefli prominet urbi, eo in medio T bronorum quos binc c2: inde fedentes diflinximus
l'irginem Dei param,duodecim fulgentium flellarum ornatam. corona, amitfam Sole
[ub pedibus Lunam habentem,rofarum falcitam floribus; fli patam malis.vite
florente, [uauitatem odoris fruélificante, candidisá lilijs circundatam. Palma
€) Cedriiucundifüiyia wnbra prote£lam. Cinamomo ce Balfamo mirum odo vem
fragrantibus obfitam,multa ob myfteria confiderato... ub monte, in quo refidet
Chriflus:ac ipfius montis cir cuita, T bronos locauimus, En[em et lances
tenentes quibus duflitiam Dei [uper illos [edentis e Jua iudicia deceruétis,
prefeforant er) fignificent. Jub T bronis,quos ad radicesin circuitu
fedentesfinxiz mus Parts prinia. 4 ymus [ese veliquos ordines conflitutos
"videbis in fex artificio fisfolijs quaft cuin[dam vof? C HRAS T Ly
Thronum eo» montem in anteriori parte dumtaxat ambientibus. cl dextris autem CH
R I S T l incipientes et inantez riorem partem paulatim c [ucceffine
procedentes, fecuna da Hierarchie Angelos ponimus,loca vero finiflr is Saluaz
toris corre[Pondentia vltima Hierarchia [Diritibus repleta pro[picies. Uerum
bic animaduertito diuerfitatem fitus e loci varietatem geftuum e infignium
"ve[liumá,, diuerfos colores eorundem diner[os ordimes : propria ac
principaliora officia (prout in piclura fieri potuit) declarare. Illorum ergo
Angelorum ordines, qui ad fuprema pertis nent Hierarchiam, quoniam in Deo primo
ez: vniuer[ali principio,rerum cau[as immediate contemplatur, idcirco in
fublinsioribus locis in tres ordines diflinclos, c2 Deo viciniores pofuimus.
Nam et Seraphin Dei folium ambientes, *vvt E[aias dixerat, fignauimus: (
berubin vero T bronum Chrifli à [ummo vv[que deor[um ambientes finximus. eJ
demum T bronos monti Chriflum Dei ee bominem exciz picnti proximiores,immo co
contiguos con[Hituimus. Secundam Hierarchiam, qua rerum cau[as vationesi,
tanquam ab vniuer[alibus caufis dependentes intelligit in inferiori frtu.i. ad
(brifli dextram locanimus. T'ertiam,quavationesrerum tanquam à proprijs caufis
dependentes, &» quatinus ad particularia applicaz tu, in tuenturyad eius fi
niflram fi 'gnauimus. : Colores autem vvellium pradiclorum Angelorur, a: ge 1
fu; L Thefauri memori áttificiofze flus corum diuerfi 1 quadam ipf orum
Leatorum [firituum offic ia Arc an44 multa nobis referant atqi declarant. Nam
(o curauimius "ot ve[Lium colores quilus diuerfos e-4ngelo rum: induimus
choros ignitis illiscorre[bonderent lapidibus, qui bunc vel ilum chorum
defignare po[Jent. Nouem autem praciofi
lapides funt, ut im Ezechiele legimus, qui noz uem. Angelorum ordines: Gregorio
fancloexponente figuz rant,eg fignant. "De quibus ipfe vates 28.
capitulolóqués aiebat: Omnis lapis pracio[us operimentum tuum: Sardius
T'opatius, gj Iafpis: Cryfolitus Onix ev Berillus : Sapbirus Carbunculus cé»
$maragdus: N [upremo igitur pracioz fà lapide incipiétes cvnicuid, ordinum vnum
affignauimus, quem e in [erto cuiu[libet [iritus in ipfo frontis medio. ful
gentem anneximus, co in[eruimus. Florum vverolapidum colores diligenter
exquirentes veftes cuniu[cuiusa ordimum ei[dem coloribus tinximus, quibus ipfi
lapides emicant e refalgent Sed ne de coloribus prædiorum lapidum oriatur
pagnasmexe ta ipfe fallaris,memento quid fere omnium lapidum ignitorum atq,
fulgentium non una tantum, fed diuer[z funt [pecies eo colores.) uorum lapidum
colores illos elegimus, qui vel varietatem ponerent, vel myflerium f
gnificarent .c/4t cuius coloris vnufqui[que illorum exiftat; in libro noflro de
avtificiofa memoria. diffufe traclauimus. ibidem ergo pradictos calores qui
voluerit requirere. eg lez gerepoterit. Hic
autem [at erit incAngelerum vveflibus eos micantes pro[picere. C oloribus ergo
pradictorum lapidi, qui tam facile ab infpectoribus conbiciuntur, ad eo Pats
prima. 43 ad eorum fignificationes proprietates effectus, properates: quo
my[Lerio lapides ifli preciofi Angelorum ordinibus conueniant, paululum
infiunare, cg breuiter libare in aniz "De Seraphin loguentes,quos circum
dei folium in [arti modum difbof uimus,islis Sardius myslerio conuenit. Hos
autem finximus omnium pulcherrimos,ac rubeo colore ful gentes:quo colore itarum
ceele[Hium métium feliciféimos av dores, eg» ignitum amore gratia Dei bonitate
fignificarez mus.Seraphin enim ardentes vel incendentes dicuntur. In corde [axi
praditli fardij lapis imenitur: Et gaudium act" dit: T'imorem repellit:
Reddit audaces: E xacuat mentem: € [ anguinis fluxum re[lvingit: At per
fimilitudinem Sera phicus ordo in (/briflo petra, per quem ipfi c omnia «9 in
qua principio vt cfurelius Aug. exponit, creata fant. flabi le funtlamentum
habet: eo tanto ceteris cdngelorum ordi nibus excellentius, quanto pra illis in
natura, c gratia ] uülz limiorem obtinuit gradum:In corde autem deicateris omni
bus pre magnitudine amoris "viciniores inueniuntur. Q uid, [Diritus ficut
pre cateris A ngelorum agminibus in dei amoz rem feruntur ardentius: ita €» pre
cateris letantur iocutiz dius.Ceterum pradictas [ardij proprietates effectus
perfez «&lionesq, [upereminenter tamen ita continent poffident et
con[eruant:rut non tantum illas perfecliffimo modo(rvt poz tefupereminentia)
illi d fed occulta quadam cvi vniz uer[as illas ab inaflimabili ea qua ardent
charitate ( à qua denominantur ) fi per[Picaciter confideraueris, liquido
noueris "I hefauri memoris& artificiofíx noueris emanare. Q uod longum
effet edicere Fla auté favdij proprietates preditle co clarius $ eraphbin
incffe a noflro materiali intellectu(cot Dyon-*vtar vverbis)eor[picicntur:fs
bominum illorum, qui boc feraphico per participationem arz dent amore;
perfectiones confiderétur. ui cnim feraphico c7 diuino ardet ainore : gaudet in
domino femper:nec unz quam tristi [uccumbit cogitatui: €) uia non contriflabit
iuSlam quicquid acciderit ei. qN'on timet quia charitas foras amittit
timorem.cfudax velmelius fortis redditur, quo arz daa pracipue pro dei amore
aggrediatur. ]N à operatur maz gna, fi amor eft dixir.S.G1eg. Acumé poffidet
mentis:quia unctio eg [piritus paracletus,quo dei amor, e charitas in cordibus
noftris diffunditur:omnem edocet "virtute, eo: oma nia.(uggerit
[anuinem,velut [ardius amor ifle, fi in corde geftetur,reslringit:immo e7-
voluptatem omne reftringit: nam omnia [peruit, eg ceu ffercora carnem €)
[anguincm cov vniuerfatemporalia arbitratur. Predicta Seraphin fenas alas
babentia, vt £faias.6. edocet, pinximus. ]N' dua ale, qua extédantur in altum,
diuinorum contemplationemyqua corum naturam tran[cen dant fignificant: qua
"vero circa eorum corpora : cognitione propriam ac naturalem
defignant.Postremo ale ille, que in inferius protenduntur, e profluunt
inferiorum rerum coz gnitionem denotant. ( berubin (quos a fummo "v[que
deor[um: ab vtraque parte T bromi e fedis ('hrifli quaft deflu£tes fignauimus.
) J'opation datar. Ergo colore etbereo ata, in auri pakorcm declinante, Pars
prima. uT 44 declinante,refulgeant.T alis efl .m.T'opation. Hunc autége minis
coloré illam non tantum corum,'vt ita dica, Etberca fcicntiam naturalem, ep
propriam, qua «9 pra cateris,in férioribus firitibus egregius potiuntur,
defignare. dicimus, Jed principaliter [uper celeflem eo» [uper naturalem. bea
tá atq, diuinam,'ot pote charitate fulcitam,qua adepti illi o fuere,cum primum ad
beatitudinis gloriam peruenerunt. Hanc autem [icut co priorem pra inferioribus
fhiritibus frm. gularius eg) egregius pofsident.Jflam vero geminam [cientiam:
qua pre ceteris excels. lentius pleni funt, cum-vicinius quam cateri inferiores
Dci. claritatem contemplentar: non folum gemino colore: fed et duabus alis in
ei[dem depiclis : ac infuper pennis alphabeti. caraclevióus infcriptis : a
demum libro aperto fub mento difpofito, legentibus «9« in[picientibus
demon[lrare coacti, fmmms. c n yis d "Pradicla autem gemma T'opation
dicla,quam C he-. rubinis afsignauimus,omnium gemmarum. amplifima cl, ee
"velut [peculum circunflantia, atq, pra[entia recipit eg» reprefcntat: qua
co Lunaticam pa[éionem amouct. Tiff iz tiam ambigit. Iram fedat.Dominatur
libidini. ('outra moz xios motus, frenefim,e fubitanea mortem «valet. Vndas
etiam feruentes compe[cit,ee ebullire probibet. In borum enim e^Zngelorum
egregia [cientia,qua eclut clarifiimum,necnon e puriftimis Jpeculum
fulget,pre[cnz. tia omuia,nec dicam multa futura:tum inferiora : tum [uz
periora; (que tamen ad illorum pertinent gloriam)emicant. Q ue ue Thefauri
memoriz artificiofx 9 ueue fcientia amplifima quidem cfl, nam eo naturas lia
ifle celeftes effentia norunt: eo fuper celeflia pra cetez ris inferioribus
per[picacius intelligunt : eo contemplantur. Verum qnia pa[fionibus quibu[dam,
vt pote concupi[cé tie vel fimilium: nec tenetur, nec propter [piritalem natus
ram teneripo[Junt : ideo ille que T opation attribuuntur per fééliones, qua
buiu[cemodi paffiones [upereminenter tàtum iftis [piritibus conuenire
credantur. Eorum enim [cientia auro charitatis decora excellentiffimi gaudij in
eis cumulii generat. Letatus [um, quoniam antecedebat me isla [apietia Dixit
qui ciuft dem aliquantulum particeps erat. Mun: disfimos etiam eos atque
purisfimos reddit, non contra libidiné,a qualonge aliena eft eorum natura, fed
contra ignora tiam.) uod eorum nomen defignat. [Nam C berub. Plenitudo fcientie
dicitur. ing Nec nobis obflat qd Iob.v.dicitur. (Celi non [unt mun di in con]peálu
ciuset alibi.2 s.capituloflelle non funt m&d« in con[peclueius immo nec
lucent. co illud quarto cap. In cAngelis [uis reperit prauitatem.Cum eiu[modi
nom per realem pofitionem,fcd per comparationem dumtaxat intel tellisi debeant
.[Nameelorum at, Stellarum.. c mgeloz rum munditia eo puritas : Lum eg:
[plendor f Gientie:bonitas eo anclitas eorundem; ad Dei ineffabilem mundie
tiam, puritatem, claritatem lucem inacce[sibilem, fcientia eminente bonitate,
fanétitudinemq, relata immunditia et impuritas, tenebra et ipnor&tia, atque
prauitas pene appaz: rent etreputantur. Hanc autem munditiam et puritatem, 5
qua Pars prima, 43 uA ifle preciofus lapis operari dicitur, quifquis noftrum k
[oa (herubice fcientia particeps fuerit nanci[ci poterit. namo: de diuina fapientia
dicitur. "Primi ej puriféimi frutlus illius.pro.3. €7 attigit vvubiá
propter [uam mundis tiam. 9) ua ce mundos ca praditos conflituere poterit. Re
liqua in[uper perfectiones attribute T opatio.per quandam excellétiam ei[ dem
cngelis attribui debent. erum enim evero in bominibus buius [cientie
participibus e& omnes et fingula apparent manife[Hus et intelliguntur,
faciliu: ficug ev quilibet ex [(z deducere, eo intelligere poterit. T hronis,quas ad radices montis ipfum circumdantes los
canimus, Iafpis conuenit. Hi cve[libus gattulis vubeis atque fanguineis
re[berfis veflHiuntur. uo colore ipa diuina iu[1i tia, cuius ipft [unt [edes,
fignificatur.Q) ue etiam in gladio eg lance: qua in eorum po[uimus manibus
apparere poteft: ifli enim [untycvt 'D.Greg.ait;in quibus,-vel per quos iudiz
cia [ua decernit "Deus. Hos autem [edentesfinximus,ut ta li L tu ac poft
tione nominis corum ratio eg interpretatio ba beatur.]Nam Y bronus fedes,cvel
folium dicitur. A ttendiz te que[o qualis fit [edentis iudicantisq, dignitas :
cum fedes eum excipientes nobilifima inueniantur. Iajpis autem febres
propul[at: FIydrapem fugat:fanta[mata pellit T utum bominem reddit
-Infirmitateso, dicerz nere facit. Index ergo ille,qui [uper thronos iudicas
iuslitit refidet, laj]ide boc [piritus ornans, cvniuer[os infiruit iudi ces:vt
ab anima fecbribus,ab Ef ydropi maxime:que auari tia efl alieni : timore
"ullo pauidi: nec ullo agitati exiftant A amore: Thefauti memorix
artificiofx amore:eos domum vt infirmitatum iudicandorum diuerz fas fpecies
grauitatemq, diligenter exquirant:deinde petptz dant,di[cernant,ee» iudicent.
Iu JFerum,ne in longum hec nostra protrabatur oratio, eo declaratio, ne3e acri
ingenio preditis inferre mle[lia, nec non co defi dibus «2 cra[J Minerua
bominibus nimis f? uere videamur: de inferioribus ordinibus ad mcdiam et po
firemam Hierarchiam pertinentibus traclaturi, methodo "Uti in animo eft.
Dominationesad C HR I1 $T I dextra difbofite, q alijs dominantur [piritibus,
qued, alijs imperam e impe rio dirigunt, auro e) gemmis ornatas e cveftibus
vetinétes fimilitudinem auri atque marini coloris: quibus cbryfoliti colores
imitentur,pinximus. In borum Angelorum proprio! nomine
dominium, quo alijs pre[unt liquido intcl'igitur. 9 uod ee [upercelefle effe.
qp) charitate perfufum a[Jerit iphus cbryfolitbi marinus ee celeftis color,in
auri pallorem declinans. 065, SURAN Vna autem (hbryfolithi-virtus, vt de
cateris tacea, efl contra no£lurnos valere timores, co: tanquam ignis fcintilz
lare, radiosá, [plendentes emittere. Ergo [pendere virtutis bus:eo contra
timores cvniuer[os etiam maximos : per noz &lurnos pauores fignatos conf
lanti animo qui alijs domina tur exiflant,co intelligant predicto chry[oliti
colore celes fli quomodo à celorum domino data eft illis omnis regnandi
pote[las: Per me reges regnant. F'irtutes,
qua celorum mouent C agitant ide ob ; id it Par$phONA oU! ^ 46 id in eorum
manilus vides effe depiclos. Q ud, virtutes miracula faciunt : vt D.Greg
placet,ve[l ibus circuman is ciuntur,buman& ronguis fimilitudinem
retinentiLus. «7: oz nicis colere micantibus. Hoc autem colore pene bumano ofué
ditur:quia predica officijs in bominum bonum funguntur, cum il!a virtutes
bumanis tum internis: cum exteruis(licet diucrfi mode )faueant viribus atque
virtutibus. € uisncz [ciat eas fuere. corporibus cum celos moutant,atque cof dé
animabus fuccurrere noslris, cum miracula faciunt? Onix autem triflitiam
excitat: T imorem ee pall'orcm incutit: fentafr mata generat: Rixas ev lites
accendit. Eia "Vero virtutes effeciusq i&i f«lices [Diritus, per quada
wm ez thaphoram in rebus illis,quibus [e applicant, vt [uis pradiz is fungantur
officiis, demonslrat,et operatur N à quia di uer[a illa naturalia, quibus vt
miracula fiat, Deo primo et principaliter fautte et operate paguntur, [ecer bic
ordo ]bi rituum [c[e applicat: cum commotionem imitatione,cvcl alterationem ab
ei[dem patiantur fpiritibus, dum ab illis vvel trabuntur &) extenduntur:
vel comprimuntur, e pri uantur ;"vel faltim ordinantur ee diriguntur,
præparatur c7 difbonuntur:commotionem, vel immutationem vel al terationem co
quidem maximam extracvel[upra uel ccn tranaturam patiatur:quafi f[ubmurmurari
€grixári: tri[Lari "vel pallere:in litem accendi,vel in timorem à pr«diis
[piritibus induci dicuntur. "Demum in malis bominibus dum harum vvirtutum
mi - tilllerio miracula fiunt; Lis cox difcordia : Pal'or e T is. JM mor:
Thefauri memori artificiofz ynor:e diuerfa a[folent oriri phantafrnata:ficut
cum (bri flus miracula operaretur diuer[a, varia in prauis bominis bus
oricbantur phanta[mata eo opiniones, di[cordia et liz 1es:dum alij dicebant,
quia bonus: al;j non, ed [educit turbas:alij cumoculos caci nati aperiret,
dicebat,non efl bic bo mo à Deo'et fchifma erat inter illos. A [jj timore
malopau£ tes dicebat,quid facimus, quia hic bomo multa figna facit. In bonis
autem [anélus oriebatur timor: nam cum 'U idue filium [ufcitafet, fcriptura
[ubiunxit:c/Accepit aut£ omnes timor,et glorificabar Deum dicétes, quia
propheta magnus furrexit innobis. Pote[latesyBerillo,qui oleo vel aquis marinis
f; milis uio laceic colorisexiflit, ornantur. c/4t [i de praciofis lapidibus
tra&lantibus credimus, contra capitis dolorem, fu[piria,et contra boslium
pericula "valet Berillus: quaobrem perqua optime Pote[latibus Anglicis
contra demones dimicantiz bus, affignari debet. SNam et fi potestatum officium
[it ordi nare, ficut ex "D. P au.Doclor nofler deducit: ad eos ét per
tinet demonum audaciam refrenaresin[ultws probibere:uir ratem corum reprimere :
et nobis aduer[arum poteflatum nequitiam et dolum pertimefcentibus et pra
dolore fu[piras tibus, fubuenire:et fu[piria tollere.Capiti etia et noftro corz
di, videlicet perturbatione commoto, adhibere medelam. Principatibus [aphirus
refpondet. Hic autem ordo veffi bus collucet ceruleo, cum purpura admixto
colore:fulgentiz bus, aureos, pulueres [par[os habentibus. Ffi autem prouin..
cias, regiouts et regna in chartis depitla demonflrant:nam nationibus Pars
prima. 47 pationibus diuerfis prefunt;ac regnis. US aphirus contra fraudem,
inuidiam,terroresá, que omnia ip[a regnaconturbant, valere dicitur,et ad pacem
gratiofus exi[tit. Heec auté omnia egregius ac clarius in regna fibicommi[fa
operantur ifle diuine Mentes. Archangeli, intelligentia [unt,qui [umma nunciant
[rz ent de fancto Gabriele proditum efl. Pralatos ac [uperioz res quofque gubernant:
ea propter Pontifices, Cardinales, A eges, Principes, "Dominos, caterosá,
alijs prafcálos inter' €o5 locauimus. His afsignatur carbunculus [emper ardens,
qui nocle minime «vincitur, fcd quaft noctis vigilias cufloz diens, [emper
ardet. ui etfguram [ui ipfius omni lapidi imprimere poteft, et e comuer[e:et
lapidum figillum dicitur. Horum enim. hrchangelorum cuftodia fuper prafidentes
maxime Pralatos,nec nocle tacet. De quibus intelligi pfet illud Ef2.62. [uper
muros tuos hierufalem conflitui cuftos des,tota die et tota mo&le mon
tacebunt: cum fere femp Pre latos illuminent: et erudiant: et eorum Lux et
illuminatio tenebris non occultetur. 9 ui et qu& bona norunt nofiris im
primenda mentibus non dedignantur imprimere, et [igillis. no[trum exislerc. !
c/Angeli, Smaragdi colore refuloent : Quo circa viridiz bus "ve[libus,
Smara di «videlicet colorem imitantibus, circumamitti con[piciuntur: qui
poflremus ordo,bumano ge neri à (ummo conditore conceditur. Ita quód cuilibet
boz minum vnus ex boc ordine efngelus, ad illum cu[lodiens dum deputatus fit:ut
talibus ducibus atque magislris:tuto ribus, Thefauri memoriz artificiofe ribus
eo» focijs,quibus quilibet ad vitam perducig of it eter nam, ea propter inter
illos diuer[arum condition: bomines di[pofuimus.D'e borum cu[lodia dicitur: ?
ngclis [uis man-dauit de te, vt cuflodiant te in o3bus vijs tuis. e q [equi
zur. Et Saluator nofler:c/Zmen dico uobis, qu.d ^ ngeli eos vum in celis,
[emper vident faciem patris mei, qui incez li eil. "De [maragdis Solinus
loquens dicit: fmaragdis nil iocun. dius, nil-vtilius vident oculi, nam
defatigatos reficiunt ocu los: in umbra fulgent : longius nitent.e7 fecundum
Diofcoz ridem, .Morbum caducum, eo: bemitritheum curat .: vis fum debilem
confortat: ill'efumá, con[eruat:lafciuos motus compe[citzmemoriam reddit:
T'empeflatem auertit: fertur (47N diuitias augere: gratum bominem in verbis
facere: perz fnafionem in omni negocio operari: dentes firmare: prode[fe
parturientibus. eost c/driflo.placet,ft [uper arteriam poz natur,temperare
calorem. In(uper contra demcniacas vaz lere illufiones affirmant. Hic
[uperfluum puto ha: virtutes e[fectusd, predictis [Piritibus applicare :cum mon
[olum tales effeclus (ed co alij tum fimiles, tum diuerfi namero ac noli litate
memoratos longe excedentes, e [uperantes in molis eorum operari minijlerio
vtilitate fentiamus ; €? mtchntc f evelimus intelligamus. . AManfionibus
c/4ngelis diffributis ad [an&lor? boninit ordines tranfcamus:quos ideo ab
e-4ngelis [aparatos ponis pmus,tion "Ut "D. Greg. qui [an&los pro
meritis diuerfis, diuer fis edngelorum agminibus coniungit,contra dicerc
uelirmus: ed ftd,t diflin£lins(quo ad nos inquam) procedétes, tum oculo
fatisfacere,tum memorie prode[fe pofimus. ( «terum c7 Ecclefia in omnium
[an&lorum festo, Angelos prius quam c^Apoflolos caterosq, [anélos
commemorat. edd CHRISTI dextram locauimus noui teflamé ti Patres: principes
populorum à Deo con[litutos : Ecclefie fundamentum:lucem mundi: fal terra:
Indices [eculi: Dei amicos ac dome[Hicos ab ipfo nimis bonoratos.i.duodecim di
feipulos, qus GHRISTVSAÀ po[lolos nominauit. Ffoj aute prefignarit duodecim
filij Iacob. 2! fontes aquarum in Heli.2.dariffimi lapides ex medio Iordanis à
luco feles Bio Terra [anéda ex ploratoves.vy prafetfioperum à a3 lomone
conflituti. 2, leunculi flantes in T broni yalomonis 'radibus.ti. boues mare
tépli Dei tenétes.2 Prophetarum o[fa pullultia As: bore uere dici-i.(brisli.Y2.
Cophini fragz mentorum2, Margarite € preciofi lapides ciuitatis [an la. ficut
D. T bo.defcribit. AUN; In borum medio "vitem pulcherrimam floribus
fuauita tem odoris [Dirantem, fructus ferentem voberrimos, "Uiris desq
palmites [aper illos protendentem, &) obumbrantem, conytitwimus. Hoc autem
figno commonemus in[Dicientes lez gentesQ, Apoftolos palmites fuiffe, co» viti,
Chrifto videlis cet inbafiffe, ej) exinde multum frutlificantes, ficut olim
predixerat illis Saluator nofler. Patriarchas fecus A postolos pofuimus,rUt
patres evete-. ris teflamenti,velut [anctifimi, ac Deo chariftimi Patriz bus
nouitefLamenti pene coniungantur. "Patriarche autem A pofLolos "T
hefauri memoria artificiofz e/fpoftolos tempore prace[Jerunt ."Uerantamen
ab ei[dem A postolis,officio && dignitate pcelluntur..Fios Patriarchaa
«ve[tibus celeftem colorem prafeferentibus induimusquibus eorum in terris
celeslis conuer[atio «2» vita figmarentur.. Inter P atriarchas Micem pofuimus.
)Nam ad Micem eMambre Abraam Patriarcha Deo dilecfiimus tres An gelos vidit,
&o*vnum adorauit, ac myflerium Trinitatis agnouit. illos bofbitio recepit,
ez» de A4 efeia fa liciftima proz mifsionem accepit. Fiuius ergo Ilicis depitía
[pecies, tot nos bis myfleriapandit : bac bo[bitalitate Patriarchas infignes
tile commemorat : nosá, admonet talibus bofTjs promereri Deus.Item lici
tberebintum adiunximus:propterca quia e^dbraa [anctiffimus nepos Patriarcha
lacob,idola [ubter T herebintum infodit, «vt Dei ad fc loquentis imperium ad
impleret:quod fidei finceriftime Patriarcharum,eg: maxiz me lacob inditium
extitit.que arbor (ua extentione ampliz radinem meritorum" Patriarcharum
oft enait 4 [ub quaruto combra,per imitationem degentes ab oniuer(a buius munz
di æris intemperie protegentur. In tertio coetu. €? loco anctos illos bomines,
ad uetuste flamentum pertinentes, locauimus:quos prophetie doni decorauit, ac
excelfoscon[lituit.Q) ui propter iuflitiam perfez cutionem pafsi, eg) propter
cveritatem corum multi mortem fmslinentes : E xcellentis victoria vel certe
martirij corona adepti funt. "De his autem Protbomartir Stepbanus dixez
rat, Indorum exprobrando duritiam,atá, [ euitiam. €) w€ prophetarum non funt
pere cuti patres ucsiri? Et Jeruator illis Pars prima. UD Y illis comminando,
dicebat. Hieru[alexm, Hieru[alem, qua occidis prophetas, e lapidas eos, qui ad
te mifi [umt. Hhos tanquam "viéloresin tribulationibus pro Deo € "veritate
equanimiter toleratis, e&« eorum multos bijfz dem de caufis, morte etiam
"violenta percuf[os, f ub oliuo des gentes po[uimus. - eMartires rubro
ve[flimento circumtecli eo quaft proz prio [anguine rubricati [ub palma
euidentiffimo victoris f gno ponuntur. SN'am clarius celeriu(q, calum
intuentes, et viclorie premia propius pro[picientes, poft mortem,ad celi
lucidiffimas [edes euolaueve. Palma ergo qua infigne ac noz bili Firmum eft
«vittoria figuum, Martirum noui tefl amen ti excellentis viclorie [Mendorem, glorie
coronam, Martiz ri aureolam,eo certaminum *uniuer[orum premia proxis miora
demon[lrat:nam pro Deo occifi "Propheta ad Lym bum Sanctorum de[cenderunt.
eat: martires noflri agone felicis mortis expleto;illico a[Jumuntur in celum ,
vt ibid gloria perfruantur eterna. fequuntur Sancti Confe[Jores, quorum. multi
doGlores extiterunt. € ui doctrinæt vita celefli communiti: quaft Cipreffus
exaltati [unt fupra Dei populum : quem Viren ti pabulopa[centes, eternam
docuerunt [perave [alutem-".F'irgines Deo dicata, lilijs fragrantes eg
vofis,fub malo granato:cuius [rmilitudinem tanquam C H RAS T fpon [e
retinuerunt.cut (ant. fienificatur: choreas ducétes con fidera. Ft arum aliquas
indumentis albis virginitatern fignantibus, ve[liuimus: reliquas ob fanguinem ob.C
HR Íyet eND o S T I amorem efufum,rubricatis induimu:. Sancli,
qui in veteri teflamento floruere, in fronte T. hau fignati : poftti funt in
fexto circulo, (ub viridi uro. (Nam boc in mundo «velut fpe longa concertanz
tes, egvevita fublati : itidem fub fpe in fima cabraba id efl Sanclorum. Lymbo
reclufi perfeueranere. - Ætrodextrum CHRISTI armum, funt. Innocenies, qui pro
€o occifi ab Eferode fuerunt. Reiro aute Slat quoniam velut virgines vivginem C
HR1STVM fequuntur non [olum. munditia. decorati, fed. proprio etiam rabricati
[anguine. Hi rubeis floribus ornati funt. Retro finiflrum armum, illos po[uimus
infantes, qui circuncifione in "veteri, ee baptifmate, in nouo. teilamento
fignati funt. bos floribus. albis lilijsqueredimitos. cernes. In "vltimo circuitu
[cecus Ciuitatis fuperna excelfa maz via, turbam innumerabilem con[hice ; de
qua : *Uidi turbam magnam, quam dinumerave nemo poterat:, ex omz gibus gentibus
eo tribubus € populis, ev linguis flantes ante T hbronum. Demi murorit
Ciuitatis pradicla Ieru(ale, latitudine altitudiné atq; longitudinem equales
e[fe confi derato. Fios rum murorum firuclura ex. la]bide conflat. fundamenta
eiufdem "vrbis, ex duodecim preciofis lapidilus, videliz cet Lafpide :
Saphiro : ((alcedonio : .5 maragdo : .$ ardoz nio : Sardio : Chry[olite :
erillo: T'opatio : (y[opafvo: Hyacinto : edmetbi[lo.in qua ein murorum
flru£tura Ine 12.port& Pars prima. [^ 12.portde funt, quas ff ngulas
fingule exormant Margarita. "Platza (Ciuitatisex auro mundo fimile «vitro
perlucido. Hac autem omnia, dum in altum "volat Aquila caleflis et vidit
ce teftificata cst. VHS US Schalam,quam ante Paradift fores pofuimus,illam effe
confiderato, quam lacob raptus [omno vvidit.buius fcha Le gradus: diuer[2 [unt
immundo creatura, pecie e pera féeélione diuev[s. Efos creaturarum gradus
diuer[os, ^ ngez lici Diritus afcendentes gg) de[cendentes gubernant, atque
custodiunt. quibus creaturarum gradibus intelleclis, ad "Dei fuprema
cau[& cognitionem, qui in celis habitat, peruenimus,ui dixit "D. Paul.
inuifivilia enim ipfis à crea tura mundi per eaqua facla [unt intellecta
con[biciuntur, eo cetera. Hac autem cognitio, fi fide augeatur c illuflre tur,
Charitateque ornetur, eg perficiatur, celeflis nos regni baredes conflituet, eo
diuine con[ortes glorie efficiet.Uerum.n.uero quoniam quatuor elementa, eo ndez
cin celi totius orbis cum c/dngelis tamen principales partes exiflunt: ideo.
prediéía buius noflra [chale gradus exis Want: fupra quos gradus [Diritualis
profe&fus nostri pedem ponimus,cum fupra illos, per quodda donum, "vel
per quadam [ocietatem, (ut cam Angelorum gradum pertingimus )a[cendimus, vt
"Deo in vita coniungamur «terna: Supra terram, que primus noflra fchala
gradus exiflit, a[cendimus,dum corpus ieiuniis, vigiliis ev ceteris
fimilibusterimus. Tu per catevos pradicle fchale gradus, fimili modo difcurras.
v, MEO Ad T hefauri memoriz artificiofx Ad hanc. Cinitatem nos dignetur
perducere ille à quo omnis nofira [alus dependet. uico mirabilis efl in maz
ieflate [ua, terribilis atque laudabilis ce faciens prodigia, eo in [an&lis
fuis admirandu exiflit. eo bac in Ciuitate magnus €) laudabiliá ritnis
inuenitur, Deus fcilicet, per . omnia benedictus. d'equitur Figura (nitatis
Sancl«. mg -GGÀ edd 2 134 4 MY "S D- LO 7 AC ] - ; NT nu rj Sce SSULTED AS
: TAPPA ZA c3 Thefauri memoriz artificiofz c/Armina boc in loco inter[erenda:
quia iterum pofita C funt, pofl carmina de ocfaua f[phara, pagina 28.-vLi
incipit, c^t globus empyreus ec.v[que ad finem : con[ulto dimifimus, ne cadem
[epiusrepetamus. de vfu ampliffimorum locorum. e Timur locis predictis, modo
infra dicédo. Lo ER] camus enim rem primo recen[endam «vltiz r9 VA « mo
loco,verbi gratia,in vltima inferni p^ rev Qi te in puteo. f: ee deinde alias
in locis fuperio ribus [uccfeiue ponimus: "U[que dum ad "Dei [nlium
peruez niamus, prapo[tero etiam ordine procedere po[Jumus, vt [incipiamus à
fuperiori loco, e ab illo in inferiores ordina te de[cendamus: *vel alio
modo.[. à loco medio a[cendendo: "v[que ad [upremumyvel de[cendédo v[q; ad
infimum:pro ut locande figura, ac memorandarum fpecies exigunt : vcl etiam
commini[cédarum rerum ratio expo[Lulare «videtur. Sienim in [ermonis tui
principio, pro memoranda vei figno, locandus fit c Angelussin Cælo potius qua
in inferno et. eius imago ponenda. A lia deinde alijs in locis unt [ucceffiue e
ordinate, conslituenda. Et quamuis locis quibu[libet non omna memoranda, nec
vniuer[ c memorandorum figura, (quas locare evolucz ris )conueniant:arte tamen
qz) exercitio, e cyebeméti ima ginatione ita id poterimus comparare, *ut
cuilibet loco rem omnem cuius memini[[e volumus, eiusq, propriam figuram
inuenire Pars prima. Td es inuenire eo accommodare. [ciamsus. €). uod fieri et
experti. fiunt, manifc[le fatentur. Cuius autem imagines conrra naturam eg e[fe
rerum aut artem vel vfum, ab imaz ginatione locata funt, frequentius oportcbit
rcbetere, vut exercitio a[Jequamur, quod longe à naturali ordine rerum
con[picimus à nobis e[Je locatum. Vr autem locis fugure ponenda conueniant
(quoad fieri pote[) 'atagere oportetvt fr figure quinto loco ponéde fex ro
potius loco comueniant, magis ibidem in fexto ponantur. Et qua in fexto alias
reponi debuerat, in quinto collocttur. Zfoc autem dixerim, fi permutatione banc
repetendaz vum verum ratio patiatur:ficuti in aliquarum rerum di[cur fà fieri
contingit. Siquis enim duodecim iciunij fruclus dicez re propo[ uerit, vefert
nihil fi quintum Sexto preponat, vcl poft ponat abfolute loquendo: A b[olute
inquam, quonia aliz quando(quamwuis ravo)in coni milibus ordinem dicendorum
cogimur ob[eruare. In vfu ctia pradiclorum ampliftimorum locorum, illud oportet
animaduertere:nece(Jum nequaqua e[[e, vt in una eadem, oratione vo el concione
uel leélione,vel alia rerum recitatione prediclis omnibus, e fingulis utamur
locis.T'ot enim loca fumenda dicimus,quot pro figuris ponendis [uffiz cere
pojJunt aliad, linquenda. Si enim paucorum meminiffe «volueris : fat tibi erit
aliquando folum principalia [umere loca ab(que corum partibus. verbi gratia
[umere infernum pro *ouo loco tantum, Purgatorium pro alio ec. "el poteris
[umere locum «oni principalem, verbi gratia infernum, cum fais partibus pro tot
locis, ee alia linquere, qua for(an vvice alia, (cum multa in diclis locis
reponere "volueris)mas ximo commodo erunt-Q ue autem figna fint bis locis
ponen da acil dicemus. Cap.7. Delocisamplioribus diffinitione, numeto,
partitione et vfu. 5 Y Oca communia ampliora illa funt, qu& inam 4 DmRM
plif(imis continentur,et ipa [uis in partitus, «B XE y ampla loca, Mediocria,
Minora,e9: AMiniz LÍ BE AX oma queque continere poffunt. Loca autem talia;[ant
bac. Regiones ez prouinc ie: fecundo * Paradi[us terre[Iris: tertio Itinera
ab-vna in aliam Preuinciam «vel (juitatem:quarto Montes ej omnes colles: quinto
Planiz ties'fexto * Poffeféiones:Septimo Lille: OClauo Fluminum decur[us : nono
Stagna cum corum circuitu. uo ad partitionem borum locorum in partes: que
partes pro tot dez feruient locis, quod quilibet corum diuiditur, a[Jerimus. Et
quo ad primum Regionum ee: Prouinciarum partes potez tunt e[fe Flumina: .$
tagna: Silue: T vactus, €7 [hacia terz. rarum slerilia:culta quoque pinguia
atque fertilia loca:C iuitates: Caflella: P agi : vel vici: P o[feféiones
infrgnes:doz, minia diuer[orum Principum : Montes THAN, nomina. ti.Vie
celebres:Balnea: P lanities. fParadifi Terreflris spartes,illa poterunt ef quas
fucra. fep in codem effe commemorát. Ut multitudo lignoz; ) rum Pars prima. MA
WÀ run fractiferorum, palchrorum vifu, eo ad ue[cendum. fuauium. 1. Lignum vita
in medio Paradifi. 5$. Lignum infuper [centia boni cz mali. ^ dg M
4-Fluuius,qui inde diuiditur in quatuor capita. N'ome vni Phifon: SNomen fecun
di Gion: SNomen terti] D'igris: uartus Eufrates.ex Gen.[ecunao. if Malta
praterea. ineo loca poteris imaginari, nec incons ueniéter,ut letiftima
nemora,vt ameniffimos montes, flos ventes agros, ridentia prata, pulcherrima
planities, cetez ra fimilia. pan RN v 03. Ommnt iter ac via ab "vna
Prouincia, "vel (Ciuitate in aliam [nas partes baber, ee funt"
Po[feffiones celebres: (muitates (Caflella:vilLo: P agi: c edificia infignia:
H'o[bi talia:eccle[ie:montes: planities:fluuij:Biuit: triuiziS tabla diuerfa: Q
uelibet caupona. Q uelibet officina co apothez tha; Quéque aliaa nobis euntibus
per illam vel redeuntiz bus obujant zo occurruntyvt lapidum acerui [upra depras
datos peregrinos comportati: Pontes:Silus : illeq, maxime, que infidiantibus
latronibus latibula funt loca infuper fle trilia: Fertiliætiam eg fruclibus
accommodata. 77 7o 4 Montisui collium, fecliones ab eor inferioribus par tibu;
incipiendo, funt flumina «vel omnes ad coru vidfz ces: T 'orrentes ex ipfi $1n
m4 fluentes. Etiam ea,que in c0rum a[cen[u-vel defcenfu oceurrunt,cvt
"Domus,P alatia, Ecclefte: Monafteria:aliaue edificia. Infuper
po[fefriones, hor. t,pomeria,namora Jftlua, Supercilium montis: ciui catu i n O
men Thefauri memoris artificiofx m. Infupcr. Jantes putei aquarum:
"Decipule co fóuea ad "capienda animalia. Loca laqueorum tuenanri
aMGÉ memorabile, quod occurrit in COCWRIMBODU 1 $- Plaviticipartes, Domus, «dcs
hui Lacw: Lafter lunii, fend lios 6. PofJeffiones
habent p» partes; apud 'Agrós: vineas: V ilias: :Oliueta: Frutleta.,
'e-fucuparia. vel MARIÆ laco, Semitas fontes, torrentes.eo«.. « 2. Fluminum
decur[us partes [unt: rh m A silia, Jéapuluf as de[céfus, AM
olendina,Pifcineectrbores drcums quaque: oca Pifcantium. ,.. RStagnorum partes
po[[unt'e[fe tot, quot maris, de quo fagradiximus praterea Portus: sinus:
Ciuitates : C aftella; mirteta: Oliucta. einen, ca pi[cantium » m n ád E777 9
4.0c4 autem Bi cn omnia, qué elt ss Leonie oKamaus,ndis notifftima e[fe debent;
qua lcaseg locorum par tes ft minæ nouifli vel vidi f fimilia. ijs confingere
lie «dit, ct CICERONE (vedasi) dicit,. Ufus autem taliseft, vot hisin UE auia
figuras (que ibidem funt vel e[[c, de ABE Jut plurimum pes [ludeamus, / cut ie
C Midi locis dic XÜHMS ou De locis communibus ampliff. et par titione, &
víu,& difinitione,& numero. id () Oca communia ampla funt, que in
ampliféía mis continentur, et ipfætiam continent in p fuispartibus alia
loca.[-minora co:minima. Y NI Hofpitalia, locus officinarum,cArcus infignes,T
efludines &dificiorum,cAfrcts, ^vieres, Propusmænla. ^0 00s o x, Locaautem.
iflasxtea: ('inirates,mon debent effe vont, Thefaurt memoria attificiofz gnis
ciuitatibuscUti(quoniam tibi faltem mote [unt, qui f: paruarum notitiam minime
babes) [ume in illis vias prinz cipaliores : eov infigniora edificia : Forum
aliasq partes et loca notiora, dimifsis alijs. uo ad-v[um.. Hac loca ficut
[uperiora omnia congrua funt reponendis figuris omnibus naturalibus, qua ibidem
funt, vel po[[unt ibi effe:zNaturalibus autem figuris, que ibid? non funt, nec
naturaliter effe po[Junt: Infuper &j artificialibus, eg ima. ginarijs,non
ita, (ed minus conuenientia funt. Attamen inz duflrius bomo, c& ad
imaginandas figuras locis conuenienges idoneus,omuibus quibullibet locis ad
quecunque memoz randa poterit vti: ut apud expertes: exploratifsimum cit. Ád
quacunque ergo memoranda commini[cendasd, res om nes, figuris mediantibus
aptiffima [unt loca pradicía, ficut precedentia omuia co fab[equentia. De locis communibus mediocribus, et ^sdeeorum diffinitione,
numero; partitione et vfu. . PEU] Oca commutiia mediocria [unt,qua in [upra ERU
:diilisaut continenturyaut contineri po[unt; SA que «7 alialoca.[.minima
poffunt continez M eA] reset funt Cenobia; Ecclefie; Palatia, Doz mus mediocres
Ædificia alia, P latee, Diuerforia, Diuer ticula, Pie. oo lows - c Canobiorumy
inferiores partes [amt : Clauffra, ave ds p um: tc 4 v Parsprimas $$ Ium:
Schola. Officina: RefeClorium : Cella uinaria: Et ora, TED he partes fuas
babent. 2 tielibet enim manf o di uiditur in quatuor angulos : cg omne etiam
infigne in tali bus manfionibus pofitum poteft [eruire pro loco,cot porticus,
vt [l'atuayut [cala cec. Cenobia habent partes [speriores, € [unt
dormitoria,Bibliorbecam,eo alias manfiones prz. ter cellulas fratrum,qua ob nimiam
mfra [c ip[as frmilituz dinem difficillime pro locis deferunt; fimilitudo enim
men. tem errare facit:eo» ex boc loco in alium fibi fimilem tranf meare:quod
experientia millies comprobatum e[t. c^4t ft quifpiam eis vti "voluerit,
in ofl io cuiuflibet illas rum fignum aliquod ponat,quo una ab alia differre
caideus tur.Signa autem bac imaginariæruntyer) inibi babitantiz. bus (quoad
fieri pote[]) conuenientia, «vt memoriam ma-. gis excitent o[lium, vuerbi
gratia, Sacrifl a boc modo poterit. obfignari.c/4ppendam per imaginationem in
eius oflio claz nium multitudinem in catenula ferrea infixam : qua catez. nula
etiamper foramen alicuius Spherule lignea vel marz more« tran[eat,rvt meliustot
[igna memoriam excitent.In. oft io indici pones librum rationum mathematicarum,
vel rátiocinationum prouétuum conuentus vel ('enobij. Et fic de cateriscellulis
officialium. A ljs autem cellulis priuato rum fratrum vti, cg eorum o[lia
fignare, difficile aliquanulum erit Uerum enimuero ipfis etiam uti co eas
frgnaz ve poterimus.In "vno enim o[lio immaginare, qui d [it in[criz prus
numerus talis cella.In altero, quid fit nomen fratrisindabitantis: In alio,
quid aliquis [anclus fit depictus, eo ca^ m £erá The(íauri memoriz attificiofx
tera fimilia in illis ponere «vales,qua ibi aliquando funt,vel f«cile effe
po(funt. ^ cidunt f'epe [pius multa in boc vel il loloco,qua pro fignis
tibi poterunt de[eruire, Ut patet. Sis gnum etiam memorabile erit:quia
aliquardo«vidifli in iflo. «velillo ii qa in terra cecidi[Je, "vel uas
vupiffe, vel eleunm effadiffe:-vel fimilia eo in loco contigiffe. mW Ne
Ecclefiarum partes funt gradus ante porta introitum, "Porticus et
vesisbulumyfi adfint. Porte,Va[cula lapidea «el marmorta aque Sancie, qui
introeunt ibus primooccur. runt.c/frguli principales: Sacella fingula: aliaue,
qu& diuer frtatemin fua figura eo diffofitione ey) magnitudine prz
feferant. 1n quoliber autem (acello babes quatuor A ngulos ord inate:ee
c/dlrare e medium [acelli, qu& omnia pro tot deferuient locis: Spaciaitidem
inter pradicla Sacella tot los ۈ dabunt: 'olumues Sepulchra. in[igniora: que
in pariete exislentia,foris [apereminent. Sepultura erce uel marmo rt21 terra
ceteris infigniores. Sculpture: Pictura:feneflre principales: Poflica. Gradus
presbyteri dlrare maius.cho vus cum angulis cos-ombone:Orcana:"
Prefepealiaque inz fignia, que Di extiterimt partes funt Ecclefiarum. io
"Palatiorum gj Domuum partes, oflia principalia ex onmes manfroncs cum
angulis fuis, vo«omnibus vebnainfis qnibus in ipfis existentibus, verbi gratia,
columnis;imagim i bu, Seulpturis, Mis, fedilibus, Menf r: difbenfatoria, (.a
nino, Ofliolis, Ælutorio, Strath, eo fimilibus aljs : feneJis: Armaris,
("apfis eot. ym Wer urtease s oat ^ CPlatearam pagórumue partes f^ nnt
plare: officine tuel t contigu Patsprima. .;^-07D 56 eontigue "vel
(eparata, "Putei, fontes, exitué Uiatum., Satlla Ecclefiarum: co P
alatiorumzez Domuum; aliorum, ædificiorum facies extrinfeca : Columna : Statue,
qua ibi funt; cc. utt 3? De à; TUM - G uoad v[um,loca ba inter omnia alia fuperius
dicla, eptima [unt ad omnia locanda. Hic animaduertas qua fuz pra de
ciuitatibus loquendo notauimus, ne.[.in cadem loca particularia bis
incidas,circumeundo manfiones,e ne slatuendo vária loca in "vna cademq,
manfione vel domo,mi ?is appropries locis iam à te pof. tis vel confi itutis,
Co tuis iam replendis figuris (e imaginibus ; ne confufioncm ingez Tani inenti
loca iàm fibi propinqua, (y) ne imagines ibi à te reponenda [ecomprimant. ' 000
00 007 : Cap. ro. Délocis communibus minoribus, "^7. "difiniuonejnumero
et víu. Y Oca communia minora. : minima, de quibus : ler 4 infra CMMSREUR cel
nie pn. cel 1 le a pls realiter vel [ecundum imaginationem. Fac Der X9 autem
poterunt e[Je owines officime diuerfoz rumartificum: quarum multas infra
ponimus fecundum c dIpbabeti ordinem plures Íab qualibet if tus litera, t
"ex ei /ymamus quas co quot fuerint nobis nece[faria." D of fmmus
autem fumere 7 iginti officinas, f. ul qualibet litera "Unam quarum «ona
queque loca quinque dabit, ct infra "dicengus.ex quibus centur oca pro
memorandis, figurisque OWBaW reponendis "I hefauri memoris artificiofze
reponendis babebimus que fat erunt noftro negocio. Plura autem bis babere
nece[e mon efl neq tutum:ne locor muls titudine nimis grauetur memoria. L Oca auté
bac [epe mente inuifere,et imaginatione pers currere opus ef1, cut familiaria
nobis fi at,quo ad ficri po tefl, con eis faciliter vti po[[umus, ibiq, noflras
collocare fis £uras,prorebui memorandis quatiaocunque «voluerimus. Sequuntur
diuerforum artificum denominationes, fecundum Alphabeti ordinem; quorum
officinis pro locis minoribus vti mur.Suntauteminfrafcripu. iRehitetlores, WÆe
Aromatarij. SN jJ Alutarij.i.(7o Æn ÆS riarij. Aurifiz ces,acupictores, uocatur
Phry giones, qui aurum e colores «vefl ibus intertexunt. Braclearij, qui
bracicas faciunt, quiq; aurum,rnalleis raum, ej) ad quauistenuita tem daclile,
rebus inauradis reducitBalneatoresyBalnca ramminiflratores. la Stwfa. Chirurgi
Medici uulnerarij. (eroplafte : Cereas rum imaginis Artifices. (inerarij cg C
iniflones dicun tur, T on[orcs, Calceolarij qui calceos con[uunt et con
ficiunt, Coriarij, Crepidarij, Fabrilignarij, qui Carpe taconficiant.. 0
Duliarij. Piflcres.Plaz centarij. "Darda nartj dicup tur propole, qui
omnia prz emunt., "vt charius poslea vendant. l'ars prima. vendant. E (fc
darij dic cuntur f^ li effedorum ehiculorum. Fartlores,qui farcimina faciunt,
ex in [echa carne et adipe " Ferramentarij: Ferraz mentorum Faclores : F
urz hio eG angaba ', qui SH otiera portant : Gemmarij : Gemmarum venditorcs.
orrearij, (wflodes bor reorum dicuntur. In itores,rerum delicaz tarum
-venditores,Ce* nego ciatores. : Librarij, Lanarij qui la "as curat.
AMen[arij, Trapezite, AMolirores,qui vulgo, Mo lendinarij; Macheropij gla:
diorum fabri. N'ouacularij, qui fti0uaz culas;feuraforios cultros con ficiunt.
t Odorarij, qui odores con^ Sas EI 7 fíciamt eo cvédunt, Cencos poe qui taberna
vin: expo nunt, C rganici Organorum au ifices. "Pigmentarij,qui pigme
tacvendunt aut conficit. *P iflores, feu in[ores dia cuntur Furnari, Pharmaz
copole -Ollicacitét um ue ditores. "P lumarij, qui acu pingunt feu
polynita rij. Ratiari] ; amgréitorer, qu ex ipfa rate qrajium f^ ciunt.
Sal/ametarij, alfarij.a "d ditores ciborum, [ale dre rum,eo Sellularij
fedentas rij,qui opus aliq uod ad fcdé um conficiunt ..$ tatuarify qui Slatuas
fingunt. T helonarij,ct T lelines, dici po[Junt tributorum colle éores. : -
Uulnerarij, qui (o (bis. rurgij."veteramélari,qui ue teres ueiles
calceosque refiz ciunt, P Si -. Thefauri memoriz artificio (ze » autem:alicui placuerit
oficinas diuerfa "fecundum eundem Alphabcti otdinem. ^vernaculo habere fermone, vt occurrant facilius, ex
intrafcriptisquas et quot vo-, lüerit fü mere pone It. *
Rmarulo 5 eMgguindo t4, ccauis gliah eg Arrotatore, AL- : ba: 03:
jsAguchiatore. Santo, Bartiloro /Berret. tai, Barbiere)Beccaio, Bic dhieraio,
orta, Bande: ran. à AC. Cappellaio., : io, Cinzia. - Dipintore, Dogana. *
Fabhro, Fornaio. Forlis ! ciaio, Filaioio, F atidaco, Formyiaio, Giielliere. -
Hole, Horiolaio, » M .. latore di fe - Cartolaio, P alzolaio,/ eraiuolo,
('ialda. baio, C alderaio, Colrellina Ld * PAIR negli. tore. - Lana, Lanaiuolo,
Li ina ies 3 Latternaio, Lanz: ciaia. : acManiseleo ddaniéus, e Merciaio,
Muratore, Mi : i niatore, Mugnaio, Aatera[faio. (o EAT à 55 SN'otaio, SNotatore.:
i», -Qrafo,Oliendolo;Ottoz t4io, Ochialaio ; Qrtolaza no, xProfiniari: qi
lieder, lo; Pelliccinia y Pollsiualo, Pe[cheria, -.- s E c uoiaio., Aicanatore
ipei Riuendilor C. Asa Sculptorty fcarpellino, eta iuole Pavsprirt: ;8
iolo,Sarto, Spetial, Spada T'reccone; l'o rbidto; Tira io, Sellaio, Segaiuolo;
Sar ^ telo, P'iraferro, T'iraloro. giaio,yeggiodlaio. ^ Ueletalo, P'afaio ;
T'e[fitor dipapi;di drap . 'aiaio. Num pi d'efracarie » Tine: os
Zeccolaio,Lecea.. T dex] Uoad vfum vtimur locis predictis frequen VI tius alijs
f'apra pofrtis, cum pro memorandis : ^e / Jj] occurrentibus aptiftima
inutniantur.proptez REN e rea, quia in cás babemus locafamiliaria, e not ifsima
nobis,eo que fenfum excitent y ez fatitafiaimoG04At E872 propier diuerfitatem
inflrumcentorum €o* "vas rietatem -vendililium, 4 inibi [unt,ti propter
operationes, q 4b cMrtificibus exercétur in ipfis.Q ue locætiam adfis: guras
inacfHisandas eov fimulachra inuenienda pro diners fis memorandis commodiffima
[unt; eo quXd "varijs natura ' libus rebus alique iflarum apothecarum
artificialibus ms. nes-rutrisque fimul multe plene inueniantur; quibus amnis
bus,prout fuerit opus; pro notis atque figuris optime poterant ^ eferaire. (33
POS tA ji - Ordo autem in eorum v[u eft, ot prius affumas offici nam,cuius
nomen incipit à prima liteva.[.c/4. [cundo offici. nam [ub [ecunda literæ fic
deinzeps.o.g. ^ E^: Prius pro locis particularibus comparandis fura ; banc
officinam Armaiolo,"vel aliam, proutevolueris, fub eadem ^ litera
incipientem.pofl banc aliam Barbieve, «vel aliam ut" uolueris ciu[ dem
littera : et fic deiuceps [umas, tot quot tb? a d ud fuerint : LJ 9. Thefauri
memoriz artificiofx f«crint Æce[faria; M^q- TANT d) ue fi noninueniantur in.
Ciuitate vel Terra boc or dine digefla,eo* boc fitu difpofita v f'abrefatta:
pofJumus €as noflro marte di[bonere &&* ordiare: eg earum multis modis
pradictam. difpofitionem, ordinem cAlphabeti, reminifci. o Primo ; [i literarum
c/Alpbabeti ordinem fic mente vez tineamus,ut pofl. talem literam,verbi gratia.cA
[ciamus, que [equaturyverbi gratia, B.eo* fic deinceps-quarum fi ve Gle ac
celeriter remini[ camur, fubito officine quorum nomi na [ub ipfis literis
incipiétoccurrét,exépli.g.recordor litere. cd. (ubito occurret officinaillius
litere, que eft in tali Ciuis " tatis locoyputa platea:cvelforo, vel via.
"Deinde pofl. A. [cia quid fequitur. B. tunc occurrit officina alia,litera
pdiz Gs. B. qua for[an in alio loco Ciuitatis erit, qua ft forte con. tigua
c[[ent melius, gg) velocius remini[ceremur carum, et fic de alijs omnibus... -
Arf alique prediclarum c/Apothecarit, diuer[orum ta. men artificum [iviul e»
contigue in rei veritate, in Ciui tate aliqua extiterint: "velocius carum
recordaberis,ab[que boc, quid pro ipfis inuenicridis ad literas carum cogaris
on fugere; quibus ad officinas mann ducaris. ! Secundo. predicto ordine
c/Alpbabetico Officinarum di uer(aram. recordabimur, fi per imaginem
veletiampitta ram in vna magna manfione vel duabus, wvel etiampluri bus
ordinate et [uccefiue plures artifices diuer[arum artis fib qualibet litera
num,- quos nouifie oportebit, ponas. mit « Pars prínra. ET $9 muss. efrtilices
autem in duas proprijs cellibu z7 Labinbus: iffi aliquod, «vcl aliqu. ; fua
artis inlrumenta in manis Lus ye Q uorum omnium artificum quolibet corum ui fà
ab imaginatione ad ciu[dem officinam [latim animus po terit éuolare ibique [ua
laca e ni T277, imagines perdus firare. - Tertioreminifcemur officinarum odisii
ia ditio.f. eAl phaleei fi earum nomina ucl principia diclorum nominum,
fcilicez literas,à quibus ipa nomina incipiunt in parietibus "vnius cel
plurium man[iomum literis,eo: caratferibus na- gnis fcrip[erimus vel
atramento,cvelrubeo colore;«vel aliox 4ui ctiam opere celatorio Jculpferimus,
uel cereis literis,vel alteriss rei. caracleribus in 4ngulis manfionum, wel
certe interfHirjs parietum inter angalum, ej angulum alicuias manfiopis
impre[ferimus. Vel faltem fi talia nomina wel ea rum
principia [cripta vel [culpta. efe inpradiclis manftom bus imaginati fuerimus.
Q) wolibet autem «vifo nomine «vel litera,adl eiu(dem nominis vel litere
officinam in tali ciuis tatis loco pofi itam. protinus tranfire poterimus. Q
warroviam mente confingere po[umus,im qua cogita tus nostri opere viginti
fabricemum officinas, [ub qualibet Alphabeti litera, "vnam quam «voluerimus
ordine aped tico. €) wod faciuntmulti, quos nouimus. : - Rterum, f has
officinas aliquoi in loco,et quidem optime malam memorabili fingere «velis :
duo fratrum claustra: fumes,in quibus casomnes locare poteris. qN'am
quodlibet" UM tredecim officinas, cvel[altem decem continere poterit:
Thefauri memoriz ártifi cio fc poterit: In quolibet; fcilicet angulo duas e
ininterflitio fci dicet inter angulum £g) angulum,unam (excepto intcrflitio
llo, inquo porta vel quedam apertura fingenda eff, «val per quam intra in
meditullium clauflri ; mente ingrédi 9 egredi poffit.) Et
iterum umama fimiflrisyalteram a dextris pdi&te porta uel apertura, boc
infrafcripto ordine localis. 4ngredicsido uim predicium meditullium à finifiris
prope porta locabiscunamofficinam,cuerbi gratiayofficinam aros watarij:
infequenti angulo ponam aliam, verbi gratia, ofs ficinam Traclearij : ineodem
angulo fed corre[bondenti az teri parti claufivi aliam, puta (Coriarij: in
medio aliam : frc. deinceps: v[que dum deuetias ád partem dextramporta, per
quam mente ingve[Jus espradiélum meditullium ;et inz termedium
clauflri,quod.(ub dio eft ... ev c^t tiotato; quód amnes bas officinas intra
cdlauft H9 ;. quod coopertum efl, ponimus, (ed tamen earum aperturas «verfus
meditullium di]bonimus, quod tanquam plateam, «vel forum negociantium
imaginato.. sss Wh es Q uinto nomina veleorum principia, elementa fcilicet
literarum;a quibus incipiunt in digitorum noflrorum articu lis effe depicla vel
[cripta imagineris : evelcerte ca calamo iidem defcribas bore vnius (bacio
perman[ura, quo ad vu[que videlicet corum runiu[cuiusq, in tali articulo cffe,
vbi illud [cripfifhi cosaddifcas facillime vemini[ci.£ia au tem modas optimus
$1, fi diclarii memini[fe velis officina.. rum, [ecundum pradiclum A
lphaberiordinem. : - QNotandum.tamen, qud ft plures nouisli officinas &uf-
em » Parsprima3. 077 6o dem artis,verbi gratiasplures aromataviorum officinas
sn udrijs ciuitatislocis pofitas,derelihis alis cogitatum tuum, ) mentem in
"vna tantum obfirmes, a ramen opibus alijs infigmior tibi fit eg morior...
S0 ED c Diéxbpus ob[eruandum, quód vnam tamcn apad vel officinas habeas cox
teneaneiufc dem artis, e litevs;et non plurcs. puta.fs / fub. A. litera babes
officinam. aromatus rj ;nàn [umas;nec queras aliam (ub eadem litera imcipienz kem,verbi
gratia officinam et lutartj. Et adiecimus, quód ordo A lphabeticusobferuetur,
vt post apetheca incipient ab a, [amas aliam incipiertem.. A Begin 1ron.
incipientem 4 litera. f. vel D. Hoc autem ad eos pertiner, qu/d-utvez cordentur
talis: apatheta. pua Caupone. C-tantura litérafrá pfi uerunt. € ui enim po[uit
integrum nom£ "vel. ipfum. r tificem vel inflramentum illius artis,
alteram eriam eiu[dem litera;puta Apotheca Co oríarij poterit [umere e alias
etiam quot. "voluerit. eiuíd dem littere. Item esiam
post Apothecam littera, p Jumere poterit aliam, littere «videlicet. Se T. eo.
quia ratio [ui ordinis nom [unt ^ lphaleti líera: fid Artifices: E in frumenta
corum hic vei ibi dis : [of MATS IA pA "fi quis enim vighiti P cina disci
14. 1n "Una eadem 1 eia vel duabus nofceret e]fe [ecas, nn oporteret imo
offi ^ ceret, ordinem alphabeti retinere, e fitum earum verum, coxrealem
relinquere. ^ nimaduertendum efl, quod in v14'Uia, vbi [unt multa officine
ein[dem artis, po[u"may dibemus,vna [umpta, alias linquere, ct ad d.uers
[as Thefaurt memortz artificiofz fas fequentes apothecas tran[mearc. 4n vu
eiiam eorum [cire deberrus, centum loca particu laria fufficere nobis, pro
occurrentibus memorandis, T ot aw tem loca. 100. videlicet in. vo. officinis
babere pojjumus et ualibet officina quatuor ^ ngulos babet (jj medium: qui
anguli c? medium quinque luca dant.cviginti ergo dir boc modo. ioo-loca
dabunt... IE Omnes officinas in una Ciuitate vel opido ec patueris, babeas,ne
magna diflantia oblivionem inducat vel faltim tot barum habeas, quot pro uva
lectione,veloratio: nc,cvel recitatione occurrentis diei deferuire poterunt. De locis communibus minimis,& diffinitio ne eorum,
que &€ quot fintin numeto et ^ víueorundem. La 1I. ER d 'Ocacommunia minima
funt, que in omnibus 51€ alijs locis [upradiclis contineri poffunt. Sunt. i jn
li auté multa : uolumus "vero ponere plwa eoz 9 9 rum, que notiora [unt
nobisalijs pretermi[r 5, € (ab c dlphabeti ordine claudere, vet quado €: il (P
quibas voluerimus vti poffimus. Pars primá. 61 Hxc autem loca (unt homines,
Anímalia et Arbores. Omines autem (unt aut ma[culini [exus, co [ic omnes et
«iri, aut feminini,ut mulieres. 1. 9 uidam eiu[demna tionis Co rcgionis, vt Hiz
fpani-eoc. 2. eli eiu[dem Pros uincie,ot T'a[cis qoe. 5. Aj ciufæm Patri£, zvt
Florentia. 4c Alij eiu(dem ("omma -tonis. 5 Alij eiu(dem Patris. Multi
eorumdem vel 4i Pad diuitiarum. 7. Multi fimilis 2Nobiitatis: -. 8 Alij fimilis
Domi ] : vog. Alrj frwnilis pulchriz tudini. 10. fimiles Ingenij. 1. Einfdem religionis; 1:. Eiu(dem affeclionis eo
factionis. TC Ewfdem dbi. tionis. I4. PACTIS profe "fion nis Co arti s
mechanicz. 15. Eiufdem artis libez ralis. 16. Eiu[dem fele: 17. Eiu(dem
«virtutis, 18. Ciu(dem vits. 19. iuf dem babitus. . £0. Eiu(dem Infortus nj
"vel Ewufortunij. ednimaz 2 t Thefaurimemoriz artificiofz SW EE AN U 2t^ M
BUZZ eNimaduertendum, quid fecundum quam.Is 3 Get condition bomiwum, potevis
formare zc feEANS)E fcribere Alphabetum nominum eorum bomi IBN] mum eandem
conditionem babentinn, verz bigratia bominum alphabetum, in quo fiut nomina
bomiz an, qui babuerunt talem vel talem conditionem,nobilita tem, "vel
diuitias g)e. Hortamur autem buius. artis cupis dosis nhoditoordinationes
bominum diuer[arum éonditionum formare co pre manibus habere.£) uosautem fuz
vélus, qua ve. commoda [int percepturi, qui. coordinatiomibus pradictis
aliquantulum inuigilauerint, tacere uolumus. Fyrastuum eum borum effc præcones
eos dumtaxat vvoluz maus, qui buius non [unt atis expertes,cvel infuturum moz
nar eos;qai eiuf dem.artis exercitio nauavint operam. AIn coordinationibus
autem preditlis folum bomines ili feribantar $ quorum notitiam babes ; vel quia
éos "vidisti, «vel quia plura de illis audifli, aut quia multa. de
ipfislegiz fli aur certe quia erum imagines pluries con[pexifli. Proz pterea
cotilifimum erit. dita fcripta. gesla, vitamq, pradi &orum bominum. apud
varios authores videre,maxime apud Diogenem Lærtium. Cum enim corum dicla «vel
fac la cognoneris erit baud difficile de eis aliquam figuram: fimilitudinem vel
fimulachrum cuiu[libet conueniens men te concipere eo excogitare. Coordination
auté iflarit alique infigniores, «vtiliores, et notiores bic infra à nobis
ponetur, ptermiffis alijs quaplus vimis: Leilores enim noftros ad Ioanis
Rauifij textoris o cinam gm Pars prima. » 6, cinam romittimus, in qua
diuer[arum conditionum Lbomis num -vberem copiam eft videre. Philofophi
Alphabetico ordine. SESS Rrifloteles, »M Anaxagoz: ras, Anaxi: mander, Az
naximenes, cfrchelaus Ariflippus,' Arcefilaus, cntillenes, Alemo, ez nAXAYCHÁ.
Bias,Dio. Chilo, ("leobol", iub Cebes, Crates, Crantor,Car neades, (C
litomacus,leanz tes, Crifrppus, Clearcus. Diodorus, "Demetrius, Diogenes
(inicus, "Dionyfius, Democritus, Dioz genes. Epimenides, E [chines,
Euclides, Erillus, Empe docles, Epicarmus, Eudoz ' Xus,Cpicurus. Q341
Ferecides, Fedo, Filoz laus. Glauco. H'iparchus, Hippafus, Hes racletus,
Efevaclites. L acides, Leucippus. AMifo, Menedemus, Moz nimus, Menippus ; mt
trocles. - Ontficritus ; Onedjres. Periander, Plato, Pols 220,
"Pythagoras, Protagoz ras, Parmenides, Pittacus. Solon, Socrates, Stilpo,
Simo, Simonides, Simia, Speufs ppus, Strato. Tales, T'heophraflus j Y dno.
Zenophon, Lenocrates, Ze. BOCILEACUS CHO. PRN iri m Thefaurimemoriz
artificiof:e c Mirrdoái& literam amantifz fs eodem ordine.. F5 xi Leibiadei
, Lx NS cufonius, Eye -ehriflides : eV grat Bularchus, Burfas, Bef f Arion.
(Claudianus, Cicero, Cy dias, Cyrus poeta, CATONE (vedasi) nep.. E wipides
Homerus, Hf ppoerates frxss «5 soigne " muapgndne Jfocrates, Iulius Cæfar.
Ouidius. "Pindaras,. Plinius Ius nior, Petravcha, P bilo. Quintilianus. 4
opbocles, Statius. 7 ucidides, T bemiftos cles: - Tertullianus. Terentius
"U'ayro. VIRGILIO (vedasi) VARRONE (vedasi) LA Ueptfianus ila ot æe epe
bland ocHise Alphabetico. SU e Pollo, eJefculaWC
pius,c/fefclepia : A des, Arab, Anci vanus, Auicenna. 7] tius, Berofus. iron,
Cornelius (els fnis, ('rifippus, Cofreas eo Damianus Sancli. - Diofcorides,
"Dexips pus, Diodes. Epiclamus, Erafifiraz mus Enforbius; Galenus FH ermogene:.
Lucas. $. €uangclifia. Lyeus SNcapolitanus, epud Pünium. eMenecrates. SNicas
medicus.P yrri. Oribafius Sardianus y qui [cripfi 7t 7idibros mez dicine
Ocularius in c 4egi pto pra antiffimus: À utboz MD so PE ET E rec 14vcrüaugíQ.,
63 Pacon, P etriclius, spud Plin.libro fecundo, Pródis cus Medicus, E
[culapijid fepulus, t bili ift ion, de quo Gellius lib.v7.cap. x j. Poda
briusflius Ef. culapi. 7 bemifon,de quo Plin. €o Iuuenalis, T beombroz tus, de
quoidem.T be[jalusy de quo idem, F. eft ius. i Poetz ordine Alphabcetico. S1 Lceus,
Aratus, Architas, Arz chilocus, * bius, 5 vul Aurelius Praude tius, a
Miflophanes. SB acchilides,Battus. ( berillus, Callias, ( als liznacus.
"Disdóraus, Dioxippus, "Discles Democlus Euripides, upbronius, Rie.
arl Qin Ennius, Vudoxius, Eumenides, Fabius Frfinus, Fausfius Galbus. Germanus
Brixius. . Homerus, Hippomax. E phefrus, 1 deus Rhodius.. I. ycophron. -
eMo/lcus Siracufanus, AMenader..ielitus. * 2Neflor, Nicollratus, *Nicandrus
colophonius. Oppianus, 'Thefaurt memortz artificiofze Oppianus, Orpbeus cro
toniata, Olympius, Ouiz dius. Phocilides,
Phormius, PAilocdes, Pindarus, Proper tius, Politianus, Pontaz nus. 9 nintus
Catullus. €. *Nonius.Q. Atta.Q.Corni ficius. . Horatius. Flac Cus. I NEED
Sappho, Steficorus, Simo nides, Sophocles, Sillinas. . T'riphiodorus,
T'imocles; Thales, T be[pis, Tibullus, "Virgilius, Voconius, Iis &lór
Roma floruit, Adriano Imperante, Venantius. Xenarcus. Zenodotus. Fortiffimi
fortitudine corporea. Gat bo, Ariflomenes, Atbanatus, Attilius, Amelongus.
Jiitbon. Cleomedes,Caccus, (Ci neyius, Carolus magnus, Corbulo florentinus.
Dioxippus. £utbymius. . Firmius, Fuluius Sal. uius, Freficus. : Gratianus
Glaucus. Ærcules,. . 0. AMilo,eMonicus, Maximinus eM. Seruilius. - SNe[lor.
Odenatus. Peleus, Periclimenus. A boetus. Scinis latro, Szfon, Sabi nus
;Syrus,Scillis, Sonerdis, Seleuchus.Siodus. T he[eus, itormus, Tau rea
lubellius,'Yritanus, Ti deus, Telamon. Ufo. Alphabetum Y Alphabetum,
Diuitum.Esopus Antiochus Crefus, Cacilius, Claudius, Calliz Tfus, Camertes,
Cyrus, Cez far: (Antonius. C. Gal'igu . Ja, Cifamis, Callicrates Dorilas, Dion,
Dauid, Darius. £ufobopes Gale[us Herodes, Helio gabalus, . Iob. Licinius,
Lentulus, L. t Lucius, Lucrius: Aruera nus. eMidas, M. Cra[fus, AMurena,
Mamurra, Minyas, Menander. "Narcilfus, SNicamor. Pallas, Ptolomeus, Pys
thius, Bithiniu perfeus. s *P. Claudius, PLINIO (vedasi) Junior. Í
Abampfinitus, Sycheus, T lla, Seneca, Æfoffris, Semiramis alos »on.
Tariusrufus, Tantalus. Volunx. E Hiftorias T hefauri memoriz àrtificiofx
Hiftoriesautem przdictorum hominum in Alphabeto,;& fuperioribus ordinibus
po fitorum videre poterisapud Ioán. textorcm infua oficina;Et apud Plin Etino
cabulario Ambrofij Calepini : et ed Vincentium Bcluacenfem... ] Etc periran[eat
amice lector alia A Iphales ta bominum a te cognitorum, formare rhjje» qua
quidem "maiori commodo erunt, quim pracedetia: propterea quia tibi
familiariora erani» sz wart hortamur,*vt [cribas. Alphabetum. bomiz num
diuitum, quos tu nofi i aliud [apiétium: À lind talium: militum eec. ceterarama,
conditionum, vut cum [uerit opus, adl ip(a recurras, uo ad partitiongeoris in
partes ^ "AS : Y 7 partes jn. fot locis inferuiét: € uod uniufcuiufa;
conditionis bómo in TM pertes diuidatur,dicimus. Ejus autem partes, ba
infrafcri pre ez fimiles poterunt e[fe. Manibra ev partes dextij lateris adi
ibet bominis, M abimo dextri. latetis [pnt Prima pars. Caltangwn ; Secunda
cauum inferius. Lm tia digiti, Q uaria tütaparsfuperior ufque ad collum imi i
pedis, eo talos, et litt m eiu[dem. 1. Cris. dextrum e7 eius partes,que funt
.Prima,col dao pes; à talis vel ligatura, "U[que ad [uram exclufiue. Secunda, X2 (9 e LL. Secunda, tibia, que eft os cruris.
T'ertia Sura,qua ell caro eius po[lerior. 3. Coxendix «velcoxa dextra, cuius
prima pars, à genu "v[a; ad femur, fecunda femur, qua [uperior pars efl
cox, à quo enfis dependet, qua vv [aue ad cincluram procedit. 4.
Latus, quepars à cinclura "U[que ad inferiorem par tem, [ub brachio,qua
proprie c/Axilla vocatur.c4xilla ergo altera pars fit, aliusq, locus. 5.
Scapularum una -velarmorum alterum.i.bumerus, eneri aptus. 6-Brachium e partes
eius. Prima pars, qu& ab humero fluit víaue. ad iunfluram inbrachij medio.
c/4lia pars 4 pradicla iunélura v [que ad Aliam, qua ci coniungitur manus. i; o
qMan alia pars efl, Cuius portiones, Vola «vel pals ma,qua efl media pars
manus, eo digiti, vel fimulomnes "vel diuifim eorum finguli. 8.Genarum
altera dextra fcilicet. Tempus dextrum. 9.c duris dextra. 10.24embra [iniftri
lateris tot erunt, quot in dextero numerauimus, fcilicet decem. Et primo auris
fmiftra eo: cetera membra defcendendo. "v [quc ad pedem imum [inilrum
incluftue inuev[o ordine, € numerando frillatim 'unumquodque;ficut afcendendo
ecimus. o1 - Pofl ifla locain bomine, que particularia pominamus, quia partes
[unt bominis, [amer alia in codem po[[urcs in NECS ECT acipien do ab ambolits
poplitibus 1 que funt partes genibus oppojt t que cursantur:fi c dici quàd poft
plicentur. i 1:54 -Poplites ergo pro aliolocoi bomine. ^ s 23-Natessqua Junt
conglobataváro «uerfus os facrum 4d [effionem apiifsimaa. "Sus dst nad Sh
pn^ 2.4. Lunnbi,qui à natibus, « que ad cincluram a 'fcenz dunt, co» à
cincluraad nates profluumi. 2 5. (Cinctura ipfa. Aaol d A6 Remphudines
velvenes, que à cinclura vv[que ad fumimitatem earum fub collo, afcédunt,que
diuiduntur in olas c [binam. a7. Collum vbi nerui. ! bh, vus 8.Ocaiput; vel
occipitium, quod ef? poflerior pars capi tisin qua memoria. PSUM :. 23. Vértex
velcorona vel [ummitas eiufdem capitis. 30 Frons anterior capitis pars
occipitio oppofita EN 31.7terque oculus 52. eNa[ us, 9 S$N'ayes. 33. Oscum
partibus dentibus,palato lingua, fandibu.epc. Mentum eoxbarba.ss. Guttur,
Gula.56. Peclus, quod ex coflis con[Lat cum mammillis. 37.Stomacus,qui
immediate ft ub pe&lore in cauo f ub cofis innenitur. WB 3 * (Corpus cum
umbilico pro vno loco. 39. Ima pars corporis. 40-Gremium.i.coxendicum partes
anteriores. 4n.Genua,que [unt commifsiones ee coniunctiones fez morum ac
crurum. yequantur alie (echionet, e? diuiftones M rum 3 membrorum Pars prim
membrorum (cu partium, eo» portionum bominks, incipiens do à partibus,que foris
apparent, et procedendo vfque ad interiora. 1. (apilli capitis, Pili aliorum
membrorum. ». Pellis cutis.3 .(Caro.4 V ena.s.eo fanguis. 6. Muftuli,qui [unt
mollia.7.INerui,qui dusa funt liga menta.8.lacerti o[fa,et corum medulla. 10.
Arteria.1i.Pinguedo. 12. Panniculi. 5. Cerebrum. fequuntur intetina quedam. 14.
Lien,velSplen.i s. Fela6. Iecur,vel bepar. 17."Uenter,'vel
ceterusA8.Pulmonesi9.Cor,à quo cfr teris. Lo.Rete.21.vejtca. Sequuntur alie
partes[biritualiores. axsSen[us commuhis.13.F atajta. 2 4-cogitatiua. a s. Me moria. NIS »6.Intelletlus et
potentie eius.[intelle&fus pofübilis,in telleiusasens. E norum !
27.Foluntas,qua efl appetitus rationalis 28.4 nima tota "vniuer[aliter
confiderata. Inpauciores e principaliores portes diuiderc poteri bo minem pro
"ut tibi pro occurrentibus memorandis neceffe fuerit-2N'on enim tot
bominis dimenfiones, eo portiunculas pofiimus,ot ijf dem omnibus et fimgulis
[emper debeas uti: fed ad boctantumut necefitatzs tépore, quando multorum
recordari volueris, locis abundes,cubi figuras multas vepoz perepofis, 707 : s
As De Thefíauri memoriz artificiofze De alis: locis mitimis.i.de Animalibus et
x. arboribus, Alialoca minima funt ani malia et arbores. Cap.X] (3 gl Onimus
autem fub qualibet litera multa anima lia,eo« Arbores, A Ipbabetico Ordine, vt
ex mul «l ris fub qualibet. litera pofitis [(umamus «vnum keen] evel Arboreim
quamcunque voluerimus notiorem. nobis, ce propofito nofiro aptiorem. iisrnn
Animalium ; và bed "s Eg gonoceros.. Ug 3Bos Bubalus, Jionacon, Boza[us.
3.Camelus, Capi Ces : uns, (l'anis, ('aniculus, ('atz tue, aper, Centaurus, Ca.
melopardus, Cercipitecus (tor. 4. Dromedarius, Damz mula, Dromeda, "Duran.
s. Equus, Elephas Eriz uacius, Eale, Euchires, qud T auro eff h mile. 6.F.
alena, F iber,qui co? caflor. dicitur. Furo, Fu runculus. .. . g.Gali, tui 8.
]5 d$be Hadas, H;- l;flrix, Eryena, Hippolaz pss, Efinnulus.. t E 9. Ibis
Innulus ; kinus quod idem eft quod eripaz cius. Inachlin. 10. Leo,- Leopardus,
Linx, Lupus, Lutfira; La pus, Lamia, Leuiatam. ii. Malus ificiofze i menori«
art T hefaur BM ! / n j ju BA E eH 4 / 7 AAT Á z () iA e, "d (;)7 / [P ETT
VuT 7 p i 1) «c ih 1 / (^ t f 1 Q7 72 D . 11. Mulus, Mula, 2M ticora, e Monoceros, ZMus quilibet, 4 quo
mu[cus gene ratur. 12. Quis, Oricentaurus, Orix,Ora[ius, Onager,Ono centaurus.
z1 3.Pardus, Panthera, Por:us, Pocphagus, Pæanz 67 L4. Pinoceros, R binoce
phalus. Aansiuer, Rofurelz la. 15 Simia, Sus,Storco. (bi nca, Sciurus, Sphinx. 16.7 aurus,T igris, T ava drus,
T Axus, T'efludo. 17/Urfus,'U acca, CU itu lusyU'eruex, I1 ulpis, rus der. !
Bol agreflis in Germania. "Nimauda utem pradaicla e [imilia bis,
diuidaniur A; fnas partes, quas eo ordine quo eas hic ponimus (uel alio, vt
tibi libuerit,conuenienti tamen ex memorabili mo do) (quando fuerit opus) mente
inuifere c perluflrare debest ibi vel figuras à te pofitas cernas, eo» ves,
quas figu ris illis commendasli,tuo cogitatu éxtrabendo recipias. AB
'ANTERÍORIBVS PARTIBVS ANIMNELIS IINGIPIENTES Uterq; pes imus, eg» crura cum
genibus funt. 2 Peílus 7 Aures 12 T'ergus 3 Guttar 8 Cornua ft afint. 13.Pofleriora
tergoris 4 0: 9 Caput 14. Cauda $Nafus 1o (Collum 1$. Pedes pofleriores. 6
Oculi Ii "Dorfi prima pars uli offa. Ul incipe apilis ficat fpra de bomine
diximus. Quo clarius bominis portiones ceterorumque animas lium corporum mole.
[pectabilium nente percipiantur, hic infra [upra depicto: bomines e) animalia
[cripto e? lineis diflinélas inuenies : In[uper ibidem cernes quo ordine quas
rundam grandium auium (fi "velimus ) affignari debeant partes. edrborum
etiam partes per anticipationem antea quam enumerentur ipf-e arbores,po[uimus
impre[Jorum eg imprimentium commodo conde[cendentes. Sequuntur figura. Sequitur Alphabetum arborum,quz pro
locis et ipfx defcruient, et optime quide. NN ANANAS LEUTE zl 4 1 21d ha un 2.
; [ü*we. idis Ric DEVE me cn ÓQ n! Ó€ MÀ vlt nhu N Padi PNCAR S ETt /) Un M d í
j i j E] i4 i DL) SBuxtis,Bdellium, Bac« Cus. Cedrus, Cipreffus vel Cupre[Jus, aut. C ipari[Jus,
Caflanea, Cera[us, Cidoz »ia, Cedrus, Cornus. Dipítws, Dalilus. €bamus,
Efculus. Fagms, Fraxinus, Fi» Cus. Genesa, Geneflula, ZLfedlera, Flarundo.
Ilex, Inniper. Lenti[cus, Laurus, Liz . cios. Lotibos, Larix. eAMirtus, M
alungrana 69 tii, Malus cotoniut, MeJpilus, Mirabolanua. Nux, Nux mu[cata,
pinea. Olea, Oleafter, Olcoz sella. *Palma,Populus, Pirus, Pinus,Platanus,
Perficus, Prunus. E uercus. Aofmarinus, Ramnus, Kubus, Robur. falix, Sicomorus,
Senz tix, Sorbus, Suber vvelSuz beries fecundum fidorum Spina alba. s Tamarix,
vvel'Tamarifceus, Taxus, Tilia, Tarbitb. Ulmus
Vimen, itis Alphabetum Arborum aromaticarum. Loes, Amomum. Bal/amus. Calamus,
afia, (inanomum.Cyperus. AFiflula. X sgLibatus. $ 6.24atir, E ' I hefauri
memoria artificiofze 6. Adatir, 14 óreba. 7Nar dus. 8.Piper, Piflacius, iz C4,
4 quà pix emanat. Storax. Thus, Therebintus. Vulgari idiomate placet nobis
ponere arborum multitudine fub eodem ordine, vt fa cilius et promptius nobis
(qui vernacuas lo fermone fxpius de eis mentionem facerefolemus) occurrunt. A
AS Peto, Alloro, I Arancio, Arz MA Licocco, Arbo D bSeuen r0, ACETO. uff, 2
dellio. Cipre[fo, Cedro, Ciriez gio ( orguolo, C érbezolo, (a agno. Dattilo. -
€bano. Frafino, Fagpgio, Fic. Gelfo, Ginepro, Griugz giuolo, Ginestra, -
Helera. Leccio, Limone,Lazza ruolo, Lentifco. AMor tine, «Mandorlo, Melagrano,
Melangolo Miliaco Melo Meloco tognoy ZMelappio. SN'efpolo, 2Noce, SNocciuolo.
Oldmo,Ontano, "Palma, Pino, Poppio, Pero,Pi[lachio. uercia. Temite :
Runiflico, Ro^ore. Salcio Sicomoro, Sorbo Sufino,S enti Sent T bamerigo, d im
The rebintho. «U'etrice,I liuo, vpe Vinco. HÀ RVAM HARVMAVTEMPART TES HOC
ordine poni debent et recenferi. Primo Radices. 6.F olia. 2. T rancus. 7.Fruclus. 3. A amus. 8. Vertex e apex,
vbiniA-Surculi e ramu[culi. dificant aues. Figuram y.Gemma. fuperius pofuimus.
psoome gum e l ! ux] E vu omnium prediclorum locorum miniz NIENS SAM morum
dicimus, quid omnibus pro locis vti J po[Jumus e2* eos affigere. (nam loca
nimis ES i] ( (o NI mobilia funt ) ee dilbonere pluribus in locis, «verbi
gratia,in officinis,in ecclefi js,in foro mari et fimilibus in locis: we loca,
ad qualibet memoranda aptifii mayip[a comprobabis experientia De animalibus
autem et arboribus dlicimus,quid ifla in agro : "vel borto uelnemore
fimili funt ordine di[bonenda, quo c apothecas diflinximus."veruntamen
[cito, qud admodum facilis memorabilisq, modus radica difbonendi erit, fi
aliqua fratrum clau fira [umas eo intro fub dio ingrediens tu per aliquam porz
tam "vel aperturam quam finges in medio vnius quatuor partium. clauflri a
finiflris locaueris una arboré prima litte r& alphabeti fi co ordine
procedere "velis) wverbi gratia, Abietem co [ub abiete vnum animal eiu[dem
littere,ver bi gratia afinum. Et [upra auem eiuf dem litera, verbi gra 237.2
ti4 Thefauri memorizx artificiofz tia cq ula v Sed notato, quod animal
tibiyprimo cccurrat memori deinde arbor e$ tam animali quam arbore(cum fuis
dwifionibus,de quibus fupra ) vti poteris. In angulo propinquo. aliud animal
verbi gratia, QSubaz lum:eo [ecus eum arborem, verbi gratia,buxum : icq, in
intermedio inter angulum € angulum, donec veuertaris, apertum, ubi intrafli.
Inmedio autem aliud animal, e aliam arborem ponas. Verum [cito, qu d hic
aptiffime «vti poteris multis locis amplifcimis. nam [ub arbore c/Abietis in
imo «venas auri et argenti conflitues,qua per a littera incipiunt.fic reliqua
mi neralia, qu& infra inuenies difboft ta ordine alphabetico : Et [arfum
procedendo [ub radicibus arboris pones quedam fubterranca animalia eodem
alphabeti ordine, ficut infrà babes.1d f2ntias de reliquis arboribus, [ub
quibus reliqua mi neralia alpbabeti ordine pones. At fub
arbore qua in medio efl loca ampliftima infcrioz ra co infernalia recenfere
poteris. Reliquas arbores qua ex alphabeto tibi abundant, in alijs reponas
claufiris. Missi De animaduerfionibus circa prxdicta loca. Vlta circa locos
animaduerficne fant digna, quorum quadam iam fuis proprus locis futt
dicla,quadam hic infra ponenda [un:. In primis animaduertedum, quod entia omnia
tum vcalia tum etia imaginaria (dummodo partes habeant infignes) eo magnas "vel
mediocres (altem,ita ut aliquarum fi nt receptiue figurarum) pro locis babere
po[juz mns, quapropter formice caput, vel os veletiam ipfa to1& pro locis
inferuire non poterit nobis, alioquin ft utamur illa evel eius partibus,
difcrimini magno ipfi nos ponimus,na par HA res e memoria noftra faciliter
effugere poteft. 2 Etfi omnibus fere memorandis loca omnia apta fint (ot infra
dicemus cum de figurispertraclabimus ) attame i/His velillis memorandis, e?
mediantibus figuris reponédis in locis, quedam loca aptiora, quadam ineptiora
€: minus idonea inueniuntur. 5i quis enim cvefHimentorum f(acerdotalium
memini[fe «velit, acrarium vel facrifliam e2» eius partes, ej) non Coz quinam
bonoris caufa [umere debet. 5i quis impre[Sionum ignitarum "vel aquearam ant
etia ærearum «voluerit recor dari,melius evit vt ærem cum fuis
partibus,"vhinaturaz liter isle flunt,eo generantur, quam domum ucl
plateam, C? [ic de ceteris. 3 Propterea elaborandum,vt multa baleamus loca di
utr[A uer[a,eo variat diuerfis, (prout occurrerit;) memorandis,diuer[a loca
correfpondeant,quo ad fieri poteft. Eifdem locispro diuerfis memoradis, ee pro
alijs fi guris ponendis eodem die vel (equenti non vtimur, [ed tri bus vel
quatuor tran[actis diebus vel pluribus, quou[4, «ve terum fimulacrorum ibidé
pofitorum penitus obliuifcamur. Loca cadem iam figuris impleta ad alia
reponenda non vez fumimus,ne forte in eifdem locis diuer[e pofita note [e inui
cem prepedientes y) prauenientes, menti noflra ultro [cfe obijciant,ac fimul
omnes occurrant memoria, e confufioz nem ingerant non mediocrem,dum e?
præteritorum, quoz rum pro nanc recordari: € illorum,que pro tunc meminiffe
volumus imagines, figüra indifferenter occurrunt. 5 Siergo babeas cétum loca
vel plura, e te oporteat fin gulis dicbus aliquibus corum vti pro occurrentibus
quotidie memorandis,in tres evel quatuor partes numerum locorum diuidas, e
locis primi numeri primo «vtaris.[ecunda «vice fecundi, tertia tertij numeri
locis qc. Deinde reuertaris ad primos locos, boc
dixerim, quia talis vel fimilis diflanz tia téporb: quatuor.[. dierum antequa
eifdem locis iterum «vti cogaris,ad obliui[cendum priorum imaginum fufficere
poterit, eg ad alias figuras ponendas idonea reddere loca valet. 6 Contigit
autem,quüd figurarum aliquarum, qua conuenientis[imo artificio boc «vel illo
leco pofita crant pro memorandis difficile obliuifcamur, vt eorum loca longo
tem pore ami[Ja, «o» pro alijs reponendis inepta cen[eamus, c.t ou non Pars
prima. 75 aon ita ef], quoniam frequens eXercit atio, fortis imaginatio «ox à
memoria facía, freqaies repetitio,nouarum fgurarum nuper fabrefactavum, ey)
talibus in locis pofitarum-veteres figuras ita diflurbat, eo delet.-vt vbi
erant ille maneant ifle. 4t de delendis fsguris infra
traéiabimus. DEMICA, qua pro his, quorum [emper memorari "vola mus,eg*
babere pre manibus con[lituimus,ad alia reponen da, non erunt idonea, ea qua
fuperius dicam, eo vatione. 8.9 uidam pro locis particularibus ubi immediate
(rut in pluribus) figura ponuntur angulos babent mafionum: qui da «vero
intermedia inter angulos ipfos, quod vltimum won [aiis approbo, p'opierea quia
iam didicimus in una ma Jtone (maxime fi parua fit) imagines pofte in
intermedijs € interftitijs predictis nimás illam replere, et propterea ali
quando confujionem non paruam generare: Q we autem in angulis [unt pofita
figure duplicem nobis pra[lant "utilitas tem. primo quoniam nón ita vt
prime manfionem repleue vveloccupant, aut offufcant, immo eam expedita reddunt,
et latam effe demonfirant-[ecundo quia fixius angulis pre diclis inberere
figura nobis "viditur, quam in intcrmedijs. &) uod tenacem ac firma
veddit memoriam. Verum [fi ma gna fit in longitudine ce latitudine manfio, non
[olumangulis, [ed e interflitijs ipfis prolocis uti poterimus. 9 Platcayvie,
Itinera,et reliqua buiu[modiminus apta loca dicimus ecclefi js: domibus
fimilibusue locis, propterea quia nimio[dbendore refalgent,eo: immoderata [unt
magni tudine,quod "Vtrum imaginationi nocet. eNeé Thefauri memoriz
artificiofz *Nec propterea dicimus ita inepta effe loca, ut illis alis uando
utinon debeamus, quod contra Ciceronem e alio: e[fet:fed vt raro cvtamur ifia
docemur amimaduerfrone. De conditionibus locorum. V Itas effe locorum
conditiones ip(a experiétia do JB V cuit, fine quibus multos buius artis
cupidos errafi2 M fe circa locæligenda, quam plures buius artis ex pertes
nouerunt, cox confefi funt. De conditionibus ergo locorum, quas noflro
experimento didicimus pertratlantes, di cimus rk criptas, e hifce fimiles effe
videlicet primo: In uariabilitatem:[ecundo Immutabilitaté; fiue firmitatéiterz
t10 ANumerum:quarto proportionem:quinto continuitatem: fexto diuerfitatem:
[eptimo Q uantitatem continuam mo deratam:otlauo Claritatem mediocrem:nouo Succeffioné,
Ordinem, diflantiam notabilem, folitudinem, Poffeffionem, de quibus figillatim.
1 Circa primam conditionem, qua efl inuariabilitas [ci to,quia multum memorie
officit, fs locum nunc fub vna frs gura e[Je videas, verbi gratia, triangulari
: munc [ub alia, «verbi gratia, quadrangulari: «vel quomodolibet notabiliter
evaratum. ficutie[[et,ft nunc inillo angálo tali uel talis pla
re&;,officinam fabri carpentarij, paulopo[l "vnguentarij ape thecam
e[Jé videres: quam ft [emel "vel bis videas ita imz mutatam e[[e, dubio
procul prioris tátum recordaberis,vls la ab(que difficultate : nec tibi talis
variatio confufionem ingerere Pars prima. 73 ingerere poterit. unde fic ca
poteris vti, quafi immutata non fit. e/At fi epe [epis eam te «videre oporteat,
"vnum € duobus f«cito, vel multiplici repetitione mente priorem res
cen[eas (ut eius non obliuifcaris) [ed fixe priorem retinea:: «vel certe, (quod
potius [uadeo tibi ) prioris forme loci illius obliuifcens, mentem fige in
posleriori forma pradiéli iam vvariati loci. Et fi talis loci puta officine cav
pentarij partes dam figuris imple[li, perpetuo man[uris, propter quada que
femper pra manibus te oportet babere:commuta figuras, et memoranda nowis
fieuris comménda, qua in poslerioris offe cine partibus [unt, vvel e[fe
poffunt. SN am im diuerfis officin tis diner[ a [unt ajJumende fygure pro
memoradis que locis copueniant,ut infra dicemus. € uod fr loco illo non
perpetuo memorandis, [ed prooccurrentibus tantum quotidie uteris, nullatenus
priorem loci modum vel figuram re[erues, [ed ta li modo predicli loci
dimiffo,locum iam "variatum oculis, ac mente inuifere, eo«in illo mentem
figere: «7 firmare memo riam debes. ! 2 Circa immutabilitaté, que [ecunda
conditio ef, anis maduertito loca immobilia, uel faltem firma e[[c debere jte
im ipfis recen[endis mensnoflra. poft illa-vagetur : Et dez mum rvagando ab
eius memoria excidant cum figuris et memoeradis. Idcirco, fi qua loca habeas,
que molilia [int ffe cuti ef] bomo, Leo, Arbor eo. ( cum cis pro locis non pro
figuris vteris) im immobilibus locis uerbi gratia, angulis pla tarum vel domuum
caterisá fimilibus locis ea ponendo e figendo.fir mitatem dones. SNauim etiam f
[ro loco acciz jd pi^fi^". veleamfirma [upradiélo modo fngevco eam intali
"angulo effe, vel ponendo ibidem eius depiciam imaginem, «vel certe in
portu tali,ubi aliquando haue vidifi aliga «tam ejJe arbitrcris, evel denique
anchora fundatam et obfiv matam ibidem in portu,aut alibiin mari immobilem
exifle rc imagineris fi enm loca flua nt figure in eis locate à mez moria labi
nece[Je eft. : 34 Numerum vero locorum babeas talem,ne laboret ni mium mens in
ei[dem retinendis e recen[endis,numero[a nimium locorum multitudine pregrauata,
co maxime fie tem non dum fueris expertus:quapropter Cicero dixit cenz twm loca
fufficere po[Je.quem numerum prestare cuna etia mediocris ecclefia cum
aliquibus manfionibus circum ea exi flentibus verbi gratia [acri[!ia, Capitulo,
( laufiro,nos ipz Jf experti [umus.Centum autem loca [ufficere poffe pro ocz
currentibus memorandis tantum, etiam experimento fatemur. ct [i quis non [olum
occurrentium rerum memoriam babere uelit uerbi gratia concionum,[ermonum,
le£tionum, collationum, qu& omnia quot idie occurrunt fed multa preter
occurrentia illa cupit memoria mandare: 9N ece[fe erit il li ce alia babere
multa. ficut qui multa fcribere "voluerit, plucima-vellongiori indiget
cartba. Petrus. R auennas, in bac arte exercitatiffmus, dece fee millia babuit
loca;aliaz que prater illa fe fabricare dicebat.quod mea ententia pro. fit iTi,
quia memoria infigni vigebat.quod co fi memoria &lariscon(alendum e[fe, eo
nos ipft dicimus: attameé his qui Ao Lantum mediocri, verum etia infirma funt
donatimez "oria, i: Pars primo 55x 74. moria, ne dum dicam prodeffet
"verum officeret nimium Jf «uitra mille locos baberent. 4 De quarta
conditione dicius, proportionem: locorum cum memorandis(cum fieri commode
poterit) feruada e[fe ; vt ip/æligantur loca,que memorandis pro bac vel illa ma
teria fernanda conuenientia ['nt: "vt eiusrecordemur facis lias,cu»m
proprijs "utimur locis.æ qua conditione «vide in fc cunda animaduer[ione.
Continua aut contigua aut faltem vicina et proxima fibi inuicem debent e[Je
loca illa, tum communia,tum parti eularía, quibus «uteris pro conferuanda «vna
atque eadcm concione [eu lermone aut collatione eg»c.me erret mens recen fendo
memor da,qua fub figuris in locis remotifimis et et prioribus valde diflantibus
po[uifli. Itaque impleta vna apotheca uel domo aut ecclefia aut alio quolibet
fimili locos figuris eo femulacris verum, quarum recordari "veli: ad alium
locum vicinum eo proximum qj) collateralem, ft fie ri pote/!, procedas,co* mon
ad remota loca,ni for/an concios nem,vellectimem in partes diuidas, eo primam
partem in taliloco repmas:eo« aliam in alio à priore,remotifimo lo: co. Poterit
enim mens aliqua facla paufa ad-remotiftima etiam loca: tranfmeare. €-uod fi
inteydum aliqua ex cau[^ti remotifmis locis cóncedismus, (puta quia
cosiuenicttiora [unt talibus memorandis,loca veémota proximis eo ui cinis
"vel quiaimplefli vicina loca, eex adbuc funt ej) alia memoranda : -oel
quia remota melius no[li quati; vicima, qua [equantur) attamen quod raro.
facias intadem ates hi9 £52 ria lo vialocanda, «9 commini[iendà dicimus &o«
hortamur. - 6 Loca communia, diuev[a e diffimilia fintalioquin dun fueris in
primo loco,cverbi gratia,tali manftone vel ec clefia eec.ad aliam illi fimilem
facile mens tua tran[uolazre poterit,quod omnes experiuntur.'Unde apud omnes
con fnltifimum e[l neminem cellulis fratrum aut fimilibus loxcis vti debere,
propter nimiam inter [c ip[as fimilitadin. Cellularum oflia, aliqui fignis
notant quibu[dam vt [upra diximus, At tutum e[Je illo modo «vti dei exiflimamu.
Ni ergo defint tibi loca, ea dimi[fa facias. as 7 Ecdefie co domuum manfiones,
ez) quelibet alia los ca.comimunia, oportet; quid in. quantitate continua
medios. critatem babeant : nam ficut in amplis locis res ibi exiflenz^ t£ 5 ab
oculis nostris aufugiunt,ft milimodo à mentis oculo iw ipfis elabuntur
imaginate figura c Ampla emim loca vagasreddunt imagines, ca occultant Necnimis
arcla delent efa fe loca, tiam imaginum collocationem angu[la loca c idene tar
capere non po[[e.loci ergo mediocres [int. x ..8 Claritatem, (cd mediocrem,
babeant loca omnia, ne aut occultentur tcnebris imagines ponenda, aut blendore
prafulgeant nimis.-Ut enim corporis oculus, ita c9» mentis, nimio luminis
[plendore offufcavi videtur bancob cau[an, Jilicet [blendorem nimium: P
lateayvig. Itinera,eo eiufz. mo lireliqua loca minus idonea [unt ecclefris,
domibus ; e». of cinis eic que lumé moderatum [ufcipiunt et Petinent::
"Unde gg clara monflrant pofita fimulacra claritate mon opprimene
intellectus nofiri vi[um, [ed excitante mentis : nofir& uni c E nofira
[énfum v aciem. 9 Sicut in.locis communibus comtintitas;et
propinquitas obfernanda efl, ita in particularibus locis. [uccefcio locorum:
tenenda eft. ! "nga Loca communia funt Ecclefia Domus Cc.particularia
autempartespradiclorum eg«[nmilium locorum; vut czilta ria, dnguli, Columna
erc. tlle ergolocus.qui tibi introtum ti,uerbi grat !4, ecclefiam, primo occurrerit
pro primo baben. das efl. ille autevo,qui primo fuccedit,eo poft ium fequi tur,
quia, collateralis efl ili y pro [ecundo locoiqui tertio ter tius, €g frc de
alijs.Sic autem procedens circum eas totà eca cteftam, cx omniaparticularia
loca sotabis,et qualibet fa cella, et raria, Portas,callaterales;presbiteria
ez/c.donec cin cumeundo reuertaris ad prioré locum, à quo recefcifri-) uod f
Ecclefia tot quot*volueris loca non dederit, dum eam cir. cais, particularia
loca notando, f facilem ingre[fum báa beasyintra facrarium,Camiterium, Clauf
rum, €7 ceteras collaterales e&& propinquas, ac contiguas man[iones,
co» nes tatis particularibus locis corum ordinate e [uccef'iue reuer tere in
Ecclefiam,et figna reliquæ parteseiu[dem ecclefia, quou/que circumeundorewertaris
prope primum locum; «vt diximus. uod de ecclefia diximus, de alis etiam fimilis
bus locis intelligas. ! : "s 10. Cum intras loca communia «t in éifdem
notes parti cularia, bic ordo tibi [eruandus ; t.f.à latere frniflro mme rare
incipias particularia loca, víque dum tircumeundo de acnias ad "ulumpun
[igiflri lazeris, cumdbunc ordinem com wHI muniter I hefauri memoria
attificiofe muniter [cribentes obferuent, quosvoslibentevin bze arte,
fequimur,cum locare figuras fere differat nibiiab avte fcis bendiyvt ait
Cic.confuetudo emim talimodo c2» ordine [cri bendi,eo in collocandis figuris
promptos e faciles nos veda det: à finiflro incipere lateremaxime cum aliqua in
parieti bus [cribere ip(a nos cogat nece[sitas, ut dicemus.5N'e ergo in. uer[o
ordine cogitatu noflro fcribere, ey) fcripta repetere coz gamur;à fimiflro
incipiamus..5i quis autem bebreos [criptoz res [equens,à dextro incipiat, in
finiflrum procedédo, quod omniex parte erret non dicimus, motus cnim et dextro
inci pit;ait c/Avifloteles.Q wolibet modo procedas, "vel à finiflvo
incipiens,vel à dextro, illum [equere [emper, ne dimittas pifi maxima -vrgente
cau[a,netalimutatione oriatur con ffo eo furrepat obliuio. s n "Diflantia
locorum particularium ab inuiccm paulo plus aut minus pedi trigenum fit. nà. ut
afpacius,ita cogita tio minus "valet : Siab uno loco ad aliii nimisremotum
per tranfire debeat: quod fi vvehementer prope admoueris, id quod videri,
velcuius recordari "volucris, «9 locum loco quafi coniunxeris:
propinquitate conturbaberis .pyediéiem autem difl antiam à Cicerone traditam
ob[eruandam: dici mus,quandoloca [unt ampla.Diflantia enim quindecim,et «etiam
vundecim pedum at erit,cum apotbecii uel aliquibus mediocribus manftonibus
evtimur,cvt [ape probawin us. Similiter probamus frequenter, quod fi cna e?
eadem mafione plura fint loca particularia. ab inuicem differétia, vt femdfire
edblutorium manuum, ( aminus,osiium Tas à tua Parsprima, .- 76 tua zo talibus
rebus infr gnita loca, quzuir propinqua conz fionem non ingerunt, fcd memoriam
[ua excitant varies "tate. si autem in man[ionibus aliquibus mon e[fet
aliquid in figno, fed parietes tantum, profecto anguli folum,*veletia
intermedia,fi oportuerit, € ft loca amp!a fuerint pro locis inferuient. €) uod
fi in eif dem alia particularia componere loca vvellemus,ce laboriofum opus c
periculofum a[Jumez remus. Cum loca communia intras,non tantum loca particu
Maria in eif dem con[ideres notes, tov ob[erues [ed eo: qua in - illis [unt
ob(ernato.contingit enim («pe [pius loca. fi expoli 14 non [unt, [ed rebus
aliquibus referta, non [olum locandi figuras facultatem praberc, (ed figuras
multas vealiter no bis offerre ut armaria, fedilia,[canna,[lrata ceteraq, [imi
lia,quibus pn figuris quorumlibet memorandorum uti omni diligentia c9 arte
nitimur: relictis imaginaris figuris,quas p memorandis querere, inuenire, e per
imaginationem in pradiclis locis nos ponere, eg) frngere oporteret, non nift
cum magno labore Duo auté commoda,nobis proueniunt, ft furis in locisinuentis
"Utamur.primo enim non tenemus no uas qu&rere, e locare:feciido quia
facilius recordamur fiz gurarum realiter pofitarum,quàm fi Clitiarum.N erum non
negamus, quód memoradis rebus multoties confingé da ima gines magis conueniat
quam ibidem inuenta figura: [ed fa temur etiam indu[lrium bominem,eo in bac
arte aliquan tisper expertum. feré figuras omnes [uis memorandis adaz piare
po[Je. quod fi aliquando non valeat quis, ad libirum conj.ngat Thefauri memoriz
artificiofz consingat De bis autem diffuftus infra dicemus. 15 Solitaria debent
effe loca.Solitudo cnim locorum cogi tatwn noflrum aggregat e» ecollizit. at
loca bominum fe quentia occupata confufionem faciunt memoranti, cox men tem
diflurbant. 1d circo commmnes platea, ej) fora pro los eis tibi raro
deferuiant. Verum experti [ant aliqui,vt Petrus Rauennas.[ufficere aliquando
talia loca-vidi[fe vacua, quod e7:nos tez flamur. Loca quibus
vticvolumus,antequa ipfiscotamur,oporz tet [epe [.epius oculis inui[ere,eox
cogitatione percurrere rut féciliora nobis reddatur,ne cum figuras ponere
uoluerimus, - tunc primo ea familiariter pofsidere fludeamus. Prudens fcriptor
chartas [emper praparatas babet eo tenet. E xplicit prima pars tra&latus de
Memoria artificiali. PE d TRACTATVS DE MEMORIA ARTUEICIOSA PRÆPHATIVNCVLA ON
folum locis, verum etiam fiz guris(cut diximus) artificiofa COfi-Sat memoria. £)
uapropter cum in faperioribus delocis.[atis fuperq, di Glum fucrit, de figuris
ordine infra pofito dicluri [umus. P1imo enim f guras,non omnes Jed notiores
nobis, e» psum qua noflra memoria pr ode[fe p ofcint,porez re cvolumus, ee»
exinde illarum applicationé ad diuer[a me moranda gene ralibus quibu[dam
regulis trademus. U af ecundo, Thefauri memoriz art 'ficioíz Secundo, de
applicatione figurarum: in communi, ad res xenoraudas,eo e conuer[o. fA
T'ertio,de animaducrfionibus circa figuras, eo conditios nibus earandem. y ^ EM
) vh. Q uarto, de v[u quorumdam locorum eo figurarum, in particulari,
[ub.cxemplis, quibus intelleHlis quilibet locis vti e? figuris ad quecunque
memoranda, idoneas inuenire po[fit De quibus omnibus ordinaté tratlabimus;ut in
primo bu ius fecunda partis capitulo patere poteft. Secundi tra&atus de
diffinitione figurarum.. "oco tali "ponam. ^ In diffinitione nota ly
Immediate: quod ponite ad dif ferentiam Pats fecunda.. VEN A ferentiam locorum
qui non nifi mediantibus figuris memos randaretinent ej conferuant.atque ex
inde, nobis feruata pra[entant, quaudo fcilicet pradiclarum figurarum recore
dati fuerimus ) uo ad [ecundum,id efl fisurarum multiplices denonci pationes,
evt fequentium intelligentiam habere pofsimus, «oportet nofcere, quod ba
[upradicla figura, buic noflra arti in[eruientes multiplici appellatione, ab
buius artis peritis, denominantur. Dicuntur enim etiam imagincs:Simulacra, -€9*
Idola:.$ igha quodi, fimilitudines, ac J[pecies, Not ctia evacitantur,eg«
memorandorum vvmbr a. j £ uo ad diifionem figurarum, (ciendum, quod illarum -
quadam (unt naturales, quadam artificiales, €» quadam . BRAgIBATIA. o ss VOTE
CRISIS MEOLGE 1 Naturalium quedam maxima,quadam minores. AMaximarum quedam inferiores,
vt Infernus, Purga - torium 9 vuterq, Limbis. 9 uedam fuperiores,vt elementa
omnia. - £uedam Celeflescvt Celi,eo eAdslra. Q9) uedam [uper Celefles, «vt ea
qua [upra Empyreum ' clum e[fe iam [upradiximus, quorum omnium partcs inz ter
figuras computari poterunt. De quibus vide in prima parte, cum de locis
tra£tauimui ^N mireris, quod qua pro locis fupra pofuimusypro figu vriánunc
Apta e[fe dicamus. Locænim pradicía pro
figuris, (fecundum diuerv[os ve/Pecius) [eruire poterunt. ( quamuis minu fint
apta [équétibus, cum fi pro figuris ca babere tec Q limus limus,vix locus
aliquis ilnueniatur, qui tales figuras capere, pofiit) Dicimus enim nos, extra
Celum embyreum, omnia locata e[fe, co eapropter pro figuris etiam pradiéla
baberi po[eimmoe illud po[Je pro figura vvelfiguris deferuire,st infra dicemus.
reos i03 bi mass n oy 3 ^ SNaturalium autem figurarum minorum. *
9 uedam inferiores cut infernaler.-vt Diaboli. Dame nati,eorumq, varia tormenta
egc. MS Q uedam [unt [uperiores praditlis, fub terram tamen, . quarum alique
funt inanimate;ut eMetalla, et Mineraa lia:alique animata,ut animantia [ub
terra commorantia, "eer [erpenteseo. tV UY X 5: hs on T voc Quedam
materieterra brüiniores eo fimiliores, evt qua fapra terram [unt,cvelqua
inprima terre [uperficie commorantur,'ót Lapides pretiofr." hy] "u^
Quedam etiam [unt terre adberétes, gp) ipfa impenez trantes, eg: tamen ab ea
exeuntes, eo procedentes, eo fw praipíam furgentes, vt Arbores fru£lices ev
berba .. 9 uedam terreftres, e fuper terram ambulantes, vt ' animalia,quorum
aliqua funt magna aliqua parua. £ uedam quee vel aquatiles,cut qua in mari
inucni ri po[Junt vt *Pifces,conchilia ev. i Quadam autem æree, quarum alique
animata (ibidem pertran[euntes,non tanquam in proprio loce flantes)ut aues omnes
cz "volucres parue vel magna. clique inanimata ibi generate tanquam in
proprio loco,ee ibidem aliquantulun perimanentes,vt imprefsiones varia, qua
ibidem funt ignea, Pars (ecunda., 79 ignt&,vtl aduea ec. 225 01 Quedam C
eleftes,"ut Stella. Q uada [upercele[les, vt an&li et corum ordines
ec. -; x1eZfrtificiales autem figure funt, qua humano inuenz tu con[urgunt eg»
fiunt, eo proizunc funt! "varia «dificia "varia apotheca.
Insflrumenta artificum diuer(a. 9 uaz zum omnium verum, que pro figuris babere
po[Junt, le gentibus copiam dare in animo cfl, nc negligentia inquirendie
difficultate inueniendi prapediti multi,ab buius ope E ftudio auertantur eiusQ,
optata careant vvtilitate. Pra oculisenim omnia quodamodo ponere volumus,ut
cuilibet huius artis cupido diuer[& et multiplices imagines, occurrere
pofsint,quas pro memorádis rebus, ponere valeat, . prout fibi placuerit. «0
wofatlo, ip[arum applicationem ad memoráda, me fiori, quo poterit modofieri fub
aliquibus regulis co inslituz tis,tradere volumus. Nuncautem frgillatim de
[upradiclis figuris dicendam eB, em omijfis hguris maximis, naturalibus, de
quibus in, primo traclatu differuimus, [ub nomine locorum de minoribus loqui in
[zquentibus capitulis intendimus. Thefauri memoriz artificiofx De ffigutis
naturalibus minoribus. Et primo de his,qua inferiores vel naturales dicuntur.
Secundo de figuris terreis. Tertio de fubterraneis i inanimatis.C uarto
fubterra " pmeisanimatis "^ (Qap" TE lgure infernales funt
diuer[a "Dæmonum [pe S Ln imaginesd, ; eorundem "varie t [ub diuerfis
animalium gj befliarum figuris danatis ap' E e parentibus. V ide in [uperiori
parte tratlatus in Pe " locis inferioribus, diuer[as eorum imagines, e
deformiores et turpiores illis, tu confingere poteris,prout pro memorandis
occurrentibus, tibi vifum fuerit oportunum. (Ex fcriptura autem [acra figuras
conuenientiores dea . mon imaginaberis. P't quid aliqui demones fint [miles lu
pis. Secundum iZud, quod de damonibus, ait Abac primo: "velociores lupis
vve[pertinis. c Aliqui Leonibus, Secundum illud: "Togun Leo "uqiens
rime Petri quinto. A liqui À quilis. Secundum illud :-velociores fuerunt prr
fecutores nostri, dquilis Celi*Tbrenorum quarto: cliqui fimiles [erpentibus.
tertio G'enc.ed ferpés erat callidior cunclis animantibus. Ali; jin forma
Draconum, c9: ^ [pidum, co Bafilifcoz run E^ 9o.Super Afbidem eo Bafilifcum.zo
c. - 4nfguris etiam Coruorum apparent. G enc. 8. Capitulo, post Parsfecunda..
8o pol diluui decrementum [cribitur: Aperiens Noe feneftra, dimifit coruum.
c/dAdde ctiam,quo et ipfi "Damones fint iu forma Stra kbionyn, fecundum
il'nd Deuteronomi quartodecimo Capitub. "Na firuthioi inter aues immundas
computatur : Et in ibo alijs borrend's formis eos conf ngas. "Damnati
etiam varijs penis(prout ia predicto loco pri mi tracfatus pofuimus) pro
figuris deferuir e eco femi liaá, his fingere poterimme. - "Supplicia
etiam diuer[a, rot ignis calidifimus VANS Tnt xtinguibilis, fons
borribilis,odor peflilens, ob[curitas borrida, gelidiféima aqua fletus, flridor
détium, Voces flebi Jés, Chaos magnum, V ociferationes altiffime,Coniortio ocn
lorum, Faciei deprefsio, totius corporis cruciatus. 2M altituz do etiam
damnatorum, eo corum confu[a congeries. T wmultus,&) «varia tormenta pro
figuris baberi poffunt. In Purgatorio bomines «vultu maflifsimo, fed patienLiffimo
animo cruciati tormentis varijs, et igne,promeritis, £A ngeli eos confortantes,
pro ima cinibus defcruiett. In Lymbo infantes svarij, diucrfis vninbéi; c?
coloriz bus,prout bicvidemus. SUE DE TERREIÍS IM AGINIBVS. T'errez
veroimagines, fum: [axorum et petrarum cvaria genera, lapides etiam pretiofi
quorum nminum aliquos i» 1gniores ordine Alphabetica ponimus: T t reliquos in
lapi . dario-viderepoteris, Et in [Fecalo naturali Vincentij A Iphabcrum
'Thefauri memoriz artificiofz Ed aod lapidum fimul et Gemmarunr. Www] Ænacius
laMEN pis fiu libus b. s i E xS contritus eft maris. Alabafrites. Achaz tes,
Adamas, Ametiflus. Al lecorius. 2, Berillus, Borax lapis, qui &j) Nofe,
Carbunculus, Chryfolitus, Corallus, Cryftallus, Celidonia, Coz tis qui lapis [eciidum
fido. [ic diclus, eo quid ferrum ad incidendum acuat : cotis enim grace
inciftoest: Cari fieus lapis, qui viridis eft, "unaque esi marmoris [pes
cies. 3 D«emenius, "Draconti des, Daicodos, Daymantiz ««o5, Dionyfia,
Drofelitus. 4 Ebanus, qui lapis al Rs efl, Emathites lapis ruboris fanguinei,
Etbites pez tra aquilina eft, Elo pro lapide ft placet, £matbites, Enidros,
Efcflis. $ Falcanus, Filaterus, F longites, F luuiatilis,Edift tjs aptus lapis
e 6 Galiclites lp alius est, qui attritus [fuccum red dit,faporem lactis
babente, Galacies lapis ad fimilitudi nem grandinis, et frigidifis "mus. 7
Hiena lapis, qui in Lie na beflie oculi inuenitur, HhYyeratites. 8 Ja[pis,
lacintus,I acinz tizonta. 9 Kacabre, JOE NM Kamam. ro Lapis Lazuli, Liz
[chinis, Lapis efl refulgens, "Ut lucerna ardens. 11 eAMarmor, 7Molaris
Lapis, ex quo fiunt mola. eMargarita ^ -Parsfecunda;i Margarita lapis,qui ex ma
vinis colligitur conchis, AMelotbites. 12 "Nitrum,. lapis est fabalbidus
eo perfpicuus. eNofe, qui «9 Borax [upra [ub itera B. 13 Onix,Opalus,
Optallius,Orithes,Oflratites. 14 Pumex, Pipirinus, Porfidus, Pantberus. ig 44
Jrmilitudinem P anthez ra, Paragont, quo "verum probatur aurum afalfo.. .
1) Q wirinu lapis, ua nidros..Ramnivel vali, id quod bolus armenicus, Raz daym,
qui donatides etia di citur, inuenitur in. capite-. Galli ez. . Y
Serpentinum,mvelOz phitis. Serpentium enim,ma., gulis con[ber(us efl, unde et á
"vülgo etiam ferpentinum dicitur, ilex, Spongia,Spez 81 cularis lapis,
faphyrus, Sara dius, Sardonicus, Smaraga dus, Succinum, vel fnccis
nus,"uulgariter dicitur Am bra. 18 T ilurtinus lzpis, To phus, T'opation,
T urchois, T beogolitus. ty "Uarabc. feu fanguis draconis. [ecundum.
Arift, lapis efl, Venix valet cona tra mieiancholiam, egeta naitalica gemma e[,
"nio, efl quidam lapis. 10 7 ris, Iridi fimilis. 21 Zimeniellazuri-vales
contra melacholiam, €t con tra quartanam ej) Sincoz pim. idem esl cum lapis laa
guli. too im 21 Zignites lapis ell «vi treicoloris, ee fanguinem fringit eg)
mentis alienatio. ncm depellit : flamam ignis extinguit. : X: Ub-vna eadéa
littera plures lapides vel faxa mo etiam aliquando po wimtus, «vt eifdem
indigeat AA nemo.es ad boc,vt quifque quem «voluerit, € quem [uo propofito
viderit, accommodatum [fe e deferz uire, eligat, eo tollat, ceteris pro illa
vice dimiféis. Eorum autem ez fequentium quorum c/4lpbabetum ponimus,cver bi
gratia, animantium crborum tum f. guras,tumnatuz vas, tum commoda ex ipfis [i
nouerimus optimo,e7 eficaz ciféimo adiumento nobis in bac arte eas e[fe
probabimus. 1dcirco "vtile admodum erit in naturalium eo Phificorum libris
eorundem naturas perquirere, vt pro figuris ocurren tium niemorandorum audacler
ea ponere, €2* locare po[fim. Inter figuras terreflres e terreas placet nolis
feces et excrementa rerum diuer[arum ponere : tamquam cateris compofitis. infra
ponendis minus [uperiorum elementorum «virtutem retinentia:immo illis omnibus
terre materiei proz "seimiora:"vel certe tanquam indigna obtutibus
noslris praz fentari: vel [altem minus bumano*v (ui apta:(ed penc diz gna
dumtaxat terraip[a recondi. [unt autem bac c7 fimiz lia bis. ! c4 cAmurca,que
fæx est olei: Analecla,qua ciborum funt purgamenta: Apluda, que purgamentum ea.
Milli: Panicieo fi[ame:cA[[ule,quas "vitruuius vocat fragmen ta, qua ex
operibus deijciunt Marmorarij. 93 "Bolytus-cvel'BolytonBubulum flercus
eft. F Fufur farina cfl purgamentum, Floces purgamenz £4'vuarum Pars fecunda...
$2 ta vuarum eos vini: Flaces purgamenta [unt oliuarum. G Gra[um fignificat
lanarum [ardes in ouibus. E Helcifma;[coria efl ex argento. I Ipeleuthrum, fuis
flercus. M. Magmata,vnguenti fæces dicuntur. eMuccus, narium fordesefl.
Mu[cerda. Murium flercus eft. M etys, purgamentum esf cæra. O Onida gg Onthon,
eAfiniretrimenta (Celius dicit. Oiptoten ouium fLercus eft. P. Prefegmina c?
Re[cgmina, que ex "onguibus pras fecantur. i; SScoria, Spurcitia omnis
meialii. Sparyle,flercus bos minis.Spyrada e& Spyrathia caprarum. Sciri,
Sordes e fpurcitie cafei. Schidia fragmenta lignorum, que veijciuns tur ab
abictarijs. T Tartarum :Fæx vini eft. j -DE SVBTERRANEIS
NON tamen penitus terreis figuris. MIS FERE. U bterrance autern figure
inanimate que minus - "rediclis terree matericiproximiora [unt ac ces ANSA
gri terorum elementorum naturam excellentius par "uot metalla uniuer[a: vt
aurum ec. eo que cx r ^ 1 f. mE Q ticipant,iu ipfis arte fiunt, ut auricalcum:
Et mineralia cuncla, vt Sulphur. de quibus omnibus vide aliqua, qua ivfra po
puntur. c eMctalla principalia funt. Aggentum folidum, &sgenz Pl tum
Thefíauri memoriz art' ficiofx tun viuum. As, Aurum, Ferrum, S tannum, P
luyibusn: Q uaaatem ex ipfis arte fiunt, funt [equétia, ien: Æs,quod
"vulgo dicitur Bronzo. Extra [eptem metalla -( que inter mineralia primum
obtinent locum) bac ue infra ordine alphabetico di s anus,ab. Alberto .ZMagso
eo» Mi numerantur aut bai Ads Alphabetum Miselatíum ; ex, Alberto Magno. nare
pani Alidena WC feri fpecies i inoz N riepte, Aurum ui Aum, quod e ex argento
nimis incenfo fit, Auricalcum, Ar fenicum, quod co Auri piga mentum dicitur, eo
colligi : tur ex auraria materia, in "Ponto, Atramétu quod Plinio tefle
fit vel arte hama. a, vel terra fulpburea, An qimonium, quod fecundisa plumbi
mortui e[t, Arena, Æs quod Bronzp. Bitumen,
quod c faxo profluit. eun 3 oem; quod valgo ' Rn e Peltro dicitur Chal, Cre
t4;C eru(a,quod flos plumbi eft, Chalcites, Calcantum, Cernfa. 4 Difriges,
quod. ect - eotloeremanet: ^^ v -s Electrum feu [nccint/, Fu Bituminis genus
cfi € faxo profluens: non arboris n lacryma, vt peo "Ucteres. 6 H. alitis, qe lapis e, de quo ipfum «s coquitur,,
Hidrargirum. 7 Lytargirium, quod ji ex argento eg) ploibo quod - nos argenti JL
Hocamue. $.A4etala Pars fecunda. $ Atetallii, quod
mixtu væfl,ex qud conflántur ca ca pana: Minium. 9 "Nitrum. YO Ocrea, n
AnA,yvis eri genus et. u Pomex, Porph igo e 3 IL Sulphur, Salnilifüss, quod ee
Salpeftre FW "Nritro differens, de quo ali qui opinantur (beciem e[Je ni
tri,Sandaracha. 15 Tupbus, Tubal, quod eris coria. 14
U'itrum.* "Aimate autem C MA »s r7 Men funt Sors . Y, peter 0mnes,co- quadam alia animalia paruula,
edlphaberic dicemus. Alphabetum, fcrpentiun,. i UA Es pisc atmphilofes
naycfnger, Amps. dites. 2 Bafilifcus,'Boa, Becmot. 3 Cotrodilus, Cecula,
Cenchris,C Ws C erasies, Cantarides. 4 Draco, Dipfas, Tra gocompides. s
Enydris, Emorrois, Exidaa. qu& fub terra me de quibu; Rgilitim ordine 6
Fetnatrix. «4 7 Glandofa. v BS ermorrois, Ffydrts, £r
ydra. 9 laculus, Ichneumon. 10 Lacertus, Leuiatam. ^ mNea,Natrix.12 Olites. 13
Pharias, *Prefler, Porphyrus. 14 Rutila, R egulus. 1 Salpinga, .$ rellio, Sæ
lamaudras "I hefauri memoriz artificiofx lamandra, Syrena,qua Ser pers eft
in Arabia, i 16 Taranta, Tyrus, Tortuca. 17 Vipera. Alphabetum paruorum
animalium fub terra degentium. : f Neuilla. Bufones, Dorax, ! Sotracha. . s
((unicula, Caflio, Clo-. chea, Cancer, Cuniculus. AFormice. s Glires fi placet,
Gama lcon,G urgulio. 6 Herinacins. 7 Locusle nigra;que in «vere nocle canunt,
Lums bricus. 8 Muflella, Mufaraz neus, lv ures, e7Martires. o Rane, Ruletz. to
ftellio,Sciurus, Salamandra,Sorex. 1 Talpa, Tefludo. 12 J/ermces etiam omz pes,
qui [ub terra condunz HT. Pe Pars fecunda... 94. De figuris
terre(tribusaniimatis tantum, qua funt vegctabilia, et de figuris verreítri bus
animatis fenfibilibus, qux funtanimalia. Cap. ELE : Me. 3 Rbores m herbe:
Animalia etiam omz 3 aia, eo magna, e? parua pro figuris, et.notis N u erunt in
bac arte nobis perutilia: d'ímodo coz e: de^ y rum naturas,eo proprietates
[ciamusyvt f ieiiimlbon dicendorum facilius in eis inuenire poffimus, tex pro
memorandorum Tismulaceis in locis dfbonere.: 1dco2 que nos inordinem
Alpbabeticum difponimu &g). vedigiz mus ea folum "vel TE Bor,
"vel qua de facili nofcere pol[umus. c drborum autem eo: animalium
magnorum bic c ALphabeta non ponimus cum [upra in primo tra&latu, ea viz
dere liceat. Frué£ficum ergo 7 herbarum ac paruorum «ni malium terresirium
coordinat;ones fub Alphabeto bicss f^ redigimus. Alphabetum fru&icum.
Dfintbium, quod briofa,que vulgo canapac ee ponticum dicis cia, Artemifia
mmor,il mas tur, Altea, que co ciale, ^ rundo. enaluafilueflris, Artemis ^ i
Brofia. fia wel Ambria,"velàmz : 3 Canabum. h 4 Dipfeua Thefauri memoriz
artificio 4 Dipfcu:. E. s Feniculum. 6 Gine[la,vel gue € g
ineftula. yi Liquiritia, que co Glicoria, c9 Glicoritia diz citur. 8 Malua.
" 9 Rubus, PB m quod e ali lithos vocant. Ao[a, Rannus. 1C Jentix,
-Sambucu. Saluia, Symapis. uU itis, Vepres. E T inter frutlices predi£la
numerantur à naturalibus, «vt apud co: pa[eim el «videre,ex quorum e et alia
extrahere poteris. Alphabetum herbarum vulgarium et plantarum. CHMMiÉ: Pyos AS
Allium, Az pium, A[paragus, efuena, Atruneolus, Amaz ranthi.i.[ciamitini. 2
Bleta, Beta, Borago, Bulbus, Buglo[Ja, 'Battis tula... 3 Camonilla, C. pilus
eUeneris, Capparis, Cepa ^ Crocus, Cucumer, Carz [TU l b [ duus, (enti foeni,
Corono pus Calendula. (ichorim. .4 Dracontea, T argone, $ Endiuia, E linee, qe
intybu: dicitur eruca. 6 Filix, Fumus terre, Faba, Far, Fafcolum;Fra go;
Fabecula,.F arpnota dium. hes "T 7 Gragmé, Gáfifliná d Ælitrapium, Elexbn
pireris Pars fecunda.. piperis, Hf fonus. 9 (uncus, Intybus i. Endiuia, Intybum
erraticum.i. cichorium. 10 Lappa, Lacíuca, l ilium, Linum, Lens, Lupiz num;
Lanceola, Langenia; Lupoli. . n cMaiorana, Meli ifa ipa efi Citraria berba,
aMeiba,«Milium, Marra biun,M elomes. I 2 /Nepa, vel nepita, eNaflurcium. 13
Ordewm, Origanum, Ocymum. 8; 14. "Plantago, Pauper, Pepo, P astinaca,
Pidrofeliz non.Porrus, Pifum, Paniz cum, Pulegium, "Portulaca. 15 Radix,
Raphanum, Rapa, Ruta, Rubia ; Aiz fum, R obelia. 16 Semper viua berba, ipfæ[l
Louisbarba, S cirpus, Satureia, Serpillum, Saxiz fragia, Siligo, Sanfucus. oiz
Tuifolion, Yirimaiz lus, Trina Triticum. 18 Vifcus, Viola, 'Urti€4,V acia,
vicinia. 1 19 Fus /[opus. E "iila fermone quilibet fili poterit herbarum
nota V rum abundantiimum Alphabetum formare,quod et fuademus, 0nusq, hoc
leuiffimum le&lori relinquimus, tum quia herbarum nomina apud. diuexfa loca
permaxime uaz riantur ("vt fere omnibus compertum efl) tum ne tractatus
lus nosler optata a nobis breuitate priuetur. "E Alphabetum T hefauti
memorisz artificiofx Alphabetum Gummarunmb. AMoniacus cf a2 fetid«. L DBernix,
Borax, diidella. ; Campbora, Cedria, Colofonia. 4 Dragantum. y Eaforbium. 6
Gummiarabicum. 7 Karabe vulgo. Labra. $ Laíla, Licium. 9 AMaflix Myrrha : 1o
Opobal[amum, Bal [ami fuccus eft. n Pinca reina : t? Refina lacrima cft arboris
cuiufcunque vel fru ticis (uccum. fudantis c exhalantis. Jarcocolla,Stacte, ft
rax,Sanguis draconis. 14. Thus, T berebentinz.. 15 P'ifcus. : 16. Zuccharum,
quod infra cannam generatur in Hyfbania. Similes autem guttas co lacrimas in
arboribus fcife ris,"ut in cerafio, pruna qe-requiras. Alphabetum (eminum
fegetum vel leguminum,vel &c. "Doreum, quod eft tritici genus, Aniz
fum, ^ uena. 2 Bromos,Branx, genus Farris. ('andreos,genus
tritici: ^.. e * (minum, Coriadram, Cicer. 4 Daucus, [umen banz ci&. $
Eurus, Pars fecunda. 3 Curus, Erifmui 6 Faba, Far, Farrago, Fafcolus,F
eniculum, F az Aum H4 r&cum. 7 Gith.genus leguminis: cimino fimilis. 8
€rbum fiue Orobum, uod "vicia dicitur. 9 Lens,Lupinus, Lolium.l ini [emen.
10 Milium. i Ocynuri, Ordeuni, Ocymum, quod bafilicum 96 vocant. 11 Panicum,
Pifo, Paz poser. 13 Risum, Rubelia Sefema ex Indiaaz [portatur Siligo, cenus
tritici: Siliqua genus leguminis, Sifamum,Synapis. 15 Triticum. 16 Vela, icia.
17 Zea, Lizania, quod fecundum S. E'iero.Lo lium eft. Lphaletum florum eo
frutluum ab berbis eo arbori A bus [upra pf tis quilibet ex fe formare poterit.
Alphabetzum animantium terreftrium paruorum. Rantus;c Afcaris A des. 2 Bufo »
Borax, drucus,Bratla, Bupre[tis. 3 Cimex,Culex,Cama leon, Centipeda-vermis pis
lofus eft, Cryfalis, Coffus, Cicidile,( ofli, (nips.qui in ligno vvermiculus
eft, Cips frumenta corrodig, («ree lio. A4 Eruca, Emigraneus. Viidr s Gura
Thefauri memoriz artificiofze s Gurgulio, qui in faba efi.Gryllus, Galba. 6
Hepacontinus, Herz: pes lps "vermis eff, Idibis. 8 Lita, Locu[la,
Lumbricus, Londes, Tier Leoneephos. 9 AMelolantha, Milipe da, Milochos, Mida,
qui in fan me. AMirz smicoleon. 10 Opimacus, Olobygon, it Pulex,Pediculus. 12
Ricizus, « qui canum: auribus inberet. 15
Scerpius,Sanguifuga. u4 Tarmus, Teredo, Tinea. ^ 15 Vfía, qui vermis est
porcorum y eos urens, viz: werd. H À ec dicía fint de pu qua e quomodolibe
adterra pertinent:nunc de aquatilibus.ezc. Defigurisaquatilibus Æreis et
igneis, qux in aquis, in Igne et ære inueniuntur pro figuris nobisiníeruient.Primo
igitur hzc inueniuntur In aquis. x $) guilla, Aras NE nea, Allec, mS Ariens,
Arni. ? i Barchorá, Talena, Cap. III. *Borbotha, Botha, Brenta. 3 Caab, (anis,
( ancer, (etus : de quo. 5. Ambrof. qu d [i quando [upernatet fluclibus, ambulare
infulas putes Pars fecunda; putes, Coruus, Conger, (n che . 4 "Draco,
"Delphinus, : "Dentrix,Dies,qui Una tà: tum die viuit. 15 Equus,
Echinus, Effi mieron, Eccola, concha efl margaritifcra. et Felco,Foca, Faflaz
leon, F icis, Faflen. 7 Galata, G ammacus,Go bio, Granus, Gladius. ^8 Hirundo,
Hircus, Haz ig. 9 Karabo, Kilon, Kolchi. 5óf^" 1 Lacíus; Lupus, Lepus, ro
Iricius, Icinus mari 97 Leo, Locuffa. iz Mulus, Muflella, AM ugilis, Miluus, M
«na. 5 Narcor, Nubes, Nau tilos. 14 Offrea, Orca, Orbis. : 15
Porcus, Purpura, * "Pinna, Plais, Perna, Pi rix. 16 Rombus, Raba, Raz na
marina. ; 1 7 Stella, Scorpio, Stuz: rio, Salmo,Scolependra. 1$ T'orpedo
Irucía, T hinnus, T enca, Trcbio. 19 Vulpis, P itulus mari nus.Uentb..- 20
Zedrofus, Zefio. Et plura alia qua breuitatis caufa omittuntur. Q ua in ære
inueniuntur in duplici differentia, quedam ibi generantur, cz per aliquod
tempus ilidem mant, €) apparent quadam [olum ibipertran[cunt. Qus ibi generatur
[unt impreffiones c/Ærea uel A quorum omnium Alphabetum ponimus, "vt eorum
facilius: rimini[camur, et eis cum "voluerimus, pro figuris memorat. dorum
vti fuo loco pofei dora i [o loco po[simus, A fub, Thefauri memoriz artificiofz
A) ub,c/fqua. 2 Barbata [lella, qu& ex cometarum genere cf Bruma. 3
Crinitaflella, qua ex cometarum genere eft. Coz lumna ardens, Capra (alta tes,
l'orru/cationes. 4 Domus ardens, Draz ca volans. $ Fatuus ignis, Fulgura,
Fotamina cali. 6. Grando, Gradenula. .3 ZHalo.i.corona circa Solem. Lunam vel
alis quam sellam. 8 Ignis cadens, Iris. 9 Lancea ardés. o Manna, Mellis que dam
[pecics, qui "'vulro dici tur melata. ! 1 Nimbus ventorum, *Nix,SNubes
varia. 12. Perpendicularis ignis "Pruina,Paraylij. 13 Aos. 14 sintille
tanquam à fornace. egredientes, Stella cadentes. 15 Turbines ventorum. 16
"U'irge rubea, c Alba, VU'irides aliorumque caloriz. enti vartj,'U apores
"uavij a[cendentes. Extra bac diaboliibidem [unt,tanqua incarcere, vut
upra dixiz mus, quibus pro figuris( eo f finc inuifibiles ) vti poteri mus. V2
aute tibi per æreyn [-pertran[cunt, fimt «voluQ"' cres pennate eo
"volatilia cetera, que optime pro furis vti poterimus. [ecatur autcm
animalia bac in: animalia Adaiora (o minora: de utrique autem. A Iphabeta
ponimus tum voulgariter,tum latino fermone. Alpbabeto Parsfecunda.. Alphabeto
de vcelli, Lodola, e"fccegs gia, Ánitra, Ajfloz re, Allocho, Accerz tello
o. ^ ffiolo, A uoltoio. Bubbola, Barbagianni, Buzago, Brauieri, che e picz
colo, :Bonicola fimile alla flarna, Bechafico. ^ Cicorna,Cigni, Colomz
Lelle,Cuculio, [ ecero Cors bo, Cornacchia, Capinera, Cingallegra, Calézuolo,
Cal derino,Cutretala. Formicone, Folagbe, Fagiano, Fringuello,F orci. glione,
Fioralifo, Frufone; Fanello. Germani, Gru, Gallo, Grifone,G azza, Gaza marina,
Ghiandaia : Geppio, ufo. Lucherini, Lufignoli. aM origlioni Mozzetti : «vccelli
d'acque tutti duoi : Merle,Mergoni,o Mugnaij, Montanelli. Nibbio. Ocha. P
a[fzre de diuerfe fhecir, Pagone, Papagallo,Pi/ p Pettiroffo. $ uaplia. AR
ivogoli, R aperini, Ron 011. Smerizlo, Jtarne, Stors nello, Struzolo, $1erlo,
che piglia le allodole, Scricz ciülo, : "Terzuolo, Tordo, T ortole.
Zigoli. Alpbaletun "Thefauri memorisz artificiofe Alphabetum Auium latino
fermore,. 9 uila, Ardea, Ac cipiter, Anas, A lau da, Achantis, qui et iur
fecundum 1[id. Á criophilon, Alcedo, Az Sar, ^ pos, ^ egoncephalus 2.
'Bubo,Botaurus, qui in genere eft accipitrum,Biflar da,Beno[a,Berencha. 3
Ciconia, Cuculus, (Co chilus, qui € rex auium di citur, Coruus, Cornix,Capo
Cygnus, que eft. olor, Colum ba, Coturnix ; Calandriw, C ypfellus. n PU Diomedis,que
eo hes rodius. S Egythus, Emeria, Er cinia,C rythacus.. Falco-velherodius, vel
Girifalco vel Diomedis,Fi cedula, Fringilla, Faftanus. Grues,Gallus, Gracuz
los, Grippes, 1Lis auis Nili fluminis. - Harpia, auisrapax in Arabia, fere
[emper in[atia bilis, H'irundo, nee br. c an X bin epe cornix, iden e[t.
Linachos, Lucinia, La gus, Laro, Leucon.. Ad co A Mos sedula, Merula. :
Niclicorax, Nifus. :Onocrotalus, O:hus,aff olo Oft ifiaga, Opimachus,
Oriolus,Ofina,Otis, €Palumbus, T auo, Pelli catus, Perdix; Penix, Piz C4,
"Picus, Pf tt4Cus, T4 [er$ uerquedula. Regulus, R iparia, Ru fica.
Strutbio, Sturnus,Selen tidis,Strophilus. T'ur dus, Pars fecunda. 39 Turdus, T
urtur, T ar2 da, Tragompan, T'erraa ncola. "Upupa, "Uultur Velia,
"'efpertilio, U anclius, V lu lay'U ipio. Alphabetum paruorum volatilium..
Pes, À filus. A Jibio. Canthbaris, Cinis fex, Cinomia, Culex,Cicaz da,Conops,
Cicindula, qua e) nitedsla. 4 Engula. $ Fucus, Formicoleon. 6 Grillus. 7
Ibcneumon,vefpa ma ior. 8 Lampyrides, ex genes ve [unt [carabaorum. 9 AMuf[ca.
10 IN Gitedula, e) *Nocli luca. 1 Papilio,Pbalena, Far f^lla. 12 Scaraleus,
Jcabro, Sphalangio. 13 Tabanus. 14. U/efpis. F Igure autem, que injgne
inueniuntur [unt. Galaxia intercifa, eo Galaxia continua, qu in ignis regione,
fes eundum Autborem profpecliue veficiunturton autem fes cundum Albertun
eMagnum. Thefauri memotizx artificio(z De figuris coeleftibus Qe fupra
ceeleftibus; "Cap. V. ^ SUN Ocli omnes extra Empireum non folum pro SZ]
locis,cverum-etiam profiguris eruient: Imn: o e Empireum.ft extra illud c
fupra,aliud sere quid (ipfum continens)imaginaberis. Celi aw tem [unt. xj. Q
worum primi feptem planetis [eptem infigniti funt;à quibus cg denominantur.
Celum enim «Li Luna ell, Celum dicitur Luna: eo fic de ceteris : Os auz tem
celi eo fepté errantia )dira, 9 uadraginta € octo figura firmaméti,et easquas
fupra in prima parte cap.4 fe guras [upra celum quodlibet finximus,pro tot
noflra artis figurisinferuient. MOM TO queas q EY 2, S Quadraginta autem et
octo figuris o&auz Spherz fub ordinc alphabeti, ca hic infra di gcffimus,
ratione quà fuperius adduximus. ^ À Rie,
À quarius : Artbofilax, quod : et Arclurum, eo. Jiootes dicitur, Anguis, An
dromeda, Anguis ophiuchi, . Aquila, equus alatus, quod pega[us, Avgo, quod eo .
tuis dicitur, Ara. 2 Bootes, quod c7 arciu Caffiopea, Caput Medu[u, crum
vtdiximus. 3. Conofura, quod e? *Planice, c2 vr[a maior, Cygnus, quod cox
EHolor, Circulus Iunonius, Cepheus, Canicula,quod eft canis ma ior, quod
procion, Cancer, ( apricornus, Cetus, quod Parsfecunda.. eo Piftrix, Chiron,
quod phillyrides, Ciphus, Coruus. 4 Draco, Delphin, Dels toton, quod ez
triangulus. y Elice, quod «o "vría minor,Cngona[is, quod Gez nunixus,
Eridanus, E goceros, quod ee Capricornus, Ericthonius, quod co Hec niochus,e9*
c/duriga. 6 Fidicula,quod €? Ly 74. 7 Gemini, Genunixus fu pra En gonafis. 8
Ffolor, quod e» Cygnus. E niochos, de quibus fu pro; Hydra. 9
Lyra, [upra fub nomine fidicule, Lepus, Lugule, «eliugula, quod € Orion, 9o
Leo, Libra. 10 SN'auis fupra Argo, Notius pifcis. I Ophiuchus, A nguifer, Orion
de quo.f. Lugule. 12 IPer[eus, Pega[us .;. equus alatus, Pici, Pbanice, quod «e
ur[a minor, &) cynofura; vt fupra diCum est, Piflrix, quod eo (etus,
Procyon,quod ee ca nis minor, vr (upra, P hillyrides,quod qz) chiron, P i[cis
MotiusyUt[upra. 13 Sagitta, Sagittarius, Sinus, Scorpius. 14. T aurus. 15
Vr[amaior, Vr[ami nor,I'irgo. Vper celefles autem figure [unt,c.4ngelici
fpiritus fan 2 Cli homines eo «Mulieres, cox qua ibidem difbo[i tiones,
ordines, co Gradus inter illos Junt, cut fupra diximus.Item platea ex auro
purifimo: fons arbor "vita: Porte: Comiuis qp men[«: T'urres 'c.de quibus
fupra. 2 o£ 'De 'Thefauri memoriz artificiofz De Artificialibus heuris. SS
Rtficialesfigure funt que arte, non natura PM con[urgutt, ca autem ab artificibus
facta in QE nofiram-vtilitatem a(Jumimus. funt autem esos eæ Palatia, Domus,
Manfiones,e 4pothece ee fingula bis [srailia, que fupra pro locis enumerauimus.
Nec dedecet inbac arte(ut iam fupra diximus)quod illud, quod pro loco aliquando
babuimus, pro figura altera vice babeaz mus:dummodo, quod pro loco antea
babuimus, fr aliquado pro figura babere velimus, loco alicui affigatur, qui
tamen locus ita fit capax, quod continere ee» capere pofit figuram. (Cuius medi
autem loca, que pro figuris "volueris, (fcilicet &dificia diner[a
coc.) vel ibidem, vbi funt, pro figuris dez féruient, "veletiam per
imaginationem alicubi transferre poteris,ft tibi opus fuerit. Q uod raro vel
nunqua fieri conz fultiffimum erit. Inter figuras artificiales computantur etiam
voniuer[a, que in praditlis enumeratis, aut fimilibus enumeradh adi ficijs
conduntur e referantur, V t puta qua in palatijs, in monaflerijs,in domibus,in
apothbecis eec. inueniuntur.quaz uis illorum multa naturalia fint, ficuti funt
frumentum, vi num, Panni: Et domus, aut palatij [upelleclilia queque. Inter
pradi/Las artificiales figuras connumerantur inflrumista omnia cuinfuis
artificis, eut ferra,ut malleus e. Hac autem inflrumenta procomperto babeas in
bac arte valere Pars fecunda: ! 9t «valere quamplurimum, e) ea tibipermaximeprofutura
e[Je pollitcimur : qua propter buius artis cupidum, monitum e([e volumus,vt
multorum artificum inflrumenta pernos fcat y c in fcriptoea ardisie alphabetico
redigat Co confer et, quou[q; familiaria fibi reddantur, vt cum fuerit oporzunum
aliquod vel aliqua illorum infirumentorum producate eo vel eb profiguris valeat
vuti : "Diximus autem, quod multarum artium inslrumenta in
alpbabetiordinem vedigenda [unt,cuius dicti ratio praflo eft. Si quis enim
fabrilignarij infirumenta cognofcat alpba betico ordine. facilius eorum cum
"voluerit eminifci poterit (cwm ordo memoriam adiuuet,tefle Ariflo.eo
(cerone)ac in[uper eis pro literis vti velit (vut infra dicimus) ea magis in
promptu babere poterit, que [uo [erwire poffint bropofito. Figuras ctiam
artificiales appellamus, e/Alphabeti €lementa-[unt auté tria principalia
alphabeta notifsima muls tis. latinum, quod constat notis Vigintitribus.
ABCDEFGHIKLMNOPQRSTVXY L Grzcum, quod conftat literis infrafcriptis.
ABRyS$en6Óix^ uvriompeTuxqQdLs 'Thefauri rnemoriz artificiofz Alphabetum
Hebraicum. Virinint" : ar. HEBRA* Parsfecunda.::5.0527 92
Alphabetum,;Períaru m, Turcarum omniumqQ; Arabum. : dJIT3WN^1l HD 4865 jJ Hav5
Jar] wv] RIW (25 nn Cz veru» 33 EA i em m NE) Rs i4 i2] Alphabetum Caldaicum.) Ocin
loco ne te pertran[cat alia. plura alphaleta r H naturalibus rebus nos accipere
po[Je : Ctenim ab animaz: libus alphabetum «unum accipimus boc mod o. P ro
litera. A. Sumimus animalcuius nom ab eadem incipiat littera,ver: Li 2ratia, e
dgnum-pro B.bouem, pro C.C apram esc. - € uod fane alphabetum voberrimum efl,
dum in eo que libet littera nobis multiplicatur : quoniam fi ub cade littera y:
plurium animalium nomina incipere no[cimus, verbi gras. ti, fub a.littera
[cimus effe bac Nomina animalium. [. A2 gni,c Arietis, ^ fini boc autem esl.
nobis commodo gj) nece[-. frati mam [i plurium litterarum fpecies e figuras
volu mts :eis abundamus. Eodem autem modo à cateris fimilis: bus
naturalium rerum ordinibus alphabeta accipere. pofus. mus. Q uapropter bic te
meminif[e oportet naturalium illaz. rum rerum, cg mineralium ee lapidum, eo
animalium. eo berbarum,eo arborum, eo volucrum,ee Celestium fi furarum, eo
ceterorum omnium, quorum fupra mentione fecimus, 7 alphabeta pofuimus, in
prima: € in fecunda: bac parte:qua ibidem ipfa-videre pots. ^ bæ wer . eft
for[an tibi illa minime [ufficiunt yel in promptu (tibi inquam non
[unt,cveletiam [emper eis*uti mon liber) a4 diuer[orum artificum mercimonia
confugias, €) cuiu[li bet artifi cis mercimonia in alphabeti ordinem digesta baz
beas, quibus pro litteris vti poteris, fi corum nominum quibus. a nobis
appellantur principia [umas : vt de Animalibus, co e diboribus, alijsq, rebus
fupra diximus. CuinllibetetPam artificisinflrumenta, fab alphabeti 0f« ] cda
dine Y T hefauri mémoriz artificiofx dine congrégabis,qua eo modo quo fupra de
alijs rebus dixiz pus,pro literis inferuient. .' Alio
autem modo, ee quidem optimo, prater alphal.eta pradiclaalterii formare e
habere poterimus, fi videlicet. figuram talis littere, vverbi gratia. C-diligenter
confiderez mus,eo ad naturalia feu avtificialia confugientes, ac figuram tantum
illorum attendentes, quod eiu(dem figura,vel. faltem fimilis efe iudicabimus,
pro tali littera, cuius [imis litudinem restalis babet, [umamus uerbi gratia,
pro.C.litz tera [emicirculum:cuius.(". littera fimilitudinem babet. Verum
experti fumus inter cetera alphabeta iflius moz dialphabetum pro maiori parte
[ui ab. artificialibus [ums pi? inflrumentis, maiore quà alia aphabeta nobis
"vtilitaté" praflare.quod euenit,tum quia inflrumenta
artificum,"Ut. in pluribus familiariora [unt nobis, eorum, multa [ape [ec
pius c7 pra manibus c7 pra oculis babere contingit: "Tum demum, quia à [z
inuicem figura diuerfificantur: quod pluri snum noftre conducit memorie.e?*
propterca hic infra id uo lumus ordinare, € illud quidem «vernaculo idiomate
poz sere, ne corum aliquod circum[cribere cogamur, quod clare aliquis babere,
c9 aperto "vocabulo imelligere vellet. I eAlphabetum Parsíecunda.. 24
Alphabetum fümptum à fimilibus figuris rerum artificialium,vel etiam aliquando
naturalium.. $quadra de mura- tori, Archipendo lo de medefimi (ompaffo c efle,
grande di legno. da legnaiuoli. Vna Feala in tre hie che f uf; 49^ à potare e
cogliere frutti. 3B. Acciaiuolo, Ceppi di ferro ritti da vnabada: fe ro da
finefIre, doue ft tengonoe pannelli.ezc. C. Corno : mezo cerchio : ferro da
cauallo: Luna quan do c piccola. D. Meza luna,Bigoncisolo,co' manichi diflefo.
Ma náia, Ceftone bocconi, cioe rimboccato in terra. E.'Unamezaruota una.
c^dncora p il trauer(o vitta, [ga col legno dalla parte del lacorda,
Capellinaio, Raz flrello, Pettini: Forcone,tut te quattro queste cofe vitz te
per canto, ti vapprefente ranno la lettera E. volte all'ingiula lettera. 2M. Av
chetto da fonare la lira anChor potrà [eruir pr£. € F. Fnafalce fenaia col
ferro volto all'infu, una [ci mitarra fitta interra. G.'Una chiocciola, V na
cornamu[a, Una Gucchia ra da muratori i. Cazuola, ó me[lola «volta all'infu,
"Una [ega da fegar grano col piede all'ingiu, fiafchets to XIrozato. Hf.
vna botte sbarrata. "Dua colonne legate com una fune nel mezg. c4 1 1.Vno
) Thefauri memoria art'ficiofx 1. Vno oncino da corre i futi, «na Colonna,
"Un Pe[ce attaccato, rvnabacs chettaritta, Vno fbontone. da' Peregrini, na
Torre, Vncampanile.. L. Scura,o acetta col fer ro alli ingiu, 5 quadra da fear.
pellin ino d oitonc c ritta, Alareo Capo fuoco. M. Vn. T repic da cals daie,
Defchetto, Corona uol ta all'ingin, ^ quila che voz li alTinfuytutte q[le co[e
che feruano per E volte all inz [2 feruiranno per M. N.Vna fum legata à due
"Colonne à ) pali, "n paio. di forche, "vn paio di Molle. O.
Cerchio da botte, V n popone mela pe[cas à fimili frais, ai i fi milfigura
rotonz da, yonaglio, Mondo di ipinto,e molte altre cofe. p."Paflorale
Bandiera mezaripicgata, Meza forbicia da farto col ma: nico al l'infu, 0 da
cimatori an hora.. DO. Q. Vnaparte di fuis cia da cimatori, con tutto quel
torto,che ba da lato do ue [1 ticne 1n mano,eg quefla fta wolta per il
trauer[o. R. Vn'paio ditanaglie, Vs freno torte da. vno de picdi, e [lien
"volte al'infa alquanto aperte. .. 9. SETPE, T romba tortá, (ada di porco.
T. Martello, Martel lina, Beccaflrino da murato: riySucchiello, Anchudine. V.
Ra[oio mezo apertoalT in[u, Vn paio di Sefle mez "c aperte. all infu:
:ferettoio da libri : molle uolte all'in[a dua dita aperte ali in[u,c fimilia.
T X. Vna Croce, 9Naue con la vela raccolta atrauer[o allo arboro. Y. Vitticcio
di vite, Zuccba,eg« col quale fi As I5] Parsíecunda; ^ 95 pA, €
Pattacahpali,che lingin, me[fa à. trauer[o, li fono dati per regimento. cioe à
fliancio. ZL.Lappa col manico " Ecundum ordinem iflum pradiclis litterarum
figuris, S alias addere poteris, e forf an conuenientiores, qua;tia bi
[altem,magis fupradictis «tiles erunt. sN'otandum e[t autem circa pradiclas
figuras, fitum il larum valere quamplurimum- Refert enim multum.fi i[lo «el
illo modo ponantur. 4d alleus enim nunquam.T /ittez vam demonilrabit, nifi
erectus ponatur alicubi, ficque de alijs. At fi iffarum multa figura tibi
minime placeat, alias qu&tt, CP memineris diéli Ciceronis, quüd eade figura
vez rum memorandarum, omnibus baud placent. Facile cnim erit inuentis addere.
PRG equuttur F igura. ficio fie 1 mmemoriz arti q Mæ 2 cuyas Uus. ÆG P. Ner A
hr PEE US IIR IRÆ Ce e - Te i e ep "ERAT Ww. 4 DLE - ; A ai: HGGKUAT.
ARENFOSL AA Dr. tht Næ runs : x ip X. " COMI (4 eNWWSA h 1 Ttetum
defigurisartificialibusa'is à pra diáis Cap. VII. Vnt quedam res naturales
"vel artificiales, Q que literas Alphabeticas nobis reprefcniæ [pofitione,
varias præferens literas erga te imagination£ videlicet tuam, bicuel ibilocatus
fit: ita quod tu ipfc facie evel venes eius vel humerum rocl eo caterva prout
opus fuerit afpicias. Situs enim varius
diuer[aq, pofitiomultum nofiro negocio «vel prodest vel obefl. A. igitar: buius
caracte ris dabit bomo ante [uam imaginationem locatus : feiunclis ab inuicem
cruribussimisq, pedibus flans vel fedens. Item NK dabit cauum imi pedis cuiu[libet
bominis. «. LH uius caratferis [i ligatis manibus ante pectus appaz reat:
"vel brachijs fuper alterutrum diffofitis. e. Iterum [utor evel L'urca
[edens pedibus in crucis moz Bb a dum T hefauri memoria arttficiofx dn
collecfis. A .talis chara£leris flomaci donat figuta. 8. Dabit na[us aquilinus.
b. Huius charatleris dabit bomoretortum fup bumerum [init rum brachium tenens.
: C. In amplexum conico vel duobus brachiis ruens. d.$i dextrum brachium [upra
dextrum humerum rea tortum teneat. o. Huius caracleris fi [iniftrum brachium
[upra caput ve[lexerit.d. buius charatteris fi dextrum veflexerit [upra caput.
D.buius figni:corpus hominis prominens. E.Simaxum velpedem nudum digitis a fe
inuicem [e iunélis oftendet. T. Sidextrum in altum erexevit brachium ; finistro
in eius medio in modum crucis tran[uer[o. Iterum ft finistro pede in terra
defixo tran[uer[aliter fimiflrum [uper illum retorftrit.. G. 5i finiflrum ad
petlus brachium veflexum tenuerit dextroin figura (J.proten[o. Item :
qu&libet auricula eandem preJefert literam. H. $i inter gena dextri. fi
nillrumq, baculum aut aliud quid ca quaft aperiens pof ueris. Li in altum
protenderit brachium. j. uius figura fi extenfoin altum brachio manum paz
rumper reflexerit. K.5i brachij finiftri cubitum cin&lura. laterió,
contiguit tencat,rcliquo brachij à cubitu f. 7 fur[um in ante " um: Pars
fecunda; : 99 fum: Item eodem modo coxa fuper coxam difbofita: Iterum membra
qua «.. dant. L.Si extera fimiflro brachio:uel pede, ft in alto vel am bobus
pedibus fi in terra [deat homo, dabit. AM. Sibrachium inter crura deflexerit.
"vel fi in moz dum mifericordiam pofcentis deor[um «vtraque deflexerit
brachia:uel fi manus "vel pedis digitos deorfum extenderit. n. Si in loco
[ablimi [edenspedes pendentes teneat. NL. Fl'uins figura fi inter cos aliquid
tran[uer[aliter poz f uerit. O.rachia circulum componétia: uel Caput: Os
aperti. o.' Paruum-vterq; oculusumbilicus, cateraq id genus. P.'Utraque
coxendicum propter conglobatam carné «ver fusos [acrum :. Iterum qualibet [ura
cum tibia, qua eft os ruris. p.Paruum dabit cvterq; pollox. q.Huius charatleris
ea membra dabunt, que [upra b.de dere:dummodo diuerfo di/ponamur fituseo
dextris pro [iz niflris utamur. R. J) t ^ » Dabunt capilli retorti S.Iterit
dabit bomo pede vetro veflexo, e in ante capite inclinans co pendens ficut qui
reuerentiam alicui prabet, f«cese fola. T Manus [uper caput dilbofita dabit:
vel bomo fedis, furamá, (upra genu tenens. Vtraqi brachia uel pedes in alti
ereli et extéfi donat. ificiofze ü AC B :3i dye ' ! Pars fecunda. ic TEE Re leq
j C^ Q7 3777 2-5 ^ Sa S S IN Ni en Pg Ll hos d] Thefauri memoriz artificio(ze E
7771/7, 11e 5 (4 ? 7 : (MÀ á * $ UA 775 dau eye pata air pn v
A174, e a M " í W : wuET id ST itt L^ € X! S4 MJ /7 : p ut 162^ // ; À n
ANC M, i ez B 47, : ES ; t -. RAS co - UC 5n jondese] -: es So 3 Qo e [es es Oo
nh Me ? rn [s Ca . ; x! : Lis b Mecul UIT: mri [LM mpm : ds Alphabetum à varia
digitorum difpofitione defüumptun, : a. Juins praccdentis characleris compones
; fi pollicem fupra indicem tran[uer[um aliquo in bomine confinxeris. A.Si
indice ) minimo terram ver[us protenfis alios ad colam plizatos homo tenuerit:
€ uod in-vtraque manu fe ri facilimepoterit, a minorem habebis, fi pollicem
dextre manus pradiclus bomo in terram extenderit indice tamen fub codem
curuato. b.Si pollicem dextrum in figuram cuiu. dam arcus ad in dicem
deflexerit. Ate conuer(oin finiflra eueniet manu, eNa in altum pollice
exten[oindicem ad pollicem incuruare oportet.- (Si index et pollex cuius vis
manus [e in femicirculi figuram retor[erint. d.Dabit index dexter, fi fe ad
pollicis vetor[erit medint. D. autem huius figura dabit index i[dem ad «uertice
pollicis deflexus. E.Si digitos trescvel e fimul oés extenderit bomo non in
altum non in terra. nam 7M .daret:[ed erga te verterit. F. Si digito medio ad
celum erecto,index (in predicto bomine ante te, vel imaginationem, pofito)
tran[uerfus in. crucis modum confingatur. G.Dabit index aliquantulum retortus,
e fub eo pollex curnatus, quafi ad c. figuram componendam:dummodo tamen plus in
fe ip[um idem pollex retor[erit,quam ipn az Parsfecunda K.Eadem digitorum
compofitio dabit:que A. talischa racleris dedit. boc tamen ob[eruato : quod
index eq minia mus fur[um eleuentur, non deor(um incuruentur. 1.Q uilibet
digitorum in altum proten[us. L.Figurabitur, fi index vel pollex in altum, in
qualis bet manu fe eleuauerint,runo corum in latus exten[o AM.Sicut eo E
componitur : [itu tamen manus varias tot [upra diximus. Nn. Index co medias
vver[us terram extentivelme lius. «Pollex ee index «verus terram difbofiti, ab
inuicem tamen [eiuncii. O.Si pollex cum indice in [ummitate (e. comiunxerit, in
uauis manu. P.p.Si indici dextro bominis ad terram extenfo polle fe retorferit.
q. Figurabitur ft é conuer(o pollex ad terram in eodem bomine difpofito, ad eum
[e veflexerit index. Reliquas literas varia digitorum compofitione conficere
poteris. Hic que[o notato, qu)d barum, quas fcripfimus literaz rum qua[dam in
"vtraque manu bominis ante tuam imagi nationem pofiti,vel e in qualibet
tuarum manuum ab[ai aliqua "variatione videre potes : qua[ dd tamé in vna
ma nu non in alteracernes : € uod fitus diuerftate contingit : ficut [upra de
b.litera notauimus.-verum eo animaduertis to quod bas literas, quas infra
digitorum varia di[bofitios nt formatas inuenies, in manutua [iniflra vt
plurimum Üc 2a difbofi uimus: 'Thefauri memoriz arttficiofz d fo fuimusyco
tamen qua [cripfimus in manu dextra bos minis "velbomini ante te pofitorum
formauimus: bac ratio ne permoti.ut illarum quas fcripfimus legendo,e in]Picien
do,iflarum quas lineas formauimus infpicien do tantum evberem copiam babeas,et
*otri[qs demum abundes : aba; nostri operis optata detrimento breuitatis. Sequuntur Figura. YA dh i ] o" MU yf mamme : bi at
omar Pa Tars fecunda.. Thefauri memoriis artificiofze IO $ laletum Ab bd Pars
fecunda.. Thefauri memoriz artificiofzx Alphabetum àvocibus hominis naturaliter
fignificantibus:vel faltem non perfecte de articulatis extractum. A Dalit
bominis quedam "Uox exprobrantis «el eriam minaztis: vel iterum bominis
dignum inis mico [upplicium tion inuenientis, idcirco conquez entis. 9.
dabit indignati bominis minantisq, vox: eandem. 4, li teram veplicantis, addita
litera vocali.a.«vel e. C.Ft infra. TNrinfa. (1 "eras. E.Uox aliquem al
incepto opere vel [euitia eoe pratextu milericordia retrabere
cupientis:cvel-vox ad «oerez cundiam inaucentis. ut F.vox ventum vvalidum:-vel
arcus bellici [onum exz primere tentantis:addita tamen vocali litera v.
"vox tediam interius uel infirmitatem gemitu quoz dam demonflrantis. j Zt.
vox citbaredum male pulfantem deridens : addita «vocali.o.vel a. Reliauas
alphabeti literas eo duplicatas €) triplicaz tas: [upraditlasd, infuper
ingeminatas: eg) «ct plurimum follabátas, quod maxinzo adiumento efl, exprimunt
bomi nes diuer[as aues «9 animalia aduocando:expeliendo:oncz
rando:[limulando:percutiendo cz «. Has Pars(ecunda.. 106 FEfas ergo bominum
«voces diuer[as, e ft negocio tioflvo perutiles effe fateamur:attamen bic infra
posere volumus: 9 uwilibetergo artis huius percupidus eas fibi profuturas ex
cogitet :. [ciatq, hanc artem in [uo effeciu quidem egregiam nobilem
defiderabilemq, existere: verumtamen in vfu ips fius cam quandoquidem in
quibufdam «vilibus abie£lisd, rebus ej) prope deridendis valere multum:cvigere
qua plus rimum cg [«pius confistere: Nec fime vatione autboritated, loquimur.
SNam imagines, que admirationem e rifum) "utl aliquid buiu[modi («vt ('icero
&&* Rauemas a[ferunt, excitarint, aliis meliores inueniuntur. :
Alphabetum a quorundam animalium vocibus, et quibufdam rerum fonitibus ex.
preffum:defumptum. i A ni Dabunte nates, culus frigulans: Gallus 7 . dum
iretinunt, COUR edhnferes, dum curiens.eox G allina Jac il, JaPEA T S ONPM
gratitant : Iterum Aféllus. / D. Campana paulatim rudens eo oncans. pul/ate
fonus. B. Bos vel Taurus muz F. Fragor efrborum : iens: Ouis balan:.Canislas
Felisvixans : ventus va» trans; "vulpis ganiens: Bubo bubans: "vpupa
[uo cantu. '* Coruus crocitans.Gra4 lide proflans à G
.Grus dum gruit Sues grunnientes : Grilli dum Qd 2 grillant. hs grillant.
I.Equus Efinniens: L.'Uox cuiu[dam auicule. JM. eMiluus dum lips p^ P.P affer
pipiens. Plaufus manuum: [onus exufflantis. -..Q. SNoGlua cucubans: (culus
cuculans. R.Rana coaxans: Ruz beta conclamantes. S. Jtrix ve[pertilio Thefauri
memoriz artificiofz Slridentes : ferpens fibillans; AMurium flridores. j p^
Clangor buccina: fonus cornu. T Sonus gutte [uper pes tram cadentis : vel faxi
in terram. U. Vllula vel fecundi alios ulula vlulans. Z. edpes. bombilantes:
Regulus (o merops zinzus lilantes:[carabei : ve[pes foz num [uum emittentes. A
Lias pent infinit às figuras quilibet bis vifisexcogita (Xre poterit diuerfis
[uis conceptibus commimcédis infer sientes: SNam figuris abundare diuerfis
quilibet huius artis cupidus: quique quam plurima memoria mandare defides
rat,nece[Jarium admodum e[fz perno[cet. o0 XXe Parsfecunda;i:0:57 7 107 De
applicatione in communi figurarum pre di&arum ad memoranda: et € conuerío
memorandorum adfiguras. Cap. V II. v7 Ofttis figuris, nunc
confequenter quomodo ad 7a d) memoranda applicentur dicendum reflat.5imilitado
autem in ve bac figurarum ad memo 2 randa ege conuer[o: tota eft ratio
iftiufmodi applications. Ea propter quot modis ves aliqua alteri fit fi milis
indicare conabimur.V erum enim vero antequam «vl tra progrediamur,,
pratereundum non e1,quid [i aliquod, cuius memini[Je "uolo, pre manibus
babeoyeius fimilitudin£ non queram, (ed ip[ummet, tali loco,vel angulo reponam:
«ut puta fi repetenda e[Jent à me "vniuer(a, quein bac noz Slra man[ione
eg cella, conduntur:omnia illa (uis locis ordi tate difbonere: e tempore
fuo:ordine quo [unt difbofita, mente percurrerem fimul, ac memoriter retinere
conarer. Caterum,quoniam «ut plurimum querum recordari-vo lumus copiam nou
babemus:idcirco ad fimiles res debemus recurrere, qu& aliquo modo pradicla
no[lre mentivepre[enz tare "valeant e per fimilitudinem,quam babent ad
ea:il lorum imagines fieri: quibus uifis mens,corum(quorum [unt imagines, et
fimilitudinem reprefentant) recordari ualeat. Similitudo ergo bac in arte, tota
efl ratio mucniendi «p plicandi4 ; ad memorada figuras: Ea propter quom ado mul
tisiodis, Aliqua. res alteri [it fimilis ratione (gj. apertis €X€in pus Thefauri
memoriz artificiofz exemplis declarare tentabimus. Et boc expleto, quomodo ad
literas, (etentias conceptusque commini/cendos, appliz centar figura: fubinde
docebimus. i. Efl autemres aliqua alteri fimilis in fubfl antia velcor porali,
vel ab[lratla: quamobrem vvnaw: pro alia fumere otero. «"Ponamus difcurfum
aliquem e? fubneGlamusapplica tionem:quod nobis pro exemplo eripi ts 4 e
"De excellentia bominis locuturus [um, de quamulta di cendo,ad bunc
difcur(um deuenio, quod [cilicet. Homo creaturarum omnium corporalium 9»
fubceles fiium maxima efl. F/omo eft enim praftatifimum animal, ait 4riflo. Q
uid aio? qj) etiam corpora. celeftia fua dis gnitate e nobilitate pracellit :
ip[osque attingit angelos, cum [it medius inter corporea, c7 pura intellectualia.
Etéz nim bomo non immerito. dicitur eMicrocofmos. i paruus mundus, omniumq,
creaturarum nexus pulcherrimus, qui omnium [ubcelefliura pfe&tiones miro in
fe modo recludit. "Difcurrite, que[o,per fingula quaque /U'idete terram,
ac inde noftras per[picite carnes, binc ee attendite illa, quo dam excellenti
modo in noflra carné tecludi: T etro 6; im colore in fe ipfa terra. nigre[cit :
at carnibusin noftris ipfa erlucet. Ages in ied da In oféibus lapides
faluantur,et marmora: In carne, ifla: in terraillaconclufa. ENSE T'erra aqua
perfunditur. Flegma; humores quoque om965 aque pre[eferunt clementum,ac
multoties circumquaz que Parsfecundas; 57207 que abundanti (udore membra noflra
madida efficiuntur, tanquam Ægyptus Nilo c. TS eferem rejbirat hbomo,ac in fe
calorem retinet ignis. -Ceeloinfupex ip(o., in. (uo corpore excellétior! [i
tamen ce lun ab[qua anima efe fateamur) inuenitur:proinde in ani ma [ue
[ub[lantia angelis etia, qui [eparata dicuntur [ubs flantia, ac à materia
prorfus abilracta, comparantur e fimilantur. - T'otum bunc di[cur[um locare
poteris in locis, qui fupra: amplifimi "vocitantur: Ita-vt primo terram
[umas.deinde elementa cetera: celum etiam, demum angelos,qui [upr celos fait so
uma VENIT : T'erra ergo carnem: lapides offa, Aqua. bumeres,z Ær ba. litum:
Ignis calorem:celum corpus: c4nge lus animaim hoz minis reprefentabit. Hinc per
totum dilcur(wn vnam [ubzflantiam poni pro altera cernisseos vides utpote
terram pro carne, aquamypro bumoribus eec. quod c9» clarius appavt in
/apradiidis vltimis daabus collatienibus, pradicli cis fcurfus. ! MT Obiter
autern [cias fimiles difcur(us. ("vtetiamtu ipfe experientia comprobabis)
duo loca apriffima vbi locentur, babere. diner[. usd, higuras etenim difiurfus
pradiciu alid Jivmles in bomine locari polfant, in cius carne terram : in
ofsibus lax a:in anhelitu ærem - quorum omnium predicia fi militadinem babent,
quamobrem co figura infuper ejje poffunt, Caro./ offa, anbelitus c9 cetera iam
dicía: Ita ta«. men,qu d vbi prius terra Carnem mibi reprefentabat e €id$ *
'Thefauri memortz artificiofz eiuserat f. gura:eo. aqua humores, e fic de
alijs:modocaro terram vepre[entat,bumores aquam ege. I ipid Nec mireris, quàd
eedera res, qua pro lecis feruiunt in «uno cgxeodem difcur(u misime alterato,ac
in codem tema pore, etiam pro figuris de[eruient. in con[imilibus enim diz
fcurfibus eafdem ves eo» figuras effe € locanon dedecet; fatis eft enim tales
illas ves, ab aliquo alio contineri, verbi gratia, in boc
difcur[uprapoftto,[atis est bominem(in cuius. partibus locauimus, ce
defignauimus carnem terram vepre fentantem:o[Ja lapides: «gc. )ponere et
obfirmare in tali uel tali angulo. Forte dubitas in codem di[cur(uycum terra
car nem reprfentat, 4qua humores cz. vt [upra:ubi ifiu[mo di elementa ee celos
pro figuris babes, quis locus talesconti nere poft figuras, (atis efl inquam,
ip[am-[-terram aquan& ærem egc.(cum f(umuntur mon pro locis, fed pro
figuris) a fnis contineri co» ambiri partibus, que partes "vicem locoz rum
gerunt. Et tamen in pdicfo difcur[u pofito,cverbi gra tia in terra
ifliusclauttri velplatea, ea terga mibi fufficit proterra,qu carnem
repre[entet, queque carnis comminifeenda exiflat figura: que profecto terra
portio, ab alijs reli quis terre partibus, ("verbi gratiareliqua terra
)continetur, €) circundatur tanquam à [uo loco ec. 4dem de alijs ele snentis
fimilibus dicimus, eo» de celis eoc.te cadem [pius cogamur repetere. : 2
Similitudo etiam inuenitur in diuerfis rebus, fimilis autem quantitatis
di[creta : fimilis inquam non eiu[dem y quando quidem q fi [ecumdum
abstractionem "Æm " AMT inaria Pars fecunda. 109 binario minime
[pecie differat, fed idenifceturtin concrea to tamen confideratum et [umptum,
ficut et v os [um inzus) iflud binarium, quo numerantur dueiflg nuces,fim
ile,non idem efl ifi, quo numerantur hec duo mala panica. € uapropter iffas res
talis numeri poni poterunt pro dis uer[is rebus ciu[dem tamcn numeri. E xemplum
ponamus. Eioc mane concioni adfui, atque concionator in [uo quoda propoft to,de
facrorum mifleriorum numcro loquens, talem fecit difcurfum, dicens:SNouem [unt
bominis fen[us,quinz: que exteriores, et interiores quatuor. S. T bo.p.q.78.
Decem (unt pracepta legis,quatuor cardinales uirtutes: T'res E beologales.7.
dona Spiritus.7.Sacramenta:quatuorz decim articuli fidei.duo caritatis pracepta:vmum
( aput Ec clefie Chriflus.omnium tamen istorum finis vnus.'Una có rona pro
iu[litia de reliquo repo[ita ec Unum lumé Deus, Vna-vifio, Vnus denique omnium
5 anclorum bominum locus, (lum empyreum : N na cum [an£liset Angelis perz petua
focietas ..F.ec autem omnia Concionator ampliauit vverbis:dilatauit
circumlocutionibus:ornauit [ententijs Gen tilium, corroborauit c confirmauit
[criptura,quorum e f non omnium tamen multorum recordabor:Si diclorum cas pita
principalia, puncta, aliquo in loco reponam fs ub certis figuris, ipf
areprefemantibus. Horum ergo dictorum talis erit memoria. Sratuo bominem (fupra
quem omnia bac ponere "volo ) in talilocoputa apud parietem, qui alteratim
nudos pedes agitet,atq; corum nobis [ammitates demonflret:ex qua diz Et giti
Thefauri memorix artificiofx giti procedunt ex prominent. quinque ergo digiti
finiflri pe dis (qui ignobilior ef? dextro)quinque [en[us cxteriores(qui
interioribus ignobiliores funt)demonsirabunt: Digiti autem dextri
pedisinteriores fenus : eo quod nobiliores a nobiliori. fianificari con[onA
fit. At quoniam. [en[us imtevni quatuor funt:digiti quinque : ideo vnus corum,
verbi gratia, mini "mus ab[ci[Jus exiflimetur. e4t fi tu paruam e[fe banc
conuenientiam. inter figuras. eo figurata iudicabis: [citoquod non omniumrerum
f, guras proprias, habere po[Jumus : in[uper fi auditor concionis immemor
omnino non fuerit di£lorum à concionatore: etia minimo figno commotus,
facillime recordabitur. Atque hic le&lor animaduertito artem banc ignaris
verum omnium ez«vniuer[orum penitus obliui[centibus minime dari: Opor tet enim
talibus, non vemini[cendi artem tribuere, [cd mesuorie potius fenfum prabere :
"Pro decem praceptis pone iflum bominem vtráfc que f mulprotendentem
manus,exa tendentemá, digitos omnes, quorum mumerus,praceptorum numerum emonf
rabit, to maxime cum manibus co operationibus Dei precepta compleatur, fecundi
illud, Leuaui sanus mcas ad mandata tua, qua dilexi."Duotum autem
brachiorum partes,in quibus nofira corporales coirtutes:i.ui res apparent, quaque
numerum conficiunt quaternarium, cvirtutes quatuor indicant cardinales. A
fcendendo autem «venio ad faciem talis hominis, ibiq, in [ua inferiori parte
confidero tres efe fen[us inferiores, et yuum fuperius, tres illi, tres
tbeologales virtutes fignificæ im unt, Parsfecunda.. I10 bunt, Guflus
charitatem, eod, dulcis fit Amor, e» fapida charitasodoraus fpem, etenim celi
gaudia iufli;in "Domi no jperantes leuiter olfaciunt[: atiabuntur autem
cum appa ruerit. Auditus fi dem demon[lrat,quia fides ex auditu. In ore autem
muli bomines, quatuordecim dentes babent, in fuperiori parte, totidemá, in
inferiori:in duos ergo feptenaz rios,uperiorempartem diuidentes, in una ponimus
numez rum [eptem donorum [an£li (piritus : in altera [eptem Ecz clefie
[acramentorum numerum. Inferiores autem dentes, 14-f/ant, qui numerus
quatuordecim articulos demonflras bit. Aliam barum figurarum cum figuratis
predictis conue nientiam preter numeralem (fi illa non [ufficit) ex [e quili
bct excogitet. Sur[um procedendo, «vides illius bominis duos oculos ex cuna
tantum manantes potentia, vvelcerte melius in vna Humtaxat potentiam
concurrentes: qui duo charitatis pres cepta ab «vna manantia charitate
motabunt: Oculibene fiz gnificant. duo precepta Amoris, fime quibus bomo manu
tentat,eo: in tenebris efl,vt ait [criptura.[ur[um a[cenden do inuenitur iflius
bominis caput, Caput autem noslrum (Chriftus efl. Evgo caput Chriflum ostendet.
In capite autem fit. [acerdotalis corona, qua eternam fignificabit, l'apra
caput bominis percutiat e ve[blendeat Sol.itle lust repre[entabit diuinum,in
quo videbimus lu men eoc.[upra Solem celum empireum, locatum e[Je credi f?us
nos omnes. In ip[o communio, et focietas [anclorum inuenitur, que EM: duo
Thefauri memoriz artificiofz duo quoniam (unt illamet, quorum recordari
voluxaus,fe fe - nobis offerent. lis d: Multa praterea funt in quantitate
continua, fi milem - uel quafi fimilem quantitatem habentia. Recordaricvolo
certaminis Dauidis cum G oliat cuius hiftoriam [cio : fufficit 4, mihi in
communi eiu[dem certaminis vecordari:pono er qo vtrorumque imaginem
rverifimilem congruamq "Vel f -moui bominem magnum, pono pro Golia t
puerumaq rufum gro "Dauide ponam : illum armatum,Et galeam,e9 bafla
imaginor:iflum funda munitum,eo baculo.N erum dubitas forfan, ac dicis, f
bominem magnum [ine bala, eo puerum fine fanda, ponere, neutrius
recordarer,vidédo coris [olumz modo quantitatem:Ca propter quantitas [ime
babitu hoc in oco parum prodeffet: O0 id non diximus figuras bas, "vel Ji
miles borum e fumilium occurrentium memorandorum;in quaititare tantum continua
conuenire debere. Aliquando -enim eo fi non [emper:alia ctiam requiritur
fimilitudo. Similitudo etiam e[l in vtroque correlatiuorum, runde illorum
quodlibet alterum repra[entat. At quia relatiua in triplici [ant differentia,
vel quia [unt equiparantie rvel [uz per pofitionis vel [uppofitionis: ideo
cuiu[libet [beciei relatiz num pro altero poni,e& pro figura [ui correlæiui
afJummi poz terit, cut in fuppofitis exemplis, etiam ignorantibus logicen
manifestum e[t. : Hominem puta. Siluefl vum, Petro vicinum vel amiz cum aut
inimicum, «vel collegam wel comuiuam,con[obvinu, Co mpatrem, (
lientemcou[ortem,velcondifcipslum, vel aliqui Darts fecunda. tH aliquid
buiu[modi pro ipfo Petro reponam .. uod euenit propter [imilitudinem relatiozis
alterius ad alterum,qua fiz ilitudine, alterum pro altero nobis offertur. In
fecunda [pecie patrem profilio, Dominum pro feruo, vMagiflrum pro di[cipalo
babere po[Jum. Ité pro-casfato cau[am,vt in artificialibuspermaxime fit
quapropter in vna T'u[ciz ciuitate quandam numisma tis [beciem à quodam
artifice tufam ej) impre[Jam, ipfius artificis nominc "vocitabant omes,
quo in cafu caufatum procaufa (umebatur. xxl U'oniam Planeta gj frgna cele[lia
et fi uniuersa 3p [ales caufe [rmt et equiuoce re[peéiu inferiorum Apes) eos
fubceleftium corporum: quibuf: dam tamé bg mani; membris bominumá, partibus
apblicátur (vnde eo inflaunt illis et fa uent) id circo boc in loco,ubi cau[a
pro cau [ato ponitur, ex € conuer[o : mon incongrue eo ipfa pro cis ponentur,
ee é conuerfo. Planetis ergo e» cele[libus [iz gnis atque figuris ; multis
noflro negocio defernientibus noz dis,vutimur: Inter quos «unus efl, «vt
planeta quodlibet, Et Jignorum cvnamquodque:aliquam noflri corporis parté cui
faucet fua figura, demon[lret. Eficergo Planete eo figna;et quibus bominum
faucant partes enumerentur. 1. Sol capiti cg: cordi conferre dicitur. à
Mercurius lingua cg» ori. 3. Saturnus [Pleni. e 4-Tuppiter Epati. jd dars
fanguini. Venus renibus co femini genitali. 7. Luna [lomacho. Ex Crin.lib.i2.
Capa. "Duodecim figna que mébris bumanis fauere. dicuntur, eandem
vtilitatem noflre memorie pre[lamt, quam co planeta donant. Le/drieti caput bumanum fube[fe autumant. 2.7 auro
Ceruicem. 3.Geminis humores. 4-Cancro Cor. $. Leoni Peélus e$: flomachum.
6.U'irgim "ventrem. 7. Libro renes vertebrasQ. 8.Scorpioni
genitalia. 9-Sagittario femoralia. 10. Capricorno genua. I1. A quario tibias.
1. Pi[cibus Pedes. Manilius &9 Crini.vbi [upra.i. lib. 12.Cap.*.
Iterum,quia Authore eodem Crin.ubi fupra, 4€ quamz pluribus alijs. 1. Caro à
terra prouenit. 2. Humor ab c^fqua. 3. Anbelitus ab c Ære. 4. Feruor ab igne.
$- Ingenium a "Deo: c/4 quo bona cuncía procedunt: Ideo ergo caro terram
in bac arterepre[entat e e connerfo, ej f/« de ceteris. £ uoniam Pars fecun da..
It - Quoniam elemento cuilibet tria iuxta cAflvologos Zos diaci figna
re[pondent eg) pre[unt, bac ergo de caufa Eles mentum quodlibet im bac arte pro
quolibet trium fibiprafidentium fignorum figillatim atque diuifim : «velpro
oibus tribus fimul [umptis poni potefl, e: € comuer[o. Igni præt Aries: Leo:
Sagittarius : À eri Gemini: Libra : Aquarius: Aqua, Cancer: Scorpio:Pifces:
T'erre, T aurus: V ingo: Caz pricornus. Iterum
pro fordida, «vel pulchra figura, vel Jculptura, vvel [cripto, vel alia quauis
ve artificio fabrefacta, ipfum eius artificem tuo loco repones. €
conuer[o in tertia [pecie fit, quia pictura "velfculptura fium repra[znta:
artificem. SNam [i à pidlura quis fibi nomen aliud à proprio aliz quando
vendicat (^ut piclori illi contingit, qui à pingenz dis auibus miro mido,
Magifler ucellosmuncupabatur)quaz re ctiam, ipf a pidlura, alicubi pofita per
realem pofitionem vvelimaginariam, ip[um picloré non repre[entet:que quan oque
fe pingentam prater proprium alio nomine donat : Amplius: diur[arum qualitatum
[becies, l'ecund quas bomines "vel aliares, quales e(Je dicuntur € funt,
faculta tem non mediocrem nobis inueniendi pro memorandàs figu ras
conuenientes, prabent eo donat. LH abitum vel difpojrz tionem(qua in prima
qualitatis [becie computantur ) baben tes,pro alijs, qui ciu[dem funt
qualitatis, nom incomueniéter ponuntur. deo (im prima qualitatis [becic
commorando ) edilronomum, pro altero eiu[dem babitus [ciétifici ponam, Thefauri
memoriz artificiofz eo babcamyverbi gratia, A tblanté;cvel Prbolomeum (qui iam
pridem in astronomica floruerunt [ciétia) pro tali astro nomoputa Iobanne
babere poteris C7 e conucr[o.Sic idetiz dem inter omnes illos bomines, qui
babitibus intelle£fualiz bus fiuc moralibus, fiue naturalibus, [eu diuinis
refulgent,. evel reful[ere, fimilitudinem talem efl inuenirc,qua bic pro illo
ponatur, € isle atium repr&fentet,in noflra artificiofa memoria. Similiter
idem de "vitis, qua in hac reponuntur fpecie; fantiendum.*unde pro
adultero Paridem ponas «vel Phocam Imperatorem vcl Ce[arem Buguflnum pro
gulofo:. Claudium (Ce[arem, vel Holofernem, vel Cambyf[em. Pro crudeli:
Eferodem: Diocletianum "Domitianum ; *vcl Neronem vel Madeam: vel
Athilam.fíc de ceteriseo e conuer[o:nam rvitiofum quem nofii, pro quolibet
fimili poz nere "vales. Improprie autem animalia quedam hifce e fimilibus
paffiombus pradominata: diuer[os uitio[os repre[cntabunt. Uude vrfumpro bomine
irofo, Leonem pro fuperbo : pro auaro [erpentem:pro luxuriofo,columba:pro
«vanagloriofo, equum eg pauoné:pro gulofo,'voracem lupum «(J[umam. Hic te no[[e
oportet, qualitates in abfiracto, fr 'gnificari po[]e per illa, qua in concreto
nouimus aut etia (cn[u «videa mus co ca propter, fi qualitatum aliquarum
recordari evelis,aliqua tales qualitates babentiaspro figuris ponere utis le
admodum erit : Idcirco, ut [ub exéplis loquamur de qua litatibus dumtaxat
fpiritualibus (idé aut£ erit iudicium de ceteris [eciebus qualitatis) diciumus,
quod, M, Ed a Parsfecunda ; 15 Si multarum [cientiarum "vel artium nomina,
vecenfere mos oporteat, ucl eiu[ dem callentes,cvelearum inuentores, aut etiam
amatorts, non dedecet pro carum poni figuris. «Unde Laurentium V allam, vel
Prifcianum,pro Grama tice pono: MT ull.pro Retborica : pro Dialeclica,e driflo.
€ pro Philefophia: Platoné;pro T beologia: Galenum vel Iippocratem, pro e
edicina: Alchimedonem, pro fculptus ra: Pbyadam vel zeufim, propitiura :
Democratem, pro Architettura: Atblantem, Zoroafte,rvel Ptholomeum pre e
Aflrologia: Archimedem.pro Geometria: A ppollinem,Orz leum,vel Iopam, pro
Muftca: Penelopem vel Lucretia vel Iudith procaflitate: Cacum vvel Neflorem,vel
T hefeum, ucl H'erculem,vel Milonem, aut certe Sanfonem, «vel Goliat pr
fortitudine etiam animi. "Pitbagoram, Zoos roaslé, Simonem, Samarcum pro
Magia: T'raianum «vel Ca[arem, aut T itum, ey Vefpaftanum, aut Antoninum
pium.pro Clementia £o humanitate. 'Themifloclem, Pomz peium pro
modeflia,cvel-verecundia: Socratem, Zenonem, pr fobrietate, co temperantia.
Item A ppollonium, lohannem Baptitlam, Heliam,c/fmos, pro auckoritate. Aliud
bic infra exemplum ponere volumus, concionato vifor[an baud ingratum, &j)
boc quidem materno. [ermoz ne ficut to concionaturus vti a[folet. Sicome un bel
prato di wvagbi e diuerft ftori 'adorna; et come il corpo noflro di ricche e
nobil vefli coperto, e) varie parte di quellocome corpo, collo,braccia,mane, eo
dita di varij ornamenti. vi[blendenti danno gran confolatione Ff all ocs
Thefauri memoriz artificiofz All occhio che li miras cofi il prato dell'anima
noflra con tut 1 le fæ nobil parti, quando fi troua delli odoriferi fiori dclla
«virtu coperto; &g* la noflra incorporea [uftanza quando ff tona delle
nobile ricche «ve[li delle [pirituali perfettioni veslitayeo delli
eterniornamentivifhlendente dona inesti mabile vtile al poffeffore » €2* à i
vigmardanti con[olatione, eo infino quafi à gli Angeli marauiglia. Che
"vago, €» odorifero fiore € l' bumiltà, ch'infino ne aggiugn: al Cielo.
MORI 3 - SNardas mea berba bumile, e piccola, dedit fuauitatem odoris,dice la V
ergine. T rouafi pia leggiadra rofa,cbe lapatientia,che alle tem pefte (empre €
cvigorofayanzi quanto piu neuica,0 grandina, pin bella ne appari[ce,et fi
trouaficut aur probari igne etc. "Vedete di to7. ( onftderate di Y obia.
Haute mai inte[o vna conditione di vefte,piu maraui &lio/a di quella della
pouertá, che quanto piu fei pouero;tan. £o meglio ti copra, anzi vve[le,che
quafi infinitivicchi:fbrez. zate le loro,banno pre[a qfl1a per e[fer meglio
coperti,come il Santiffimo Aleffio : dellaquale ancho il. R icchiffimio
"Dio prendendo carne humana [& ne vvolfe ve[Hire. £) ui cum di ues
e[fct, pro nobis egenus factus eft. Rare eo fignalate ve[li la elemoftna, e
hofpitalità:la «vaghezza delle quali tir nol tabernacolo di Abraba itre Angeli.
riceuerno nello ho[pitio d' Emaus - briflo, cg cifan no meritare Dio, T'alibus
enim bo[hijs promeretur. Deus, die San P olo. Era Pars fecunda; 114 Era
Giouabattifla nc] deferto non mollibus «ve[litus, ma della bonorata veste e da
Chrifto lodata austerità,dal capo à piedi coperto : chi vorra.opporre à questa
«ve[te loda ta da Chriflo? Q uid exiftis in de[cretii nidere bominé mol libus v
elitum? uata ricca gioia € quella dell'anello della [anta fede, con la quale
Dio [pofa l' anime nostre. "Defbon[abo te mibi in fide; (Come refplendeua
di quella il Centurione, che vibe deua pev quella come di fplendidiftimo
carboncolo trà tutto [' ifrælitico popolo: SN'on inueni tatam fidem in
Mræl,diffe C/hriflo. At ual Corallo che in ornamento al collo fi tiene, che à
chi loporta,[econdo i F ilofofr dona allegrezza, ft puo ag guagliare D, quello
ornamento della [peranza,che et tiene in feflaSpe gaudentes: Eccoui
"Dauid:l atatus fum e. *Pretiofiffimo metallo, e belliffimo ornamento,
l'oro,che doue fi troua, ogni cofa ra[fetta : che i Signori intorno alle
braccia, à al collo per collane tengono. ma dicattiuo conio ee di ba[[a lega fi
troua à comparatione del. Celesle oro dellacharità, che perfettiffimamente
adorna lamima:perche efl vinculum perfzclionis:onde,[nadco ribi à me emere
aurum ignitum,probatumyt locuples fras.dile San Gioua. nel Apocalipft. Oxnium
barum virtutum optime recordaberis.fi homi ncs illos,in eifdem florentes, quos
dedita opera in predicto difcurfu pofuimus pro imaginibus talium «virtutum,
babue ris: Malta preterea inueniuntur animalia: Aineralia,lepi F fF 2 des T
hefauri memoria artificiofz des: Avbores,eo bis fimilia, que propter corum
varios effez &us,virtutes, f apores,colores ceterad, fimilia, diuer[as vir
tutes reprafentare poterunt. Quapropter Bal[amum Graa tiam: Aurum
charitaté.fmaragdus [pem: ^vgétum cbariz tatem: Nardus bumilitatem: lilia
virginitatem:Carbunz culus feruoré.£bur ca[litatemr. Mirra mortificationem c.
repre[entat. 1d ip[um iudicium feras de vitijs. De habentibus etiam corporales
babitus.[-[anitatem, robur, elegantiam, agilitatem, idem dicendum efl .[-quod "Unum
pro altero pori pofiit. Hominem robuflum proSan* fone.polchbrum pro Dauide:
Nifum,aut Eurialum pro agili, ac fic de cateris:eo- é conuer[o. Multa preterea
f milia funt inter cayqua babent uctu talem potentiam, wvelimpotentiam,que
[ecundæft [pecies qualitatis,qua aliquod potentiam habet *velinclinationem
faciendi velpatiendi vel alicui refiflendi, qua propter pro altero
[(umimus.I/nde (uem, ponimus,pro muliere multos gi gnente liberos, Ciconia
promutriente patrem. Hac autem exempla impropria cg» nos fcimus in bac
qualitatis [pecie ; fed etiam noflro apta negocio nouimus, propterea ponimus.
Fungum "vel fruticem cito à terra profilientem pro ve. cito ere[cente:
Lacertum, Mufcas pro obliuiofis, deficientibu: in bac naturali potentia : fed
«ut aptioribus vtamur exemplis dicimus,quüd Cyneam: Mitridatem:T bemifloclem:
Horz tenfium: pro aliquo vel aliquibw memoria claris: Meffala: qui ui nominis
oblitus fuit,pro obliuiofo. Méte captum pro flulto:Cacum pro Tobia; (laudi pro
Miphibofet : Durum ]'? Patsfecuhdaz ^ 75 ang po duro, quod reftfien di
facultatem habet. Interca item, qua fi milem paffionem vel pafübile quas.
litatem (qu&tertia [eciese[? eiufe dem pradlicámenti) obtiz nent
:requirenda ell fimilitudo, vt «onum poffit pro altero poni. Hinc nigri coruum,
pro c/fetiope earegie ponimus. C y. gnum,pro albo -velcano bomiæ .c-4marum
ab[yntbium, pro aliave amara,ot puta agarico,c/Aloes ec. Pallidam,eco
f"lzid ; auricalchum, quod forfan pra ma nibus habes, pro auri imagine
(quod forte non babes) talilos co puta méfa, locabis: Mclpro manna (quod forte
nunqua vvidifli (ee confequenter fguram difficaler fabricare poz te A
wmor,Murmur, e Twnultas,pro defluentibus aquis, vel [onitu maris.
Rofaredlolens,prove alia [nauem odorem fpirante d € comuerfo ec. Sicinter
cetera qualitatibus buiufs modi qualificata.[. humido ficco, frigido grami
leui, et alijs ef? fimilitudo rez quirenda,-ot exemplis imnentis ej datis, erit
addere haud difficile. i: Iterum in tertia [pecie pafsione iracundia aliquis
agita tus, pro alio poni poterit, vt pro aliquo iracundo Alexana drum "vel
Herculem vel Æ[chinem ponam: fic e conuer[o faciam. Animalia etiam bis
predominata pafionibus: Ut fupra de vitis diximus, nobis inferuient, ut homines
ipfis fimiles fignent. €9 repre[entent: unde equus co mulus. pro fuz rio[o:Vr[uspro
ira[cente ponatur.QQ uia timet lepus,pro ti mido erit. T riftis (7 melancolica
eft felis,pro triftis hominis figura deferuiet., eo é contrario, T'imidum pro
Lepore ponimás:egsfié de alijs...T Addere que figura cel forma (que quarta
[pecies e[D)ft. bi fimilia fint; [uperfluum puto,cum bac omtiium notifcima
Etiam in agere vel aclione inter ea qua diuerfa funt fpecie vel indiuiduo adeft
fimilitudo,eo:-unum alterum ve pra[entare-valet. V nde in [uo ince[Ju,leo
&) Inuis ales,eo« equus, ei in [na rota pauo [uperbum "vel [uperbiam
vepraz fentabunt, Bufo ac ferpens deuorans terram, auarum terz.
renisin[iflentem ac inbiantem lucris: Canis ad vomitum rediens, peccator em
recidiuantem. Leana buc illucque diz. furrensiiracundum,velimpatientem. Homo manus
frez quenter mouentem, fe in diuerfa «vertentem, et ora ad ( æ lum erigentem:
iram patientem Nuda brachia protendens aliquis, lacertos, [uos acoffa fubinde
demon[lrans, coin pugnos fuas manus refkring eus, fortitudinis eel fortis ima
ginem tua offeret menti.Cancer, T'efludo,eo e/4finus, c9 3Bos lento incedentes
gradu : vel Hotno manus [ub afcella reponens,pigri bominis nos admonet
recordari. A d men[am per imaginationem poft tus bomo, parum bibens, eo» comez
dens,vel aliud animalpaulatim aquam in vafe;velflumi ne bibens: parcum ac
temperatum vvelparcitatem €? tem perantiam. j Antiquitus duodecim men[es anmi:
duodecim bominum imaginibus (qui fere omnes «varijs geflibus e acl.onibus fe fe
circa diuer[à occupabant officie )pingebantur, tt eX tva riarum UrsParfecunda.
5 116 riarum lelionum [ylua colligitur : e abalijs extrabitur «authoribus.
Idcirco boc in pradicamento, prediclorum men fium imagines videntur(eo fi non
omties ) pro maiori [als tim eorum parte ponendze: quarum qualibet ab
imaginatio nc "vifa, menfis fibi ipfi correfbondentis recordabitur, «9 e
comueríó. 7 0 1d gu EUM, r- Januarius fianificabatur per bosniné piclum ad men
fam fplendidam opulemtamá, [edentem,ac auide comedenz tem : manumq, ad crateram
mera plenam, tanquam quid bibere velit, extendsté: tlloenim in tempore cum
feeundu Hippocratem [lomachi calidiffimi fint: faciliter cibos [um ptos
digerunt, e ad alios [umendos frutluofe anhelant. 2. Februarius, perfenem igni
fe calefacientem:Cuius ra tio freni, efl, "vel quia menfis bic reliqua
frigoris ventorum ac int:periei,que Ianuario debebatur, fepe numerovetinet: vel
quia iam in co vltima hyemis [enechus adueneritz- 7 3. Martius per
bortulanamCuius ratio omnibus: pratipue ipfi hortos feréti plana e[V. Q uis
ne[ciat hortos Martio operoftas coli, eg) tunc carlo fauente bolerum [ufcipere
[eri n4: z) quantocyus herbas multas progignere? 4. 5 prilis.per iuuenem flores
manu tenentem,cum tune temporis vniuer[:e fer? arbores ex herbe flores emittere
fo lite, iam cosemifi[Je cernantur? $-Maius,per iuuenem equitantem mollibus
veflitum, €o mann accipitrem tenentem :quo frenificabant il'ud tem pss vagandi
[patiandi,equitandi,itinerandiue aptum:ccoluptatis inf: uper principium effe
c2: a4 indulgendum uniuer "t cora Thefauri memori artificiofze fis
corporis commoditatibus atis idoneum. ! 6. Iunius.per c gricolam falcem
grandem, qua fenum fécatur, manibus arripientem «vel arreptam tenentem. 7-
Iulius, per alium, minorem falcem, qua [ecatur f t/a menta,tenentem.
Augufius,per bominem currui inf dentem:nam tcm pore illo frumenta equorum fuper
illa difcurrentium terunz tur pedibus,rveliterum per bominem -ventilabrum
tenenté ad purgandum aream e. c September, quo men[e iam vindemia tempw adest,
per bominem «vuas legentern. 1o. OClober, per bominem (accum [uper bumerum
reiez &Wum babentem,eg [emine plenum:nam eo tempore [emi"4 terra
conduntur. x1. SNouember, per bominem glandes à. uercu baculo deijcientem:SNam
co in tempore matura glandes inucniume tur,e7 [uibus impinguandis (olent
offerri. December, per hominem [uem cccidentem et exenterantem: Pradiclarum
imaginum [um in noflra memo ria [uperius diximus. Apes ab aluearibus gregatim
currentes ad florea rura: Formica euntes «9 redeuntes onera, portantes,
prudentis «velprudentia memini[]e nos excitant :in ceteris, vifa bac vvia,tu ipfe
di[curras. 6. ue aliquando pa[Jus eft aliquis, (in fcflo predicaz »mento
loquentes)alterum in boc fibi fimilem [ua demonflra bit imagine:pauper bomo
fcabie plenus, 10b :vlcerofus, Las zari yotonbiar sfecundas 0: oT ] 17 zári
erit figura-Obedientis vecórdaberis, fr bóminim capite demi[[o.«? v intlum
manibus c9 ab alio duclum imagine. rispatientie,fi bominem percu[Jum, [capulas
«vel genas ofa ferre confinis: vis sow won esi ctn ome 7. ue boc in tempore
«velillo à natura gignuntur in terra, tempora*varia poterunt demon[lrare:
Flores Maj men[em, Amigdala viridia: Cerafa Iunium: (iceves recen tes, Iulium:
Pepones,sAugu[lum:V ua; Ficus, Septembrem: "Dira, Mala,Oclobrem:Sorbes,
Mefbila, SNouembrem : Iterum-vetu[laves, vt Columna, lignum,fene[lra annos fa
quercus, anno[ad, pinus, bominem longeuum,vel aliud " quid peruetustum
cuius recordari ccolueris. --.,8.Locus locatum demonftrat: 1gitur (colaféolaves
(ias: rus uinum, Menf[a epulas, C'aminus ignem, fuo abfle pofita: femulacro
reprefentabunt. EL 9."Pofitione fua fimia, bominem demon[lrat: que feffio:
si "velutbomo]e aptat. jet 10.Inbabitu multa funt digna confideratione
.nam ve flitus bominum:ac ornatus mulierum, fpecies quam pluris mas, co
imagines rerum commini[cendarum nolis alunz de miniflrant. "Uirgo niuis
indumentis fidem : viris dibus [pem: Auratis j ier Cinereis cel pallidis bumi
litatem;iN igris mortificationem: pannofis, Co refarc itis pau pertatem
veprafentat. Regis etiam optime recordaboris. fr Coronam:€pi[copi,fi Mitram:
Doctoris, [i "T unicam talas rem vel pratextam: Religioft fi habitum
alicubi pofuerisz. [altem per imaginationem. quit UN er 9 uoniam cit. Thefauri
memoriz artificiofze v uoniam Ægypti «vice literarum: (qua tumc teyporis
inusnt& non erant )immo non.folum litevarum,everum etia C9 "vice nominum
c conceptum anirnalibus alis rela maltis vtebantur, que arti nofira non
mediocriter prodez? runtádcirco hicinfia ponentur,eo«iflarum notarum [imiles
quilibet perquirere poteritzaliqua tamen ratione deductus. fiet e pafim boc i
in noflro traélatu maxime in boc capitu lo e$) *rniuerfis in purtibus eins nos
[pius feciffe omnis lez gens videre potefe - Flas autem notas idcirco infine.
buius capituli [ubnectimus: quoniam barum notarum fimilitudo.. cwn
rebusmemoradis:non un& tatum, [ed plura circuit pre dicamenta:cum illarum
queda feipfis:quedam [ua actione: quadam naturali potentia: Alia paféione: cla
f. d effigie. diuer(a. nobis offerunt. eg repre[cntant. Exempla igitur aliquot
Hierogliphicarum notarum, qui, bus Ægyptij rütebantur, [unt infrafcripta, teftibus
&pollonio, interprete Beroaldo, Crin. lib. 7.cap. 2 e Macrobio lib; 3- cap.
v7. Celi. libiY6 capias. Diodiro alis "vt puta Stra vefibus bo fept. lib.
«Plinio. aru (fignificat. Wen. derpéscauda fibi mordens: A: "nj; airs
torii, difcur[us iiir ^ Ocul«s luflitie feruator et corporiscuflos i
interpretatur. fuus ^ Auris memoria ['ignificat Aures leparis erecta : magna E
owes igaraleonis; Furorem indicat... (memoriam. jo" ^ Amteriorespartes
conis: Fortitudinem divoruón: Ine-. Mufca impudentem. Canis, quia blanditur e
nren cA fpem:futurum tempus ez. denia. F ermica: C du c» prouidentia. y GS
4otsuPanfeeundal 02077 n8 ! Cáput leonis: «vigilantes aut Cuffodes :
velfecundum vigi alios tempus pra[ens., ram - QCelum pictumrorem
eijciens:Difciplinam evelartem. ig (d Pellicani forma: infidiantem. Infidiz. C
ucuf. £ effigies: i ngratitudinem. S pn ( conia: parentum amatores defignat.
dan or Columba: tngratitudinem: l upustempus prateritum, V7 quia caret memoria.
007 rib Vipera: Muliere m «viro infidiantem. "icm f yena picta:
Incon[Lamem bominem. oen neos Pellis Hyens: Fortune co« calamitatis
contemptorem. Capra figaraoptime audientem. oe. c efnguilla: omnibus inuifum,
vel alijs inuidenté: 9 uia bomi. boc animal aliorum pifcium focietatem non
babet. peus (amclus: Pigrum. Sw s Pigritis; Apiseffigies: Regem indicat. Cni
Valtur. Genium et AMaieflatem, velnaturam.Amias *n0 Marcellino c Authore.
*"Bouis figura: T'erram. Terra; Sceptrum cum oculi [becie: O syrim feu
folem. Sol. Perdicescontumeliofos bomines. b (. ; f, at. * ippopotani
"ungule deor[um ver/e; Impium Inia- lor hi fluma, [rgnificat: : ju. A ccipiter:rem denotat cito fatlam. dur. TO REMIT ow.
Solicitu Dextera manus paffis digitis:libertatem fronificat. do. Sinistra
comprefüs: T'enacitatem: Hec tamen Ultima ceaaquatuor,de Acthiopibus
Diod.intelligit. "n Gg; i C pedis dI Thefauri inemoriz attificiofze Malum:
"Cocodrilus Malum notat : Baptifta in annotatióiibus etia) prioribus.
Literarum Ajieroglyphicarum nieminit Lucax soo ams libadis verfibus. SNon dum
flumimeas Memphi conte xere biblos nouerat: Et faxis tátum-volucresi, ferzá:
Scul pad, [ernabant magicas animalia linguas. E: Apul. libr. euliino Afini
Aurei De opertis aditi profert quofdam liz bros literis ignorabilibus
prenotatos: partim figuris huiu[cez modi animalium concepti fermonis
compendiofa uerba [ug gerentes:partim nodis cain modum rote tortuofi capreolaz
timq; conden/is ait curiofitate prophanorum leclione munita Et Gornelius
T'acitus.Primi, inquit, ^ egyptij per K guras animalium [cenfus mentis
effingebamt x €otamiquifima rio i numinta memoriz bümane faxisimpre[[a
cernuntur. li - erárit inuentores perhibentur «.Pradicta litere potius note -
fignad, conceptus mentis explicantia effent dicenidasct, aus : thoritatibus
predictis patere pótefl: cveruntanien quia litez gis nomina Cos cvtrba [cripta
componuntur, € ita nominibus eo verbis conceptus mentis explicantur : ideo quod
. everbis vel nominibus attribuitur(quia mediantibus literis - boc fit. )etiam
literis verba componentibus attribui poteft. Hac ergo vatione litere Ægyptiace
dicla [unt pradicta animalia cateraq, rem aliquam ad rationem fpectantem, .
ideft conceptum mentis explicantia: cum potius note «uel fr (2 gna conceptuum
dici debui[femt. Q9) uiatrgo ad explicandos, . vel melius dixerim,ad [cribendos
conceptus mentis c "vo «ees eos literas nou babebant Ægyptij,animalibus
pradiclis que rebus co bis fimilibus vfi [unt,loco &g) vice literaruns
»omind Passfedinda sS] 7 ^ 79 omina cz verbaque fcribi debeant componentium,
atà que exinde conceptus mentis demenflrantium ...Hoc auté. dixerim, *vtnemo
exiflimet buinfcemodi nota ^ egyptioz «um pro literis, [ed pro'conceptus mentis
explicantibus, poni polfe-1deo ab illis non litera: [ed Hieroglyplice litere:
ditla funtideft nota quorumdam animalium, uelaliarum vea rum £c-quibus vice
literarum vtebantur. De fimilitudine,& confequenter de applica.. tionc
figurarum ad memoranda fub alijs modisà przdicus. .Cap. IX. QE Ei ad rem
fimilitudinem exquirentes in [uperiori capitulo diximus,rem aliquam altcri
conius cg eiufdem pradicamenti fimilem ef tu WO SW] fe, eovconfequenter
repra[entare pofJe :c.At nunc operofius ac [ubtilius rerum inter fc inuicem
fimilituz dinem per[crutantes,alias infuper [imilitudines, quibus Yes fe nobis
offerant., et altera [uo fimulacroreprefcntare po[fimi, indagare «volumus, «vt
nobis vndequaque [uppetant menorandoramfigure. Res ergo primo quafi per fe
ip[am twerepre[entarimez smorj« poterit, ficut fupra prelibauimus - Quod tunc
audaz ler fecerés, cum ip[iuspra[entiam babes: fi ergo que tua in manfione "vel
cella-velin tua [unt pote[late recen[ere figils latins debeas, fuo in loco
ordinate cuncla difpones,viu perz : lastres The(auri memoriz ártificiofe
luflves, deinde mente vecen[eas: "Non enim alie ab illis fum abfle tunc
pro memorandis confingenda figura. Secundario per [peciem rel iam pridemabste
vie, eg) in mtinoria fenfu feruatam,e per imaginationem in tali lozcataps
angulo, vcrbi gratia Equi, quoniam eum multoties evidi memorabor. fi in tali
loco, «vbi mili placuerit, eius fis mulacrum e[fo, imaginatus fuero. 3
Tertioper imaginem pilam vel [culptam. Vnde [i Vir ginis Marie recordari
vvoluero,eius illic [uam ponam imaz ginem realiter vel per imaginationem. uarto
per literam vnamyvt Dei recordabor fi D.se tam in tali loco reponam,In(uper per
literas omnes illius no minis, quo resnominatur : quas oportet e[fe infignes :
"Ut j^ uoluero T abule vecordari,in [cribam vel [culpam realiter, «ucl per
imaginationem in pariete, literis aurcis,rvel nigris, evel rubis boc nomen,
TABVLA. Li Q uinto per literas fíélas, ([umptas ab alphabeto anis
maliam,velauiumyvel arborum,vel herbarum,vel lapis dun velaliarum rerum,de
quibus [upradiximus)qua com ponant nomen illius rei, cuius memorari
volueris:nderez &le adinodum recordabor buius nominis, ær.[i pro. A.pona A
finum.pro €. Elefanté;pro. R. R inoceroté.N erum enim vero,rot melius
alphabeta. tibi de[eruiant : cum aliquod eorum literis, nomen componere
volueris, [ume primam li IerAm ab vno alphabetoyverbi gratia,animalium:alteram
«vel duas (equentes ab alphabeto c/Arborum, pro ut tibi [ia buerit.nam
experientia difces pro futuram tibi non prem, ! banc Parsfecundaz 065817 m0.
banc abste literarum fiélarum diuerfitatem offampram. fi enim quod agant
aliquid figura nece[fc fit,cvt diximus, e dicemus: eor a nobis, im ponendis figuris
a[Jumpta diuerfi tas, quamplurimum no[lro negocio proderit. [i eim litere: JM
eov C. vecordari «volueris, murem corrodentem ciceres. («o* bac acbione tuam
excitantem memoriam faciliter) fin. ges.Quod fi pro JM milium, ej) pro
C.Ciceres poneres,quid apere inter [2 ifla poterunt,quo tua excitetur memoria?
Sexto reprefenzatur res nobis per aliquod [olo nomine fimile fibi,ut in
equiuocis di[currentibus patere poteft jfi eteznim Canis Celeflis recordari
voluero, ('anem auimal terz reflve,"vel pif cem pro cius afJuinain fcgura.
- Hc tibi im equiuoco. laborare ne timeas : comextus. enim dictorum fuperius,
dicendorumue inferius, te aberras renon finet - te ese ELSE CADÆNY Septimo per
ironiam, quado fcilicet pro f apiente pono fa tuum. Et Pocte denfum nemus vocant
Lucum;eo quod ng luceat.1tem bellum, eo quod minime bellum .Et Pifcinam
dicimus,quibuf dam terminis,reulu[am aquam,pi[cibus cas. rentem. : Oclauo per
(beciem impre[Jam aliquandoin aqua vel eculo "vel terra vel niue:-unde
recordor T tij, eo quod in tali loco «ubi fbecalum efl vidi eum [e
contemplantem: lus pisquia cius ip niue cernuntur impre[[a vvefligia. INono per
aliam rem nominis eiu(dem, fed noneiu[dem pronuntiationis:ut pro porr), porrum
ponam:pro «ver, 'U/crum, pro fane:[anum qgc-« € conuer [oye 6. ups wach Decimo
'Thefauri memortzartificiof ^ "Decimoper aliquam fimilitudinem, qua babet
in prin. cipioynomen unius rei,cum alio nomine altevius-rei... Unde
procAriflotele ponam Ariflam: ein vulgari Vna Avifla. e'arrofloo Rofla, e* é
conuer[o.pro locetiam uerbo Aupus: ponam Asum.Per fi militudinem quam babet
nomen, cura alio nomine,in medio uel fine,ut pro boc nomine ambo ipone tur a me
N mbo, Hominem babentem faniem egc.pro fané. babeam. Ffic modus inuenitdi
figuras primus efl omnium,. ce admodum facilis, quo ut plurimum ego utor: eiusd
utilis tatem pernofco. aie Sum Undecimo per [imilitudinem uel identitatem, quam
ba. bet cum [uo genere [pecies, e € conuer[o.V nde fi woluero ve. cordari huius
nominis, e/4nimal, ponam Leopardum. ('onz fultum tamenerit,quod fi quando
generis alicuius vecordari: uelis,multas [pecies in [imul uno in loco
imagineris, V nde. Bos, eo Afinus e» Gallus eg* Cuniculi vc.
in ftabulo poz fiti, melius tibi pro figura animalis in[evuicnt. SUPE
Duodecimo, inflrumenti, quibus artifices tuntur, eof. dem artifices nobis
pra[entant in [uper egs artem: vt Ruffi ci, eo Agriculture recordor, fiin
angulo Ligonem ponam uel uideam.erjc. Mruteti-62130 8. "093 Qni Iterum
infignia inanium Deorum ut feeptra, t tela efues, arbores ee fimiliayà Gentibus
eo infidelibus eifdem dicat«,eos repra[entant, e € conuer[o: Yn[uper
pradicta,ea. nobis repre[entaripo[Junt, ob que talia illis aktributa fuere. nde
fingularitatem natura excellentis, [plendorisá, [oliss. Phenix nobis
iufipuat,cum in mundo una [ila, fingularisq, orsias Xl "Phenix L
Parsfecunda.. I2Í Dhenix inueniri dicatur [olidemtidem Phenicem indica. vt
poteft. "Uitis, «o ex uite uinum, Bacchuns Liberumq, p4 trem: Et iterum
Bacchus vinum indicat. ( iem enim pluries eiu/dem rei, vel nominis vel vtriusq,
: diuer[is in locis «vs nius er) einsdem orationi «e concionis recordari, €
confequenter pro talibus memorandis figuras poncve uoluerimus, ne pluries in
idempenitus, c7 eodem modo propter eamdem in diuerfis locis difPofitam figuram
incidas : &&* ex: boc loco in alium vel fuperius poft tum vel infra
locatum abso, orz dine pertranfire cogarissoportet "Ut eiusdem vei vel
nominis diuer[as figuras babeas,que diuerfis in locis difbofite,camz dem rem
[ub alio conceptu, vel alio ordine recitandam fub miniftrent, Co porrigant. Hoc
autem terminos intellieenti absa, alio exernplo clariffimum efc pote[l Ut evgo
abunde mus figuris: bac funt, que Dij: prediclis attribuuntur. loui : c/fquila,
[ceptrum e Fulmen : c/fefculus eo Quercus arbores eMarti: Picus eo* Framea
Mercurio : Harpe, quod gladius e$t. falcatus : Q uod &) Oyllenides dicitur.
foli: Pbenix eo» Currus. "Ueneri: Columba, Cycnus &) Mirtus Iunoni:
Pauo. Plutoni: ('upre[fus. *Pano'Deonature : Venus, AMinerue "vel Palladii
N ochua: Et afla quam "tibrat: oleum -veloliua: cox lana. Hb Neptuno:
Thesauri memoriz artificiofx Neptuno: Fu[cina, que eo Tridens 500000004 *-.
efpollini vel "Pbabo: Coruus €» Cyenus : Laurus e: Loto ee Palma arbores:
Lyra: Gryaneum: Arcus Sagitta. €^ Clipeus. V IS ro qmeR ist : Herculi : Claua y
Leonis pellis ac baculus : Et Populus arbor, : "Diomedi: Cataracle aues.
€T hetidi: c4lciones. " "Baccho: Hedera,'U'itis e» Ferula tefle
Plinio. T byrfuscetiam. à; - Palamedi: Grües, que eo dicuntur SNaupliada. (bel:
Pinus data efl. 55 rerum infignia gentium ac eorundem T ela:vel uiua »modiillis
aliqua attributarationeeamdem «vilitatem pra flant mam eafdem demonfirabunt
gentes, €x é conuer[os Fulmen ergo Scythas demon[lvabit. G allos olim Buffone:,
nunc Lilia: Romanos Aquila. [us Phrygios: Arcus t9 Pha retra Perfas : Anglos
Leonesem Ro[e.Senas Lupa: Floren diam Leo:Lucam Panthera coc. Grypbos Perufiam:
Framea Germanos. R omp bea T braces. Lacea Kifbanos: Pila Romanos: 16
'Boios.Sari[Te Macedones:Sibini Llliricos dez enon[lrant,e esonuerfo. 7 LEM
Iterum Populive aliqua infignes, illam reprefcutant, ev é conuer[o. Populi ergo
infra[criptiinfrapofitis rebus celebres extitere. Scytha equitatus gloria:
Seresorientales populi noliles [ant "vellere.Itburei : Medi «9
"Parthi [agittis: T'u(ci falsi, c drufpicio infignes ab infidelibus
diccbans Iur. Addis Pars fecunda. bur: Phoenices literarum in uentione:
fnderurmn: e Nana liume ac bellicarum artium: Marfi-umbri : *Pylli venenis
clari fuere Ægiptij fiftro: eg) iterum Nemptii 7 Babilogi e 4ffrologia: Lacones
breuitate:Scytbe, Cretenfes eo» Geloy ifa gittis: Curetes ^ eve T yffaceta eo»
Lyrce venatibus, quibus €? viuunt: Beotij palestra (o pymnych exercitationilus
: e/ftbenien[es naualibus ej) Geometria: Lacederznones legis bus:Greci
ingenio.c Alexandrini dolis. 4mazones pelti eos fecuri: (rotoniate medicina:
Ægenire Atbletica:7 bel ani, Tibiarum modulis. eMitylenei arte citbaredica.
Iterum caratiberes quibus apud ^ f!'rologos feptem plas netayam, ee daodecim
[igna Zodiacinotantur: eadcm fis gna ég planetas demon[lrant:€o € conuer[o: ey:
plurimun noftro de[eruiem negotio. vau robin 000€ Hb i (uas T hefauri memoriz
artificiofz "CAR ACT TERES : PLANE TAG] ERTSOLIS. n zm zi RE LED inENET Xu
&ua Pars fecunda... 113 T'ertiodecimo, organum alicuius fen[us,puta oculus
tc. alicubi pofitus pilus uel imaginatus, admonet dc uifiua pos sentia,eo de
aclu,qui e[] "videre. Q uartodecimo ( bimere quedam, à nofira imaginatione
confecla, cut equus cum capite aureo,pedibus eburneis Cg. memoranda
repre[entare po[[Junt. Harum autem machinationum (( himerarumque. coz piam dare
baud decet. multitudinem enim talium figu rarum fi quis uoluerit in promptu
babet, unde accipere ques at: Q uocirca mi[Ja bec facere volumus : admonentes
intez rim predicfatunc ualere quam plurimum : cum alie tibi figure non f'uppetunt.
De applicatione quorundam memorandorum ad figuras. Cap.X. - "Ptime
recordaberis rei, ff. cam figuris quafi ] SW depinxeris:quod facile erit, fi ea
ves [enfibus D NS «0 A exrerisemaxime uiui taclui £u! eiq, tempe P OS 23 re
elapíoosqeipotuerit D uod inomnibus bis y 0677 : slorijs recen endis, fatis cà
mode fieri affoiet. Eapropter f byfloriarum ueteris tell amc nti aut noui wel
certe e ctbnis caruwn [ecalariumq, meminilfe velis : fimiles gura» in tuis
locis repones: quarum attionibus seflisqi gre. ilarum facile ecord iberis.
Exempla tamen lic ponere nol'amus auandoz quidem i4 omuibus artis bains cupidis
facizima e[fe [ciamuse Senicna Sententiarum aut? [acre [oripture "vel
fanclori dotTes run cum recordari voluerimus: e« im duas vel tres partés evelplures
fecanda [unt. Et memineris, quód non quodlia bet verbum nece[[e cfl [na nos
obfignare figura : (. exceptis quibu[dam, rt infra dicemus) [ed «vna figura
pofita trius «vel quatuor "velplurium uerborum ad [c inuicem quadam
chatena colligatorum,vt puta quia alind eft [ubflantiuum, aliud
adiecliuum,aliud verbum eo: pronomen ; que omnia «verba cum nece[Jariam
colligationem ad [e inuicem bas beant, memori faciliter eccurrent. eft
inquibu(dam fententijs, quorum unum uerbum cum alio ligari baud apparet : multiplicare
figuras, €» cuilibet. everbo fuum donare fimulacrum cogimur : fi enim illius
pul cherrime [fententia Rom.1. Tradidit illosin reprobum fen fum," faciant
ea, qua non conueniunt; R epletos omni ini quitate, malitia &7«. cuilibet
verbo [uam affignabofrgus ram: qua eorum quodlibet repre[entetur. Et pro
principio 7 fententieimaginabor deum bomines multos babitu philofoz phico,
indutos (nam de philofophis eft [ermo. ) ex pellentem illos 2 (ua facie,
impellemtemq; in rupem [entibus plenam, qui ibiobícena multa patrant: Ecce
prima vcrba figuris do mata. [tradidit illos inveprobum fenfum:vt faciam
ca,qu& son conueniunt. nam rupis : [entes ee facinora qua ibidem p nbi v
regulas, [upra in oCLauo Capitulo pofitas præ dicla verba repra[entant.
fequitur in [ententia : Repletos omni iniquitate : malitia. Provverbo
Repletosomni iniqui tate y fecus illoscva[a plena, inequaliatamen: tamumdem:
enim Pars fecunda. enim fignificat iniquitas.idefl nom æquitas, non «qualitas :
Pro verbo malitia,quendam bominem huius nominis, qu£ noui,in aliquo loco
dif[ponam, «vel inum malis repletum. "Pro. verbo nequitia,pigrum bominem
ocio[umq;. nam nox quitia inertiam fignificat eo. Siillius fententia diui"
Pauli 1.ad Corinthios.ij. ter vir giscafus [um:[emel lapidatus [um:ter naufragium
feci coc. recordari velis, fingulis tantum dictionibus vna efl confiz gnanda
figura, reliqua autemnaturali commendanda mez morie : "Unde uno in loco
pro prima diclione pones bomiz. nes virgis hominem alium vverberantes : pro
fecunda lapis dantes : pro tertia nauim periclitantem : "Nocle e? die [ub
«una feneftra fila uel era, qua modo aperiatur, modo clau datur. pro in
profundo maris fui:fub fcneflva ab intra maz gnum-o0as aqua fal[e,co in
profundo funis pro fà ey)c. In itineribus [pe pro bac dictione innumeras
formicas ad dis. uer[a loca procedentia confinges.vel mures: vol peregrinos:
dammodo fui loci limites nullus tran[grediatur. At fcito buiufmodi [zntentie
(upra bominem «vel anizmal,'vel arborem:vel edificium, vt puta turrim, pertesq,
eorumdem ab imo incipiendo, ac in ei dem partibus multipli cándo,figuras poni
co locari po[fe, €) perquam conueniens. terne loca absqs neceffitate
multiplicentur.1dcirco prior fen tétia, Wepletos omui iniquitate: malitiæ
7c.imaginabor ba minem in pedum digitis [cabie repletum: qui digitiinequaz les
funt pro hoc verbo. Malitia.pedis collum melle inanctit, Nequitia inter tibia e
tibiam fuperius. fN. confinximus : idco T'hefaari memoriz artificiofx idco bac
litera totius vverbi nequitia erit inditium ec. Nominum autem ( feu fint [ecierum,cut
arborum, vut animalium diuer[orurm ec. (eu indiwiduorum,cvt elemenz
torum,celorum, Stellarum,aliquorum angelorum : bominis ceterorumq, fimilium )
recordamur, [i primas eorum literas vel fyllabas, fub aliqua figura difbofue
imus. verun tamen egregie [upra bominem talium nominum imagines lo care
experientia comprobatum efl: € uod propter imnumez ras pene diuifiones ee
figuras, qua inibi reperiuntur, vut fu pra diximus: a[Jolet euenire.Ver[us
vergilij eu aliorum poetarum, i principia tans mum eorumdem figuris noflris
exarauerimus:eof dem facili ter recen[ere poterimus : Nec elaborandum (*vt in
pluribus loquor ) ut fingulis verbis fingula dentur figura, nc innume rabiliam
figurarum congeflio, aut oneret [en[um nofiri vl tra quam oportet: aut naturalem
memoriam «/tili [uo exer citio priact. Numeri "vero bis fequentibus
fimilibusq: fignis figuram ti,occurrent memoria. Pro vvnitatis figura,omnia
illa poni pofJunt,qu& fupra pro figuris litere coc. pofuimus : illisq;
fimilia Pro numero binario vnitatis figura duplicato, € fic de reliquis. Pro
codem binario figure arithmetica [ignatopis fern os aperiettem uel erpenteryel
aliquid huiufmodi, co dabit duo quafi buius figura. Pro tersario tripadé ponas
: vel aliud quid triangularis figure: REitide quadrangularé, pro quatuor [rc de
cateris. Pro numero quaternario poni feretrum poteft, quo mortüi deferuntur :
vel aliud quid : ot quedam [edium [pez cies, que quatuor pedibus con[lant : vel
animal quadra pe ec. Pro quinario anguem : c? ea omnia, que [upra profigus ris
litera. S. pofuimus. Iterum que pro bypfilon figura fupra pofuimus, ea
quinarium dabunt buius figura.v. Pro fenario tripodem [upra tripodem pones. Pro
feptena rio, ex quatuor boftij angulis unum eorum:quod fi quatuor ponas, eg
obfignes,cviginti «e oclo dabunt :[t duo, quatuorz decim: fi tres,rviginti eg
vnum. Iterum pro [eptenario vez ftis fab figura huius caratleris 7. confracta
vel fciffa : Poz mum [upra pomum difpofitum .. O Clo dabit buius figure 8.
Nouenarium dabit pomorum "vncinus. Denarium buius fgura.x .crux dabit:
buius autem alte rius 10. malum velpepo vel aliud fimile [pherice figure, [e
ens baculum ere&lumpofitum. Cateras numeri fpecies fub figuris huius artis
quilizet ex fe reducere poteritcum figura eedem in ceteris [equentibus numeris veplicentur.
- Jterum'vnitas per pollicem dextrum figura bominis an e te locati
fignificabitur. Binarius per indicem erect, fica, de fingulis "Us, ad
decem : boc tamen ordine, quod cum «ve neris ad pollicem alterius manus, qui
pro [enario ponitur, ad volam manus plicerar, reliquiq; [equentes, vt bac pera
motus differentia, tua non vacillet memoria: À liqui etiam codem ordine pedum
digitos attendentes, v[q, ad «viginti, li mnanez Thefauti memoria artificio fze
pumcrando perueniunt. Menfes bifce idolis
reprefentabuntur.Nam Aaiw, foves repr&/cntant : vel bomo magna Slatura:cvel
virgo flos ribus redimita. Iunium : Iuuenis[peciofus : evel [Lecies agri frages
metendas continens. Iulium,talis Imperatoris imago,'vel cerafa, amig dala:
aliac fimilia,que co tempore mature[cunt esc. Augufum, ein[dem Imperatoris
figura, pepones.eec. Septembrem:vua ficus: Mala perfica ez«c.indicabunt.
Oclobrem,mala cotlonea. punica eo. Nouembris atQ, "Decembris,mumerus
proprius erit ins dicium. Ianuarium, lanus bifrons : vel pauper algens : vel
nix reprafentant.Februarius,memoria occurret, ft roo bo minem "ventrem
purgantem ponas : febri enim idem ef, quid purgo. Martium, infita,uel Romuli
pater indicabgt. Dics fic occurrent. Pro die luna: Luna uel Dianam: ffc de
cateris:de quibus [upra inprima parte tratlatus locuti fumus, capitulo quarto.
i 1 INegociorum,qua quotidie nobis occurrunt, memoria: in - locis,puta
ecclefits, apotbecis,manfionibus, ponitur. Infuper optimie in digitis manuum
vel in digitorum articulis multi ponunt eorumdem [igna : ita quod cuiuslibet
negocij momen per primam tantum literam geflu digitorum confecta expri
mant:-velpropter quandam conuenientiam,quas multi ada inueniunt inter
digitos,eorumq; articulos,ad (ua negocia:ut aliquibus iam diclum, e ab eifdem
experientia pofimos dum comprobatum eft. Si multa argumenta abfte fuerint
replicanda, fufficit, vut pro corum de memoria media tantum [ub figuris
veponas,cetera faciliter occurrent : Q uid fi volueris utramq; extremitatem
concluftonemq, locare : Primam extremitatem in capite bominis alicuius (ft
[upra bominem difponere solueris,ficuti eg) confilium eft ) [ub aliqua reponas
figura : fecundam in peclore : conclufionem (ub pedibus locato, wel éconuer[o.
[. Maiorem inter pedes, JMinorem in pecore, Conclufionem in capite. Geflu autemcapitis
evel manus fu prapecfus mota vvelpedis illius, quod affirmatum vel affirmandum
fuerit, «vel negatum aut negandum recordaz beris. Scias autem prudens leGlor,
argumenta multa fupra eidem hominem, qui in difputationibus contra te, vel
coram te fitus efl vel in tali angulo tibiprefenti,vel alibi per ima ginationem
abfle locatus vel locandusest,poni p^[fe - :Nam nilprobibet,ac nilobe[l immo eo
quam plurimum prodefl, primum argumentum circa pedem imum [iniflri lateris pra
dicli bominis, [ub aliqua uel aliquibus figuris reponere: [ecia dum [ub a[cella
in eodem tamen latere.Tertium circa manü brachíjq dextri partes: € uartum fupra
bumerum. Q uinz tum in capite vel fupra caput. Cum autem ib; perueneris, ne
defcendas [uper finiti lateris partes, alia argumenta: (ft forte alia fuper[unt
) ibidem locando : ni forte tibi [appetat tempus, quo figuras, morofe eo
conuenienter inuenire, e inuentas artificio eo audacter locare ac bene
difboneve : e» d'ilpofitas bis vel ter ante quam alijs profundas, tu ipfe tez
CET cum Thefauri memoriz artificiofz cum vecitare pofsis : Cur ergo fuper caput
borniris quintum argumétum locauerisad faciem decendito, in qua [éxtum
difbones. Im pe&lore obbauum,circa corpus nonum eec.Et f vvolueris non
tantum medium argumenti, [ed eo maiorem £p) minorem diflincle locare,et [ub
figuris veponere:quamz libet predi&larum partium in duas diuidito
portianes:quaz rum prima-vbi maiorem extremitatem reponere debes illa fit qua
prim) ab imo incipientibus &) [ur[um numerando a[cendentibus nobis
occurrit: fit ergo prima extremitas pris mi argumentifub pede dextro pradicli
bominis fecunda in ipfo pede vel circa ipfum fub vel [upra vel circatalos: Et
frc deinceps de alijs argumentisxemplo autem,vt morem. geramus amicis
petentibus, e lectoribus cupientibus, hac do Cina clare[cet. Sit ergo tale
primum argumentum. Omne quod ex materia conslat,eft corruptibile. Cælum con[lat
ex materia. Ergo ez. T'erre cumulus in pila uel fphere fieuravotundus imagiz
pgatusmateriei figuram eo: imaginem gerere poterit : cum fb diuerfis formis
plufquam catera elementa elementataqi uniuer[a [ape f apius appareat.eo feciidi
d.T ba.q.66.ar.1. infra. Materia terra dicitur,quia informis eft. Intra rotun
dà terra glebam, corruptos cvermes ex ip[a capofitos,exifle re imaginaberis:Ly
autem omne. fignum vUniuer[ale adhaz rens [ubieclo, ipfumq; determinans per
rotundam figuram pradicti terrei globi defignabitur. Ergo figura pradicta ly
omne demonf[lvat .'Yerra materiam osten dit, intro corrupti "Vermts ly
corruptibile, "Pes autem imus ( dexter yii : alicuius hominis [upra
pradiclam terram aliquantulum i? arcum ve[lexus. C literam, € confequenter per
regulas [i prapofitas celum demonf[irabit : quàd fi tibi bac litera pro celinon
fufficit figno, flellis pedem e[fe depiclum, vt claré calum reprefzntet,
imaginato. fi autem "Utramq, extremitatem probationibus munire
cvelisquoniam ee etiam medio criingenio memoriaq praditis faciliter occurrent:
ideo nai ralifunt commendanda memoria. 'U erum e fi pro probationibus memoratu
difficilibus figuras babere, eg «ubi boe in exemplo ee fimilibus poni posfint,
cire de[ideras: Nota t0 probationes cuiusqs extremitatis, prope diclas
extremita tes,tamquam ad illas pertinentes poni debere. Probatio er goprime
extremitatis predicli argumentistalis effe potest. Materia per cAriflo. [emper
machinatur ad malum .'Uel,. "Materia efl in potentia,ergo fatis idoneis
familiaribusq, ho rum ab c drift. diclorum figuris omifgis: ( quas ratione
[atis digna exprimere nolumus:[ed oretenus [icut alia multarefe randa co
explicanda feruamus ) dicimus, quid pradiclus terre cumulus materiam
pre[eferens inflrumento quodam (quo moles aliqua impelli folet, que e2* machina
dicitur) ta 4i agitari eg circum uolui credatur, quod inflrumentum a manu culuf
dam bominis melle linita comprehendi fingatur. Sufficit ergo, cot buius
uerbiymachinatur, aliquo frgno pmotus recorderis, vut totius fententia [emus
occurrat: Manus autem eg 2d elbper ly Malum in propofitione predicta fygni
ficabitur. fi autem pro probatione velis illud: Materia est in potétia cc. prope
pradicium cumulum puteum fine oriz. cio, Thefauri memorie attificiofe ficio,
quo faciliter ipfe cumulus intra eum impelli eo immit ti poffit imaginato.
Probatio minoris.i.celum con[lat ex ma eeria.fi caufa exempli bac minor probari
debeat, e) prope eam,vt diximus, probationem poni oporteat : prope digitos evel
ad talos vel [upra pedem imum eft fub aliqua vedigen da figura. Poterit ergo
talis e[fe probatio. Omne corpus con ^ flatex materia: Cel efl corpus.ergo, vut
totius argumenti eistibioccurrat, (ufficere tibi poterit,ut recorderis, quód ce
lum corpuseft .. "Partis ergo humani corporis ( qua vulgo corpus
dicitur,quod [ub ftomacho fitum e[t,e& prominet eo turget ) [pecierm
fimilitudinem figuramq; egregie gerit imi pedis fuperior parsqua cum comuexo 9
cauo pedis, quod pro celo po uimus,correfbondet :quod celum eft corpus indicat.
Lficautem timeo,ne legens.perdifficilem, tedioplenam,eo numquam nifi magno cum
labore e? longo exercitio fibi banc artem comparandam fore arbitretur propter
infinitas feréfauras fimilitudinem memorandorum vetinentes,quas in bacarte
inuenire eo uti compellimur.atq; itá poft longam pradicla artis le&lioné,
animo deiectus ab incepto defiflat, opere eg optata ab illo vtilitate priuetur.
[cito ergomi le&lor, qud poslquam fex menfium [bacio uel circiter operam
buic artinauaueris, exercitiog; qua legifli a[fequi e comz plere conatus
fueris, qud tam facile,tam celeriter, tam cos piofe tibi memorandorum occurrent
figure: quam facile, di aliquid cribis, literarum alpbabeticarum tibi [upperumt
no t&: Quod ideo dicimus,non vt cuiusq, minime rei femper guram ponere «uel
vilitate debeas vel neceffitate cogaris: (nam pro vebusprincipalibus duntaxat
funt neceffitate con fiugéda figura, atq; pro di[curfibus £f rerum multarum ve
plicationibus pro reliquis dicendis e recitandis figuras pos nere non
impellimur ) fed ut artis buius vim exercitiíjqi uti litatem perno[Cas. [ed
ad vem noftram reuertamur. Fore fan memini[[c defideras fub qua figura
&&* in quo figura modocompofita fit argumentatio facla. ft verbi gratia
in pris ma figura cec. fi. in barbara vel darij ege. Eorum remis nifceris, fi
tecum ip[e antequam in medium diffutationis de fcendas figurarum co: modorum :
tales confinxeris imagiz nes, que illos repre[entent modos, qua prope argumenta
pro fignis [unt difponenda figurarum atq; modorum. cft fi multiplicentur
argumentavecen[enda: multipli centur bomines [upra quibus bac [ub figuris
collocentur. «ve rum alio gestu diuer[oq; motu, moueri, aliaq; opera facere,
fecundum bominemyvbi reliqualoca[H argumenta, confitz gasfic de ceteris. Q
uoniam in difbutationibus: corum queneganda aut ntgata,C o corum que
affirmanda-vel affirmata funt ano bis velab alijs,remini[ci uolumus: idcirco €»
ea fignis quis bu[dam funt obfignanda.cverum quoniam fapenumero boc contingit
ideo plures ( e» diuer[as multoties. ) affirmatios nis eg negationis figuras €)
modos pramanibus nos oportet babere:Éapropter pro affirmationum ee negationum
fignis atq; figuris,ea ft wolumusya[Jumere po[Jumus, quibus antiqui pro
ab[oluendis «vel damnandis:pro fauore vel denegatios ne "vti [olebant: Fac
autem erant buiu[cemodi. Calculus thesauri memorie attificiofe Calculus albus
in. ab[oz lutione. Fabe albe in abfoluz tione. $ Litera c4 in abfolutione. Litera T.cumvesplaz ceret. Et
nota ab[olutionis. 9 Pollex pra[Jus fauorisft gnum. Calculus nigerin dame
natione. Fabanigra in damnaz tione. LiteraK in damnas tionc.Litera Thitadamnas
tiohiserat. to Pollex «verus denegan tium esl fignum. ip Creta motarunt ruetez
1». Q ue viciffim fugiens rt5,qu& fequenda erant. da, carbone.
"Perfius fatyra quinta.(Crindli.6 6.8. aler.de in[li.anti. Plut.
Polit.eoc. Rebus.geflis eo fignis, quibus in ab[oluendo «vel fauenz
do-vtebantur, pro affirmatione vel afhrmatis velaffir mandis a[Jumes: Eis autem
qua in damnando "vel negando «ptebantur, pro negatione, vel nogandis vel
negatis; tu ip fe tuisin di[putationibus vti poteris : ita vt ei[ dem «vti fim.
gas: vel circæa aliquid agere imagineris figuras illas, bos mines.[.*vel
animalia cetera,cvel alia que viua aliquo mo do dicuntur,cut ignem, «vt aquam :
qua pro predictis affirz mationibus uel negatiomibus locandis a[Jumph li. Mille
etia modis alijs, fisnamus qua affirmata «velnegata [unt, vt eo tu legens
experientiadifces.Si entiz dientimemati recordaricvolueris,vel comfequentiaruns
multarum, fimilifque generis avgumentationumypar erit eas rum fingulis fingulas
donare figuras. Exempla autem ponere baud e[fet difficileveri regulis
exemplifque [uperius datis noua apponere [uperfluum effc puto:co maxime, quia
tedio non [olum acri ingenio le&lores praditos:everum eo mediocri pollentes
2M inerua nos 4fficere po[e, timemus : ea propter dimi[Jeis eifdem, ad finem
tracfatuli properamus. Deanimaduerfionibus circa figu tas. Cum rebus paruulis
pro figuris cuti cvoluerà: Ut puta formicis, apibus eoc.multiz tudinem copiofam
a[[umas. Sicut locis non eodem die, nec fequenti "vtimur, ita nec hguris
implemus : «vt fu pra de locis.. 3 Rem aliquam,qua beri v[us fuifli pro figura
ne tam cis cito «v g.bodie pro alterius rei imagine loces, ne forte menti tue,
quod prius illi dedifli, redonet. Sienim malum punici; pro cibo egroto
conuenienti,collocafli,ne altera die ipfum ponas pro Kege pomorum omnium, eoqu!
d Coronam babeat. Si quercus pro alicuius walidi[ simi ligni figura;pofita fit,
poft tam parui temporis interuallum, non cfl pro figno cibum por corum
repre[entante,ponenda. Kk. Ao Pros Thefauri memoriz attificiof:e 4 Priores
figuras à fuis locis delere difficile nonerit, ali quo interit£lo tempore.Verum
fi alijs poft paululum [imt ves plendafiguris:bominem man[ionem intrare,
cuntiaque fiz mulacraad terram prosjcere, c7 inde foris emittere,cvel per
feneftram protjcere fingas : eAMented, coneris fepius noua. uiferc
fimulacra,cut memoria tenacius bareant. AMemoranda vesprius,quàm figura
con[cruanti donetur: bis velter, diflincle legatur.[icut &&x Ciceroni
placet. 6 Figuris naturalibus uel [alternm ab[(que intellectus neftri opere cz
pra[entiimaginatione ex iflentibus: (vot [unt natu ralia omnia,co artificum
manibus fabrefacta) quo ad fieri potefl uti nitaris: Et iterum ea qua tibi in
loco, quem figuris implere conaris,occurrunt, [unt pro figuris a[Jumenda : nam
femper imaginarijs vti figuris imaginationem nofiram nia mis laborare
compellit. Fatigatur enim tam ipfas querenz do,quam inuentas conuenienter
locando,cz locatas per ima ginationem recen[endo. et uod noflvo experimento
didiciz mus, ej) fatemurycum pro figuris res, que in manfi onibus no flris vel
locis vbi babiramus,occurrunt inquirimus, c9» los camus;parum velnibil nos
laborare. 7 Figuris autem illis uti laborandum est que
loco (quern implere volucris) apte conueniant. Q) uod exercitio cor paz ratur,z» admodum vtile reperies.
8 Cum igitur proloco Uteris terra,terreis figurissutaris, cit. aqua
aquatilibus, cum Carlo celeflibus eg: Nu[qua aut r4 roin cdere edurum
imaginandam erit, 9 *Natura docet locatum loco,e» é conuer[o, conuenire des
bcrc. To bere.£t ea propter,nec in Cella aut Ecclefia afinusper imas ginationem
ponendus. "Ni forfan depitium : «vel aufugiffe conn igA$. 10. //patantum
litera vera vel fifa(. fab alpbabetis ani malium «vel fimilium verum [umpta)
totam unam [enteuz tia vel-ver(um integrum repre[ent«t,quod fufficit multis. Ji
quis.n.V'irgilij verfus quámplurimos repetere debeat,[at forte illi erit. primà
lizera cuiullibet poneres uerfus uel carmi nis pro uer[u evgo,0 R egina nouam,
cui condere Iuppiter etc, ponet onagrit ; [equitur, Iuflitiaq; dedit gentes
frenare;pone ilice. T roes te miferi ec. pone taurii.Oramus prohibe etc po nc
olearum montem.s Alium modum locandi, et confi ngedi fuguras pro [milibus infra
ponimus fub codem exemplo. Cii figura defunt, cuius recordari velis, vocabulum
fcribas, quod euenire facile efe, cum locare nos conuenit nomina fta cunda
intentionis, vel res [pirituales: deprimoyvt cum vez mini[ci volumus buius
wocabuli [ubieGlum pred catum con clufto eec. De fecundo, "vt cum
recordari cupimus intclles lus rationis Mentis ec. 1c Aifigurarepre[cntare
debeat vé, quam [ub [exu MASCULINO vel feminino nominamus, eiu[dem fit ipfa
fexus: vn de fi paupertatis meminif]e volo, non pauperem bominem, fed
paupercalam mulierem pro figura fuo loco veponam. 1L Si forte difcurfus aliquis cverbotenus ate fit memoria
retinendus. V erbum quod primo occurrit, illud locato: fit i lud [ubieclum
prædicatum, adietlinum nomen «vel fub. flantiuum:prepofitio:interietlio vel
aliud quid: deinde ca. mi. Kk 2 tera Thefauri memorisz aitificiofze teractrba.
0 dus 13. eft notato,qu d fi locato "umo verbo. v.g. primo tui di[curfus
eg)c.facile [equentis vel plurium [equentium vecordaris,neceffam non effe, qud
pro illis, quorum facile recorda. ris,alias adinueuias figuras: [ed tran[cas ad
alia, qua memo ratu [unt difficilia, eo illa tuis notis obfiena, «vt q fupra
diximus. 14 emimaduertito nece[farium baud effe vut quilibet los cus na tantum
impleatur figura: nam experientia difces in eodem angulo uel alio loco plures
figuras memorandorum deberi, ee» po[Je reponi:ni fov[an iu dicendo aliquis
notabilis tran[itus fiat:ot contingit in dicendorum principalibus punlis et
capitibus:que vut plurimum fingularia expetunt loca. I$ dienim quidam diui
Thome articulus ftt memoria icti. nendas-v.g.-vtrum Deum c[fe fit neceJarium:
cA firmati. uam conclufionem e corpore a[umptam vno in loco fab fn ra reponam.
E t ibidem (fi potuero) vel in loco fequenti figu Y45,142 quinque rationes (
quibus ea probatur concluft 0) reprelentantzordinate difponcre po[Jum. Ineadem
leclione,feu concione, [iue oratione, feu quarum uis rerumrecitatione,caue ne
bis candem a[[umas imaginem pro diuerfis, nec etiam pro eif dem memorandis e»
rc. petendisyne forte contingat retrogradi propterea evgo pluris bus atque
diuerfis abundare figuris : literarumque diuerfis e vvarijr affluere
caracleribus eo fignis, quibus ip[a litere fignificentur, confultiféimum erit :
De bis Juperius abunde locuti fumus. In bacarte nouitij pro principalibus
punttis duntaxat figuras confingant : ne multip licibus figuris corum grauetur
moeinoria.[at eximerit pro qualibet lectione «uel czcione etc. dccem «vel
quindecim vveladplus viginti principalium me morandorum [pecies € imagines fnis
locis ordinate di[pofaifi 17 Q uorum vt in pluribus euenire folet,cot memorari
ve lis, corum longe antea [unt confingenda figura: bac ideo de caufa, "vt
cum in tua fuerint condenda reponendaque memoria, tuis in locis, [uis [ub
figuris quantocyus reponi ualeat. Etenim ft [nrifle terminos: vel fimplicium
berbarum: feu diuer[orum bominum vel regionum "vel Stellarum nomina
fimiliumque rerum [ciasste in breui auditurum, memoriaq, ca retinere ez)
repetere uelis,vel cogaris, earundem rerum. figuras adinuenire debts, «vt
tantummodo cum audieris non adinuenire figuras, (ed ordinate eas locare. e
difponere pofGis. 18. (Cum in codem loco,puta ecclefia vel palatio e. diuer fa
locara debeas,memento, «vt cum contingit de difcur[u in difcur[um tran[ire,
cuel de materia, dicendorum in materia alia, in principio illius rei, uidelicet
conceptus "vel difcur fs a primo diuerfi, talem figuram componas, qua
conceptus variationé diuerfitatemq in[inuet. co.g fi de e[feclibus cha
ritatis,quos D.Pau.enumerat dicés,C barita: patiens e[l, be pigna efL, charitas
non emulatur, non agit perperam ec. t-afire velim paucis interiectis uerbis ad
fructus fpiritus enu mcrandos:quos ipíe met. D.P aul. alibi ponit : tunc inter
effecum Thefautimemoris artificiofze fec uus charitatis: fpiritusd, fructuum
figuras : arborem pooeisoneratam ponam, qua fructuum omnium [4 ubfequenzer
dicendorum erit figura: Deinde prope illam ponas figuram primi fructus, qui efl
pax : duo uidelicet feofculantes, em fc deinceps: Etenim ft ab[as predicta arboris
figura: dco fé tibi oculantes occurrant, quid tua quefo indicabunt mes morie?
Nil ; uel fi aliquid concepti obtruncatum, aut cum fuperiore continuationem
oflendent : quod exrore pleniffiz mum eft. 19. eAMulta alia. animadwerfione.
digna. circa. figuras inueniendas [iue locandas fuis in locis [upra digeffimus.
De conditionibus figuratum. a Maginaria, vel reales figure mediocris flature
[umáturjmaxime fi loca, in quia bus figure [unt collocande, ampla non font, ne
locamimisvepleta, confufionem p inducant memoria:ft autem loca fint am
pla,magnas ibidem figuras locari nil vetat : immo 2: conuenit. z
Ineoaltitudinisgradutua fimulacraponantur vt abf. 4 nimia oculorum
cleuationeaut eorundé depre[fione,ea cuncta perluflrare "valeas. 5 "Nota &) imagines mediocri fint luce perfu[u,
ficut [upra de locis a[feruimus. 4 Dillent ab. inuicem figure [patio decem
cubitorum, ni forte locusnotiffimus fit tunc enim fsgura figurat propior pos
terit e[[;. Ef oc autern dixerim nece[fe fore, cum fit tranfitus ab una in
aliam rem:mamy,vt diximus, in codem loco n res fyguras ponere non deæcet. : $
Cera vel aliquo buiufmodi imagines conf ngere, quam plirimimultum prode[fe
memoria experti funt. 6 (uwnfiguras locas,videas que[o,ne prima qua occurrit,
fubito in loco ponaturymift frt tibi conuemientiféima nam poft quam cam
locaueris (clariffimum e$t ) per difHicilem effe (fi occurrerit alia
comuenientior,) primam 4 fuo loco proijcere. 4 7 Figura aliquid agere
imaginentur, alioquin memoriam non excitant.fi equus ponendussungula terram
fodiat; fi ln pus; deuovet:ft bomo, aliquo geflu capitis manus uel pedis uel
corporis [e moueat. motus autem fit talis, quid fe a fuo loco. nequaquam
remoueat. 8 Siplures figuras fimul ponere te oporteat (ficut contingit, cum
mome:, aliquod litteris animalium «vel auium componé duin efl ) inter fe
inuicem figure ordinate imaginentur, eo nain aliam aliquid agere confingatur:fi
boc nomen, Deus,. componendus fit, pro*D. Draconem, pro.E Elefa ntem, pro V
Uv[um,pro,S-Serpentem ponam. Draconem exten[um ponam in terra, Elefantem eum
conculcantem pedibus anz terioribus, quem V r(us in po[leriora mordeat
dentibus, eg: vvnguibus excarnificet, et Ur pedem ferpens «vel (uscorz rodere
exiflimetur. 9 Poftisfiruris mel faltem, amequam alijs vepetere dez.
beas,tuipfévecenfeas. Pe Thefauri memoriz ártificiofze De vía in particulari
quorundam locorum ' &figurarum fub exemplis. Cito prudens lector, quid
alphabetamulta 1 fupra pofuimus, ut pote flellarum, impre[Lonum ærcarum
caterarumá ue anima« zeros) Igm,arborum, lapidum co cetera. 9 uorum (us efl ut
omne illud, quod fub aliqua litterarum alphabeti vedegimus,ad compofitionem
dictionis vel nominis deferuire poterit. "vnde [i componere «voluero. boc
nomen etrium, pro a, [umam arietem vel abietem, vel egc. po. taurum vel ezc. 2
eZliquandoip[a nomina rerum, que fub. alpbabetis pofnimus,velin parte vel in
toto «vel fecundum mmen dunz taxat eam rem cuius memini[[e uolo, repre[entant;
ficut est in equiuocis videre;ficut fuperius diximus;idcirco, malum, quod pomum
eft : malum quod morbus efl, velrem malam repre[entabit:eox canis
terreflris:celeflem e. Tertio cffetius operationes natura, diuerfitas corum,que
fub alphabetis pradiclis reduximus,de[eruicnt,ut frmilium rerum(in aliquo
[altim fimilium)recordari pofSim, ficut [upra inotkauo capitulo [cripfimus. 4.
Officinis diuer[orum artificum artificibusá ue eartdem animalibus,
quadrupediLus, arboribus, auibus: deinde herbis: locique omnibus ampliffimis
optime wvtimur:fi quodam orz dine in duobus fratrum claustris per
imaginationem, omnia predicta di[pofuerimus. $À y; 4n $ 1n quolibet enim angulo
deambulatorij claustri eo dua [unt ordinanda officine, quarum apertura co oflit
platea, vliberba, claustrique meditullio centróque corres [pondeas Anter
angulum deinde priorem, [equentemá, una tantum,e? fic deinceps 5 o boc fecundum
alpbabetiordinem. itaque primo loco vnam officinam [ub nomine a: v.g. edbaco,
cdritbmetici fcbolam, fecundo loco 'Barbiton[oris apothecam. e fic deinceps. :
6 Inmedioueloflio quarumlibet officinarum,cArtificem ipfum fub eadem litera
difpones. e Ante uero quamlibet of ficinamyarborem,fub arbore animal, fupra
arborem auem: qu& omnia ab eadem incipiant litera, collocato. Impleto fic
clauftro,tum in parte interiori, tum exteriori, inmedio fautam
imaginato,qualu[que ad infernum pertingere videatur:ex qua apertura infima eo:
ampliféima cernes loca:quibus tuis obfignatis figuris,ad [uperiora
perges;cu[aue ad fus perceleflia. inclufiue:ft opus tibi fucrit. eio nS 7
Jibocordine pradiclis locis utiuelismaximo tibi emolu méto e4, effe promittimus.c/Alioetiam
modo, vt fapradis €um e[L:prediclis vrimur locis. Hk .. Omifsis con[ultó
exemplis, que ad loca ampla pertinent, "Ut puta ciuitates, caslella eoc.
"Uel ad loca mediocria, «vt puta eccleflassedificia:vel minora, vt
officinas diuerz. fas(quoniam apud diner[os diuerfis inlocis diuerfrficantur )
de reliquis locis in prima. tra&latus parte citatis: qua loca epud omnes
eodem [émper modo [e babent:eo exempla [uz pra dedimus, c» quedam infuper pro
artis buius pleniore à : Ei declas Thefauri memorix artificiofx declaratione
ampliori, intelligentia in pre[entiarum addi mus cox [ubneclimus: Q) uibus
pofitis,quedam exempla de quarundam figurarum "vfu, vut amicis quibu[dam
morem geramus,in medium adducemus. Dcampliffimorum locorum vfu tale nobis occurrtexem
plum,quod Concionatoribus haud erit inutile. rius [imilitudiné [pecificam
babeat: propterea quia. ! omnia.bumana corda fab «vna cademque, ficut eo ipfi
bomines omne [Deciesreponuntur. V eruntamé in genere mori, diuer(a diuerfis
hominibus ine[Je corda fateri cogia mur:e: ea diuerfis nominibus iuxta corum
diuer[(as qualis tates conditione[que,nuncupari,e epitheta diuerfa [ortiris
eAliquorum enim bominum propter [celefüifimos cogitatus e» obfcuri[fima defi
deria,quibus agitátur, cor profundum «velut inferno fimile dicitur. veh qui
profundi eflis corde. J/aie primo. cAliorum graue appellatur,
Fili bomini v(q, quo graui corde. P [al.s. 4i enim terrena [ubfl antia. «vel
inbiant irrationabiliter : uela celo cecleflibus «ve rebus abflracli atque
feclufi in terram corde. fere [emper inueniuna tur deprefsi:diffolutum eft cor
eorum Iofu.5. dicitur de illis, qui in multos atque. diuerfos [ape [pius
cogitatu atque affactu dilabuntur errores : Q uicvelut [nperabundans aqua
Yogiones multaá infundit, fi ctales fuis fluidis cogitatibur af L ids. Et si
secundum naturam cor cuiu[libet bominis altes féGlionibusd, per diuerfa. quafi
inumdantes aqua labuntur: Immo £g) velut amariffimum mare ebullive dicuntur.
Cor. impij quafi mare fernens. E[a. 57. edliquorii corda vana gloria velut ære
inflata vvefica diflenduntur:q ét ttao faci lius eleudtur in ære, quanto inani
fubtili leuique re pleniora inueniuntur: De eorum quolibet Iudith. primo Cor
eius eleuati efl. Q ueda vero corda fic inflatur fuperbia, quüd ad celum
"v[que elata dicantur. Eleuatum efl cor eius t anteritum [uum:et
indurabitur quafi lapis, tob. 4 .A lij diui[um cor babent: Diuifum efl cor
eorum,O[e« decimo: bi fant, quiin duas claudicant partes: Quiue duobus dominis
feruire ge[fliunt.Cor durum alij retinent : Cor eius induraz bitur quaft lapis,
Iob. 41. eAlij [ptem peccatorum nequitia. impurum cor pofsident: feptem
nequitia funt in corde illius, : "Pro. x6. A lij cecum,de quibus. Eph.a
tenebris ob(curatum babentes intelle&Ium, alienati avita "Deiper
ignoratiam, qua eft in illis;propter cecitatem cordis ipforum. Cor uanum.
retinent multi, de quibus Pfal. 4. Corcorum vanum eit. evacuum, videlicet
meditatione inarde[cente:eo» aL [aue bo ni affelione:quo fit,ne bona quidem
loquatur, [ed t4quam fapulcrum patens cor corum exiflat, in[nauem exbalans
odorem.Peruer[um etia cor inuenitur, quo && nature, deiq, ordinem
difpofitionemque peruertere in [eip[o molitur : c rebus pene vniuerfis inuerfo
vti nititur ordine.Veb autem pr omnibus eis, qui peféimum habuerint Cor :quo
etiam contra Deum ipfum eleuantur eg eretlo callo,vt fcriptura dicit, contra
dominum quaft procedant, dum aduerfus eum. Ex cogitas Thefauri memorisxe
ártificiofze cogitationes pefimas machinantur: Hoc ergo cor Deo infenz f fimum
exiftit, ficut eo [acra(Prou.6.)f criptura comme morat. Cor machinas
cogitationes be[fimas.1a ergo audiflis cordium diuer[orum bominum variam
malignitatem,imz probitatem atq; nequitia UVUCrUIm qui voluerit cti (os Deus
annceritcontra bas omnes mali cordis pesfimas conditiones: 4 nalitatesq moliri
bellum,dimicare:etia eo illas oppugnas rec expugnare poterit: ee
"Deiroboratus munimine, vitiorum cvice totidé virtutibus id orare valebit.
Eapropter. quiprofundi cordis erat,celeflibut repletus edulijs, (quee fur fim
eleuant: mentem ) a/cen[iones im corde fuo difonat -wi graui diuina imbutus
[cientia uel fapientia exaltabiz tur apad proximos fuos, qj) nomé bavcditabit
aternit:Gra--. «i corde beside tale quid. D. * P[(altes [uadere wvoluir s:
fabiungédo.Et fcitote quoniam mirificauit ec. Q) ui enim. gloriam [anclorum
nouerit, gg quomodo deus eos in celo fit: honeflaturus à f acra [criptura
cognouerit, graui cacitatis et dgnorantie onere in terra demiffo, celeriter
rapietur incez: lum-CPer ceteras mali cordisconditiones qualitatesá,quas fupra
citauimus, di[currens concionator, &» contrarias cx aduer[o cum predictis
conferens:eas mon folum exaggerare: «verum eo audientium animis [uadere, et
pene in[erere nititur: FLarum autem diuer(arum conditionum cordium ad inuicem
ab cafaéta collatio,eundem concionatorem bis ex integro a fummo vv [ue
deor[um("vel quo «voluerit ordine) pra litum difcur[um repetere cogit.c t
predicti difcuvfus iterata vecitatio Cg» repetitio, [ub «vna cademá, vecladetur
sii iX artificio artificiofa memoria, ac eif de in locis [ub eifdem figuris conferuabitur.
SNam poflquam prima vice loca perluflzaueri oniuer[a, in quibus fub figuris bac
predicta difhofuifti:aliquo [igno vltimo in loco difbofito,puta manu regref fum
demon[lvante: vel bomine obfiflente ne vlterius pros grediaris, fed gefíu pedis
vel alterius membri de vepetitioz ne co reuerfione admonéteseadem loca
pertranfire, figuras inuifere ee» conceptus peneseas difpofitosextrabere
poteris. Loca autem buius difcurfus [unt infra[cripti. Profundum inferni
deferuict, pro corde prima conditionis: Elementum terra, quod inter cetera
eleméta grauisfimum efl, pro corde fecunde conditionis. Pro tertio corde,ideft
diffolutoe 4qua propter [ui diffuffonem. Pro quarto ær,quod elemétum primun
eft, quod upra noseleuari con[picimus. Pro quinte ignis de[eruict, qui omnium
[ubceleflium corporum primus esf eo loco catcris [ublimior. Pro (exto corde
ideft diuifo, nobis de[eruiet celi Lime infima fuperficies terram ver[us
difpoftta:qua e fubceleflia terminaris, eo ibidem cele ftia inchoare,co quafi
"vtraque diuidere, «o ea ab inuicem feparari cogitato. Pro corde epté
nequitiarum: Planeta ois, qui feptem fant,poni bac in arte conuenientiffimo
poterunt..Pro corde excacato, celum fixarum slellarum, que cales fles oculi
dici affolent, es per ezantip brafimcacum cor,tale celum demonfivat. ( lum
nonit,cvanum cor indicabit:na, "vanum ac [uperflu) pofitum à quibua ee
inuentum a[ferunt multi: Pro peruer[o primum mobile, quia peruer-Jo vel melius
inuer[o vefpetu tamen inferiorum orbium, contra Thefauri memorixz attificiofz
contrarioque motu mouetur. Cum id ab oriente inoccidenz téferatur : reliquis
Jpheris ab occidente in orientalem plaga tendentibus. Celum empyrcum vbi
Incifer eleuauit fe contra Deum,;pro pesfimo corde audacler reponitur. Exempla
ponere quomodo fingulis ampliffimorum locorum partibus vti pofsimus
[uper(luum,tedio plenum.graue nobis, lecfori grauisimum, co noflri
tra&latuli breuitati (atis contraz rium exiflimo, ac ideo deditaopera ea
dimittimus. €) uod €? de aliorum locorum infra dicendorum portionibus vvni uerfis,nos
feciffe intelligas. Devíulocorum minimorum, qui homines funt, quzdam nunc
exempla fubnecto. O Cto euagelice beatitudines,que funt «voluntaria pauM pras
Mititas Luclus: E[uries.Mifericordia: ( ordis vunditiapacificatiosmalorum
toleratia,et eorum voly.nta ria (f lata perpefsio,[upra bommem ( quem tamé
noueris:) fic locato. Sicut apud [acros doclores capilli capitis, pro fus
perfluis rebus, ac diuitijs(ft affluant)poni [olent:fic eorum uo l'itaria à
nobis abrafío fa&la paupertatem indicare poterit: 1n capite ergo pradicli
bom'nis capillis abra[o paupertatis fignum Atque Jfugura poterit apparere.
Deor([um autem gradatim ac pedetentim à capite iam [epe dicli bominis in inz
fériores partes defcendendo, Mititatis recordabimur:fi am borum [uperciliorum
in arcus in. ipfrus medio deflexi figuram co: quaft charaélerem M figurantium
co[pexerimus. Lucium oculi. Osexuriem, Brachia deor[um eni ubin Parsfecunda.. ^
m6 fbinde Manus aperta mi[ericordiam.e Atque fub ipf. Co intei ipfas cor
locatum,atque ànatura in medio fere difpoz fitum pettore, eius munditiam
demonslrat. Crarum utro3 ramque figura duplicem P.tali figno demon[lvantes
pacifia. cationis Co per[ecutionis exi[tere po[Junt figura. Iterum decorundem
minimorum locorum vfu. DE bonis, qua in terra viventium perfruuntur Leati, los
quens concionator,multa,qua à [acræxtraxit fcripta va, populo deprompfit,
dicens. ( um de veliquo repofita fit no bis corona Iulitie,qua in illa die
reddet nobis iulus Iudex: 1dco post bac (in calo videlicet) corona aurea gemmis
com, pluribus circum ornata micantibus,perpetuo coronati inuee piemur. In celo
gaudium eternum cii angelis poffidebimus. Gaudent in celis anima [ancforum,
canit ecclefia. In Paz radi[o Dei noflri, Leetitia inenarrabili perfruemur:nam
[is eut la£fantium omnium babitatio eft in te, dixerat Dauid: Et alibi,
Letamini in domino,co: exultate iusti. 9 ui les tabuntur in cubiculis fuis.
Yerum ergo ibi magna erit beatorum exultatioin domino,dum exultabunt [ancli in
gloria; Pf-149.In "Domo patris domini noftri, eli man[iones mul t [unt
perfectiftima ( «vt pote beata) [ciem:ia decorati eris mus: et wando fcilicet
Deus perfetle fcientiam [anctorum, dederit nobis, ex) boneflauerit in laboribus
ee compleuerit labores noftros, ficut $ap. vo. fcriptum eft. V ifione infuper
Dei,vvt clariori vtamur [ermone;ip[o,in loco [anto eius,. aperiiftima
beatiféimad, ppete? pfruemur. ua co p maz xin Thefauri memoriz ártificiofze
xime letificabimur: letificabis me in gaudio cii "vultu tuos eNam bac efl
"vita eterna, vt aperta atque beata vifione, ze uerum Deum cognocant, «o
quem mififli Lefum Chri fiumi oh.17. t Q uid inquam?Beatiqui babitant in domo
tua domine, in fecula feculorum laudabunt te:Os nostrum ergo inferius exteriusQ
laude diuina (dulciori quidem [vper mel e fauum )repletum erit.Inibi igitur
laus in Deum refonabit ater na. Suauifcimietia cantus.dulciffimumque
Melos,latifiz mumue.cAlleluia,eo« F/armonici concétus audiétur.Cibus. €? potus
beatos uniuer[os in eterna uita con[eruanies inuiz fibiles erunt, [icut eo R
apbæl c/4ngelus dixerat de (c. £go cibo ej potu, qui ab bominibus videri non
pt, utor: qui cibus 7 potus "vniuerfis animabus conuenire credendi [unt.
Nec exteriorapa[cua deficient, quà oniuerfi [en[us noslri vefecti permaneant :
nam ingrediemur e9- egrediemur,D iz. uinitatem contemplantes eo perfrwentes:et
egrediemur bu manitaté Chrifli [ublimé in gloria con[picientes, et pafcua
inueniemus: [en[us. n. noflri Chrisli bumanitate maxime oblectabuntur.Cibus,
frumenti adeps erit:cibabit eos ex az dipe frumenti: P[al.8o.Et alibi: adipe frumenti
[atiat tte] qua autem [apientie [alutaris,potus erit. Et aqua faz pientie
[alutaris potabit nos Deus. Ecclvg De [anctaauz && ac fobria ebrietate,
qua inebriabuntur fancti ab ubertate domus Dci: «Ac de faturat:one, qua
fatiabuntur cum apz parucrit gloriæius, uullus [atis,nerno digne loqui potefl
.Infuper im monte boc [ancto Dei, fummus inerit ac perpetuus "x necp cord;
Pars fecunda. 17 cordi Iubilus, quem apprime ac perfecliftime Dei populus im
celo exiflens, uere inre folix dicipote[l. Beatus populus, qui [it
iubilationem. P 21.88. IfHs,in ciuitatis [upernataz ernaculis omnimoda ab[(que
fastidio inuenitur vepletio: "Nam replebimur in bonis domus tua :
predixerat "Dauid Pfal.6 4.1llic in [apercelefti Hieru[alem.) uoniam
confor tauit dominus [eras portarum [uarum.[ecuva [effio erit pulcherrimum
pacis [ubfellium babens : fedebit. enim populus meus in pulchritudine pacis,ait
[criptura.E[/aie 31. Pax au tem erit continua. wes noninterrupta, [omnus
fuauiffis mus non interci(us : alienationem mentis non operans : nec
intellectus (peculationem minuens uel interpellans: [ed viz gilem
continuumque:quietum atq, [ecurum beatifima cons templationi animum
con[lituens. Inibi merces magna nis mis, Deusin fecula
benedictus : Ego ero merces magna ni. misipfz olim Fabræ loquens, promi[erat,
Gen.14.. vide. te quefo coagitata eo» [uperfluenté
meritis vestris menfura in finum veflrum dandam, ev A*vobis letanter fufcis
piendam. Videte magnificam munificamue retributionem: Denarij fuperceleflis,in
quoconueni[lis, praciofttatem attendite, eterna glorie pondus, quod modo
operatur in noz bis: (leue quid ac momentaneum tribulationis noflra) quod
quidem in aterma gloria posfidebitis,confiderate,Cocatera. CPrediélorum decem
eo» nouem capitum buius difcur[us. memoriam [upra quendam bominem tibi notum e
in talilocopofitum, hoc infra dicédi modo, locabis.Imaginata co. rona anro
fulgens gémi[que maxime in [wiipfus [ummita-. eim te co- "T hefauri
memoriz artificiofze ec coru[catis corona in celo perfruence, ac conditionis
cif dem erit indicium. Galerum autem fipra «velcirca qsod predicta corona
difbonimus, gaudij extiterit f. gnam prigu las in 9. cap. [ecund« buius partis
traditas. G alerurn esté praditfum aurea gemmataque ornatum corowa
[upcrpradicli bominis caput locatum imaginaleris. Per vegulas (uz pracitatas
latitie figuram babebis fi morbicuiuf dam capiti aduenientis bumano gp) primas
letitia fllabas vetinentis recordatus fueris, quo e predicti bominum caput
languens imaginaberir. E xaltatio autem qua quis exultans vel admirans frontis
in altum erigit ee eleuat rugas, exultatioz uem indicabit [anclorum. Interiorum
[enfuum in capite locatorii, quorum primus communis dicisur fenfus circa frin
tis partem interiorem refidés confideratio fcientia qualemcunque fimilitudinem
dabit cur nil [dentiam, ni illud qd per illos ordine quodam pertranfierit:
Circa ac intvoparzem interiorem frontis, cuius frontis in [uperiori capite
difcur[us pre[entis mentionem fecifli ordinate € fuccefüiue difponuntur à fen[u
communi incipiendo: Ordinem evzo tes nemus in noflra memoriadum exultationem in
fronte, c^ féientiam immediate [ub fronte fub citatis figuris reponis mus. eA
capite iflius bominis im anteriores partes eiufdem ordinate de[cendendo
occurrunt oculi. Q ui beatifica viz fionis poterunt effe figura labia laudem
demonfivant, tum quia in os lingua reuerberante laus exterius e[fonat : tum
praterea, quia labia ca[dem «votriu[que nominis primas rez einent literas.
fonus autem à labijs inguad repercu[sione COH. Pars fecunda confeclus, eo ab
illis ad nos exiliens cantus exiftit fioura. Interiores autem ipfius oris
partes, vbi, ac quibus nadinus cibum deglutimusd potis, cibi nos admen et
potusá, celeflis.Thefauri memortz artificiofz Inore autem flomaci, quod
pradictis fnccedit ac fubefl partium:in quo eo primi facillime (aturatio
redundat, e digno[citur ebrietas : V'triufque "vocabuli veiq, indicium
exi[lere poterit.Cor,'vt ita dicamyexterius, carneum [Gili cet,in pe£loris
parte, [i fupra flomachumytamen [ub ipz fius ore, ab ip[o uulgo non incongrue
penitus credito, pofitum : quodq, iuxta Ffippocratem, benigno affluens
[anguino,letitie ctiam exterioris in carne redundantis caufa eft. Interioris
iubiliin celo perfruendi erit imago.V'enter,qui in inferiori noftri corporis
portione conslitutus eft, repletionem indicat ni forte fuperius dum
[aturationis mentionem fez cifli,repletionis etiam recordatus fueris. Siautem
[edeat homoprediclus:eius fc[fio fe[fionem illam fuperius citatam indicare
poterit utraque fura cum utroq; tamen offe cruris propter figuram. P. [imilem:quam
exprimunt; pacem in pra[entiarum demon[lrant. €) ua £t ratione pes imus à taz
lis incipiens,e ad digitos u[qs profluens.Q -buiusfigure de monflrat,indicatá,
quietem:cfnte buius bominis pedes interea effufa pecunia mercedem fignificabit:
Modius autem fecus pecuniam ordinate, gj) [ucceffiue locatus men[uram: fupra
ipfam denarium "vel multa denaria collocata: eÆternum denarium
[ignificabunt; circa uidelicet os eius : Pro ponderis figura flatera
deferuiet;fi [upra uel fecus pra diéía ordinate locetur. Quomodo Parsfecunda.. Quomodo humanis digitis noftra hac
vtamur in arte. Q/amplures [acra fcriptura expofirores,ac catholici .
declamatores, quinque afferunt impedimenta,qui bus "Damon,tanquam inimicus
bomo, quinque digitis maz nus os peccatoris obfiruere foler ne Confeffario in
[ui [alut£ fua pandat peccata: € uorum primum impedimentum, iuxta lob. Raulin
: Impotentia efl, qua ipfe peccator, Dei mifericordiam non attédens,peccato [e
credit non pof fe vefifleve. Secundum: Fidei fractio tépore elapfo pluries
reiterata: Longioris-vite [pes fallax e$l flulta pra[umptio: edmor fii ipfius
amicorum-ve."U erecundie moleflia, dum quis qua fecit, vel cogitauit obf
tara ore confiteri compelli tur. Digitus,pollex dicitur;quia cateris potentior
e[I:per anz tiphra[im impotentiam o endit.Index,quo celum verfus. erecto
iuramus,codem figura fidei fra&tionem figurat. Me dius,qui ceteris longior
eft longa -vite nos admonet.e 4nuz laris ( ad quem-v[que, iuxta M acrobium eo c
Albertum magnum, cvena à corde procedens profluit co extenditur ; ob quod etiam
anulo infignitur. ad matrimonij fidem amoremá, indicandum ): amorem: proprium
peccatoris extez rumq,, quo amicos amat, demomflrat: AMinimus, qui oms nium
de[pecii imus eb, eo auricularis dicitur, quia eo mundantur aures: P'erecundia
caufas talemrve paffionem trobis oftendit. Iterum Thesauri memoriz attificiof
Iterum de vfu eorundem digitorum exemplum aliud. .NL oclaua quatlione prima
partis "DT bo. a[ferit omni] bus in rebus Deum tribus ine[Je modis: Per
potentia prs fentiam eo e(fentiam : Poles evgo potentiam: Index quo pra[entia
demonstrantur pre[entiam; Medius,qui ab alijs compre[[us vallatusà, pene
occulituryvix 4, «videtur,e[fenz tiam,que "videri non potest,indicant.
Iterum in bonis bominibus per gratiam ej) charitatem inbabitat Dew:. In fanélis
per gloriam.cAAnularis, quia amoris,cvt diximus,in dicium e[l, gratiam e&*
charitatemeAMinimus, qui poflrez mus eft, gloriam quam po[lremà dat Deus
qualitercunque vepre[entare pote[? : per antiphrafim autem digitusinglorius, co
ignobilis aloria fignum memorabile erit. De modo quo quibufdam hominis membris
ac Ícctionibus eiufdem fupra in cap. xj. Secunda partis pofitis utimur. Embra
diuer[a bumani corporis, diuer[a nobis indi M cant. Digiti pedum eorum,
articuli velocem, e« evelocitatem nobis ofkendunt : Ofium crurum reclitudo
furis oppofita ve&lum, veclitudinem. Genua timorem tresmorem vel
bumilitatem. Gremium fouentem vel fauen tem cvelfauorem "vel verenda lca
verecundiam : az Flitatem, pudicitiamyuel aliquos,tales conditiones pofidéz i
te5: Parsfecundu: - i140 tes : Iteyum generationem «vel generatum:
filium,patrem, matrem,egc E mbilicus centrá rei cuiuslibet, medium vel
medictatem ; Omnem im communi virtutem,que confislit in medio: Stomachus
fobrietatem «vel [obrium, ieiunium, uel iciunum eec P etluus conlantiam:iterum:
Peclus di« fcoapertum [inceritatem : coopertum duplicitatem. Omnia autem membra
interiora diuer[as fignificabunt ves noflro propofito deferuientes Nam cor
amorem. Feliram. Puls enones animo deicélum,pufillanimitatem: 7d anus e» brachia
binc eo inde deorum pendentes: petentem mi[ericorz diam, vel ipfam
mi[ericordiam. Manus iniuncle eo elenate orationem: eXMamus cancellata, ideft
digitis infertis compofite admirantem, admirationem .. Brachium in alzum
extentum eo» inpugnum complicata manus pugnam, iram, fortitudinem Brachia nuda:
virtutes, cutres. Ffumeripatientiam.:onus Charütatem ac Pietatem Collum, in quo
neruorum omnium, qui dura (unt corporis ligamenta, Cg à capite in totum corpus
defluunt : R ei alicuius vel revum colligantiam:coniunclionem,
conuenientiam;atque fisilia defignant. Senfus oymnes ac eorundem organa preter
atlus ipforum [en[uum, quos apertiftime demonflvant, alia etiam nobis indicant.
Ociuli,qui iuxta e/dri[l.reiá, veritatem inucntioni deferuiunit,rem inuentam
vel inuentorem fanificant: Iterum intellügentiam, intelleclum, fcientiam,
curiofitatem,peiulantiam,luxuriam.fatuitatem, frmiliad, qua oculis facillime
demom[trari folent. e4uris inflrumenz tum eg [abictfum auditus, Difcipline nos
admonet;atque à Pa 'Thefauri memoriz artificiofz dolhrina: difc ipuli etiam
atque do£lovis imago poterit esse: e/fuditus enim di[ciplinam à doclore
traditam indicar: Iterum auris obedientiam bumilitatemue pra [e fert. Os, cuins
in pártibus exercetur gustus, « obrietatem,parcitatem, abflinentiam.eo
iterum,quia ore loquimur, locutione. atque filentium/Nafus odorum di[cretiuus,
difcretionem, iuxta D.c/dntoninum .. Frons difcooperta, nulla
notatuminfamia:cooperta infamem: Reneseo lumbi, caflitatem vel luxum. fNates
igpauum defidemqa, : conglobata enim caro ad fcffionem apta buiu[cemodi bominem
fignificare potez vit." Poplites,qui
[ic dicti [unt,quid posl plicentur, duplici. tatem fraudemá pratendunt. Q ue
membra "virtutes fi gnificare diximus, quia contraria debent fieri circa
idem: idcirco vitia opposita demonstrare poterunt.Q) uadam auté »nembsa alia
ratione contraria finificant;[cilicet per antis hrafim,ut intuéti patet. Hic
tertio animaduertito, quid 3 in ab[lracto aliquid fignificare diximus,
inconcreto eadem fignificare intelligas, eo € conuer(o: Pectus enim non tans
tum con[lantem;fed gj con[lantiam fignificare potefl, e fe de c&teris. De
quibufdam huiusartis fi guris. Et primo dehumanis digitis, ac co rundem
nominibus, &., eorum víu in hacarte prafenti H Vmani digitiin qualibet manu
funt quinque: Primus, A. A qui cateris breuior, [ed cunctis potentior, unde e:
Pol lex Pars secunda.. lex dicitur:eAppellatur etiam ez) Ffallux quia fuper
alios faltat «e [candit. Secundus Index efl, quem alio nomine veteres falutaré
dixerunt. Ffoc digito filentium etiam anz tiquitus indicebatur ft ad os
compre[Jus € [uppofitus oflenfus fuiffet, Martia. libro de Nup. *P bil. T
ertius medius efl,qui ce alias uerpus à "verrendo podice diclusefl. nde eo
terri) infamis vvelfamofus, vel impudicus diclus eft : $ uartus Medicus evel
medicinalis e? anularis appellaz tur: uintus,qui minimus €? auricularis
nominatur.Pollex ergo potentiam.faltum,[canftonem vel a[cenftonem fi gnificare
potefl: Index [alutem:e falutare, falutiferà etc. filentium,iuramentum c7
fidem.ZMedius,quia medium te inet,bonorem uel bonoratum:regem:prafidentem:Q)
uia lon Jor eg maior ceteris:maiorem vvelmaioritaté: longitudinem:excellentiam
qualibet "Uel quia wverpus dicitur infaem, impudicumá, demon[lvat:
MedicussZMedicii,mez dicina. €) wia anularis:matrimonium:amorem, fidelitate,
obfignaturam eo obfignatum: M inimus bumilem atq, dez eCfum : cvel obedientem,
quia auri deferuit:evelimmundum:*Nlec arti noflra officit, quod idem membrum
diuer(a €» aliquando ctiam contraria fignificet : nam diuerfo bropofitodiuer[is
in locis : tempore diuer[o: pro diuerfis eodem «uti membro,ac etiam qualibet
artisno[lre figura res rez [cferente diuer(as nom dedecet, mon inconucnit, immo
boc fapius ipfa nece[sitate compellimur. eN n Iterum: Thefauri memorrie
artificiofx Itérum motus diueríi corporis. variarum rerum : nobisimagines
donant. Eeuatum igitur caput [uperbiat indicat: Os apertum; E celum,
blafphemiam, bla[phemantem eec. AManus complicata auaritiam: Malus aperta
liberalitatem: Yterum dextra liberalitatemymunificentiam s finiftra
auaritiam,cupiditatem;tenacitatom: Dextra iterum bonor em,
profperitatem:finistra ignominiamjinfortunium. "Pes. dex ter affeilionem
eo afectum bonum : finifler in malum accipi ur. "Pes defixus
immobilitatem, firmitatem,con[lantiam.Oculus in terram depre[Jus, «verecundiam,
honéftatem. Oculorumautem motus diuerfi plura interiora cordis oftendunt
pafsionesq, multas bominis indicant nobis. Pedes: ad fugiendum compofiti,
fugam, timorem:commordens fibi digitum, 'vindiclam vuelbla(bbemiam.Primi dextre
maz nus digiti, quafi ad numerandum compofiti,&el ad [criben dum
deflexi,numerorum vel [cripturarum: vel numeran ti vel [cribentis indicia
[unt.fic de cateris De vfu alphabetorum omnium fiue characteribus. conftantium,
vt füht alphabet grzcum:hebrai cum:Latinum ; ceteraque: vel ipfis naturalibus
rebus: vt fun t alphabeta mineralium, lapidum; gemmarum, herbarüm,arborum;
jummatü:pi Ícium,auiü,imprefsionü, ftellarum, horum &c. é: Vn qua locanda
[unt, «vt memoriter teneantur:qua vel effe non babent prater opus intellectus,
"vt intentionalia Pars fecunda. 141. riohalia omnia vel pure [piritalia
funtzct gratiatvt virz tutes feré omnes, qua vix éxterius apparentyvixq, compre
bendi po[Junt:. uorum omnium [imilitudo ac exterior figu ra excogitari eg
inueniri baud occurrit: tunc ad alphabeta predicta fuperiusque ordinate
difbofita confugiendum res flat; quibus prædictarum [piritualium rerum, eo
fecunda intentionis nomina componas. fi cut fupra prelibauimus eo bic denuo
tanquam memoratu necc[Jarium con[ulto vepetimus De vfa alphabetorum ex literis
et caractheribus: compofitorum. y Rocuiuslibet rei figura, per regulas [uperius
ditas in p nono capitulo omne illud poni pote[!, cuius nomen inis tium babet ab
eadem litera, à quaves cuius memorari vvolueris, incipit: Quapropter apte
recordor peffimorum ludi fi«iuum effe&tuumq,, fi infbiciam in manuum
articulis uel Alibi difpofitas per imaginationem literas illas;à quibus pra
diclorum frulunm nomina initium babét .'Unde quidam declamans,e ludi errores
exaggerans co» commemoras fe cundum albbabeti literas viginti, tot enumerauit
errores ; quot apud Gabri.Barl.eoj Paral. D.czaninuenies. N»e5 a Iterum
Thefauri memortz artificio fz Iterum de eifdem alphabetis ex characteribus
compofitis.. qox sIMnes litera: cuiuslibet fint alphabeti, numerum diÓ quem
denotant : ed prima noflri alphabeti litera : e4lpha prima in greco: ac Aleph
prima in bebraico,viitatem eg principium numeri denotant: B binarium :
C.trnarium numerum, e fic de ceteris alphabetis ; C9 alpia. betorum literis.Uer
enimuero figuris caracteribusq, qibus aritbmetici numeros fignant,cUti
pofJumus: In[uper cia quibu[dam alijs modis, [icut [aperius prolixe [atis
diximus, prædicti numeri notaripo[Junt. ez4t quia uarietas €g* duer fítas,qua
diuer[os notamus numeros,conducit memorie go eam tenacem reddere valer:ideo
dicimus, quód fi [piu di uer[orum numerorum. [pecies haurire memoria cvelis vel
ea[dem pluries replicare, e ab[que tadio.«v fine ervrris nagationisque periculo
eas &ud celerius occurrere menti defi deres, omifis quibus atitbmetici
vtuntur figuris : vel ea[ dem pluries replicare fpecies, quibus non frequétius
vvtimur, cum uon [atis memorabili figno ab inuicem. difinz guantur, ad predicla
alphabeta vecurreré peteris, charaGeres atque figuras : eg quodlibet elementum
ez liera numerum aliquem tibi donare poterit, prater primam, que prima vice in
figuram defumpta, non numerum, [ed numeri principium co unitatem donalit. *
Prima ergo e4lphaberi litera v. £. e]. nitatem: 9. Linarium numerum donat.ce
[ic deinceps. cvniuerfis aiit literis prima «vice dez curfis, Párs fecünda,.
55) 343 curfis,ad eA iterum redeas, && duplicata figura pro vigez nario
[upra "nitatem deferuiet numero: fic de reliquis lite ris alphabeti
pradicli dicimus, In infinitum boc modo litez ras replicando procedere
po[Jes,[ed tutum baud efl :nec arti noftra con[cntaneum; idcirco duplicatis
characleribws litte raríjs, quibus nos cvtimur,per bebraicum atque gracum eos
dem modo di[curras. De Alphabeti hebraici vtilitate,. A 9 Hebraico alpbabeto
aliam vtilitatem noftro defer uiente negotio extrabere po[jumus:-nam quia
my[Teris multis haud caret, et quoniam eiu[dem qualibet littera fiz
gnificartionem ctiam duplicatam qj triplicatam babet: id circo tales
charatleres ; diuer[arum verum per ipfos fignificatarum indicia ce [igna erunt,
co é comuer[o: Harum aus tem litterarum eg» pradiclorum charatlerum nomina eo
appellationes:e fi fuperius po[uimus cum bebraicos chavaz eres difboneremus :
hic tamen eafdem replicamus litteras litterarumque nomina bac dum taxat de cau.
4, "Ut pene il las earumdem fignificationesponeremus, tum ad noflra ar tis
pleniorem notitiam, tum ad legentium «vtilitatem e eorundem animi
obleclamentum. eN n 3 Alpha t Thefauri memoriz artificiofz "Alphabetum,
Hebraicam. z E Ames le Lo Q0 HÀ AVN SAMECH NVN vw v SADE ALPHABE-, TAV
Tnterpretátio Hebraicarum litterarum Diui Ámbrofii Alepb. 2. Beth. 3. Giumel.
Dalet. s. He. 6. Vau. fuper Psalmum dicitur Doctrina. interpretatur Confufio.
dicitur Retributio. fignificat Timorem, feu natiuitatem. denotat effe vel viuere.
Interpretatur vt ille;vel non eft. 7. Zain 22. 23* 24. $4. 26. 27 Int I. 2. 3
Teth..|. interpretatio eft Exclufio. Lameth.fiue Lamed. interpretatur Cor. vel
Parsíecingdai. oir Zain. .. fiue Sæn fignificat Ducte, vel huc.. Heth. dicitur
Pauor. ipd mech Ioth. significatione confeffio vel defolatio dicitür. Caph..
fignificat Curuati funt... 5 s Caph. iterum fiue fecüdum idem fignificare
poteft. | rra quodeft verbum.i.íeruo,feruas. Mem. SIGNIFICAT ex
intimis,velignis ex vltimis: Mem. fecundum.idem fignificat. Nun. Interpretatur
vnicus.vel pafcua eorum. Nun. fecundum.vt fuperior littera. Samech. dicitur,
Audi,fiue firmamentum. Ayn.. Oculus feu fons interpretatur. Pe.
Interpretatur;erraui,fiue os aperui. Phe. Interpretatur forfan vtlittera
fuperior. Zadich. dicitur Coníolatio. |... Zadich. fiueZade,vt præcedens
interpretatur Coph. fiue Cuph.Interpretatur cóclufio,vel Afpice. Res. | Caput fiue primatus dicitur. Schin. feu fin.
Interpretatur fuper vulnus. Téu.ss errauit;fiue confumauit. erpretatur
Hebraicarum litterarum Iuxta Domini Vgonis Cardinalis expofitionem fupe Cap. X
X X I Prouerbiorum. Aleph. interpretatur. Mille vel doctrina interpretattonum.
E Beth. — interpretatur domus vel habitaculum. Gimel. Interpretatur Retributio
vel Plenitudo Daleth ND T" Thefauri memoriz attificiofe 4. Dalet.
Interpretatur tabulz vcl tabulatum, aut Ta 5. He.
6. Vau. 7. Zain. ' | 8. Heth. 9. Teth. 16. Toth. 11. Caph. 12. Caph. nua.
Interpretatur Ele vel viuere, vel üfci cipiens velfufceptio. Interpretatur Hec
vel ipfa fiuc ipfe aut ille. Interpretatur Ducte.velhuc, fiue oliua;aut
fornicatio;vel arma,fecuhdum quendam, Interpretatur vita vel pauor.
Interpretatur fubter. vel infra fiue bonum. aut exclufio. Interpretatur
fcientia vel dominatio. Interpretatur Inclinatio;fecundum alium vo la feu palma
manus. iterum;interpretatur vt dictum est. Lamed. Interpretatur Doctrina
difciplina. 14. Mem. 15. Mem. 16. Nun. 17. Nun. Interpretatur vifcera.
iterum.interpretatur vt fupra. Tnterpretatur Pifcis vnicus aut fempiternus:
Iterum; Interpretatur vt ante. Samech.Interpretatur erectio fiue fübftentatio.
Ayn. 20. Pe. 31, Phe. 23. Zarils 23. Zade. 24. Coph. 25. Res. 26. Schin. 27. Tau.Interpretatur fons vel
oculus. Interpretatüur.Eructatio velabore. Nihil fignificat nifi forfan quod de
Pé dictum eft. velZade.Interpretatur venatio. iterum vt fupra Interpretatur.
fiue Cuph. Interpretatur coriclufio feu exclu fio, vel fecundum quemdam fcimia.
Interpretatur fapientia. fiue fih; Interpfecatur fuper vulnus; INTERPRETATVR
SIGNVM Pradiz Parsíecunda P Radiclis exemplis de diuer[orum locorum atque figuz
rarum v [u, eos ad "vtrorumá ad cà, qua memini[Je «uo luerivaus
applicatione ad noflra artis: pleniorem. notitiam (^et in principio ecunda
buius partis promi[eramus ) poft tis:ad finem [aue 1ralfatulus ifle nofler
peruenit. E.a au tem exempla hoc in prafenti capitulo eo alibi bac in (ecunda
adduximus parteiqua Concionatoribus de[eruiant, cum precipue iftis adiumento.
e[fe defideremus. P hilofopbus : Lurifla: Medicus: Procurator ceterid, ipfi
fibi conuenientes figuras excogitent. e confingant, atque [uis in locis
ptodiueris memorandis ordinent eg) difhonaut. /ia etenim inz ueniendi locos
atqua figuras y €» eas applicandi rebus illis,. quarum recordari
"voluerimus, [atis [uperá, [upradiclis exemplis omnibw patefacta e[l. $i
quis autern plus forté iu flo in dandis exemplis proceffiffe * e&x in
applicandis locis atque figuris prolixius quam par erat nos extendi[Je [ermonem
incu[et : meminerit ómnium legentium defiderijs nos baud occurrerepotuife.
Flanc enim artem "'oebémenter cus pientibus, co* à nobis fepe ['epius eam
cflagitantibus : eg uantocyus eamdem cape[Jere,eg ea vti po[Je defiderantils
fatisfacere in animo érat. Exemplis enim datis, quilibet legens, quas in
communi dedimus regulas, celerius fuo applicare propofito poterit. Q ue fi à
nobis appofita proliz xius non fui[[ent multo cum t«dio, labore,exercitio, ac
[atis longo temporisinteruallo, vix eam artem noltri lectores a[[equi
potuiffent.F tilitati ergo legentium intendentes, bu- cusQ, traclatuli noflri
artem protraximus. Hie autem [ub ifo (RC "'Thefauri memoriz artificiofe
ipfo pre[entis operis fine con[lituti 1 «vniuer[os buius noflri operis
admonemus le&lores,ot fi qua forte inuenerint à no. : h fcripta, qua
"vel non illis [atis vel etiam minime plaz. ceant: quod Jf non opus
laboresá, noftros confiderare velint: altem nimis auidum cunclis [atisfaciendi
animum confi. derent, eo attendant : f qua autem boc in opere legerint ; qua
cvtl (atis vtiliaexifliment vel delectabilia, vel aliz quo modo fibi grata
perno[cant : in Deum ipfam referant «vniuer(a, à quo Lona cuncla protedunt : 1n
cuius laudem prafens opu[culum laboresá, nostros 2 omnia tum interio- ratum
exteriora noflra, gp) nos etiam ipfos veferimus,ac in pofterum veferre, ipfo
anmuente;proponimus. ' Cui laus e bonor in fecula. voee
Fitieaot wu 3j 6 Acta, Finis T'raclatus de memoria artificio[a editi &.
R.*P. F. Co(ma RofJello Florentino Ordinis Predicatorum. ERRATA SIC CORRIGITO.
Pagina r. pag.7. a. pag.1o.b. pag. 1 1.2. pag. 1 3. b. pag. t f. b. pag.ead.
pag.23.2. pag.24.b. pag.5o.b. pag. 52.2. pag.ead. p32.3 4.4. pag.37.a. pag.
42.2. pag.43.a. pag.44.b. pag.45.b. pag.6o.a. pag.72.b. lin.7 lin.4. lin.4.
lin.1o. lin.t1. lin. 17. libezh lin.10. Iin.i7. lin.18. lin.12. lin.8. liti.
14. lin.9. lin. f. lin. 1. lin. j. lin.2t. pag.68.poft fig. Equi, et
Aquilz,locandz funt figure hominum ; que, quia per errorem pofitz funtad pag.
rco.& ror.idcirco ibi delineabis, lege, lin. pen.lege, lege, lage, lege,
lege, lege, lege, lege, lege, lege, lege, lege, lege, lege, lege, lege, lege,
lege, et repones prout dixi. pag.of. et 96. ez duz pri in Titulo, lege Auttore
F. Cofima R.offello. notitiam. claufus. perducantur. fculpat. 31500.
decemmillia, conftare. moueant. infigurabilis, ad latus. quz reliquis.&
lin.feq.lege, dominantur. nmanuducant circundantes Contemplantur gratiz dei.
Tenentur et demum. Duximus uariatum quaz.n.eft prior,debet effe pofterior
pag.rrr.a. lin.zr. lege, pag.irz.a. lin.rr. lege, pag.r18.a. lin.25. lege,,
pag, 127.2. lin.vlt. lege, pag.156.a. lin.16. lege, lege, pag.ead. b, lin.6.
partibus fuo loco fparfis digitis; fiue orificium latantium interius mz figurz
funt przpoftero ordine pofita. o us qe nem e 5st Cil 1211 H i «Cididcli € i s i
E wr Qr WO T T 4 p * E 1 . j - 1 -- i : . LU a f B 4 á et :Dotux eb | DO V E 0
0n LC E GETTY CENTER !IBRARY ios d vei mus -— z^ NACIME I SM SLDU em E. py e Ta
ni iaxalis "iar «d Fir edasptt enisi o a aser ie cus S ap cp ^9 Jh gi
"ao CNSSSERGAN PSU NR QN i ip rn. 2^ OE op nie. QE aC Pl e Ws (oda pedi d.
« vom i iii 1 xd w Là t J ig i - Je» er. MEMORIA 'ARTIFICIOSA. Cosimo Rosselli.
Keywords: mnenomico, personal identity and memory, chiave universale. Refs.:
Luigi Speranza, “Grice e Rosselli.”
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rosselli:
la filosofia italiana nel ventennio fascista – filosofia italiana – Luigi
Speranza (Roma). Filosofo
italiano. Roma, Lazio. Diresse il mensile “Noi”. Discusse con SALVEMINI la tesi di laurea su “MAZZINI (si veda) e il
movimento operaio”. Pubblica saggi su riviste storiche italiane, tra’altri, “MAZZINI
e Bakunin: XII anni di movimento operaio in Italia” (Torino, Einaudi), e “PISCANE nel Risorgimento italiano” (Torino,
Einaudi) -- raccolti in “Saggi sul Risorgimento italiano” (Torino, Einaudi). Inizia
a far politica ed è col fratello R. (si veda) tra i fondatori del giornale
"Noi". Col fratello e con Calamandrei, e col patrocinio di Salvemini,
fonda un circolo di cultura -- chiuso dai fascisti. Fa parte dei fondatori del
gruppo fiorentino di “Italia libera”, fra cui, oltr’al fratello, Bocci, Rochat,
Vannucci, Traquandi. Adere alla fondazione dell'unione nazionale delle forze
liberali e democratiche promossa d’Amendola, e partecipa alla fondazione del
giornale anti-fascista clandestine, “Non Mollare”. Arrestato e condannato a V anni
di confino a Ustica. Rilasciato, venne nuovamente arrestato e condannato a V
anni di confino a Ustica e Ponza, dopo la fuga da Lipari del fratello. Ottenne,
su intercessione di Volpe il passaporto, con una sollecitudine che ad alcuni
amici, tra cui Calamandrei, parve sospetta e motivata dal fine di arrivare
attraverso lui al rifugio del suo fratello. A Bagnoles-de-l'Orne è assassinato d’una
squadra di miliziani della Cagoule, formazione eversiva di destra su mandato,
forse, dei servizi segreti fascisti e di Ciano. Con un pretesto vengono fatti
scendere dall'automobile, poi colpiti da raffiche di pistola. R. muore sul
colpo, R., colpito per primo, viene finito con un'arma da taglio. I corpi
vengono trovati due giorni dopo. I colpevoli, dopo numerosi processi,
riusciranno quasi tutti ad essere prosciolti. Commissione di Firenze,
ordinanza contro R. (“Attività
antifascista”). Pont, L'Italia al confine: l’ordinanze d’assegnazione al
confino emesse dalle commissioni provinciali, Milano (ANPPIA/La Pietra), Ustica celebra la libertà dei R., profilo di
Volpe, profile nel sistema informatico dell'archivio di stato di Firenze. Fiori,
Casa R., Einaudi, Franzinelli, Il delitto R.: anatomia d’un omicidio politico”
(Mondadori, Milano). Altri saggi: “ “Inghilterra e regno di Sardegna” (Torino,
Einaudi); Ciuffoletti, “Un filosofo sotto il fascismo: lettere e scritti vari”
(Firenze, Nuova Italia); Colombo, I colori della libertà fra storia, arte e
politica” (Milano, Angeli);Belardelli (Catanzaro, Rubettino); Visciola, “La scuola
di storia moderna e contemporanea. La prima fase della ricerca di storia
diplomatica, in Politica, valori e idealità, Maestri dell'Italia civile, Rossi,
Roma, Carocci, Visciola, “Soi "maestri". Il rinnovamento della
storiografia italiana fra le due guerre, in i R.: eresia creativa eredità
originale, Visciola e Limone, Guida, Napoli, Visciola, Uno filosofo salla
ricerca della libertà in tempi difficili: appunti sparsi per una biografia
complessiva ancora da scrivere, in I fratelli R.. L'antifascismo e l'esilio,
Giacone e Vial, Roma, Carocci, Tramarollo, “Tra mazzinianesimo e socialismo”, Belardelli, Un filosofo anti-fascista” (Passigli,
Firenze); «Il filo rosso». Il carteggio di i R. con Silvestri, Gabrielli,
Storia, Franzinelli, “Il delitto R.: anatomia d’un omicidio politico” (Mondadori,
Milano). Treccani Dizionario di storia, Dizionario biografico degl’italiani,
Istituto dell'Enciclopedia Italiana. Sabatino, R.. Nello Rosselli. Rosselli.
Keywords: risorgimento, Mazzini, operaismo, movimento operaio, risorgimento
italiano, Piscane. Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Rosselli” – The
Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Rosselli:
la ragione conversazionale dell’apologeticus, o implicature cucullate – la
scuola di Gimiliano -- filosofia calabrese -- filosofia italiana – Luigi
Speranza (Gimiliano). Filosofo
calabrese. Filosofo italiano. Gimiliano, Catanzaro, Calabria. Far dobbiamo
onorevole menzione di lui, letterato insigne del suo tempo e filosofo di grido,
Cattedratico in Napoli ed in Salerno; il quale, a dir del Barrio, partitosi pel
genio di visitare l'Africa, e ucciso dal proprio schiavo. Della famiglia di cui
è stata la madre del celeberrimo Scorza, matematico distintissimo, istruttore,
autore di merito, ed illustratore della scienza per metodi ed invenzioni, morto
non ha guari in Napoli. Conchiudendo adunque, pare non dubbio essere stato Nifo
calabrese di origine, ed avere avuto tra noi i primi rudimenti di letteratura,
tali da avergli dato a vivere. Dal contesto di scrittori calabresi, contemporanei
alcuni, e vivuti altri dopo breve tempo della morte di lui, a cui noto veniva
per recente tradizione, chiaramente se ne rivela il vero. Discepolo del celebre
NIFO (si veda), per la sua dottrina e prescelto a leggere filosofia per più
anni a Salerno. Saggi: “Apologeticus adversus cucullatos philosophiae
declamatio ad Leonem X Oratio habita Patavi in principio suarum disputationum;
“De propositione de inesse secundum Aristotelis mentem libellu” --- LIZIO -- ;
“Universalia Porphiriana”. Calabria, Le biografie degl’uomini illustri delle
Calabrie, Accattatis, Di questo filosofo si occupano nei loro studi, tra gli
altri, Zambelli e Franco. "Rosselli di Gimigliano. Dalle origini a
noi" (O/esse) che ricostruisce la sua vita e le sue opera. Dizionario
biografico degl’italiani, Istituto dell'Enciclopedia Italiana. L'Apologeticus
adversos cucullatos è un'opera del filosofo Tiberio Rosselli (1490 Gimigliano -
1560 Africa), pubblicata nel 1519 a Parma grazie a Girolamo Sanvitale che
accoglie il filosofo calabrese presso la sua corte di Fontanellato. Apologeticus adversos cucullatos Autore
Tiberio Rosselli 1ª ed. originale 1519 Genere Apologia Lingua originale latino
La prefazione dell'Apologeticus che consiste in una storia delle vicende che
portano alla sua composizione, è dedicata al vescovo di Lodi, Ottaviano Sforza,
figlio naturale di Galeazzo Maria Sforza, duca di Milano. Alla fine
dell'Apologeticus si legge una peroratio, che non è più rivolta allo Sforza, ma
al Conte di Belforte, Gerolamo San Vitale di Parma, suo mecenate. Dopo questa Peroratio, si legge la
declamatio e infine sei brevi componimenti poetici in lode all'autore; chiude
il foglio il seguente colofone: “Tiberii Russiliani Sexti Calabri Apologetici
Finis ad laudem Individuae Trinitatis”.
L'esemplare parigino reca sul frontespizio, sotto i titoli, un breve “Ad
librum Carmen”, composto da due distici elegiaci; mentre nell'ultimo foglio
sotto il colofone presenta la seguente annotazione a mano: “Parmae MDXX”, e
cioè il luogo e la data della stampa.
Che il libro sia stato stampato a Parma viene confermato da Girolamo
Armellini, il quale, nel suo libro, intitolato Jesus vincit, scritto proprio
contro l'Apologeticus, fornisce queste notizie:
«...dopo l'abiura sotto riportata, temendo tutti i luoghi sicuri,
profugo delle varie scuole d'Italia, si portò a Parma...ivi di nascosto stampò
l'opera sua velenosa; scoperto il suo inganno da me inquisitore, (come
richiedeva il diritto) viene chiamato in giudizio, coperto dallo scudo della
contumacia; viene condannato all'anatema, vengono requisiti i volumi stampati,
vengono interdetti e bruciati. Dopo che in seguito venne scoperto fuggiasco a
Pisa, e, cosa veramente impudente, nel mentre andava in cerca di una cattedra
di filosofia, per mezzo della quale potesse infettare i giovani col veleno
della sua perfidia, con la forza e l'aiuto dell'allora reverendissimo Cardinale
Dè Medici ed ora Papa Clemente VII codannammo che fosse arrestato e che in tale
posizione fosse rinchiuso nelle carceri di Firenze; da queste carceri tuttavia
col favore di alcuni scappò libero prima che gli fosse fatto il processo.» Tiberio scampa all'ira di Armellini, il quale
non potendolo processare, compone contro di lui lo scritto già menzionato, il
cui lungo titolo richiama tutti i capitoli dell'Apologeticus.Tiberio
Russiliano-Sesto. Tiberio Rosselli. Rosselli. Keywords: apologeticus, adversus
cucullatos philosophiae; de propositione de inesse, universalia porphiriana,
Lizio. Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Rosselli” – The Swimming-Pool Library.
Commenti
Posta un commento