GRICE ITALO A-Z P PEL

 

Luigi Speranza -- Grice e Pelacani: la ragione conversazionale e l’implicatura conversazionale – la scuola di Parma -- filosofia emiliana --  filosofia italiana – Luigi Speranza  (Parma). Filosofo italiano. Parma, Emilia-Romagna. Grice: “At Oxford, Strawson used to confuse Pelacani with Pelacani!”. Lettore (Grice: “reader or lecturer?”) a Bologna, divenne consigliere di Visconti.  In questa veste si trova più volte coinvolto in processi per eresia montati da Giovanni XXII per gettare nella polvere il Visconti. Grande commentatore di Avicenna e Galeno. Treccani Dizionario biografico degl’italiani, Istituto dell'Enciclopedia. Saggi: “Circa intellectum possibilem et agentem”; “De unitate intellectus”; Utrum primum principium sive deus ipse sit potentie infinite”; “De generatione et corruptione"; “Questiones super tre metheorum.” Antonio Pelacani. Pelacani. Keywords: passivo/attivo; non-agens/agens. Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Pelacani” – The Swimming-Pool Library.

 

Luigi Speranza -- Grice e Pelacani: la ragione conversazionale, la dialettica, e l’implicatura conversazionale – filosofia emiliana -- filosofia italiana – Luigi Speranza (Noceto). Filosofo italiano. Noceto, Parma, Emilia-Romagna. Grice: “Some like Pelacani, but Pelacani’s MY man.” Dottore diabolico. Grice: “I would call him a philosophical grammarian; he considers the topic of ‘meaning,’ ‘significatio,’ and agrees with me that ANYTHING can signify, a handwave, etc – hardly just ‘vox’! He is especially interested in ‘significatio naturaliter,’ which he explains, er, naturally. He deals with the concepts expressed by the different parts of speech – adverbs, etc. – and disapproves of the idea that the ‘arts’ of language are ’scientia.’ He saw himself, as I do, as a PHILOSOPHER, and would consider everything related to the language used by philosophers as PRO-PEDEUTIC --. Parente di Antonio P. Della sua medesima casata un altro filosofo. Frequenta la facoltà artium philosophie a Pavia, dove, come titolare della cattedra di magister philosophie et logice, delegato dal vescovo, diploma in arti un certo Bossi. Insegna a Bologna e Padova. Contesta molte regole della meccanica del LIZIO e sostenne l'applicazione di strumenti matematici per sostituire le regole obsolete. In particolare conduce studi sull'ottica nelle Quæstiones de perspectiva. Nel saggio De ponderibus si occupa di statica ed elabora in De proportionis una teoria del vuoto che si contrappone alle tesi del continuo dei fisici del Lizio. Si occupa anche del moto dei pianeti in Theorica planetarum e mette in discussione la cosmologia del Lizio negando che si puo sostenere l'incorruttibilità dei cieli e l'interpretazione teo-logica dell'esistenza di un primo motore immobile, vale a dire del divino. Nega quindi la possibilità delle dimostrazioni a posteriori dell'esistenza del divino e dell'immortalità dell'anima individuale. Concepisce la natura o l'universo come un ente ANIMATO -- ‘animismo – cf. Grice on ‘mean’ and ‘mean,’ ‘Smoke ‘means’ fire” --, un grande eterno animale in continuo movimento dove gl’esseri nascono per generazione spontanea e, quando gl’influssi astrali sono favorevoli, vengono alla luce anche l’anime intellettive umane. Riguardo alla morale, è convinto che gl’uomini deveno conformarsi alla virtù per sua libera scelta. Per il materialismo delle sue dottrine, il dottore diabolico, com'è soprannominato, è accusato d'eresia e condannato ma ciò non gl’impede d’essere apprezzato come un grande astrologo dai principi Carraresi di Padova e dalle corti dei sovrani tanto da ottenere di essere sepolto nel duomo di Parma. Gli si attribuiscono dei commenti a Witelo per una corretta interpretazione della prospettiva e a Bradwardine nell'opera questiones super tractatu "De proportionibus”. Beduerdini. Robolini, Notizie appartenenti alla storia della sua patria, Pavia. Memorie degli scrittori e letterati parmigiani raccolte da Affò (Stamperia reale, Bodoni), citato anche per la sua avarizia in Veratti, De' matematici italiani. Commentario storico, Majocchi, Codice diplomatico, Pavia,  Enciclopedia Garzanti di filosofia, Camerota, Nel segno di Masaccio: l'invenzione della prospettiva e la filosofia della percezione. Giunti, La scuola francescana di Oxford. Altri saggi: Quæstiones de anima, Firenze, Olschki; Super tractatus logice (Parigi, Vrin); Circa tractatum proportionum magistri Bradvardini (Parigi, Vrin); Super perspectiva communi (Parigi, Vrin); Quæstiones de anima: alle origini del libertinismo, Sorge, Napoli, Morano, Firenze, Sismel, Galluzzo. Scientia de ponderibus. Tractatus de ponderibus, Treccani Dizionario biografico degl’italiani, Istituto dell'Enciclopedia. Francesco P. is yet another of the P.. There are at least four of them: two Antonios, un Biagio, and one Francesco. QUÆSTIONES DIALECTICÆ; Quaestiones super tractatus logicales: quæstiones dialecticæ -- utrum dialectica sit scientia – arguitur quod non; VENEZIA, San Marco, Martanova, in Padova: hunc librum donavit eximius artium et medicinae doctor magister MARTANOVA (si veda) de Venetiis congregationi canonicorum regularium sancti Augustini ita ut tamen sit ad usum dictorum canonicorum in monte sancti Johannis in  Vicocis, torate pund nd Hai Cananci d an Astio dal convento di san Giovanni in Viridario; expliciunt regulæ questiones super tractatum compositæ per reverendum doctorem magistrum  Blaxium de Parma, Frater Johannes de Mediolano ordinis  Cruciterorum SCRIPSIT  hunc librum IN CARCERIBVS – “the best time to spend your time in jail” – H. P. Grice -- sancti Marci de VENEZIA; OXFORD, Bodleian Library, Canonici, miscellanco, explicit hic codex per Simonis eque manumque, leggere varianti formali: possiede in fine alla ultima questione, prima dell'explicit una raccolta di sophismata, diversamente dal ims di Venezia. (Su cio cfr. Le questioni dialetriche di P. da Parma, Medioevo, Padova, Quæstiones dialecticae, ms, Venezia, Mare, lat. De introductionibus de dialectica; Oxford, Bodleian Lib., utrum dialectica sit SCIENTIA et arguitur quod NON – ma un arte, cf. natura vs. Artifizio – ‘natural’ --; utrum dialectica sit scientia  [regina] scientiaram, arguitur quod NON; utrum in acquisitione scientiarum dialectica debeat esse prior et arguitur quod NON; utrum disputatio dialectica sit SERMO DVORVM, scilicet opponentis et respondentis -- et arguitur quod NON; utrum A SONO tamquam a priori  sit incoandum -- et arguitur quod NON; utrum hæe sit concedenda: SONVS est quicquid proprie auditu auris percipitur -- et arguitur quod NON; utrum vox SIGNIFICATIVA sit illa qua auditui ALIQVID REPRÆSENTAT et videtur quod NON; utrum vox SIGNIFICATIVA AD PLACITVM sit illa qua AD VOLVNTATEM INSTITVENDIS ALIQVID SIGNIFICAT -- et arguitur quod NON; utrum vox SIGNIFICATIVA NATVRALITER sit illa qua apud omnes idem segmticat;  utrum definitio data DE NOMINE sit bona cum dicitur nomen est vox etc.; utrum definitio data de VERBO sit bona et arguitur quod NON; utrum diffinitio data de ORATIONE sit sufficienter posita et arguitur statim quod NON; utrum PROPOSITIO sit ORATIO verum vel falsum significans -- et arguitur quod NON; utrum omnis propositio sit categorica vel ipotetica; utrum omnis propositio ipotetica sit quanta et arguo quod NON; utrum omnis propositio categorica sit aftirmativa vel negativa -- et arguitur quod NON; utrum quæcumque fuit contraria fuit universalis negativa eiusdem subieeti et eiusdem prædicati -- et arguitur quod NON; utrum omnis propositio sit necessaria, contingens, vel impossibilis et illa quæstio movetur super illum passum propositionum triplex est materia et statim probatur quod nulla sit  necessaria -- et arguo SIC; utrum contrariarum si una est vera et reliqua est falsa et statim -- arguitur quod NON; utrum possibile sit contradictoria simul esse vera vel falsa in aliqua materia -- et arguitur quod SIC; quia magister dicit quod lex subalternarum talis est quod si universalis est vera, particularis est vera et non e contra et ideo quæratur in quæstione utrum si universalis est vera particularis cius debeat esse vera et statim arguitur quod non; de conversionibus sit illa utrum omnis conversio sit bona consequentia -- et  arguitur quod NON; circa capitulum de ipoteticis sit prima quæstio; utrum definitio data de propositione ipotetica sit bona in qua dicit auctor propositio ipotetica est quæ habet duas categoricas principales partes sui -- et arguitur quod NON; utrum omnis conditionalis vera sit necessaria, falsa, aut impossibilis, quia illa quæstio duo quacrit, ideo argumentum (arguo O) primo contra primum, secundo contra secundum; utrum ad veritatem copulativæ requiratur utramque partem elus esse veram er hoc sufficiat et statim – et arguitur quod NON; utrum ad veritaten disiunative  requiratur alteram partem erus esse veram et hoc sufficit statim, patet quod NON; utrum ad veritatem causalis requiratur consequens sequi ex antecedente et hoc sufficit -- et arguitur quod NON. Non si trova nel testo di Pietro. Qui Biagio sviluppa un tema della logica di Occam sulle proposizioni causali. Scrive Biagio. Si consideras consequenter quæ sunt illæ de quibus non determinavit, ad hanc respondetu quæstio proposita quærit de una illarum, scilicet de causali de qua nihil dixit; utrum si aliquis terminus. positus in propositione steterit ratione alicuius SIGNI confuse et distributive contingat illum stare determinate alio confundente et illa quæstio rationabiliter quæritur propter quaddam  dicta in quæstione praccedenti, arguitur in questione pro parte negativa – quod NON; utrum si alquis terminus positus in propositiones stererit ratione alicuius signi confuse et distributive contingat illum stare determinate alio confundente et illa quuæstio rationabiliter quæritur propter quaddam dicta in quæstriones præcedenti — argutur in question pro parte negative – quod NON; utrum si aliquis TERMINVS positus in propositione steterit ratione alicuius signis confuse et distributive quæritur propter quadam dicta in queæstrione præcedenti, arguitur in quauestione pro parte negative – quod NON; utrum omnes duæ propositiones  modales ex eisdem terminis constitutæ se mutuo inferant in bona consequentia  et statim -- arguitur quod NON. De prædicabilibus; utrum prædicabilia sint *quinque* et non plura et arguitur quod prædicabilia sunt *plura quam quinque* et deinde quod pauciora. Primum argumentum est hoc, De prædicamentis, sit prima quæstio de prædicamentis utrum quando alterum de altero prædicatur de prædicato prædicetur de subiceto  et statim -- arguitur quod NON; utrum SVBSTANTIA sit GENVS GENERALISSIMVM  in prædicamento substantiæ  prædicatione essemill de quelbe ponibili possibili Vin prædicamento  substantiæ, Ista questio aliqua qværit et aliqua præsupponit. Arguam de primo supposito, dende de quæito; utrum substantiæ sit aliquod contrarium et statim -- videtur quod NON; utrum ab eo quod res est vel non est, ORATIO dicatur esse VERA VEL FALSA, vel sic, utrum omnis propositio habens correspondentiam rei dicatur esse vera, non habens  aulem  correspondentiam ex parte rei dicatur esse falsa; vel sie, ut ex co quad ita est sicut propositio principaliter SIGNIFICAT, ipsa propositio sit vera, ex co quod non ita est sicut propositio SIGNIFICAT, propositio dicatur esse falsa, et statim arguitar contra partem affirmativam – quod NON; utrum substantia quanta distinguatur a quantitate eius vel idem sit quod sua quantitas et extensio, sive quæram sub his verbis utrum omnis quantitas sit substantia vel qualitas; utrum eadem quantitas possit esse et dici continua et discreta et statim -- arguitur quod SIC; utrum quantitas sit genus generalissimum de predicamento quantitatis et statim apparet quod sie per autoritatem et per LIZIO; utrum hace sit vera 'omne tempus est' et statim -- arguitur quod NON; utrum numerus sit res numerata vel distinguatur ab eis et statim probo qued numerus non sit ipsa res numerata, sed quod potius ab ipsis rebus distinguatur; argumentum; utrum puncta sint in linea et statim -- arguitur quod SIC; utrum quantitati sit aliquod contrarium et statim -- videtur quod SIC; utrum quicumbue duo TERMINI qui sunt præradicabiles de se invicem in OLBLIQVO CASU sint possibiles in prædicamento ad aliquid et statim -- viderur quod SIC; utrum ab uno correlativorum ad aliud valeat consequentia; utrum RELATIO sit res distincta a rebus invicem relatis et importatis per terminos de prædicamento ad aliquid ut velim quarere in illa quæstione utrum paternitas sitilla res quæ est pater vel distincta a patre, dependentia sit res distincta a dependentia et statim arguo quod relatio sit res distincta a rebus invicem relatis [cf. H. P. Grice, ACTIONS AND EVENTS, PARIDE AMA ELENA); utrum quilibet terminus prædicabilis in quale si de prædicamento qualitatis -- et statim  arguo quod NON; utrum termini de predicamento qualitatis sint de se invicem prædicabiles de suis inferioribus cum his ADVERBIS 'magis et minus' -- et statim videtur quod NON; utrum proprium sit actionis ex se inferre passionem et est quærere utrum ab activo ad passivum valeat consequentia -- et statim arguitur quod NON.  DE CONSEQVENTIIS: utrum quælibet consequentia sit bona – et arguitur quod NON; utrum ex duabus PREMISSIS in modo et figura dispositis de necessitare sequatur aliqua CONCLVSIO  -- et statim viderur quod SIC; utrum quilibet SYLLOGISMVS sit BONA CONSEQVENTIA -- et statim apparet quod NON; utrum licitum sit ex puris negativis sillogisare et statim per plura argumenta videtur quod sie; utrum negativa possit inferre affirmativam -- statim videtur quod SIC; utrum qualiber CONSEQUENTIA cuius ANTECEDENS est impossibile sit BONA et hoc est quærere illud quod communiter logici quærunt, scilicet utrum ad impossibile sequatur quodlibet vel sequi possit -- et statim arguo pluribus argumentis quod NON; utrum quælibet CONSEQVENTIA curus CONSEQVENS est necessarium sit BONA et hoc est quærere utrum necessarium sequatur ad quodlibet -- et arguitur quod NON; utrum possibile sit ex veris sequi falsum -- et arguitur quod SIC; utrum qualibet proposition SIGNIFICET sicut ad eam sequitur – et statim arguitur quod NON, per multa iconvenientia. De locis, circa locos sit prima questio utrum QVATVOR SINT SPECIES ARGVMENTATIONIS, scilicer SYLLOGISMUS, INDVCTIO, ENTIMEMA (H. P. Grice, “Implicit reasoning”) et EXEMPLVM; CONSEQVENTIA BONA -- et arguitur quod NON; utrum CONSEQUENTIÆ tenentes vel quæ vigorantur per locum a toto in quantitate ad cius partem sunt bonæ -- et statim arguitur quod NON; utrum consequentia qua arguitur a toto in modo ad eius partem sit bona -- et statim arguitur quod NON; utrum a toto in loco ad cius partem sit CONSEQUENTIA bona -- et statim arguitur quod NON; utrum a toto in tempore ad eius partem sit BONA CONSEQVENTIA -- et arguitur quod NON; utrum quæ libet talis consequentia valeat: generatio huius castri vel civitaris est BONA CONSEQVENTIA, igitur hoc castrum est bonum vel illa civitas. Similiter quæro de illa consequentia: corruptio istius hominis vel illius mulieris est bona, igiur ille homo fuit malus vel illa mulier, et hoc est quærere idem quod sequeretur utrum a generatione ad generatum, similiter a corruptione ad corruptum, sit bona equitare est bonum, igitur equus est bonus – arguitur quod NON; utrum a  disiuncta cum opposito unius partis ad aliam partem veleat consequentia, et hoc est quærere utrum consequentia quæ vigoratur per locum a contradictoriis fuerit bona – et statim videtur quod NON.CONCLUSIONES DE CONSEQUENTIS  VENEZLA, Marc, Bessarione, Valentinelli, quæstiones ordinatæ per me Blasium de Parma, quaccumque CONSEQVENTIA posita nulla talis est mala, sed quælibet bona.  Si tratta dell'elenco di petitiones di logica 'de consequentiis', seguite da conclusioni, non di Physica come ritenuto dal THORNDIKE (A History, GRANT (Blasius of Parma, in Dictionary of scientific Biography, ad vocem, New-York, et sie sit finis sententiæ conclusivæ totalis libri Ethicorum Aristotelis secundum  in domo filiorum quondam magistri Jofredi Ferrariæ». Segue Elenchus quæstionum ordinatarum per me Blaxium de Parma e segue Tabula quæstionum Johannis Buridani super libris Ethicorum. QUESTIONES PERSPECTIVÆ  Quæstiones perspectivæ, incipit :«uæritur utrum pro visione causanda necesse sit ponere species diffusas ab obiecto in oculum et arguítur primo quod non»; 1) FERRARA, Pavia, VENEZIA, San Marco, Valentinelli, expliciunt quæstiones super perspectiva scriptæ anno domini 1399; 3) OXFORD, Bdl. Canonici, misc.quæstione super aliquibus propositionibus primac partis perspectivæ (copia incompleta); OXFORD, Bdl. Canon, misc, FIRENZE, Laurenziana, Plut. in Firenze, cfr. I Studi sulla prospettia medtevale. Torno, Giappichelli, e per la edizione da questo ms. delle questiones I, qu. 14 € 16, e Ill qu. 3, de iride, cfr. Le questioni di  perspectival di P., "Rinascimento", FIRENZE, Laur. Ashburnham; MILANO, Ambrosiana, con figure seguito da Opus Prosdocimi super Jo. de Sacrobosco tractatum de sphæra, segue: Collectanca ex Thadeo de Parma super Theorica planetarum Gerardi Cremonensis; 8) MILANO, Ambrosiana, si arresta alla quæstio -- MILANO, Ambrosiana, in Pavia, Explicit opus eximii viri  artium et mediciac doctons magistri Blasi Parmensis super propositionibus et conclusionibus perspectivis scriptum per me magistrum Marinum sacrac theologiæ doctorem de Castignano ordinis Minorum provinciæ Marchæ Anchonitanæ dum Papiæ studens essem discipulus magistri  Francisci de  P. film supradicti auctoris VATICANO, Vat. Barb., lat.; dopo la tabula quæstionum si legge: Explicit opus eximii viri artium et medicinæ doctoris magistri Blaxii Parmensis super propositionibus et conclusionibus perspectivis scriptum per me Theodoricum Goth almanum, seguito probabilmente dalla perspectiva communis d iPeckham  (non menzionato da David Lindberg ed., PECKHAM, Perspectiva communis, Madison, VATICANO, Vat. lat., vet sic finitæ sunt quæstiones perspectivæ secundum Blaxium de Parma, deo gratias; expliciunt quæstiones super perspectivam communem secundum famosissimum artium monarcham et philosophum dominum magistrum Blasium de Parma». Si trova citata 'l'illusione ottica che gli capito a Busseto, che non si trova, ovviamente, nelle copie anteriori a quella data e che costituiscono un diverso gruppo di questioni di prospettiva; VIENNA, Nationalbibliothck, edizione delle questioni del primo libro da questo ms. a cura di ALISSIO, Rivista critica di storia della filosofia", VIENNA, Nationalbibliothek, LODI, Biblioteca, PARMA, Bibl. Palatina, fondo parmense codex, trascritto da Pasini dal codice della Biblioteca Marciana di Venezia con una dichiarazione del Valentinelli;  NEW YORK, Columbia, Plimpton (Boncompagni). SIVIGLIA, Colombina, EXPOSITIONES e QUÆSTIONES DE CÆLO  EXPOSITIONES DE CÆLO  Expositiones o summa de cælo, datata in Bologna, incipit: «obmissis  causis aliis  super libro decacloct mundo compilata per famosissimum artium doctorem  magistrum P. in Bononia: ROMA, Angelica, VIENNA, Nationalbibliothek, copiata, ma stesa a Bologna: Explicit summa super librum de cælo et mundo compilata per famosissimum artium doctorem magistrum P. in Bononia recollecta anno domini M COCEXXx in scolis reverendi doctoris.. scripta per manum  Nicolinum artium nune studentem M'OCCe LI die quarta Marti, amen, in felicissimo studio paduano». (efr, anche FRANz UNTERKRCHER, Die datierten  Handschriften der Oesterreicheschen Nationalbibliothel Vienna, QUESTIONES DE CÆLO  Questiones de cælo Alberti de Saxonia datæ per magistrum Blasium de Parma: ROMA, Angelica: si tratta va del testo delle quæstiones de cælo di Alberto, seguite quindi da quelle di Biagio, Imapit e, quindi, delle quæstiones de cælo di Alberto: Prologo, scælo et mundo Aristoteles considerat de totali mundo et detractatu primi libri partiali concludere et volo ergo circa illud tractare duas quæstiones quarum prima est ista (incipit): utrum cuilibet corpori simplici insit tamen unus motus simplex». Tale incipit corrisponde con quello del ms.  Monaco lat. del Vat. Palatino, lat. 980, ft. 88ra-117 ra, opera ristampata a Parigi, 1516 come questiones de cælo Alberti de Saxonta; altra copia è ms. Roma, Angelica, di questa copia si legge: «Expliciunt questiones super primo libro cæli et mundi Aristotelis secundum Albertum Novum de Saxonia per me Anthonium de Armannis de Regio tune Bononiæ studentem in artibus 1368 dic 18 februarto (cir. Anche THORNIKE - KIRE, Catalogue of Incipits, Londra.  Dunque a f. 37va del ms. Angelica, 595 iniziano le questiones de cælo di Biagio probabilmente dalla 12- questione perche corrispondono con la questione 12' del primo libro contenute nel ms. Milano, Ambrosiana, sup-,  quacitur con sorenti in de nece ente e posit perpean parole:  vexpliciunt quæstiones primi libri de cælo et mundo secundum Blasium expliciunt questiones de caclo et mundo datæ per magistrum Blasium de Parma doctorem reverendum ».Su ciò in particolare cfr. FEDERICE ViscoviNi, Note sur la circulation du commentatre d'Albert de Saxe an 'De cælo' d'Aristote en Italie, in Itéraire d'Albert de Saxe, a cura di J, Biard,  Paris, Ven, 1991.  ROMA, Biblioteca Angelica, quæstiones de cælo per Blasium de Parma (incompleto con ordine diverso delle quæstiones rispetto alla copia di Milano, Ambr.: incipit, «quacritur primo circa primum de cælo et mundo utrum omnis quantitas sit divisibilis in semper divisibilia». Si trovano Notæ di Problemata: «Nota aliqua... problemata, primum quia causam agens in os sicut ignis prima sui actione... et per consequens nigrum et hacc est causa problemas huus, has veriticationes dixit magister ille Blasius in scolis suis -- Sic sint finitæ istæ quæstiones de caclo secundum Blaxium de Parma»: MILANO, Ambrosiana, quæstiones de caclo et mundo  scriptæ pro magistro Antonio de Abruzio, expliciunt  Basi de Faih iphe pro hig to Atono de Ardetoris hagsri  Tabula questionum de cælo  VATICANO, ms. Var. lat. QUESTIO DISPUTATA DE TACTU CORPORUM DURORUM  1J OXFORD, Bdl. Canonici, mise. quæriturutrum duo corpora dura possint se tangere Blaxii de Pelacanis de Parma famosi doctoris parisini, incipit, «quæritur utrum duo corpora dura possini se tangere) VENEZIA, Bibl. Marciana, Valentinelli, Dabitatur utrum duo corpora dura vel plana possint se tangere;3) BOLOGNA, Bibl. Universitaria, Edizione, per Scoto, Venezia, UTRUM SPHÆRICUM TANGAT PLANUM IN PUNCTO  OXFORD, Bdi. Lib. Canonici, mise.utrum sphærcum tangat planum in puncto et posito super planum tangat  in cui dice espressamente che non è una questione che riguarda la filosofia naturale, quanto invece la geometria  QUÆSTIONES DE SPHÆRA  PARMA, Bibl. Palatina, fondo parmense, quæstiones super tractatum sphærac Johannis de Sacrobosco per Blasium de Parma, doctorem excellentissimum mathematicum singularem circa tractatum de sphacra, primo quacritur utrum diffinitio de sphæra sit bona qua dicitur sphacra est transitus. Expletæ sunt quæstiones de sphæra secundum venerabilem doctorem magistrum Blasium de Parma Parisiensem"-  QUÆSTIONES e TRACTATUS DE PONDERIBUS  Quæstiones de ponderibus: 1) MILANO, Biblioteca Ambrosiana, Et ideo ad instantiam amicorum ego Blaxius Lombardus de P. de P'armadum Parisius me visitabat (sic), volui aliqua dubia super tractatum de ponderibus inquirere et illa conclusionibus et corollariis posse meo declarare -- primo quæritur utrum omnis ponderosi motus sit ad medium, arguitur quod non. Ad rationes potest patere solutio per ea quæ dicta sunt. Expletæ sunt quæstiones super tractatum de ponderibus compilatæ et ordinatæ per magistrum Blaxium de Pellacanis de Parma artium doctorem eminentissimum».  Tractatus de ponderibus. FIRENZE, Nazionale, Conventi Soppressi, San Marco, Tractatus de ponderibus magistri Blasit de Parma «Explicit tractatus de ponderibus ordinatus per magistrum Blasium de Parma tempore magnarum vacationame (codice appartenuto a Cosimo de' Medici, cfr. GARIN, Storia di Milano, Milano, PARIGL, Bibl. Nat., lat. ed. E. Moody-M.CLAGETT, The Medieval Science of Weights, Madison -- Napoli.  CONCLUSIONES DE GENERATIONE ET CORRUPTIONE  Conclusiones de generatione et corruptione: VATICANO, ms. Urb. lat. conclusiones Blasii de generatione et corruptione scriptæ per me Antonium artium scolarem Bononiæ studentem. De generatione iste est liber de generatione quem inter alios libros naturales volo in tertio loco situari ut sie dicam -- et sic finitur sententia primi libri de generatione edita ab eximio doctore artium magistro Blaxio de Parma.  (Dje mistione, iste est secundus liber. Expliciunt conclusiones primi et secundi de generatione et corruptione compilatæ per eximium artium doctorem magistrum Blaxium de Parma scriptæ per me Antonium artium scolarem Bononiæ studentem, QUESTIONES DE GENERATIONE ET CORRUPTIONE  Questiones de generatione et corruptione: VATICANO, Vat. Chigi, scritte a Bologna dopo le qu. de cælo, Padi de Mar hode Vinisa 0, au sa Nel arigacura  in legno del codice si legge, infatti, «Blasius de Parma, Paduæ doctor de generatione et corruptione, de meteororum, de anima prin et secundi physicorum collezit Marinus de Lagoussao, Incipit: «circa primum librum de generatione et corruptione quæritur utrum sit nobis evidens aliquid posse simpliciter generare; f. 58vb: «expliciunt quæstiones primi libri et secundi degeneratione et corruptione secundum reverendum doctorem magistrum Blaxium de Parma scriptæ per me Marinum de Lagonissa».  QUESTIONES METHEORORUM  VATICANO, Vat. Chigi. Primo quacritur circa primum librum metheororum utrum iste mundus generabilium et corruptibilium gubernetur a caclo»; f. 74va: «Expliciunt quæstiones primi libri metheororum factæ per egregium virum magistrum  Blaxium de Parma omnium liberalium artium protessorem et incipiunt quæstiones secundi libri; tabula quæstionum pri-mi, secundi, tertii et quarti metheororum: ROMA, ms. Vat. lat. Expliciunt quæstiones super libris quattuor metheororum secundum magistrum Blasium de Parma»; FIRENZE, Laurenziana, Expliciunt quæstiones totius libri metheororum recollectæ sub reverendo et excellenti artium doctore magistro Blaxio de Pelacanis de Parma et scriptæ per me Barnabutium de Favero in monte Silice tempore quo pestis vigebat Paduac  CHICAGO, Universitaria,  copia non completa, alcune questioni de diversi libri mancanti: «Expliciunt questiones super libro methaurorum Aristotelis quas compilavit magister Blasius de Parma completæ et scriptæ per me magistrum Johannem de Medicis deyter (P)-  Tabula quæstionum methaurorum  VATICANO, ms. Vat. lat. Tabula delle prime 16 questioni del primo libro, CONCLUSIONES DE ANIMA. VATICANO, Urb, lat. [BJonorum honorabilium nottam... iste est primus tractatus hurus primi libri de anma habens unicum capitulum quod dividitur in tot partes quot sunt conclusiones in co... nobis necessario non insunt. Expliciunt conclusiones super tribus libris de anima compilatæ per magistrum Blaxium de Parma. Amen PADOVA, mutilo dell'inizio,, ma carte in materia et hoe est philosophia. Expliciunt conclusiones super libris de anima secundum eximium doctorem magistrum Blasium de Parma per me fratrem Antonium ordinis Servorume.  Biagio segue fedelmente il testo della translatio antiqua del de anma come è pubblicato, con il commento di Averroé nella edizione giuntina.  Le due copie, una contenuta nel Var. Urb. lat. e l'altra a  Padova, Bibl. Univ., corrispondono tedelmente,  compilata da Bragio come risulta dall'expliat: expliciunt conclusiones super tribus hbris de anima compilatæ per magistrum Blaxium de Parma, Amen Il ms. Padova, Bibl, Univ. ha alcune carte strappate, ma è identico al Vaticano. Differenza rilevante che abbiamo riscontrato da una collazione tra le due copie è l'introduzione nel ms. Urb. lat. delle opiniones antiquorum de anima, mancanti nel seguito del Padovano, Univ., e non perché la carta sia stata strappata. In questo ms. Urb. lat. a proposito dell'opiniones antiquorum. riferite per esteso e mancanti nel padovano: «errores antiquorum et hoc secundum Bridanm, quia hos Blaxius non recitavit de anima. Inoltre esistono alcune differenze tra le due copie, che sono, a nostro avviso, molto importanti. E sulla base di questa diversità che abbiamo supposto che la copia del manoscritto padovano sia un poco anteriore a quella del vaticano e da collocarsi, forse, in un periodo anteriore alla condanna del vescovo di Pavia per la forza di una espressione che si trova nelle prime carte e che viene por modilicata nella copia del manoscritto Urb. lat, compilata da Biagio, Biagio corregge in altri termini l'espressione materia regitiva totius universi quæ est ipse deus», con natura regitiva totius universi quæ est ipse deus. Diamo qui la collazione delle due copie da cui risulta la correzione. PADOVA Hic asculta quod licet in conclusione dicatur quod generare sit generalissimum seu naturalissimum  viventibus etc., non intelligitur tamen qued hace operatio quæ est generare sit cateris perfectior et magis intenta a generante, quia non est dubium quad  unum quodque animatum principalius intendit conservare seipsum quam generare.  Sed tamen  verum est quodp er conservationem  specier  hacc operatio est maxime intenta ab agente particulari et materia regitiva  totins inversi quæ est ipse dense. VATICANO,  Vat. Urb. lat, Hie asculta quod licet in conclusione dicatur quod  generare sit  generalissimumseu naturalissimums  viventibus ete., non intelligitur tamen quod hace operatio quæ est generare sit cacteris perfection et magis intenta a generante, quia non est dubium quod  uodque  animacum principa intendit conservare seipsum Sed tammen verum per conservationem speci  hace operatio est maxime intenta agente particulari et a matura regitiva totins  universi gide est ip  QUÆSTIONES DE ANIMA  VATICANO, Vat. Chig, Circa primum librum de anima primo quacritur utrum aliqua notitia sit nobis possibilis. Expliciunt quæstiones primi, secundi et terti libri de anima datæ per excellentem artium doctorem Blaxium de Parma, recollectæ  Adsit principio Sancta Maria meo, amen, Utrum aliqua notitia sit nobis possibilis. Expliciunt quæstiones super libris tribus de anima, disputatæ Paduæ per reverendissimum et egregium artium doctorem  Magistrum Blasium de Parma [.. Expletac Paduæ, ma prima augusti die.  Tabula questionum de anima secundum magistrum Blasium de Parma, doctorem dyabolicum. Queste due copie corrispondono fedelmente. Vat. Chig. Circa primum librum de anima primo quæritur utrum aliqua notitia sit nobis possibilis. Et arguitur quod non. Primum argumentum: staliqua  notitia esset nobis possibilis maxime.  Consequenter quæritur secundo utrum de anima sit nobis  aliqua notitia possibilis. Consequenter quæritur  utrum cognitiones distinctæ distin-  guantur proporzionaliter secundum distinetionem suorum obiectorum Consequenter quæritur quarto utrum diversæ scientiæ  proportionaliter se excedant  secundum excessum obiectorum. Consequenter quæritur utrum scientia de anima sit alfis  scientiis difficilion.  Consequenter quæritur  utrum cognito unius rei possit causare cognitionem alterius rei. Consequenter quacritur  septimo utrum spericumpositum supri  planumtangatipsum praccisem puncto.  Utrum anima intellectiva possit a corpore separari.  Ms. Napoli, Bibl. Naz. Adsit principio Sancta Maria Utrum aliqua notitia sit nobis possibilis. Arguitur qued non. Si aliqua notitia esset nobis possibilis maxime esset ilia.  Consequenter  quacratur  utrum de anima sit nobis aliqua  notitia possibilis. Consequenter quæritur utrum cognitiones distinctæ distinguantur  proportionaliter spundum distinctionem suorum obiectorum.  Consequenter quæritur  utrum diversæ scientiæ proportionaliter se excedant secundum exces-  sum obiectorum. Consequenter quæritur utrum scientia de anima sit aliis scientiis difficilior. Consequenter quæritur  utrum cognitio unius rei possit causare cognitionem alterius rei. Consequenter quænturutram spericum positum supra planum tangat  ipsum precise in puncto.  Consequenter quæritur utum  animaintellectiva possitacorporeseparan.Quæritur primo circa secundum de anima et sit prima quæstio scilicet utrum omne vivens sit compositum ex duplici substantia, ut puta ex amma et corpore. Consequenter quacritur utrum diffinitio de anima sit sufficienter posita qua dicitur anima  est actus primus substantialis.   Consequenter quærtur utrum ex anima et corpore fiatunum.  Consequenter quærtur utrum in qualibet creatura rationali anima intellectiva sit distincta a  sensitiva et vegetativa crus. Consequenter quæritur utrum in homine anima intellectiva sit tota in toto et in qualibet parte ipsius hominis, Quæritur utrum in latitudine viventium sit essentialis perfectio penes accessum ad  summum attendenda.  Quacritur utrum naturalissimum sit unumquodque  generare sibi tale quale est.  Quacritur utrum qualitas in vigore proprio possit formam  substantialem producere.  Si combusebile non dehvat augeaturignis  quantum libet in infinitum.  Consequenter quæritur  utrum animal possit nutriri ex  impiei de Comequente quærinur  utrumomne animal dum vivie nutsarur. Consequenter  quæritu  utrum exures sit appetitus calidi et sicci.  Conseguenter quæritur utrum sensus sit virtus paxiva.  1HConscquenterquænturtrum  species conserventur in organo sensus temporaliter in abisentia obicetorum.  Consequenter quæritur  utrum omne quod apparet sit tale, Quæro istam quæstionem circa materiam secundi utrum omne vivens sit compositum ex duplici substantia, ut puta ex anima et corpore.  Quæro istam quæstionem utrum definitio de anima sit sufficienter posita, qua dicitur anima est actus primus substantialis.  Quæro istam quæstionem utrum ex anima et corpore fiat unum, Quacro istam quæstionem utrum in qualibet creatura rationali anima intellectiva sit distineta a sensitiva et vegetativa eiusdem.  Quæro istam quæstionem utrum in homine anima intellectiva sit tota in toto et in qualibet parte  ipsius hominis.  Quæro utrum in latitudine viventium sit essentialis perfectio penes accessum ad summum attendenda.  Quacritur utrum naturalissimum sit unumquodque  generare sibi tale quale ipsum est.  Quacritur utrum qualitas in vigore proprio possit tormam  substantialem producere.  Quæritur utrumsi combustibile non deficiat augeatur ignis  quantumliber in infinitum.  Quacritur utrum animal possit nutriri ex simplici elemento.  Quacritur utrum omne  animal dum vivit nutriatur.  Quæritur utrum esuries sit appetitus calidi et sicci,  Quacritur utrum sensus sit  virtus passiva.  Quæritur utrum species conserventur in organo sensus temporaliter in absenta obrectorum.  Quæritur utrum omne quod apparer sit tale tantum et ubitantum et ubi, quale et quantum et ubi apparet quæ quæstio consucta est proponi sub hac forma, Consequenter quæritur utrum lumen multiplicetur per medium subito et in istanti.  Consequenter quacritur utrum visio fiat in istanti.  Consequenter quæritur utrum possibile sit aliquem sonum esse vel bert  Consequenter quæritur utrum idem sonus possit a pluribus audiri. Consequenter queritur  utrum  odor multiplicetur  spiritualiter per medium.  Consequenter quenturutrum  sensus tactus sit inus ct non plures,  Consequenter quænturutrum duo corpora dura possint se tangere. Consequenter quæritur utrum ad  sentiendum tangibile  requiratur medium extrinsecum.  Conseguenter guæntur  utrum quinque sint sensus exteriores et non plures nec pauciores.  Consequenter quæritur utrum sensibile positum supra sensum causet sensitionem. Consequenter quæritur utrum evidenti ratione ostendi possit sensum communem esse ponendum.  Consequenter quac-  ntur urum oranum sensus communs  sit in cerebro vel in corde... Et hace hie sit finis questionum secundi libri de anima.  quale quantum et ubi apparet.  Quacritur utrum lumen multiplicetur per medium subito et in istanti.  Quæritur utrum visio fiat in instanti.  Quacritur utrum possibi le sit aliquem sonum esse vel hier. Quæstio sit ista utrum idem sonus possit simul a pluribus audiri.   Quæritur utrum odor multiplicetur spiritualiter per medium. Quæritur utrum sensus tactus sit unus et non plures.  Quæritur utrum duo corpora possint se tangere. Quæritur utrum ad sentiendum tangibile requiratur medium extrinsecum. Quacriturutrum quinque sint sensus exteriores et non plures nec pauciores.  Queriturutrum sensibile positum supra sensum causet sensationem.  Quæritur utrum evidenti ratione ostendi possit sensum communem esse ponendum.  Quacritur utrum  scnsuS commanis organum sit in  cerebro vel potius in corde... explicit secundus de anima.  Dubitatur circa tertium hbrum de anima et quæritur primo utrum intellectus humanus pati possit ab aliquo agente.  Conseguenter guæritar  utrum possit persuaderi quod intellectus humanus sit denudatus ab omni qualitate.  quæritur utrum intellectus humanus pati  possit ab aliquo agente.  Quacritur utrum possit persuaderi  intellectus  numanus sit denudatus ab omni  qualitate.  Quacritur utrum omnis veritas possit ab intellectu cognosci.  Quæritur utrum  intellectus humanus possit intelli-  gere quod non est. Consequenter quæritur utrum intellectus possit simul plura intelligere. Consequenter quæritur utrum per speciem lapidis intellectus  intelligat se ipsum. Consequenter quæntur utrum actus intelligendi et habitus et cum hoe species, sint idem quod anima actualiter vel habitualiter intelligens. Consequenter quacritur utrum voluntas sit praccisa causa activa suæ volitionis et nolitionis.  Consequenter quæritur utrum voluntas humana in utramgue partem contradictionis sit libera. Quacritur utrum principium motus localis in corporibus viventibus sit anima vegetativa vel sensitiva an magis intellectiva.  Ultimo quæritur utrum natura in erus operibus deficiat in necessaris et habundet in superfluis;  Expliciunt  Guarde anima rima peredi leneri  artium doctorem Blaxium de Parma recollectæ per me Marinum de  Leonissa in studio Paduano deo gratias ad cuius finem me perducat qui vivit per infinita saccula amen amen amen.  Incipit tabula praccedentium quæstionum super libro de anima.  Utrum omnis veritas possit  ab intellectu cognosci.  Quacritur utrum intellectus humanus possit intelligere quod non est.  Quacriturutrum intellectus  possit simul plura intelligere.  Quæritur utrum per speciem lapidis intellectus intelligat  sespsum.  Quacritur utrum actus intelligendi et habitus et cum hoc species, sint idem quod ipsa anima actualiter vel habitualiter intelligens.  Utrum voluntas sit præcisa causa activa suæ volitionis et nolitionis.  Utrum voluntas humana in utraque (partem] contradictionis sit libera. Quacritur utrum  principium  motus localis in  corporibus viventibus sir anima vegetativa vel sensitiva an magis intellectiva.  Quæritur utrum natura ineius operibus deficiat in necessaris et habunder in supertluis, Expliciunt questiones super libris tribus de anima.  disputata Paduæ per reverendissi-mum et egregium artium doctorem  Magistrum Blasium de Parma, deo  Me si nome sei en sicci  Expletæ Paduæ  prima augusti die. Tabula quæstionum de anima secundum magistrum Blasium de  Parma doctorem dvabolicum.  CONCLUSIONES e QUÆSTIONES PHYSICORUM  CONCLUSIONES PHYSICORUM  TREVISO, Bibl. Comunale, raccolte da un discepolo l'ultima cifra è andata perduta nella rilegatura): *Glose per Blasium de Parma super librum physicorum utiles cumanima boni philosophi (Buridano secondoil ms.), Incipiunt recolecte (.)per  Blasium de Parma super libro physicorum»; t. 43vs «Explicit compendium recollectarum super 8 libros physicorum per dominum magistrum Blastum de Parma- (per Matheum de Tervixio): f. 13va: «Et finis questionum secundi libri physicorum que sunt recolecte per me Matheium de Tervixio philosophum minimum ex dictis valentium doctorum 138 (?)»,  QUESTIONES PHYSICORUM  VATICANO, Vat Chigi, O. IV, 41, sec. XIV, ff. 226r-280vb, prima redazione limitata al primo e secondo libro della física, questione settima del secondo libro. Incipit« Circa primum librum physicorum quæritur primo et su prima questio in ordine, utrum nobis de rebus naturalibus sit possibile aliqua cognitio sensitiva vel intellectiva, expliciunt quæstiones primi libri physicorum recollectæ per me Marinum sub reverendo doctore magistro Blaxio de Parma in studio paduano ordinane legente Padova  IUDICIUM  In quodam iudicio magistri Blasii de Parma, ms. VATICANO, Reg, lat., 1973, ff, 48rb-vb, incipit: «qui maxime se diligit»; cfr, la edizione,  Rinascimento Firenze  Pavia  QUESTIONES SUPER TRACTATUM DE PROPORTIONIBUS THOMÆ BRADWARDINI  Esistono due redazioni diverse di questa opera. Le seguenti tre corrispon-dono salvo lievi varianti formali sebbene una di esse sia stata corretta e rivista in parte da Biagio e in parte da Pietro de Raimundis de Cumis, contengono 12 questiom; una quarta copia non corrisponde e contiene salo 11 questioni.  VENEZIA, San Marco, lat. codice posseduto da Marcanova, le questioni di Biagio sono,  Bradvardin anglico sacræ paginæ professore scriptæ et completæ per me Andream de Castello, questiones super eisdem proportionibus secundum magistrum Blasium artium venerabilem doctorem. Incipit: счастисит ситса proportones utrum conungar  omnem motum alteri in  velocitate et tarditate proportionar. Negative:  arguitur primos; t. 37ra:  «expliciant questiones super tractatum de proportionibus utrum contingat omnem motum alter in velocitate et proportionibus secundum venerabilem doctorem magistrum Blaxium de Parma scriptæ per me Andream de Castel-lo Bononiæ sub anno Domini 1391 19 die mensis iulii«: OXFORD, Bdl. Lib., Canonici, mise, expliciunt  questiones magistri Blaxii super tractatum proportionum Bardvardini, amen»; VATICANO, Var. lat.,  se-guito da carte bianche, testo rivisto in parte da Biagio e da Raimondo da Cuma: incipit: quæstiones super tractatum proportionum magistri Thomac  Berverdini ab eximio artium doctore monarchaque domino magistro Blaxio de Parma «utrum contingat ombem motum alteri in velocitate et tarditate proportionarie; si legge istas quæstiones super tractatum de proportonibus ego frater Petrus de Raymumdis de Cumis emi a magistro Jacobo de Panicalibus artium et medicinæ doctore et ipsas pro parte correxit magister Blaxis de l'arma huius operis compilator, in residuo autem pars ego correxi».  Una redazione diversa, più breve che comprende solo 11 questioni si trova  AMILANO, Ambrosiana, Expletæ suntquæstiones  super tractatum de proportionibus Tomæ Bervardini compilate per magistrum Blaxium Pelacanum de Parma, incipit: «utrum intensio qualitatis attendatur penes accessum ad summum gradum vel penes recessum a non gradu-, la quæsto e mutta; segue la seconda, f, 6ra, «consequenter quacritur  proprianemi edit pre ioni, taranel dabi, si sandra:  ROMA, Angelica, Su cio cfr. in particolare il muo studio Due comment anonimi al Tractatus proportionum di Bradwardine, Rinascimento, QUESTIONES DE LATITUDINIBUS FORMARUM  Esistono tre redazioni diverse con particolare riguardo alla prima questio-ne. Primo gruppo: 1) OXFORD, Bdl. Lib., Canonici, misc.; esse seguono l'explicit delle crusdem tractatus de latitudimbus formarum quæritur primo utrum alicurus formæ set latitudo unforms quod non.., exphcunt questiones super tractatu de latitudinibus formarum datæ per venerabilem artium doctorem magistrum Blaxium de Parma per me Donatum de Monte artium doctorêm et in medicina studentem, 1392 die 29 decembris regnante domino Francisco de Francia Paduæ secunda vice Amen MILANO, Ambrosiana, circa tractatum de  -latitudinibus formarum quæro primo utrum cuiuslibet formæ latitudo est  coitounde l difinis con litur quad die (quesa prima pratione, por  questa prima questione si avrebbero dunque, tre stesure diverse). F.  «Explicitæ sunt questiones super tractatu de latitudinibus formarum editæ et ordinatæ per me Biaxium Pelacanum parmenseme, Un secondo gruppo di mss, contiene le questioni de latitudinibus formarum in una redazione quasi uguale, salvo licvi varianti formali, con le prime ediziom di questa opera, Padova, per Matteo Cerdone, Venezia,  per Scoto, La redazione della I questione è diversa da quella d ei 2 mss. sopra citati: FIRENZE, Laurenziana, Ashburnham, quæstiones de latitudinibusformarum, mapu  quæritur  primoutrum  cuushbet formæ latitudo sit uniformis vel dillormis et arguitur primo quad non de forma substantiali ut de anima intellectiva quæ est indivisibilis»; expliciunt quæstiones super tractatum de latitudinibus formarum determinatæ per venerandum doctorem magistrum Blasium de Palma (sic) scriptæ per manum Roberti de sancto Petro» VATICANO, Vat.  lat, SIENA, Comunale, expliciunt quæstiones super tractatu de latitudinibus formarum edito a magistro Blasio subtilissimo viro de Parma Paduæ vero scripto per me fratrem Johannem Angeli Senensem ordinis prædicatorum OXFORD, Bdl. Lib. Canonici, quæritur primo utrum cuiuslibet tormæ latitudo sit uniformis vel difformis et primo arguitur quod non de forma substantial ut de anima intellectiva quæ, expliciunt questiones utiles super tractatum de latitudinibus magistri Blaxii de Parma per me Vendraninum scholarem artium 1404 die 19ª Man stante discordia non modica inter Venetos et dominum Pad.». Questa copia ha maggiori varianti rispetto alle altre tre.  QUÆSTIO DISPVTATA DE INTENSIONE  ET REMISSIONE FORMARUM  1) OXFORD, Bdi, Lab., Canonici, musc. sit aliqua qualitas posse intendi similiter et remitti, arguitur primo de supposito»; f. 39rb: «explicit questio de intensione formarum disputata per reverendum doctorem magistrum Blaium de Pelacanis de Parma»; VENEZIA, San Marco, classe codex  (Valentinelli), comprato da Marcanova, lasciato ai frat di San Giovanni in Verdario, contiene una redazione un pò diversa, fatta da Biagio per il figlio Francesco (con bella capitale miniata). Contiene dopo il terzo articolo e prima dell'inzio del quarto articolo, dubia di statica e di meccanica che non si trovano nella copia di Oxford sopra citata, ft. 13rb-tova: vantequam condescendam ad quartum articulum pro declaratione matori doctorum necnon dicendorum ego quæro adhue hane dubitationem utrum a proportione acqualitatis vel minoris inacqualitatis proveniat vel possit aliquis ellectus provenire» (con figure e note nel margine basso): f.  Lova: «et hace dicta sint pro toto isto dubio cum eis difficultatibus motis et etiam de isto tertio articulo principalis questionise; expliciunt ca quæ sufficienter sub veritate dici possunt circa materiam de intensione et remissione formarum in hac notabilissima questione secundum excellentissimum artium monarcham necnon studiorum Italiæ illustratorem magistrum Blasium de Pellachanis de Parma quae quidem quaestio est mei  Francisci fili cius. Il folo seguente porta la copia dell'epitaffio della tomba di Biagio posto sulla porta della cattedrale di Parma; OXFORD, Bdl. Lib., Canonici, misc. emutilo in fine); incipin cum sit evidens aliquam qualitatem posse intendi vel remitti. CONCLUSIONES e QUESTIONES PHYSICORUM  CONCLUSIONES PHYSICORUM  Seconda redazione: VATICANO, Vat. lat, expositio primi libri physicorum per conclusiones secundums serenissimum artium illustratorem magistrum Blaxium de Parma. Incipi: quoniam quidem intelligere et scire contingit circa omnes scientias quarum sunt principia»;t. 49va: set in hoc cum der laude finitum (sic) sententia actavi et ultimi libri physicorum secundum solemnissimum virum artium illustratorem preclarissimum Blasium de Parma, Expliciunt conclusiones octavi libri et ultimi physicorum secundum Blasium de Parma qui subtilis doctorappellatur  in studio papiensi scriptae per me Bernardum a Campanea de Verona hora tertia noctis»; (sui codici copiati e posseduti da Bernardo cfr. il mio studio A propos de la diffusion des oeuvres de Jean Buridan en Italie, The Logicof Buridan, ed. PinnoRG, Copenhagen) e Caror, I codici di CAMPAGNA (si veda), Roma, Manziana, QUESTIONES DISPUTATAE SUPER OCTO LIBROS PHYSICORUM Seconda redazione, in Pavia, VATICANO, Vat. lat. Gratia regis caelorum qui totius are elementalis summus est imperator in laudem et gloriam serenissimi ducis.  Incipit, utrum scientifiça notitia sit nobis a rebus naturalibus passibilis-,  Diamo qui di seguito i titoli di tutte le questioni da questa copia.  Questionum physicorum tituli:  Liber primus utrum scientifica notitia sit nobis de rebus naturalibus possibilis, arguitur quod non.  secundo quaeritur utrum cognita causa totalis alicurus rei cognoscatur statum illa res et non aliter, arguitur negative. tertio quaeritur utrumin nacuralibus ordine doctrinae ab universalibus in singularia sit processus, et arguitur primo negative. quarto quaeritur utrum asserentes omma esse unum possint probabiliter in hac opinione substentari, arguitur quod sie.  sexto quaeritur utrum asserentes omnem rem  cxtensam et suam extensionem non differre, possint probabiliter positionem  corum substentare, et statim arguitur quod sic.  quacritur et septimo utrum in materia quantum-cumque parva forma substantialis hora generationis producatur, primum  naturalium esse tantum tria possint potenter impugnari et arguitur quod sic. quaeritur et nono utrum per potentiam finitam vel infinitam possit aliquid fieri ex nichilo, arguitur quod sic.naturalie appela peranque rur de quadron Expibe ena estrale  primi libri physicorum secundum excellentissimum doctorem Blaxium de  quæstiones secundi libri physicorum secundum antedictum doctorem. Bernardus antedictas quaestiones Liber secundus  circa secundum librum physicorum primo quaeritur utrum domificator vel faciendo domum faciat aliquid rebus naturalibus  condistinctum et sie ista quaestio duo quaerit,  secundo quaeritur utrum quodlibet ens naturale habeat in se principium motus et quietis, arguitur quod non.  tertio quacritur utrum omnis forma in latitudine perfectionali entium sit perfectior quam sit materia.  quarto quaeritur utrum diversæ scientiae  perfectione essentiali secundum proportionem obiectorum proportionaliter  excedant se, et arguitur primo negative. sexto quaeritur utrum possit evidenter probari aliquid esse causa altenus, arguitur negative.  septimo quaeritur utrum ad cuiuscumque rei naturalis generationem practer agens particulare requiratur influxus causae universalis quae causa universalis dicitur sol quia secundo huius dicebatur quod homo generat hominem et sol et ita intelligitur de aliis planetis, arguitur octavo quaeritur utrum inter agentia particulani  supposita semper generali influentia superiorum possit qualitas una vel plures formam substantialem producere et arguitur primo affirmative. nono quaeritur utrum asserentes omnia de necessitate evenire et nhil a casu vel a fortuna, possit corum positionem substentare et arguitur primo affirmative:  Liber tertius circa tertium librum physicorum primo quaeritur utrum in aliquo casu necesse sit ignorare naturam, probatur quod non.  secundo quacritur utrum hacc propositio  'motus est' significans motum esse et precise sie et non aliter, sit vera et  arguitur primo negative.  tertio quaeritur utrum motus sit ipsum mobile,  arguitur primo quod non. quarto quaeriturutrum contradictionemincludat aliquam magnitudinem esse actu infinitam et arguitur quod non.  Liber quartus  quartur 1 i poss sto ci gequari ato, aria quad primo secundo quaeritur utrum entia naturalia distantia ab corum locis naturalibus moveantur ad illa, impedimentis subtractis, arguitur quod non.  tertio quacritur utrum corpora naturalia ab corum locis naturalibus distantia remoto impedimento moveantur ad illa per lineas rectas tamquam per lincas breviores, arguitur négative.  possiblis arguit pro quo guinto quacritur utrum in vacuo sit morus   sexto quaeritur utrum penetratio corporum sit possibilis et arguitur qued sic.  septimo quacritur utrum rarefactio sit possibilis, octavo quaeritur utrum hace propositio sit concedenda "nune est tempus', et arguitur quod non  nono quaeritur utrum aliquid sit praecise per instans, arguitur quod sic.  Liber quintus circa quintum librum physicorum quaeritur primo utrum agens naturale hom qua agit in passum agat in ipsum secundum  arguitur quod sic. tertio quaertur utrum alteratio sit motus, arguitur quod non. quarto quaertur utrum augmentatio sit motus  quintoguaritrucumcontadicionemindudat  motum localem esse et non esse motum, arguitur quod non.  sexto quaeritur utrum unitas motus sit principaliter attendenda penes unitatem temporis aut magis penes unitatem mobilis, etista quaestio quaeritur quia philosophus ad testum dicit quad ad unitatem numeralem motus requiritur unitas temporis et mobilis et dispositionis secundum quam est motus, primo arguo negative.  septimo quaeritur utrum aliqui motus differant specie arguitur qued non. octavo quaeritur utrum in motibus sit penes contrarietatem terminorum ad quos contrarieras attendenda, arguitur primo  negative.  nono quacritur utrum possibile sit contraria in codem simul complicari, affirmative arguitur.  decima quaestio quaeritur utrum qualitas sit intenlegi ego Bernardus a Campanea de Verona, in felici studio  papiensi, Explevi etiam ipsas vero recoligere die Mercurii XI' Juli hors XXI, Liber sextus  Incipiunt questiones sexti libri physicorum secundum praedictum doctorem quas incepi recoligere die Jovis XII' Julii in civitate Papiac, circa sextum librum physicorum primo quaeritur utrum per bonas rationes concludi possit continuum esse ex indivisibilibus compositum, arguitur quod sic. secundo quacritur utrum continuum sit in infinitum divisibile, et arguitur quod non. tertio quaeritur utrum mobile velox per idem tempus vel aequale plus pertranseat de spatio tardiori, arguitur primo  negative: quaeritur et quarto utrum indivisibile moveri localiter vel alio modo rationibus obviet philosophorum, arguitur quod non. quinto quaeritur utrum sit possibile motum velocitari in infinitum, et statim arguitur quod non.  sexto quaeritur utrum omne quod moverur prius movebatur et post hoc movebitur, et arguitur quod non.  seprimo quaeritur utrum possibile sit magnitudinem infinitam transiri tempore finito et finitam transiri tempore infinito, et arguitur primo ad primam partem quod sit possibile. octavo quaeritur utrum potenter possit improbari alquod moven localiter et arguitur primo affirmative. Expliciunt quaestiones sexti libri physicorum secundum Blasium de Parma.  Liber septimus  Incipiunt questiones super septimo libro physicorum secundum Blasium  praedictum, primo circa septimum librum physicorum quaeritur utrum omne qued movetur moveatur ab alio, arguitur primo.  negative. secundo quaeritur utrum in motibus et motis sit processus in infinitum aut potius sit venire ad primum motorem et arguitur  primo affirmative. tertio quaeritur utrum in omni motu movens et motum sint simul et quia ista terminus 'simul* potest dicere simultatem loci et temporis, ideo primo arguitur negative ex parte loci. quarto quacritur utrum morus rectus et circularis sint invicem comparabiles, et arguitur primo affirmative. quinto quaeritur utrum acqualiter gravia  moveri, et arguitur affirmative. sexto quacritur utrum in alteratione sit certa velocitas attendenda, arguitur quod non. septimo quaeritur utrum in motu locali sit certa velocitas attendenda, et arguitur quod non. octavo quacritur utrum in augmentatione sit certa velocitas attendenda, et arguitur quod non.nono quaeritur utrum in motibus proportio velocitatum sit sicut proportio causarum, et arguitar quod non.  ultimo quacritur utrum agens naturale sit limitatum et arguitur affirmative. Expliciunt quaestiones super septimo libro physicorum Aristotelis disputatae et in scriptis traditae per magistrum Blaxium de Parma doctorem famosissimum artium.  Liber octavus  Inepiunt quaestiones super octavo libro et ultimo physicorum Aristotelis secundum praedictum magistrum Blaxium de Parma, primo circa octavum librum physicorum quaertur utrum philosophicis rationibus patenter concludi possit matum fusse ab aeterno et arguitur affirmative: item dubitatur et secundum utrum 'deum non esse' contradictionem includat, arguitur primo negative. tertio quaeritur utrun contradictionem includat caclum fuisse acternaliter productum et arguitur quod sic.  quarto quaeritur utrum caclum moveri in instanti contradictionem includat et arguitur quod sic. quinto quaeritur utram possibile sit primum motorem caclum movere in instanti et arguitur quod sic,  sexto quaeritur utrum inanimata sive gravia sint sive levia ex se moverntur vel nata sint ex se mover et arguitur quod sici Vseptimo quacritur utrum motus localis sit primus motuum arguitur quod non. Ira: octavo quaeritur utrum asserentes motos contrarios quiete media interrumpi possint per rationes naturales improbari: nono quaeritur ut rum praecise motus circularis sit perpetuus, arguitur negative: decimo quacritur utrum per rationes naturales amar possit a quo protecta moveantur contra inclinationes naturales cumab impellente recesserunt, et arguitur quad non., undecimo quaeritur utrum per naturales rationes concludi possit primum motorem qui est ipse deus et vigore et duratione esse inhnitum, et arguitur attrmative: ultimo quacritur utrum primus motor st  -ubique, tamen magis in circumferentia quam in centro, arguitur negative sic.  Expliciunt quaestiones super primo, secundo, tertia, quarto, quinto, sexto, septimo et octavo libris physicorum Aristotelis disputatae et in scriptis traditae in civitate Papie per perspicuum doctorem Blaxium de Parma. Altra copia, stessa redazione, non completa, manca l'intero ottavo libro e alcune colonne degli altri nonché aleuni problemata: VATICANO, Vat. Lat. quaestiones physicarum. Cratia re favente qui totus... utrum scientitica noutia de rebus naturalibus sit nobis possibilis; consequenter circa septimum physicorum quacritur primo utrum omne quod movetur moveatur ab alio, quaeritur trum omne agens sit in cius actione limitatum et arguituraffirmative», si arresta al primo articolo; si legge: istae questiones Blaxii super libros physicorum sunt fratris Petri de Raymundis ordinis Prædicatorum quas scribi fecit et sub ipso magistro Blaxio audivit IN THEORICAM PLANETARVM ALPETRAGI In Theoricam planetarum Blasii demonstrationes et dubia. Si tratta di opera diversa dalle semplici Demonstrationes geometricæ in theoricam planetarum: Demonstrationes et dubia in theoricam planetarum Alpetragii, VATICANO, Vat. lat. Super theoricam planetarum aliquas demonstrationes et dubia circa materiam gratiarum largitor pulsando  occultare ne me quis invidum reputaret qui non papirum combustilem, sed pergamenum magis ignis extinctum gratus vobis cognovi lineandum, quia etc. omnibus licitum est ordinem servare doctrinalem, consequar quod promisi, videlicet primo orbes solis depingendo ut sic inde conclusius videat apparentas et nequaquam naturalibus principiis derogando et naturali obviat qui vacuum pont qui corporum penetrazionem admittit et minus qui orbes facere fluere et stationes cum praedictis, deinde propositiones demonstrationem parientes ut gloriosus deus concesserit discursu apodiacon demonstrabo et ultima demonstrata pro tabulistis quantum ad corum proposita sufficit, applicabo. Tres orbes mundo eccentricos et difformes per applicationem speram solis eccentricam fabricare, Istam conclusionem propositam non intendo demonstrare...; f. 60va: «patet quomodo respondetur ad demonstrationes contra istam et sie sit finis per me Petrum de Fita, Expletae sunt theoricae planetarum per magistrum Blasium de Pelacanis de Parma editace: FIRENZE, Laur., Plut, codex, sec. XV, ff. 8ra-14v, non completo, si arresta al commento della proposizione Dunam sex motibus moveri quibus datis, con le parole: set tertium ab eis distat vel illud tertium quod a duobus coniunctis distat est Sol vel epiciclus; BERLINO, Staatsbibliothek, ms. lat Demonstrationes et dubia theoricae Blasii de Pelacanis de Parma; VENEZIA, San Marco, Demonstrationes et dubia Blasii Parmensis super theoricam planetarum,  11. 175г-216v; FIRENZE, proprieta Olschki, Super theoricam planetarum aliquas demonstrationes et dubia secundum subiectam materiam gratiarum Tres orbes mundo eccentricos et difformes per applicationem speram solis fabricare, istam conclusionem propositam non intendo demonstrare», edito sotto l'attribuzione a Pietro da Modena da G. BoerTo E U, MAzzIA, D'un ignoto astronomo del secolo XIV, Pietro da Modena, da un ms. della collezione Olschki,  Bibliofilia; in realtà si tratta dell'opera di Biagio, cfr. anche L,  THORNDIKE, Notes upon some medieval latin astronomical astrological and mathematical manuscripts at the Vaticana,  Isis, PARMA, Bibl. Palatina, In theoricam planetarum demonstrationes geometricæ  VATICANO, Var. lat, Blas Parmensis demonstrationes geometricae in theoricam planetarum, mapit: « Centrumsolis acqualiter distat a centro eccentrici solis et a centro terrac existentis in duobus punctis terminantibus lineas existentes plus sex signis luna peragit cursum suum. Finis theorica lunae»; branco: f. Laurenti Bonincontri Miniatensis super Centiloquio Photomer. Nella prima carta del codice se legge Nicolai comitis patavini de motu octavae sphaerac, Tractatus sphaerae Johannis Sacrobosco, Demonstrationes Blasir parmensis, Comentum Albertum magnum super sphacram, Eiusdem Blasti demonstrationes mathematicae super theorica planetarum, Centiloquiam Ptolomei cum commento mei Laurentii Bonincontri»; nell'indice, dunque sono indicati i due testi di Biagio, ma noi ne avremmo individuato uno solo. VIENNA, Bibl. Nat., mapu, centrum solis acqualiter distat a centro eccentrici. Corrisponde salvo lievi varianti, fino a f. 66v (con la proposizione 22a), con il Vat, lat., VENEZIA, Museo Correr, Provenienza Cicogna; contiene solo l'explicit, evidentemente errato: finiant demonstrationes Blasii de Parma super theorica planetarum compilata per ipsum in gymnasio  mia edizione Il 'Lucidator' dubitabilm astronomiae di Pietro d'Abano SCHIAVONE, Padova, Editoriale Programma, Le Demonstrationes geometricæ sono pubblicate anomime nell'edizione per Scoto, Venezia, Sphaera mundi cum commentaris. Anche THORNDIKE, Notes upon some mediaeval latin astronomical astrological, JUDICIUM  ladicium revolutionis anni 1405, PARIGI, Bibl. Nat., lat., ludicium revolutionis anni  cum hors et fractionibus secundum magistrum Blasium de Parma, incipit: cantequam invadam pracsentem materiam pro mei informatione et alterius cuiuscumque priesupponam aliqua in modum propositionum iuxta formam et consuetudinem philosophantium, Su questa opera efr. il mio studio P. una storia astrologica, Abstracta. Biagio Pelacani. Pelacani. Keywords: implicature, prospettiva, filosofia della percezione, origini del libertinismo, commentario in detaglio sulla semiotica di Occam – dialettica – segno, nota, sermo. Refs.: Luigi Speranza, “Pelacani, Grice, e Shorpshire sull’immortalità dell’anima.” Luigi Speranza, “L’animismo di Pelacani e Grice, ‘smoke means fire, literally.’” Pelacani.

 

Luigi Speranza -- Grice e Pelagio: la ragione conversazionale - l’implicatura conversazionale – la scuola di Giulano – Roma – filosofia italiana – Luigi Speranza (Roma). Filosofo italiano. Tutor of Celestio and Giulano di Eclano. Pelagio

 

Luigi Speranza -- Grice e Pellegrini – filosofia italiana – Luigi Speranza. (Pesaro). Filosofo italiano. Pesaro. “Grammatica di lingua italiane semplificate”. Italia Italia, in Basel. Del urbe Pesaro esseva un pionero de interlingua. Ille adhere al movimento pro interlingua e pois devene representante pro Italia del Union Mundial pro Interlingua, sequente professor, adv. GUGINO (si veda), qui pro rationes de supercarga de labor, demissiona como le prime secretario national del Union Mundial pro Interlingua in Italia.  Ille examina le grammatica de esperanto e lo ha judicate non apte al solution del problema del lingua auxiliar international specialmente pro su lexico hybride e semiartificial e le uso del desinentia -n pro indicar le accusativo e in le parolas que exprime direction, data, duration, precio, mesura e peso. Ille examina anque le Latino sine flexione de PEANO (si veda), ma mesmo iste systema non le place a causa del manco del articulo e per le conjugation verbal troppo simplificate e innatural.  Desde alora P. pensa que usante le parolas commun al linguas neolatin e al anglese e alicun vocabulos latin on po codificar un lingua international facile e belle. Iste conviction resta sempre in su mente. In "Eco del Mondo" ille lege le articulo "Le lingue internazionali moderne" per Percival, in le qual on parla del labores del "International Auxiliary Language Association" e indica su adresse. Ille constata que su opinion in re le lingua auxiliar international ha essite quasi realisate per Occidental de Wahl, Mondial de Heimer e Neolatino de Schild, systemas del quales le articulo presenta un texto specimen, ma ille pensa que le labores del IALA haberea date al mundo le lingua auxiliar melior. Quando le pressa publica le nova que le esperantistas habeva interessate le UNESCO a fin que esperanto venirea recognoscite qua lingua international, P. scribe al IALA precante de voler intervenir presso le UNESCO al scopo de facer cognoscer su labores re le lingua auxiliar international, in modo que esperanto, jam refusate per le Societate del Nationes, non haberea alicun successo. Assi ille vene in contacto con Gode, Schild, Fischer, Berger, Bakonyi (vedasi) e tante alteros e comencia a propagandar interlingua in tote Italia. Ille publica multe articulos in le pressa italian in re le problema del lingua international. In collaboration con Schild, ille edita le "Corso d'Interlingua in venti lezioni" a uso del italo-phonos e le manual "Interlingua" (grammatica, vocabulario interlingua-italiano e italiano-interlingua). Malgrado su effortios P. non succede a facer adherer al UMI multe italianos e formar con illes un societate italian pro interlingua. Ille esse in correspondentia con multe interlinguistas europee, usante esperanto, ido e super toto interlingua, e initia al studio de interlingua Negalha e Castellina, de Suissa, qui ha devenite valide collaboratores del UMI. P. ha participa al Conferentia International de Interlingua que ha loco in Basilea, ubi ille incontra multe amicos de Interlingua. Ille collabora al periodicos "Currero", "Heraldo de Interlingua" e al Panorama, e ille esse un active collaborator al "Dictionario Italian-Interlingua" sub le redaction de Castellina.  P. esse empleato in le Officios de Contabilitate provincial statal e vain pension con le qualification de director general de iste officios. Ille participa al secunde guerra mundial qua official inferior de infanteria. More su car sposa, e P. mesme cade malade, lo que le impee laborar pro interlingua, como esse su calide desiro. Un signo typic de su minutiositate e grande labor es que ille mesme scribe le majoritate de iste lineas in le qual "io ha contate mi historia qua interlinguista e isto potera interessar le lectores del revista".  In Pesaro (Italia), al more ma esse rememorate como pionero italian de interlingua. Ugo Pellegrini. Refs.: “Grice e Pellegrini”. Pellegrini.

 

Luigi Speranza -- Grice e Pellegrini: la ragione conversazionale e l’implicatura conversazionale dell’amore come affezione dell’animo – e la sua manifestazione nei maschi nobili – filosofia lazia -- filosofia italiana – Luigi Speranza (Sonnino). Filosofo italiano. Sonnino, Latina, Lazio. Grice: “I like Pellegrini: he found Aristotle’s ‘obscure’ for the youth the manual Ethica Nichomaechaea is intended for!” È, secondo TIRABOSCHI, filosofo che da' suoi meriti e dalle promesse fattegli da più pontefici pareva destinato a' più grandi onori; ma che non giunse che ad ottenere alcuni beneficii ecclesiastici. Tenne la cattedra di filosofia a Roma. Pubblica il “De affectionibus animi noscendi et emendandis commentaries” e un'edizione della traduzione in latino di Lambin dell' Etica Nicomachea di Aristotele -- i “De moribus libri decem -- corredandola di un riassunto e di commenti, nei quali altera il testo di Aristotele di cui lamenta la difficoltà e l'oscurità. Benché Aristotele del Lizio sconsigli lo studio dell'etica ai giovani, ancora immaturi per una retta comprensione dei principi morali, al contrario, ritiene che lo studio dell'etica deve essere impartito prima ancora di quello della filosofia della natura, in modo che i giovani possano affrontare gli studi scientifici con animo libero dalle passioni. È più oratore che flosofo. Nn pensa ad inovar cosa alcuna, e segue costantemente insegnando i precetti del filosofo stagirita. Altri saggi: “Oratio habita in almo urbis gymnasio de utilitate moralis philosophiæ, cum ethicorum Aristotelis explicationem aggederetur” (Roma); “De Christi ad coelos ascensu” (Roma); “Oratio in obitum Torquati Tassi philosophi clarissimi” (Roma); Tiraboschi, “Storia della letteratura italiana” (Società tipografica de’ classici italiani, Milano); Carella, “L'insegnamento della filosofia alla "Sapienza" di Roma: le cattedre e i maestri” (Olschki, Firenze); Renazzi, “Storia dell'università degli studj di Roma” (Pagliarini, Roma – rist. anast. Forni, Bologna). P. scrive II important commenti su Aristotele del LIZIO, uno in cui enumera gl’affezioni dell’anima – dall’amore all’ira – amore, speranza, ira, audacia, temore, dolore, animosità. Nell’introduzione, elabora un concetto generale di che cosa e un’affezione dell’anima – il corpo non è menzionato. Ma P. elabora sulla questione dell’anima e il corpo per l’affezione – chè è affetato nell’affezione? Il secondo è un commentario sull’onore e la nobilità. Due trattati sono menzionato dai storici della filosofia. Nel III trattato, P. elabora la questione di TASSO (si veda) ‘filosofo chiarissimo’. Finalmnte, nella sua funzione di censore papale, riceve un saggio sulla politica d’Aristotele da un filosofo tedesco. P. critica la toleranza del filosofo alla posibilità del fraudo – ma il filosofo no considera l’oggezioni di seria considerazione. P. è associato al ginnasio di Roma. Il ginnasio è una istituzione laica “for I cannot imagine naked monks, playng around!” – Grice. Keywords: implicatura. H. P. Grice, “Il Tasso di Pellegrini”. DE AMORE £X didis antiquorum oHenditur, quanta fit eius vts, atque præflantia S8S8©Ii RINCIPE M in hac difputatione fibi locum amor vendicat, quod fons fit atfe&ionum, quæ bonum fpe&antjiuxta illud Parmenidis VELIA Cundorumq, Deum primum quæfiuit amorem nec non vi atque potelVate ijs antecellat ideo rerum dominus, ferorum cordium mollitor, alijsq. honorarijs principatus nominibus appellatur • quippe fera non eft adeo immanis, quæ confpcfto foetu non mitefcat.antiquifsimi mortales, homines agreftes atque truces, liberorum illecebris, et amore deiiniri coeperunt, vt cecinit LUCREZIO £f Fenus imminuit vires, pueriq. parentum Blandicijs facile ingenium fregere fuperbum. Plato in fympofio amorem dixit magnum dacmo na, præfidentem rebus humanis ; quod eius du&uomnia gignantur. Orpheus eundem aiferuit C' a claues 3»qKi 3 6 DE claues habere fuperorum et inferorum, quod artis et naturæ opus quodeumque extrudat in lucem; vnde inuentoris artium, atque magiftri appellationem obtinuit, ferunt Poetæ, solis amantibus a Plutone reditum ad nos concedi ; cum in ceteros exiftat implacabilis; 8r folollri&o iure, vt Sophocles ait, vtatqr. quid ni? cum fub tutela fint eius, quem claues tenere, atque inferna fuo arbitratu referare fabulantur? Hefiodus mortalium et immortalium mentes amore domari cecinit. Homerus louemeiufdem mancipium fecit. Plutarco in Amatorio amorem coparat Dictatori, quo crea to cedant omnes magiftratus. Indices criminum, cpnfcij vehemccifsimæ perturbationis delifta no pauca vel impunita, vel leuifsitne caftigatadimife runt, quod amoris impulfu admiffa conftaret; idq. non femel hoc feculo fa&itatum teftanturij, qui de criminibus vindicandis confcribunt. Sclethum Crotonia tamdepræhefum in adulterio fraternaq vxoris, cum se amore victum peccasse diceret, a ciuibus fuis exulare iuifum in lib. pro mercede condudis refert Lucianus, capitis poen. aremifefed jllum,fcu pudore violatæ germanitatis, Ceu legun amore, quas nalletlabefa& atasjin ignem fponte i infiluitfe,ac poenam fubiilfe, quam ipfe met ftatuerst in adulteros. Mundus» equeftris militiæ du&or fab Tyberio, paulinam Romanam deperibat;eam &uprauic in templo Ifidis ; facerdotibus pecunia corruptis, facinore comperto,Tyberius, in crucem eg i :,iemplu m $uertir, fijup. ftituam in Ty berim coniecir ; Mundum vero exilio punire faris habuit ; quod, amoris vehementia fu peratus, peccalfet;Charmo,vim amoris edo&u$j illi aram in Academiæ ingreffuexcit.iuit. Athchienfes Aatiiam dicarunt in tempk) Palladis, a-u amico bonarum artium; remq. ei diuinam inOituerunt, Erotidia, ntincuparam: Samij in ciu/dem honorem Eleutheria facra habuerunt. ANTEROTE quoque finxit,coluitq. mendax græcorum antiquitas, ex Venere et MARTE natum; vt eft apud CICERONE de natura Deorum. in Themiftij fermonibus Themis Dea hortatur Venerem, vt Anterota gignat, fi amorem adolefcere,non perpetuo pufioriem elfe velit. Hinc OVIDIO Almafkue dixi geminorum mater amorum.£& Horæ. Mater fæua cupidinum. qtio loco hæret Lambinusob ANTEROTE vel obliuionem,vel incogitantiam : In Gymnafio Eleorum erant vtriufq. icones; EROS palmaccum ramum tenebat, quem ANTEROTE nitebatur eripere, ‘amicitiæ, vti reor,limii lacrum.amici enim ita fe mutuo diligfit,vtin amo re alter alteri præire Audeat. Crefcit Eros Antero tos ortu; quod reciproco amore amans animatur et accenditur magis ad amandum. EA autem hæc de amore difputatio non paruifacienda; quam Socrates auide cofe&atur; et cum fe reliquorum omnium profiteatur ignarum, egte gium tamen amatorem ia&at, et haberi Audet. Neque vero quis illu hic arguat impuritatis. adeO enim eafte amauit,vtnec lycophantæ acerbifsimi C 3 AnirtiSi I $$ D E tus, et Melitus impudicas ei obiccennt amores 5 nec Ariftophanes, eidem inimicifsimus,tali accufatione hominem pupugerit ; et cum pauperem, loquacem, fophiftam appellairet in fcæna; impurum certe amatorem dicere nec potuit, nec au r us fuit. Phædrus amorem maximorum bonorum cauffam appellauit; quod ab eo {ludium in honeflis, verecudia in turpibus immittatur. Spartiatæ cum hoftibus congreffuri, facrificabant amori, quafi ad fortia egregiaq.impulforijquem morem, vtplerosq. alios,aCrerenfibus eos accepi{Te,arbitror. eodem enim inftituto Cretenfes ex parte vfos, Soficrates eft audior. Inde fa&um cenfeo, ve /æra, quæ appellabatur Thebanorum cohors, conflata ex amatoribus, fregerit Spartanos. nec inutile fuerit in acie illos, qui fe mutuo diligunt, flatuere vicinos; parentes, liberos, fratres,confanguineos, amicos ; exercitus enim eiufmodi aplerisq. cenferur infuperabilis. notum eft feftiuum illud Pammenis didum a Plutarcho in Pelopida, relatum ; ignoralfe Homerum vd foret acies in(Iruenda, cum iubet, Et tribui tribu*, et fua curia curiæ rt ad fit, Cum amicus apud amicum potius locandus videatur. Scribit Xenophon Aflaticos in bello circum duxi (Te vxor es et natos, vt eos defendere coadi, fierent pugnaciores. Eorundem occurfure-ilitutas acies non paucas, et vidoriam confequuras, legimus, demum, cum Harmoniam Marte ac Venere prognatam fabulæ tradunt, eandem amo risin re bellica vim defcribunt. Verum ad (oli*' dam amoris commendationem nihil maius, vel accommodatius afferri poteft, quam quod magnus Areopagita protulit ; amore fuperiora ad inferiorum prouidentiam allici ; hæc vero,qua(i fomite igneo fuccenfa, refilire, atque ad fupei na conuerti j fieriq* circulum a bono, per bonum, in bonum perpetuo reuolutum. Proclus quoque pulchrum amorisprotulit elogiumjefle illum cauf fam conuerfionis rerum omnium in primam pulchritudinem ;quæ de purifsimo fandifsimoq. in Deum, ipfumq bonum amore dida,ad mortales fluxasq. curas traduci accomodariq. non poffunt. Carolus Cardinalis vim amoris erga consanguineos perpetuo habuit fufpe&am/ eosq. ali* quid populaturos libentius audiebat per internuncios; veritus, ne fangninis impulfu ad res ini* quas concedendas imprudens adigeretur Explicantur Varia nomina huius affeftionis, et quotuplex fit, declaratur. E laboremus ambiguitate vocum, quæ varijs amoris nominibus fubie&a notio fit, primo loco difpiciamus ; quid fcilicet inter amorem, dile&ionem, caritatem, pietatem, cultum, amicitiam, beneuoletitiam interfit. Amor eftvt genus, et quid vniuerfum; locum enim habettumin homine, tum in brutis dile &io eft amor cum ele&ione, vt nomen indicat; nec repentur in ijs, quæ non deliberant caritas fertur in res pretiofasjdiftinguere veropretiofa a vulgaribus vnius eft mentis, pietas eft in fu periores, quod bruta vt plurimum non agnofcunt; hi funt Deus, patria, parentes, cultus eft fignum pietatis.amicitia eft amor mutuus, hinc in de perfpeftus, officijs confirmatus. beneuolcntia eft effedus amoris. alias pro leui amore vfurpatur; vtlib.p. ad Nicom.^.ha&enusde nomine. Amor duplicis generis exiftit; alter naturam fe quitur, alter agnitionem. ille rebus omnibus ineft, etiam inanimis; hic animantium proprius, de illo Hefiodusintdligendus,cum in Theogonia, primo loco fadum Caos cecinit, poft terram, et Tartaru; tertio amorem, ex terra Caoq. ortum.quis non vi deat hic accipi amorem pro vi rei cuilibet a natura indica, vt feipsa,quo ad poteft,expoliat,& tueatur ? quod et Orpheus voluit, cum amorem irtmor talitatis defiderium appellauit. fuit enim veterum poetarum hæc de rerum ortu fententia ; eundas ; fpecies, in obfcura, et confufa deformitate implicatas, ab initio iacuifte; tu defiderio lucis, et quietis, impellente amore fui, difiundas,ad fedes naturæ conuenientes migraffe ; vnde rerum vniuerfitasjin ordinem difpofita, conftiterit. Empedoclea GIRGENTI (si veda) rerum principia, litem et amicitiam, non alio, quam ad ift hæc poetarum commenta fpedafle dixerim. Amor vero, qui agnitionem fequitur, et aftedio eft animi ; fi ad henefta fertur, recinet appellationem ; fin ad impudicitiam, vel immdderatum appetitum delabitur, significantius LIBIDO vel cupido ab effedu nuncupatur. Poetæ diim amorem appellant et defcribunt, eam potifsime cupidinem accipiunt, quæ in Venerem fertur; et fub inuolucris fabularum multa recondunt ad rei, de qua agitur, notitiam attinentia. Puerum igitur defcribunt, nudum, alatum, cæcum, curarum plenum, arcu, et fagittis inftrudum ; fatum Venere atque Vulcano. puerum conftituunt, ob infipientiam 5 nudum, propter infelicem condicionem ; feu quod occultari facile nequit; alatum, quod cito aduenit, citius labitur; cæcum, vel ob impudentiam, (eft quippe pudor in oculis,) vel quod mortales plerumque amant fine deledu, fine iudicio, fine ratione ; et quafi oculis capti fedantur deteriora, melioribus omifsis ; plenum curarum, quia eius arboris hi exiftuntfrudus; inftrudum arcu& fagittis ; feritenim curis ægritudine plenis; Venere demum et Vulcacano fatum, humore scilicet, et calore ; quod ea temperatio cenfetur apprime libidinofa. Hunc eundem Cupidinem ex node atque æthe- : re natum voluit Acufilaus; hoc eft, ex tenebrofo et lucido; amantes enim cæci finit, et vna viderit acutifsime. Simonides ex Venere, ac MARTE procreat ; quod viri bellicofi a Venere plerumque non abhorrent. Alcæus ex lite et Zephiro; diflenfione fcilicet, ac reditu in gratiam; Olea 4 i -/ t> E Olcn Lycius ex Ilythia, feu Iunone Lucina, quod ea maxime amemus, quæ a nobis prodeunt* llythia enim partubus opitulari credebatur* Sappho demum ex cælo et Venere»* quod amorem viftellarum et gratia oris conciliari multis fuerit perfuafum. Pidores multos pingunt amores, paruulos, colludentes, curfitantes, (quos Poetæ faciunt Nympharum filios) quoniam mul ta funt, quibus inæfcamur, et capimur; vt notauit philollratus in imaginibus. Diotima mulier faga,fybillis a Socrate comparata, a qua amandi artem fe haufifte profitetur, amorem ex copia procreat, tanquam ex patre ; et indigentia, tanquam matre. vt eft inopiæ ac indigentiæ filius, apparet aridus, macilentus, fquallidus, nudus pedes, humilis, fine domicilio, fine ftramentis ac tegmine vllo; perno&ans fub dio ; femper egensidem qua copiæ filius, virilis, ferox, callidus, infidiator, pulcher, fagax, venator, prudens, facundus, per omnem vitam philofophans, potens fafcinator,*vt non immerito bi&enrn ab Orpheo fit appellatus, vtrefert Paufanias apud Platonem;. Huius fabulæ hæc eft allegoria, vulgo amari, quæ nec omnino funt in poteftace noftra (cito enim ea vilcfcunt, ) nec diffidimus aliquan' do futura. ideo copiam et indigentiam amoris vulgaris parentes ponit Diotima. quæ vero inter f e valde pugnantia eidem adferibit, affedus indicant eorum, qui re amata potiuntur, contrarios ijs, qui infunt non potientibus. Ha&enus de fabulis ; in quibus illud magnopere damnandum» quod cupidinem Deum faciunt, vt libidini patrocinenrur damnat hoc ipsum Phædræ nutrix apud Senecam in Hyppol. Deum efie amorem, turpiter ritio Jauens Finxit libido ; quoque liberior foret, Titulum furori nummis fklfi addidit. Cetera vero fabulis contenta non inutiles ad hanc luem arcendam continent admonitiones. Admittit quoque amor, qui agnitionem fequitur, aliam partitionem. eft enim amor amicitiæ didus, atque beneuolentiæ,qui rei amatæ commodum intuetur; eft amor cupiditatis, qui proprium commodum refpicit.fibi enim multi amat; eoq. amorem traducunt, vnde vtilitatis aliquid fe percepturos confidunt ; amor ifte amicitiam paritvtili innixam; fuperior vero eam producit quæ ab honefto J>romanat. Poftremo Amorem vnum facere, qui feratur in diuinam pulchritudinem, alium, qui fiftat in humana, non eft præfentis inft ituti. agimus enim de affedionibuf inferioris animæ partis; etfi non pauca fint vtriq. amori communia; et pleraq. vnius per analogiam» et metaphoram ad alium transferantur. Quid fitt amor ACCADEMIA amorem dixit, defiieriwn pulchri LIZIO amare*ac beneuelle pro eodem accipitlib.i.de arte dicendi. id Rhetori fatis, qui hlfe&us vti commoueantur, nofie ftudet; limatiorem cognitionem ad philofophum remittit D. Auguftinus de Trin. cenfet efie fturam duo copulantem, in quam fententiam Leo Hebræus ait, efie -voluntarium ajfcffum qumcopulatijjime fi nendi ijs, quæ bona iudicamws. deferiptiones hæ funt, ab elfe&u petitæ ; non quæ amoris explicent naturam, finitiones. nam defiderium, benetiolcntia, appetitus copulæ cum re amata fequutur amorem; vbi enim quem amoj eidem bene efie cupio, eiusq. confuetudinem appeto. Thomas definit efie complacentiam appetibilis. allubefcendam appellat Ludouicus Viues, qua amatum amanti allubefcic. hanc fententiam ita demum recipio, fi ailubefcenria, et quæ minus latine, significantius tamen, complacentia dicitur, pro motione illa fumatur, quam appetens facultas elicit circa rem, quæ illi allubefeit ; non pro illecebra appetibilis, qua excitat mouetq. appetitum. atfe&iones namq. animi funt abappetitu,vta mouente moto ; quod Ariftoteles voluifie videtur tertio de anima Grego*» tiu$ Nvfænus eleganter id ipfum exprefsit hotnih mil. 8. in Ecclefiaften, cum ait, amorem eflfe habitudinem animi intimam in id, quod animo eft jucundum. feliciter quoque D. Auguftinus 2. de ciu.. amorem ponderi corporum comparauit, inquiens, Animum ferri amore quocumque fertur, vc corpus pondere. Neque vero exiftimandum illam complacentiam efle cauffam amoris, nam inter cauflfas rerum, et ipfarum primos efferus daturneceftario medium; idq. vnum,& folu, nempe res ipfæ ; fed inter appetitionem potiundi re amata, (hæc prima eft amoris proles,adeoq. illi affixa, vt fæpe pro amore vfurpetur) et complacebam nihil omnino intercedit; igitur compla centia non eft amoris caufTa,fed ipfeamor; quandoquidem primus amoris cffedus, eam illicofequitur, adeoq. inuice hæret, vt ne tenuifsimo quidem cuneo præbeant aditum. præterea fi hæc AQUINO finitio excludatur, nihil remanet in quo amoris naturam conftituamus, præterqua in defi derio, feu cupiditate fruedi. id fi admittatur, amor et deliderium confunduntur.at funt feparatæ affedionesjre enim præfente ceflat dcfideriujamor vero natura fua magis augefcit.na fi fatictas aman tem capit, culpa eft humani ingenij,quod vel mutatione deledatur, vel voluptates impuras perfequitur; fincera aute voluptas non parit faftidium, deniq.defideriueire amoris effedii LIZIO docet li.o # Et.c.^.vbi agens de beneuoletia,vt eft leuis amor minimeq. adulta aftedio a.it, Beneucldtia no eflam a fflttff 'SuLTxar babst ncq. o^iv^uaa^nati.Mg 4 6 DE confequuntur.o?i*tc defiderium eft ; feu vehemens et acuta appetitio,quam Juuenalis cum rabie con iunxit, inquiens, rabidam fatturus orexim. cum igitur of t£/f confequatur amorem, ab eo neceflario diftinguetur ; Quod autem fubiicit LIZIO cum qui forma dele&atur non continuo amare» fed tum demum, cum abfentem defiderat, et præ fentem cupit, ita eft accipiendum ; vt amori defiderium comitetur neceifario, fitq. eius indicium, leuis enim voluptas non arguit amorem, qui vero cupit et defiderat, fc prodit amatorem. eft igitur amor appetitus allubefcentia, feu complacentia in eo, quod vti bonum pulchrumue fuerit perceptum. De caujjis Umoris, ONVM integra est amoris cauisa, et omnem eius exæquat ambitum, præclare igitur Auguftinus de Trinit. ait, non amatur nift bonum, huc pulchrum reducitur et formofumjtum etiam vtile quodcumque, atque iucundum. pulchrum vero idem eft, quod bonum conceptum vti iucundu m ; vt Areopagita docet de Diu. nomin. Deus quippe immortalis, vt eft au&or atque feruator rerum, Cunfta fouensy atque ipfe ferens fuper omnia [eft* bonum dicitur; vt vero ad fe trahit, allicitq. omnia, pulchrum, inde qui pulchritudine minus capiuntur, minus amant 5 vt barbari, ruftici,& qui duriore funt ingenio, et moribus afperis, Aliæ funt amoris caudæ, quæ etfi boni ambitu continentur, feparatimnihilorciinus ponuntur, quod aliquidbono addant ; et alia, atque alia ratione ad amorem conciliandum concurrant. Similitudo igitur morum, et ingcnij amorem parit firmum, atque conftantem. docuit hoc Areopagita; fuitq. Menandri didum,a comicis et ACCADEMIA vfurpatum, Deus femper fimilem ducit ad fitnilem, et quidem fimilitudine inter amantes conuenit, vtcuin amans diligit, fui ipfius fimilitudinem, ac proinde fe ipfum, in re amata diligat, hinc animantia omnia ducuntur ad limiles sibi formas ; non ad fpecies al ienas. Canis cani videtur pulcherrima, et boui bos, ait Epicharmus. et Formica grata ejl formicæ ; cicada cicadæ ; accipiter placet accipitri, Theocritus inquit in Idillijs. hoc inftindu parentum amor in liberos augetur; funt enim nati vjuentia fpirantiaq. parentum firnulacra.nec alia Crafsi erga Sulpitium volutatis cau£* fa exiftir, quam quod intellexiffct, ftudere Sulpitium, vt ei dicendo fimilis euaderet, Euander apud VIRGILIO Pallanta filium ENEA ca rii reddere nititur, quod illius fir imitator futurus. Hunc tibi præterea, (pes& folatianojlri, T allanta adiungam ; fltb te tolerare magiflro Militiam graue MARTE opus, tua cernere faft a, Mffucfiat; primis et te miretur ab annis. Illud non fuerim infitiatus; ob paria vitæ infliruta creari aliquando inuidiam, fieriq. aliquos adeo inimicos, quam fune artificij conditione pares j nam et figulo figulus, et fabro faber inuidet ; cuiufmodi genus pugnacium artificum in conuiuijs Plutarco coniungi vetat.verum ex euentu id eft. cum enim lucro faciendo impediant fe mutuo, inter eos oritur contentio, eadem ceffatvbi cauetur, ne alter alterius cauffa damnum -patiatur jeiusq. loco amicitia fuboritur. CICERONE profelfuseft, cum Hortenfio de eloquentiæ palma ita fe contendiffe, vt vnius ad laudem curiiis non effet ab alio impeditus; ac proinde viuentem amaffe, dolereq. vita fundum. Sæpe etiam qui ftudi js diuerfis priuatimviuunt,fed in maioris momenti rebus conueniunt, funtamicifsimi. Pelopidas et Epaminundas, etfi vita priuata efient difsimiles, quod hic ftudijs philofbphiæ, ille venationibus profufius incumberent, quod tamen afferenda patriæ libertate, incredibilem animorum con sensionem retinuerint, certa illis amicitia conflitit ab initio ad finem. Sunt etiam ingenia inter fedifsimilia,quænihi lomiuus coeunt facile ad vitæ societatejhoc enim habent, vtfimul aptari, et componi pofsint, quemadmodum vox acuta iun&a grani certa proportione, harmoniam efficit s quod spedare licuit in Socrate, et Alcibiade. Consuetudo quoque, atque conuidus amorem gignit,:ei!dit enim homines moribus iifdem affue tus, ac vnius mentis eaque vis efi confuctudims, vt habitum nedum animi, fed corporis quoque immutet ad rei amatæ formam notauit id Piutarco in Alexandri amicis, quos leniter inflexa ceruice, facie furfum verfus con uerfa folicos incedere, fcribit, quali Alexandro attentaturos; cum nihilominus vi afluetudinis habitum illum impru dentes contraxittent. Summopere igitur aduertendum, quo cum vitæ focietatem ineas ; præcipue vero monendi adolescentes meretricum cœnis, nodibus,omnique conuidu abftineant, quibus illæ magnopere ftudent; cum norint confuetudine amoris vincula fieri tenaciora. Parem amoris conciliandi vim focietas in hono ribus, et rebus, tum fecundis, tum aduerfis habet, et quandoque maiorem. vt enim maximum amoris vinculum ducitur, plurima et maxima beneficia accepitte, fic fimul accepiife, proximum iudicari debet. Qui fimul fecere naufragium, vel vna pertulere vincula, vel canfilij alicuius,coniurationisue focietate iunguntur, facile amant inuicem tfnde adagium, Conciliant homines mala. Brutum et Cassium invicem insesos Cæsariarius dominatus conciliauitjac fumma fide coniun xit. M. EMILIO LEPIDO et GIULIO FLACCO cum ettent inimicifsimi, Cenfcres renunciati, simultates illico depofuere. Tacitus, Latiaris arque Sabini fermones, quibus vetita mifcuerant, ardæ amicitiæ speciem fecifle, annotauic; speciem dixit; nam vr plurimum participes fcelerum non tam amore copulantur, quam metu, atque noxa D conscientiæ. Sunt etiam qui exiftiment, vi quadam occulta ne&i animos; vel difiungi quidam enim primo afpe&u amantur ab omnibus; ali j contra contemnuntur. inter aliquos ftatim conuenit; alios nulla beneficiorum,officiorumq. confuetudo conciliat ; nec vnde voluntatum ifthæc difcrepancia nafcatur, liquet, nulla enim hic morum fimilitudo, nullavitæ communitas. Astronomi » vt nodum hunc foluant, ad Venerem, ceteraq. aflra, quæ benigna vocanr, confugiunt; quibus homines ad amandum inuitari volunt, hæc, vti longe a nobis pofita, neque certam habent fidem, neque manifeftum errorem. ACCADEMIA schola dæmonibus ad'cribit, qui vitæ hominum præfunt.facit enim dæmonum, hos quidem confimilisingenij, hos diuerfi.qui difsident interfefe, d fienfionesad clientelas deducunt; qui vna fentiunt, amorem iis immittunt, quorum gerunt procurationem, demum nonnulli gratia pol-‘ lent, et au&oritate; ali j odio habentur a collegis; qui vtrifque fubfunt homines, eandem quoque gratiam inuidiamq. apud nos nancifcurur.ifthætf f ACCADEMIA commenta non aliter confutarim 9 quam quod tollunt funemum,ex euentu,peritUla immerite alicui creata conciliant amorem iriperpetieritem Tacitus de Nerone Germanici filio. aderat \uutnH modcfiia et forma principe piro digna j notis in eum Seiani odiis, Stv, quod omnes ad fe vocet; abiitq.in prouerbium, quo Plato vtiturin iyfide ; quod pulchrum femper amicum ; cenfeturq. a Mufis et gratiis primo vfurpatum, vbi ad nuptias Cadmi et Harmoniæ, puIchrirudinenouaf nupta? ore, fi Deo placet, immortali cecinerunt ; vr in I heognidis epigrammate, cuius hæc exiftit fententia; Mttfæ, et Gratiæ, filiæ Iouis, quæ olim Cadmi jtl nuptias cum veoijlis, pulchrum xeciniflrs carme, Quicquid pulchrum amicum e[l, non pulchrum autem non eft amicum. Mimus dixit, formofam faciem effc mutam commendationem LIZIO vero; habere illam longe maiorem vim ad commendandum, quam accurate feriptam epijiolam. Carneades appellauit C E hoc est, dulce amarum. eft enim mors voluntaria V vc mors amarorem, vt fponte fufcepta, voluptatem aflrert. amorem vero effe liiorcem, inde apparet maxime, quod amans de fenon cogirat, fed de alio ; in fe igitur non operatur, fed in alioj - qui in fe non operatur, in fe non eft ; qui in fe non eft,in fe non viuit; amans igitur in fe mortuus eft.quare Plato in quendam, qui perdice amabat, dixit ; h'ic in proprio corpore mortuus eft ; viuit in alieno et Plautus in Ciftellar. Trullam mentem animi habeo ; vbi fum, ibi non fum. vbi non fumi ibi $1 1 animws « Cato fenior aiebat, animum effe potius vbi amat, quam vbi animat. Quod fi amans vicit Jim ametur, reuiuifcit in re amata j alias mortuus cenfetur.has autem vicifsitudines atque mutationes quoad aflfe&um accipere oportet; non quo ad ipfam eflentiam animorum. appetunt quidem amates fieri re ipfa vnum, iuxra di&um Aristophanis ab Ariftotele 2. polit, cap. 2 relatum ; fed quia illorum inde corruptio fequeretnr, quærunt coniunctioriem, quæ faluis corporibus obtiqeri pofsit. hæc autem afFe&u confuetudineq* habetur, animis interim quo ad cupiditates permiftis et in tertiam quandam temperaturam reda mere contendit, quo conatu Lyfias Phædro similis euafit; et Macedonum proceres colli flexura, orisq.ere&ione Alexandro similes redditos ex Plutarco supra retulimus. Pulchre vero 2. Rher. monet LIZIO, vereri nos turpia committere apud illos,quos amamus; 1 vt inter amoris opera pofsitreuei entia numerari; quod maxime declarat eius aifeitionis excellentiam. Crafsi illa funt;Equidem cuiri peterem magi ftratus,folebam in præhenfandodimitttre a me Scæuolam, cum ei ita dicerem, me velle efle ineptum.Nemo quippe curat probari ijs, ejuos negligit; Et quidem apud eos, qui ius haoent puniendi, veremur turpia facere ob metum legum; apud alios ob metum infamiæ ; fedapud eos, quos diligimus," obreuerendam et amorem. Sed et fui, aliorumq. omnium, præterquam' rei amatæ contemptum amor parit in amante lacob, rarum amoris exemplum, quattuordecim annos æftu geluq. vexatur, in morem feræ, vt pulchra Rachde potiatur; ac tria fereluftrama gnis tradu&a laboribus, paucas exiftimatincom modi tolerati horas t certe diuinus Moses paucos ei dies præ amoris magnitudine vifos teftatur. et ficaftifsimo amatori falaconem in exemplum admngerdicet,r uiCM, Autonius incertum atque preui- DE pr jaifum exitium, vt Cleopatra; morem gerat, fic fuidefertor, vt placeat concubina; falutem profundit, ne amati vultus turbet ferenitatem. Fugatur demum Veteranus Imperator ab adolefcente, atque tyrone, quod prius fuiffet dementatus ab ægyptia Syrene. his ftipendijs fæue cupido muneras eos, qui nominibus datis, tua figna fequutur. G:gnit quoque amor magnam voluptatem,vbi re amata potimur, cum enim affequi finem fit omnium iucundifsimum, quilibet eo habito, quod amat, contentus viuit, vt ACCADEMIA ait in Phædro fæpe autem tanta voluptas adeptionem rei amatæ confequitur vt multi in complexu rerum carifsimarum exfpirarint • Ex oppofito amor vehemetior, fi quid afiequutionem propofiti moretur, vel impediat, triftitiam, et moerorem affert, voluptati, de qua diximus, æqualem, llafis medicus amore:n morbo melancholico proximum facit, euolant quippe fpiritus fubtiliores, et purior fanguis per teouifsimos poros, excitati appetitio nis impetu, erga rem amitam tendentis; fanguis vero crafsior, quod exitus non pateat, remanet conclufus; vnde in at-um humorem, atque bilem facile concrefcit, cum fit meliore fanguinedeftitu tus. inde vaporibus opplecur caput; animus triftitia premitur, ac fæpe ad infaniamdeducitur LUCREZIO (si veda) amator primum effectus eftjtum demens; ad extremum fui ipfius parricida. Hæc sunt vehementioris amoris et frequentius impadici ; qui amittendi quoque timorem affert, atque trepidationem 5 tum etiam furorem in eum, qui auferre conatur; fufpicioneS vehementes, zelum amarum, aliaque animo lancinando, et excarnificando inftrumentacommodifsima. In eodem ordine raptum mentis collocamus: græcebts^; quem amori quoque diuino Areopagita tribuitjquafiDeusob amorem e&afim paf fus fuerit, emergit quippe foras knimo,qui amat ; tum quod ad rem amatam commeare appetit; tu quodafsiduode illacogitat, fuioblitus; accurritq. aliquando fanguis tenuior ad cerebrum, vt iuuec contemplationem ; aliquando præfente re amata adeamconuolatjfedfiftitin externis corporis par tibus, uehiculo deftitutus. vtrumque ftupor fequitur, opprefio cerebro vi nimij caloris,vel partibus vitalibus ab eodem derelidis. Inde fequitur amantis valetudo et imbecillitas, debilitatur enim alendi vis recedente calore; cor etiam, atque cerebrum vicifsim conftringuntur! ob copiam fanguiu is, vt opem ferat parti laborati, ab vno ad aliud comeantis. id enim ei natura indidit, ut inferuiat vitæ principijs. Et quidem cor,, vbi feptum efi vi fanguinis,& quafi vallo circumatum, quærit aggerem per fufpiriaperrumpere ; quævel non emergunt, vel omnino emittuntur^ difficillime, ac plerumque. non integra, verum, dimidiata, nec fine magno conatu, ab eadem con ftridione ccrdis prodeunt cantiones interruptæ, a E" &ftatim dimittit ; modo aliud quærit, et propofitum illico mutat,pænitetq. cæpti inftituti ; vt prorfus ij faciunt, qui longo et acuto morbo decumbunt. Huc maciem palloremq. amantum refero ; corrupto enim calore, colorem quoque obfcurari necefle eft. f OVIDIO de Amante Fugerat ore color, maciefj. obdukerat artus. Opprefsionem vero cerebri lachrymæ fequuntur. Sanguis enim fabrilior, cogente cerebri frigiditate, vertitur in lachrymas; quæ, vti graues, defcedunt per oculos; natura quoque remmolestam, nulliusque ufus, foras propellente. His adde oculorum tumorem, et inflationerii labiorum. Suetonius de Tyberio. Sed et Agrippinam ab egi ftc pofi diuortium doluit; et femel omnino ex occurfu vi[am,adeo contentis et tumentibus ocuUs profecjmtus e$t, vt cuftoditum fit, ne vnquam in ciusconfpeftum veniret. eius fa&i caufla dft, quod ad præfentiam, vel memoriam amatæ rei fpiritus petunt partes extimas, quali amatum amplexaturi ; maxime vero feruntur ad oculos, qui fant afnimi internuncij et conciliatores amoris, inde fequitur tumor, et plerumque etiam ardor. Nec est prætereundum, ad præfentiam, vel recordationem rei amatæ commoueri pulfumvena rum, fiue arteriarum, fieriq. concitatiorem, et inconftantem ; idque vel quia cor trepidat et pauet; vel quia nititur quodammodo de loco fuo conuelli, et in amari pedus transferri; quo argumento dcpræhen dic Galenus amici vxorem amore Pyladæ cuiufdam laborare. Denique,vt etiam quæ leuiora fu nt, attingam, amor mutat mores ex taciturno garrulum facit, ex garrulo taciturnum ; ex focorde induftrium; ex afpero mitem et fiiauem. quæ omnia ftngillatim profequi,eifet immenfi laboris. Antiquitas morum comitatem amori adfcripfit, quemadmodum Dionyfio mifterium, vaticinium Apollini, Mufis poefim. Docet quoque muficen; quod ACCADEMIA a fpirituum vehementia deducit; qui dum magna vi erumpere conantur, impellunt ad cantionem.Quid quod poetas facere non vno depræhefiim eft experimento?Plato idipfum afsignat excitationi, agitationi, eleuationifpirituum.ij enim co moti, agi tatiq. apt funt aliquid parere citra commune vfum; cuiufmodi eft oratio metro conftans, minime vaga, vel foluta. Bion poeta in Bucolicis fub perfona paftoris amorem facit fuorum carminum au&orem veriibus a Stobæo relatis,quos ad verbum conuerfos ita legimus. Mufæ amorem non metuunt crudelem, Quin amant ex animo et veftigia fequuntur eius. Quod fi quis ingenio præditus inamabili ipfiti comitetur, Illum refugiunt et docere nolunt jit fi amore captum gerens animum fuauiter cecinerit, o idipfum fimul omnes feflinæ confluunt; Quod autem hic fermo plxne verus fit, ego teflis ftim, )~ -v-i E (am 06 DE 7^am fi hominum quempiam, aut immortalium et, ' mine celebro C efflat mea lingua; nec yt ante solebat, canit. At cum in Amorem rei in Lycidam aliquid molior. Tunc mibi lætum ore carmen profluit. • fli&um vecordis poetæ fceleratum, quodq. fati$ indicet perditos hominis mores, ac nihil miraqdum iq o impudico amore ad verius fundendos eum incitari folicum, qui meliorem non agnofcebat.agnouit autem Propheta Regius, iljoq. impetu, quæ Deus didabat, fuaiiifsimis yerfibus effudit. Hanc de amoris effedibus tradationem eleganti Caroli Cardinalis dido cocludam: Amore perfici fundiones humanas, quæ enim abamg fe prodeunt,, quam accuratifsime geruntur. De renfedijs amoris, REMEDIA non nifi morbis quæruntur, quare de impuro nobis amorehic fermo exiltit, prrrium igitur amorem negofia > curæ, honotu m cu p diras, labores, calamitates deterunt, et corrodi unt; Otia flt Ilus, periere cupidinis ignes. Sed &egeitas eijvaide aduerfatur. na flue Cerere dr Daccb-j fliget Vtnus^t ait Chremes Terentianus, ia gr æcorum collectaneis verius legitur, qui LATINE «e cxprcfTus > sic habet. Mortua res venus fine Cerere et Baccho. Ariftophanes apud Athenæum vinum lac Veneris appellat, quod alat libidinem Vinum bibenti fuaue lac Cypriæ Deæ Apuleius in Metamorphofi ex Cerere, et Baccho Veneris /ytarchiam confici fcribir. Sed et Menandri hi exfiant Senarij. Amorem [edat fames, aut æris penuria ; {emo mortalium viftum mendicans amauit; Sed in opulentis puber hic innafcitur. Huc fpe&at antiquum epigramma græcum an &oris incerti, in latinum (ic verfum. Fames amorem fidat; id fi fit minus Tempus medetur ; fin nec i fla exttingucre Flammam queant^ tum reflat, vt funem pares. quod epigramma ex dido Cretetis Thebani Cynici philofophi confedum ett. tria enim ab eo afferebantur amoris remedia, htftfe Cfiy?s, id eft, fames, tempus, laqueus. digna cynica immanitate fententia. porro paupertatem prodefle amori pellendo in confefToefi;tum etiam tempus, et longam diem ; nam vt ait Ouid. lente fiunt tempore curæ et Martialis Quid non longa dies, quid non confutuitis armi ? fedti hæc duo minime pro finr, a^liafunc remedia, præter laqueum ; a quo abftinendum natura docet, et humanæ diuinæq. leges præcipifit. quantum euim illud ad amorem eiiciendum valet, fi E a quid 6Z t> E quid vitij inre amata eft, fæpc animo voluere, vfc illa tandem apud nos vilefcat? inomnivero.humana pulchritudine aliquam deformitatem corporis, vel faltim animi nancifci, facillimum videturjmores fcilicet improbos, impotentiam animi auaritiam, fæuitiam, inconftantiam et quando hæc defunt, foeces fub uenuftifsima forma latentes, fordesq. innumeras eo conceptaculo conci ufas. indignatio eti^mjquod a vili foemina, vel abie 6to mancipio quis contemnatur ; vel in feipfum, quod adeo foedum toleret feruitium,cocepta iracundia tenacifsimos frangunt amores; quibus liberatum Heroem illum ab amore Indicæ Regin^ Ludouicus Arioftus perbelle finxit; cum equitem induxit armatum, quem indignationem poftea nuncupauit, tædis ardentibus foedam et immanem belluam, quæ JReginaldum fub vnguibus, præmebat, et moleftifsimeinfeftabat, fugantem et adtartarum detrudentem, quippe fera illa libidinem, et amorem impuru referebat. Medici cmiffionem fanguinis atque defoecationem ad idem Cenfent non inutilem; quod ea minuatur calor, et ardor coeundi. Platonici idiptom probant ; quod sanguis morbida qualitate affectus eiicitur, ac fincei^is de nouo gignitur quare medici amantibus ebrietati cenfent aliquotenus indulgcndum ; tum vt fpiritus recentes procreentur ab illa tabe inta- I veteribus per sudorem vino excitatum, exhalatis; tum, vtindudaobliuione,paulatim curæ ; iuollefcant, et amatæ rei memoria deleatur. Remedium vero illud, clauum clauo pellendum, nec recipio, nec ferendum cenfeo,fi clauus de nouo adhibitus fit eiufdem cuni vetere materiei, nam expellens, nifu tenaciore occupat expulsi locum quare amantem, si eo vtatur consilio, in peius dela bi, non est ambigendum, fin alterius naturæ clavus affumitur et cado vel omnino philosophico et quod magis ampledendum, divino amore contra Venereum agitur, medicinam salutarem, nemini respuendam iudico. STRABONE scripit prope Lebcada promontorium cfie templum Apollinis, vbi faltus fit ad fedandos amoris ædus; ex quo Deucalion ob Pyrrham, Cephalus ob Pterelam, Sappho item et Calicæ fœminæ fefe præcipites dedere, viri servati funt incolumes, ab amore immunes fœminæ interierunt; mifelfæ; quod scilicet faltus ille Leuchadius virilis edet, nec fœminis conveniret. Fabulofa hæc sunt. Sed si quid veri adumbrant illud ed; vehementissimo timore amorem interii re; quod et nos fatemur pericula enim ad meliorem sæpe mentem homines reddunt; (io dat intellectum „ v . .r et ifp i yJh t ii; ; OH ifttO rjorr- r hi ibo:.» nlsr; ritBT&J' > 1 '« : fyy \ £§5*? :• r < b ftV; % i IOC CE' 'Vrn. 0 f <»! Vropommtur et diluuntur dubii non pauca id Amorem pertinentia P tl I M V M dubiam. An verum sit, quod Socrates ex Diotima retulit, amorem nasci indigentia. ACCADEMIA in Lyfide affirmauit. CICERONE autem censet istumesse miiiim. generosum amoris et amicitiæ ortum j alias lucri causa amaremus, et beneficia fœneraremur; quod fordiduol videtur i Sed ACCADEMIA dictum de amore, qui cupiditatis dicitur, intelligencfeM, CICERONE autenii de amore amicitiæ, quæ nititur honesto sic inter mentes separatas amor intercedit, cum nihilo minus non egeant secundam. Qaibus maxime reperamentis inna scitur amor? Iis, quæ calore et humare abudant humidum enim facile concipit externas impressiones; calidum vero fouet amorem quod si calido sit admixtum aliqu id ficcitatis, cupiditares existunt acutæ et vehemente$, qu 2 fs celerrimelrelfec expleri, nec retinent v^lde diu; quod sanguine sint tenui, atque raro et in cpntinua motione posito. Eiusmodi sunt adolescentes, quorum amores levis flammæ vapori Seneca in Hyppoliro comparavit. Frigidioris vero naturæ, ac tristioris ingemj homines tard amorem admittunt, sed per se u crint magis, 6b crafsitiem, atque pigritiam sanguinis fi gutm’s, et admixtionem atræ bilis, quæ diffidi iut recipit, sed firmius reti net, quicquid imprimitur, Vt argilla non adeo tenuisset liquida, inde lenes excipiendo amori duriores videntur jquem nihilo mi hus semel imbibitum retinent lumina firmitudine. illos dixeris; quali ftipUlam quæ flammant bcyfsimeconcipit, et dimittir; hos, quili ligna solidiora, quæ non adeo sunt ad exardescendum facilia; sed admotam, ac tandem tecepraui flammam diutius alunt; Tertiui Qua potilsimum via cocipiatur amor; Respondeo, venenum illud oculis maxime hauriri. vt LIZIO; docetlib. p.Eth. tdlaturq.illc apud Poetaifi. Vt vidi d vt perij Ivt me maltis abstulit error d sed et aures aliquando funt operis tanti adminiUrie; qua ratione Medaæ lafonem ardere coepit lenotiniuiri per quietem absolvente phantasia. cd tadufi idipfurh præftat; vbi phantasia pulchram tei conta&æ formam effingit; sed in hac concerttione palmam oculi libi vindicant, vt quibus eunt re ipsa commercium intercedit; quod aures no hal ber,Vt Phylo noratlit .de ludice iilæenim occit fantur circa sonos; obtutiis in rem ipsani fertur aclimatissimum æque superbissimunide illa fert iudicium; conta6his verb cralsior est, et aptior ad fruitionem, quam ad iudiciumde re pulchra fasciendani allerunt ACCADEMIA amorem pulchritiidi lie potissimum commbueri; quæ oculis maxitrid feleipitur; contactui vero nullatenus subiieitur j £ 4 Itita b E r ideo amorem oculis potius excitari, quam tactu amorem præterea fpiritibus adminiftris gigni vo lunt, hosq.per oculos emitti, et immitti . ex quo fic,vr qui oculorum venuftate possent, faci!ein alie nis pedoribus benevolentiam sibi conficiant. Hanc ego spirituum per oculos eiaculationem negare non poffum, quod multis experimentis com probetur.Scribit S.Bafilius lib.de Virginitate, nos firmius ægrotos intuendo ccrrupijneque n.irrpu ne peltifera spiramenta ocuiishauriutur. Teftatut Lapndius de ALESSANDRO SEVERO, ad eius obtutu f^pe opus fuifle oculos dimittere; id no eflet; nifi agens vis aliqua ab oculo in ocuju e£funderetur; qux illu afficeret et subigeret. læditur.n. fenfus a fenfili ve henrienti,vt Arilbdocuit. Auguftus, referete Sueton 10,0 cui os habuit daros,ac nitidos, quib. etia exi flimari volebat ineflfe quidda diuini vigoris;gaude batque,fi quis fibi acrius cotuenti, quafi ad fulgo re fblis, vultu fubmitteretjqua porro leuitare Silenus apud Iulianum trasfugam facetifsime derifit. Aspedu ne rei amatæ magis,an ofcu lo, complexuq. amantis expletur appetitus? Respondeo. Amantem quærere coniun&ionem cum te amata; id vero complexu magis obtinetur, qui intuitu, quare mater film ad fe peregre reversum hon fatis habet oculis ad fatietatem intueri ; nifi etia amplexetur, osculodato et repetito, quiefcit. maxima nihilominus voluptatem oculis pefcipi, non eft negandum; elTcq. magis perennem, quod, cum purior exiftat, minus amantem fatiget.. An amor iit erga bruta et inanima. Respondet LIZIO Eth.c. ideft ama tione, in res quoque inanimas conferri, quod lata acceptione LIZIO loquutum crediderim. na inanima etia fi timemus, non odimus, vt fulme. ergo nec amamus, cii contraria circa idecontingat.qua re LIZIO Eth. magis proprie loquensait; ridiculu effe illu,qui dicat, se vino bona euenireve! le; sed vt qua liberalissime agamus, dabimus ei, vt velit vinu faluu et incorruptum manere, vt ipse habeat.cu igitur amoris effedus fit bene velle, sequitur crga inanima no esse proprie amore; et multo minus amicitia. Aristippo cu perdite amaret Lai de, nec ab ipfa amaretur, ab amico reprxhesus est, quod eo amore traduxifiet, vnde par no acciperet.fed cxcufabatfe Aristippo quod etia vino et cibo vteretur, pluri muque caperet inde voluptatis jetfi no igno raret, se no amari ab illis.acute et appofite. neq.n. cude vero amore fermo eflet, se cibu amare dixit fedab eo multu capere iucuditatis. Quo ad animata rationis expertia, certu est cuijs non efie amicitia; qa comunia cu hominibus officia no obeur, nec ferutur ad eunde fine, nec habet electione, nec honestua turpi diftinguunt. Sed an hominis amor ad illa excedatur, in dubio res eft diligimus enim canes et vicissim amamur ab illis et cum fint capæia doloris et voluptatis, illis bene, vel male cupixnus. nonulli etiam ardentissimo amore fœda animalia sunt prosequuti. Glauca Cythariftria anferem, fcu anatem amauic Xenophontis filius in Cilicia canem et quidem obftinatifsfme; f^der Spartiata monedulam habuere in delitijs; quid quod adolescens bonæ fortunæ statuam iri Fri tanæo ere&am deperi jtj eaq. pretio non obteri ti sibi manus intulit quippe lapidem ilum qiiaii anima præditum ob mentis perturbationem existitnavit, quod ex Xerxi vifutn tu ille crediderim; Curii infarto Flatani amote captus ad eam extrei tum illum immensuin cohfiftere atque choreas ducere voluit; nec ante abscessit, quam armillis torquibusq. aureis amatum ornattet; curatore quoque dato qui cuftbdiret; ac tueretur ab militia. Sed amorem proprie atque per fe&e ad ea tari tu elfe dixerim, qux ratione polletit est enim amor Appetitus coniunctiohis, atque convictus; quis ve to cani, vel anati, vel cuilibet manfuetifsimæ belluæ iungi velit, vel vfia convivere? quod si qui de formes adeo prætulere cupidi taces, eos irrationali amote ductos di xerim, et feritati, i m mani tarique obnoxio; cuius perversæ appetitionis caullæ tre ab LIZIO referuntur lib^'. £thicitap.$. Sed, (i tationem sequimur et naturæ propensionen T inanima cara habemus j bruta adhuc noftri cauCfa diligimus; vt equos nobiles, vt catulos feftiuos; fed noti qrtæcumque cara nobis funt; continui amamus; etfi quæ amamus, necessario etiam cara habemus et omnino catum elfe latius patet quam amari mieb Sex tu . An artiare præfiantius fit, quaniamdti hæc dubitatio accipienda est formaliter; fci- [AMORE] T licet, an amans vc amans nobilitate antecellat amato, vt amatur de quo ACCADEMIA non dubitant, cum, vt FEDRO ait apud ACCADEMIA, amans divino furore rapiatur, videaturque particeps fadut divini luminis. Equidem cæteris paribus flatum amantis celfiorem existimo amate enim eftactu Caritatis, quæ prædantissima est omnium virtutum et tum etiam quod amare cum fundtione virtutis existit; amari autem est prorfus Ociosum illud vicem habet agentis, hoc patientis Septimum Cur amans amati vereatur aspectu} vt sæpe viri fortissimi ad præsentiam vilissimæ fæminæ trepidarint, et ad infimas preces obceilationesque defcenderint. Respondent ACCADEMIA, non eife quid humanum quod eos percellit, sed fui goremdiuinitacis emicantem in humana specie; quo posito, consternationis eius cauflam fe tradidiflfe putanti et principium indicasse, quo per multæ difficultates de a^pore diluantur, nam ad ama ti præfentiam sæpe honot, plerumque divitiæ Contemnunturj quod fortunæ bona non fint cum fummd bono, cuius radij pulchritudine correptus est amans, conferenda. Et amans cupit vnum cum amato fieri, deferet e condicionem propriam, e se in amati perfonam transfefrej quia ex homine cupit fieri Deus, quis enim efl,qui humanam condicionem cum divina non libentissime commutet? Et amote capti vicifsim fufpiriapromunt et gaudent. dolent quippe quod se ipsos deferant ætan tur quod ad meliorem Ratum transferantur. Calene DE AMORE. Calent etiam atque frigent; deferuntur enim calore proprio; tum fuperni radij fulgore accenduntur. demum timent et audent, quod calor audaciam pariat, frigus metum. Ego vero LIZIO firmitate deledatus, pleraque ex his vti speciosa quidem didu, are ipsa non admodum folida reiicio. alia etiam, vti ad velandam turpitudinem Veneris induda, damnare cogor; Amantem id cupere, vt per Metamorphofim fabulofam in alienam mucetur naturam,plane fum antea inficiatus. effc dus vero illos amoris varios,& multiplices ab et ebullitione fanguinis, per vim phantafiae, deduco; vt diximus in i j$,quae de amoris eflFedibus at tulimus; plura quoque in difpucatione de timore paulo poft fubiiciemus. v 2 S 8 et 268 et pWC2ihii P*‘t Hi Lellio Pellgrini. Pellegrini. Keywords. Refs.: Luigi Speranza, “Pellegrini e Grice sulla etica nicomachea,” The Swimming-Pool Library. Pellegrini.